ኤልያስ ኤክዲኮስ — የጥበብ አበቦች ስብስብ፦ በኤልያስ ኤክዲኮስ የተሰበሰቡ የቅዱሳን ጠቢባን ምክሮች
📖 ከመጽሐፉ የተወሰደ፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫና የቅዱሳን አበው ትምህርቶች | ክፍል፦ ፊሎካሊያ — ቅጽ ፫ (Volume III) | ቅዱስ አባት፦ ኤልያስ ኤክዲኮስ | ድርሳን 42 ከ 50
የጥበብ አበቦች ስብስብ፦ በኤልያስ ኤክዲኮስ የተሰበሰቡ የቅዱሳን ጠቢባን ምክሮች
አንቶሎጂ። ከጥበብ አፍቃሪዎች የተሰጠ ምክር። ኤክዲኮ የተባለው በጣም ትሑት ሊቀ ጳጳስ ኤልያስ ጥበብን ወድዶ አሰባስቧቸዋል። ሁሉንም በቅደም ተከተል ስታነብ እዚህ ጋር አስተማሪ የሆኑ ቃላትን ጠል የሚያፈስ ምንጭ ታገኛለህ።
1. እግዚአብሔርን በትክክል የሚያምን ክርስቲያን ሁሉ በግዴለሽነት መኖር ሳይሆን ሁል ጊዜ መጠበቅ እና ፈተናን መጠባበቅ ተገቢ ነው። ስለዚህም ፈተና ሲመጣ አይፈራም አይደናገርም ይልቁንም ሥራንና መከራን በአመስጋኝነት ይታገሣል እና ከነቢዩ ጋር "አቤቱ ፈትነኝ ፈትነኝ" (መዝ 25፡2) እያለ የሚዘምረውን ይገነዘባል። እርሱም፡— መመሪያህ አጠፋኝ፡ አይልም፥ ነገር ግን፡— ይህ ትምህርትህ እስከ መጨረሻው ድረስ ያስተምረኛል።
2. የመልካም መጀመሪያ እግዚአብሄርን መፍራት ነው መጨረሻውም እግዚአብሄርን መውደድ ነው።
3. የመልካም ሁሉ መጀመሪያ ንቁ አእምሮ እና ጥበባዊ ተግባር ነው፤ ለዚህም ነው ተግባራቱ ያለ አእምሮ ጥሩ አይሆንም፣ ካለተግባርም አእምሮ አይበለፅግምም።
4. የሰውነት ተግባር ጾም እና መነቃቃት ነው፤ የከንፈሮች ተግባር መዝሙር፣ ጸሎት እና ዝምታ ነው፣ ይህም ከቃላት የበለጠ ዋጋ ያለው ነው። የእጆች ተግባር እጆቹ ሳያጉረመርሙ የሚያደርጉት ነው፣ እና የእግሮቹ ተግባር ወደ መጀመሪያው ቃል የሚሄዱበት ነው።
5. እነዚህ ሁሉ ድርጊቶች ምሕረትና እውነት ይቀድማሉ፤ ጅማሬውም ትሕትና ነው፤ ከሱም አባቶች እንደሚሉት ማስተዋል ይመጣል፤ ያለዚያ የመጀመሪያውም ሆነ ሁለተኛው ወደ ሙላታቸው አይደርሱም። ተግባር የማሰብ ችሎታውን ቸል ሲለው እዚህም እዚያም በከንቱ ነገሮች መካከል ይንከራተታል፤ ልክ እንደ ሰፈር ሴት ልጅ። አስተዋይም የተከበረውን የንቁ ምግባር ልብስ ሲጥለው ላያሳየው ቢሞክርም ውበቱን ያጣል።
6. ደፋር ነፍስ ልክ እንደ ጥበበኛ ሚስት ህይወቷን በሙሉ እንደ ሁለት መብራት መብራቶች እርምጃ እና ማሰላሰልን ትጠብቃለች እና ተገቢውን ነገር ታደርጋለች። በደስታ የተዝናናች ነፍስ ተቃራኒውን ታደርጋለች።
7. ከኃጢአት ሙሉ በሙሉ ነፃ ለመሆን ነፍስ በፈቃደኝነት ክፋትን መታገሷ ብቻ በቂ አይደለም ፣በፍቃደኞች ካልጸዳች ። ነፍስ እንደ ሰይፍ በእሳት እና በውሃ ውስጥ ካላለፈች፣ ማለትም በፈቃደኝነት እና በግዴለሽነት ስቃይ፣ መከራዎች ሲገጥሟት አትቃወምም።
8. የፈቃደኝነት ፈተናዎች ሦስት ዋና ዋና ምክንያቶች አሉ-ጤና፣ ሀብት እና ክብር፤ እና ያለፈቃዳቸው ሦስት ምክንያቶች አሉ-ኪሳራዎች ፣ ችግሮች እና በሽታዎች። ለአንዳንዶች ለማነጽ፣ ለሌሎች ደግሞ የመውደቅ ናቸው።
9. ምኞት እና ሀዘን ነፍስን ያወድሳሉ ፣ እና ደስታ እና ህመም ሰውነትን ያሞግሳሉ። ደስታ የበሽታ መንስኤ ነው። በህመም ውስጥ የህመም ስሜትን ለማስወገድ መፈለግ ወደ ደስታ እንጠቀማለን፤ እና ሀዘንን ለማስወገድ ወደ ምኞት እንሸጋገራለን።
10. በእውነት በጎ የሆነ ቸርነት በእርሱ ላይ ሥር ሰድዷል። ከንቱ የሚያስበው መልካሙን ብቻ ነው። ለበጎነት የሚቀናው ግን በውጪ ያለውን ክፋት ያሳያል፣ ተድላን የሚወድ ግን ውስጡን ይይዘዋል።
11. የነፍስ ተግባር በልክነት በመጠኑ ያካትታል፣ እና ነፍስ በልክነት ቀላልነትን ታገኛለች።
12. የማሰብ ችሎታው የአዕምሮ ጸሎት ነው፣ እና ጸሎት እውቀትን ያመጣል።
13. ክፋትን የሚጠላ እና የራቀ ሰው ኃጢአትን አልፎ አልፎ እና ለአጭር ጊዜ ያጋጥመዋል፤ የኃጢያት መንስኤዎችን የሚጠጋ ሰው በተደጋጋሚ እና በቅርብ ያጋጥመዋል።
14. ንስሐ ለመግባት የማይፈልጉ ብዙ ጊዜ ኃጢአትን ይሠራሉ። ኃጢአት የመሥራት ዝንባሌ ለሌላቸው ንስሐ መግባት ቀላል ይሆንላቸዋል፣ እና ይህን ለማድረግ ዕድሉ እምብዛም አይታይም።
15. ሰላማዊው እና መለኮታዊው ቃል ከመጠን ያለፈ ድፍረት ወይም የተነገረው ከመጠን በላይ በመብዛቱ በመካከላቸው እንዲኖር እንዳያፍር በጎ አእምሮ እና ህሊና ከተነገሩት ቃላት ሁሉ ጋር አብረው ይጓዙ።
16. ነፍሱን በመጥፎ ተግባር ያልጎዳው ሰው በቃላት አልበከለትም ማለት አይቻልም። ከቃላት የፀዱትም በሃሳብ እንዳይበከል አድርገውታል ማለት አይቻልም። ኃጢአትን የሠራ በሦስት መንገድ ኃጢአትን መሥራት ይችላል፤ በሥራ፣ በቃልና በአስተሳሰብ።
17. የኃጢአትን መልክ በደስታ እያየህ የመልካምነትን ፊት ማየት አትችልም። የኃጢአትን መልክ የምትጠላው የበጎነትን ደስታ ለመሰማት እና ከኃጢአት ገጽታ ለመራቅ ስትፈልግ ብቻ ነው።
18. አጋንንት በመጀመሪያ ነፍስን የሚዋጋው በሃሳብ ሳይሆን በስራ አይደለም፣ከዚያ በኋላ ብቻ ወደ ስራ ይሸጋገራሉ። የሥራው መንስኤ መስማት እና ማየት ነው፣ እና የአስተሳሰብ መንስኤ ልማድ እና አጋንንት ነው።
19. ነፍስ በሦስት መንገዶች ኃጢአት እንደምትሠራ እንመለከታለን፡ በሥራ፣ በቃላትና በሐሳብ። እናም የንፁህነትን ውበት ለመጠበቅ አምስቱን የስሜት ህዋሳት እና የተነገረውን እያንዳንዱን ቃል ከኃጢአት ነጻ ማድረግ አስፈላጊ ነው። “ከቃሉ የማይቀር ማንም ቢኖር እርሱ [የነፍስን ብልቶች] ደግሞ ሊገታ የሚችል ፍጹም ሰው ነው” (ያዕቆብ 3፡2)።
20. ምክንያታዊ ያልሆነው የነፍስ ኃይል በስድስት ክፍሎች የተከፈለ ነው-አምስቱ የስሜት ህዋሳት እና የንግግር ቃል። ቃሉ ከስሜታዊነት ነፃ በሆነ ጊዜ፣ ሁሉንም ሌሎች ክፍሎችን ያጠራዋል፣ ከነሱ ጋር በማይነጣጠል ሁኔታ ይኖራል፤ ስሜታዊ ስትሆን ሌሎችን ታረክሳለች።
21. አካል ያለ ጾምና ንቃት አይነጻም፥ ነፍስም ያለ ምሕረትና እውነት፥ አእምሮም ከእግዚአብሔር ጋር ሳይነጋገርና እግዚአብሔርን ሳያስብ አይነጻም። ከሁሉ የሚበልጠው የእግዚአብሔርን ማሰላሰል ነው።
22. በእነዚህ በጎነቶች የተጠበቀው ነፍስ ከተማዋን ይጠብቃታል፣ ማለትም ትዕግስት፣ በፈተና ውስጥ የማይበጠስ። “በትዕግሥት ነፍሳችሁን ታገኛላችሁ” (ሉቃስ 21፡19) ይላል ቃሉ። ነፍስም መከላከያ እንደሌላት ከተማ ብትሆን ከሩቅ ድምፅ ስትሰማ በፍርሃት ትናወጣለች።
23. በቃሉ ጥበበኞች በመንፈሳዊ ነገር ጥበበኞች አይደሉም። ነገር ግን በመንፈሳዊ ነገር ጥበበኞች በውጫዊ ስሜትም ጥበበኞች ናቸው። ምንም እንኳን ጥሩ አስተሳሰብ ሁሉንም ሰው እንደ ርዕሰ ጉዳይ ቢመለከትም ፣ ሁሉም ሰው ተመሳሳይ ግብር አይከፍልም ። አንዳንዶች በቀላልነቱ ምክንያት እንኳን ያከብሩታል ነገር ግን እንዴት እንደሚያሰቃያቸው አያውቁም።
24. በተፈጥሮ የማይከፋፈል ጥበብ በተለያዩ ክፍሎች ተከፋፍላለች ወይም ተከፋፍላለች። ብዙ ለአንዱ እና ለሌላው ተሰጥቷል ፣ ንቁው በጎነት እስኪያድግ እና ከመጀመሪያዎቹ በጎነቶች ጋር አንድ በመሆን የእያንዳንዱን ሰው መልካም ነገር እስኪያጠናቅቅ ድረስ። በብዙዎች ውስጥ ንቁ ሕይወት ሲያልቅ ጥበብም አብቅቷል።
25. ለተፈጥሮ ተገቢ የሆኑትን ነገሮች በተመለከተ ጥቂቶች ጥቂቶች ሲሆኑ ብዙዎቹ ግን የተፈጥሮ ነገሮችን በተመለከተ ጥበበኞች ይሆናሉ። በእነሱ ውስጥ በሚያነሳሷቸው ፍርሃቶች ምክንያት፣ ሁሉንም ተፈጥሯዊ ምክንያቶች ይተዋሉ። ብዙውን ጊዜ ከተፈጥሮ ጋር የሚቃረኑ እና ውዳሴ የማይገባቸው ስለሆኑ ነገሮች በጥቂቱ ያስባሉ።
26. ጊዜ እና መለኪያ በደንብ የተነገረ ዝምታ ተመጋቢዎች ናቸው፣ እና የእነሱ ጠረጴዛ እውነት ነው። ለእውነት ምስጋና ይግባውና የውሸት አባት ከሁሉም ነገር ወደ ራቀች ነፍስ ሲቀርብ ምንም አያገኝም።
27. የተረፈውን የሚሰጥ ሳይሆን የሚያስፈልግ እንኳ የሚሰጥ በእውነት መሐሪ ነው።
28. አንዳንዶች በነገሮች ብልጽግና መንፈሳዊ ሀብት ያገኛሉ። ሌሎች፣ በመንፈሳዊ ሀብት፣ ከነገሮች ብልጽግና ራሳቸውን ያርቃሉ፣ ምክንያቱም ማለቂያ የሌለውን መልካም ነገር አስቀድመው ይጠብቃሉ።
29. በእቃዎች ሀብታም ለመሆን ሁሉም ሰው ያስደስተዋል፤ በእግዚአብሔር መግቦት ባለጠጋ ለሆነ እና ለረጅም ጊዜ ሀብትን ማጣጣም ለማይችል ሰው ያማል።
30. በውጫዊ ሁኔታ ነፍስ ጤናማ ይመስላል ፣ ግን ህመሙ ብዙውን ጊዜ በስሜት ህዋሳት ውስጥ ይደበቃል። በሽታውን ከውጭ በሚመጣ ተግሣጽ ቆርጦ አእምሮን በማደስ ጤናን መመስረት ተገቢ ነው። ተግሣጽ የሚርቅ ሰነፍ ነው፤ ጤናዎን በሚያገግሙበት ሆስፒታል ውስጥ ለመዋሸት አያፍሩ ።
31. ያለፈቃድህ ያረመህን ሰው አትቆጣ። ከአንተ የወጣውን ቆሻሻ ተመልከት እና እራስህን ገሥጸው። አመስግኑት በአላህ ችሮታ ለናንተ ትልቅ ጥቅም ምክንያት የሆነው።
32. በህመምህ ክብደት ምክንያት ተስፋ አትቁረጥ፣ ነገር ግን በታታሪነት ንቁ መድሀኒት ከበሽታው ራቅ እና ጤናህን ተንከባከብ።
33. በጊዜው ሲወቅሱህ አትዘን። ወደሚገሥጽህ ቅረብ እና ያ በጣም የሚያቃጥልህ ስሜት በእውነት ጥሩ ከሆነ ያሳየሃል። የዚያን ጊዜ መብልህን ትበላለህ፣ ምክንያቱም ጤናማ ነህና፣ መራራው ይጠፋል ተብሎ ከተጣለ በኋላ ይጣፍጠሃል።
34. የሚሰማህ ህመም በበዛ ቁጥር አንተን በመገሰጽ የነፍስህን ህመም ላሳየህ የበለጠ አመስጋኝ ነህ። እሱ ሙሉ በሙሉ የመንጻትዎ ምክንያት ይሆናል፤ ያለ እሱ አእምሮ በንፁህ የጸሎት ቦታ ሊቆይ አይችልም።
35. ሲወቅሱህ ወይ ዝም በል ወይም በየዋህነት መልስ። በድንቁርና ምክንያት ስህተት ሰርተው ከሆነ የሚገሰጹህን ሰው ለማረም እንጂ የራሳችሁን የማየት መንገድ ለመጫን አይደለም መልሱ።
36. አንድ ሰው በትክክል ካዘነህ እና ወደ ቤታቸው ሲጋብዝህ በማንኛውም መንገድ ጨዋነት እንዳትጎድል ተጠንቀቅ። እና ከምግብ በኋላ ያሳዘነዎት ከሆነ ለእንግዳ ተቀባይነት ምስጋና ይግባውና ሽልማቱ ግማሽ ብቻ ነው የሚከፈለው። ነገር ግን ከምግብ በፊትም ሆነ ከበላህ በኋላ አዝነህ ቢሆን በሐዘን የተነሣ ከወንድሞች ስብሰባ ፈጽሞ አትውጣ። በሁሉም ነገር የራሱን ጥፋት የሚያይ ምንዳውን ይጨምራል።
37. ትዕቢተኛ ሰው ስሕተቱን አያውቅም፥ ትሑት ሰውም መልካሙን ሥራውን አያውቅም። የፊተኛው ስሕተቱ በሞኝነት ክፋቱ ይሸፈናል የሁለተኛውም መልካም ሥራ እግዚአብሔርን ደስ በሚያሰኘው ትሕትና ይሸፈናል።
38. ኩሩ ሰው በጎውን በመልካም ማካካስ አይፈልግም ነገር ግን በተቃራኒው እና ሌሎችን በሚበልጡበት ሁኔታ ኩራቱን ይጨምርና ስህተቱን ይጨምራል።
39. ተግሣጽ ነፍስን ያበረታታል፤ ምስጋና ለበጎ ሰነፍ እና ቀርፋፋ ያደርገዋል።
40. ወርቅ ያለው ባለጠጋ ነው ትሕትናም ያለው ቸር ነው። ወርቅ ያጣ ሰው በውጫዊው የማይታይ ቢሆንም ድሃ ይሆናል። እንዲሁም መንፈሳዊው ተዋጊ መነኩሴ፡ ትህትና ከሌለው ጨዋ አይሆንም።
41. ወርቅ የሌለው ነጋዴ ምንም ያህል ችሎታ ቢኖረውም ነጋዴ አይደለም። እንዲሁም መንፈሳዊው ተዋጊ መነኩሴ፡ የማስተዋል ትህትና ከሌለው በጥበቡ እጅግ ቢታመንም የመልካምነትን ፍሬ አያጭድም።
42. የማሰብ ትህትናን የሚፈልግ ከራሱ ከፍታ በታች ነው። የማሰብ ትህትናን የማይፈልግ ከከፍታው በላይ ነው እና ከትንሹ ጋር እኩል መሆንን አይፈልግም: በዚህም የትናንቱን ግብዣዎች እንዳሳለፈ ያሳያል።
43. መንፈሣዊው ተዋጊ መነኩሴ ሰበብ ቢያንስና አብዝቶ ቢሠራ ከፍርሃቱም በላይ ቢሠራ መልካም ነው። በዚያን ጊዜ በሰው ፊት የከበረ ይሆናል በእግዚአብሔርም ፊት ነውር የሌለበት ሠራተኛ።
44. በሠርጉ ክፍል ውስጥ እንግዳ ሆኖ መታየትን የሚፈራ ሰው የእግዚአብሔርን ትእዛዛት ሁሉ ለመፈጸም መጣር ወይም የማስተዋል ትሕትናን መማር አለበት።
45. ለቀላልነት ልከኝነትን ጨምር፣ በማስተዋል ትህትና እውነትን አንድ አድርግ፣ እናም የፍትህ አጋር ትሆናለህ። ሁሉም ሌሎች በጎነቶች በእሱ ጠረጴዛ ላይ መሰብሰብ ይወዳሉ።
46. የእውቀት ትህትና የሌለበት እውነት እውር ነው፤ ለዚህም ነው ክርክሩን እንደ መመሪያ የሚወስደው እና ቢደክምም፣ ምንም እንኳን የሚተማመንበት ነገር የለም።
47. መልካም ልማድ የመልካምነትን ውበት እና የሥጋን መልካም ሁኔታ ይመሰክራል፤ ሰላም ለምትገኝ ነፍስ።
48. የመጀመሪያው መልካም ነገር ኃጢአትን አለመሥራት ነው፤ ሁለተኛው በደሉን መሸፋፈን ወይም መመካት ሳይሆን በተቃራኒው፡- ሲወቀስ ራስን ዝቅ ማድረግ፣ ራስን መገሠጽ እና ንስሐን በደስታ መቀበል ነው። ያለዚህ ለእግዚአብሔር የምናቀርበው መባ ምንም ኃይል የለውም።
49. ከፍቃደኝነት ስቃይ በተጨማሪ ያለፈቃድ ስቃይ ማለትም ከዲያብሎስ የሚመጡትን: ኪሳራዎችን እና በሽታዎችን መቀበል ተገቢ ነው። ያልተቀበላቸውና የሚያጉረመርሙ ሁሉ እንጀራቸውን በማር ብቻ ያለ ጨው መብላት እንደሚፈልግ ሰው ነው። ከጨው ጋር ያለው ዳቦ ሁል ጊዜ በስሜት አይታጀብም ፣ ግን ጥጋብ ሁል ጊዜ እንደ ጎረቤት ፍቅር አለው።
50. ጌታ በመሆኑ የባልንጀራውን የተቀደደ ልብስ በመለኮታዊ ቃል የሚያጥብ ወይም በምጽዋት የሚሰፍር አገልጋይን ይመስላል (ፊልጵ 2፡7)። ይህን ስታደርግ በከንቱ ውዳሴ ውስጥ እንዳትወድቅና እንደ አገልጋይ ማድረግህን እንዳታቆም ተጠንቀቅ፤ ያኔ የሥልጣን ሽልማቱንና ክብርን ታጣለህና።
51. “እምነት ተስፋ ለምናደርገው ነገር ዋስትና ነው” (ዕብ 11፡1)። ጥበብ፣ የነፍስ እድገት ዋስትና፤ ትህትና፣ የበጎነት ዋስትና። እና የሚገርመው በራሱ ፍፁም የሆነው እንዴት ፍጽምና የጎደለው ሊሆን ይችላል።
52. "ከዛሬ ጀምሮ እስከ ዘለዓለም ጌታ መምጣትህን ይጠብቃል" (መዝ 121፡8) በመብል እና በንግግር በመጠኑ። በመብል ልከኛ የሆነ፣ የሚገባ፣ በቃላት የሚወጣ፣ ከክፉ ሥጋዊ ዓይን አምሮት የሚርቅና ከትዕቢት የሚነሣውን ቁጣ ያበርዳል። መንፈሳዊው ተዋጊ መነኩሴ ይህን ከምንም በላይ ሊጠነቀቅለት ይገባል፡ ከክፉ ሥጋዊ ምኞት መራቅና ቁጣን ማብረድ። ለዚህም ምስጋና ይግባውና ተግባር ያብባል እና ማሰላሰል ተመስርቷል።
53. አንዳንድ መንፈሳዊ ተዋጊ መነኮሳት ምግብን ስለመመገብ በጣም ይጠነቀቃሉ ነገር ግን ለቃላት ግድየለሾች ናቸው። መክብብ (መክብብ 11:10) እንደሚለው የልብ ቁጣን ወይም ክፉን የሥጋ ምኞትን ከሰውነት እንዴት እንደሚያስወግዱ አያውቁም፤ በዚህ መንፈስ የሚታደስ መንፈስ ንጹሕ ልብን በሰው ውስጥ ይገነባል።
54. ቀላል ምግብ ካዘጋጀን፣ ከመጠን በላይ ምግቦች አይኖሩም፤ ጥሩ ዝምታን ስንማር ቃላት ንጹህ ይሆናሉ።
55. ሆድህ በመብል በመጠን የነደደ ልብህም በመጠን በቃላት ይጠበብ። ከዚያ የምኞት ኃይል እና ለቁጣ የተጋለጠው ለበጎ ያገለግልዎታል።
56. የታችኛው ክፍሎች የደስታ ፍቅር በመንፈሳዊ ተጋድሎ መነኮሳት ላይ የሰውነት እድሜ ይቀንሳል። የጉሮሮው ደስታ ፍቅር በጊዜ ውስጥ ለማጥፋት በማይችሉት ውስጥ እንኳን ይኖራል። በበጎነት ልክነት እንግዳ እንዳይመስልህ እና እራስህን በኀፍረት እንዳትሸፍን አሁንም ጥፋተኛ ያለህበትን ነውር መሰረዝ ተገቢ ነው።
57. የጾመ ሰው አካልን እንደ ጠላት መመገብ መቼና በምን ዓይነት ምግብ መመገብ እንደሚገባው ማወቅ አለበት፣ እንደ ወዳጅ መቼ እንደሚያጽናኑት እና መቼ እንደ ደካማ ሰው እንደሚያጽናኑት፣ ለጠላት የታሰበውን ምግብ ለወዳጁ እንዳይሰጥ፣ ለጠላትም የወዳጁን መብል እንዳይሰጥ። እንደዚህ ካናደድከው በፈተና ጊዜ ከጠላት ጎን ሊቆም ይችላል።
58. አንድ ሰው ለምግብነት ሳይሆን ለደስታ ሲል ምግብን ሲወስድ የእንባ ጸጋ ወደ እርሱ መጥቶ ማጽናናት ይጀምራል። ከዚያም ሌሎች ደስታዎችን ሁሉ ይረሳል፣ ምክንያቱም የእንባ ጣፋጭነት ሙሉ በሙሉ ይማርከዋል።
59. መንገዱን የሚያሰፋ እንባ ያደርቃል፤ እና ጠባብ መንገድን በሚወዱ ሰዎች ውስጥ በብዛት ይጎርፋሉ።
60. ኃጢአተኛም ጻድቅም ሐዘን የላቸውም። ኃጢአተኛው ግን ከኃጢአት ገና ስላልራቀ፣ ጻድቅ ደግሞ ፍጽምናን ስላላደረገ ኀዘን አለ።
61. ጸሎት እና ዝምታ በእኛ ኃይል ውስጥ ያሉ በጎ ምግባሮች ናቸው። በእኛ ስልጣን ላይ ያልሆኑ ግን በሰውነት ሕገ መንግሥት ላይ የተመሰረቱት በጾምና በነቃ ናቸው። መንፈሳዊው ተዋጊ መነኩሴ ቀላል የሆነውን ይለማመዱ።
62. ትዕግስት የነፍስ ቤት ነው፤ በውስጡ ይኖራል። ንብረቱ ትህትና ነው፤ ይመግበዋል።
63. በሥራ ካልጸናችሁ ምስጋናን አትሰሙም። ከደስታ የሚመጣውን ህመም አስቀድመው ካሰቡ፣ ያስወግዱታል።
64. ከትናንሾቹ ጋር አትታሰሩ እና ትልቁን ማገልገል የለብዎትም። ትልቁ ክፋት ከትንሽ ክፋት በፊት አይደርስም።
65. ትልቁን ካየህ በትንንሾቹ ትፈራለህ፤ ትልቁን ካልክ ታናሹ ይንቁሃል።
66. በስልጣንዎ ውስጥ ያሉትን ካላገኙ ታላቅ በጎነትን ማግኘት አይችሉም።
67. ምሕረትና እውነት የበለጡበት፣ እግዚአብሔርን የሚያስደስተው ነገር ሁሉ ያሸንፋል። ምሕረት በሌለበት በማንም ላይ አይፈርድም፤ እውነት ለማንም በጎ አድራጎት ያለ እውነት አታሳይም።
68. ልከኝነትን ከቀላል ጋር በማጣመር የዚያ ቦታ ደስታ ይሰማዎታል።
69. የሚበሉባትን መሬት ማረስ ስታቆም የሚዋጋችሁ ምኞቶች ከቶ አታዩም።
70. አንዳንዶች የሰውነትን እድፍ ብቻ ለማጽዳት ይሞክራሉ፣ ሌሎች ደግሞ የነፍስ እድፍ። አንዳንዶች ከኃጢአት ጋር ብቻ ይዋጋሉ፣ሌሎች ከስሜት ጋር፣ በጣም ጥቂቶች ደግሞ ከክፉ ሥጋዊ ምኞት ጋር ይዋጋሉ።
71. መጥፎው ነገር የሰውነት ዝንባሌ ወደ ስሜታዊነት ፣ ፍቅር ወደ ነፍስ ደስታ እና የእውቀት ፍላጎት ነው። ነቀፋ የሚገባው አካልን መንካት፣ የነፍስ ስሜት እና የአዕምሮ ተቃራኒ ድርጊት ነው።
72. ተድላ የሚወድ ሰው ወደ ስሜታዊ ቅርብ ነው ፣ እና ተድላ ወዳድ ነው ። ከሁለቱም የራቀ ንጹሕና ከክፉ ምኞት የጸዳ ነው።
73. ገና ኃጢአትን ባያደርግም ወደ ስሜታዊነት የሚሄደው ከሐሳብ በላይ ለኃጢአት የሚገፋፋው ነው። ተድላን የሚወድ በውስጡ ቢሰቃይም የኃጢያት ተግባር ከሃሳቡ ደካማ የሆነበት ነው። ስሜታዊ (ስሜታዊ) በራሱ ፈቃድ ወደ ሁለቱም ነገሮች የሚያዘነብል ነው። ንፁህ እና ከመጥፎ ፍላጎቶች የፀዳ በሁሉም መካከል ምንም ልዩነት የማያውቅ ነው።
74. የሕማማት ዝንባሌ በጾምና በጸሎት በነፍስ ይሞታል። የደስታ ፣ የንቃት እና የዝምታ ፍቅር። ፍቅር ፣ ለመረጋጋት እና ትኩረት። ከመጥፎ ምኞት የጸዳ ንፅህና የተገነባው በእግዚአብሔር መታሰቢያ ነው።
75. ከንጹሕ ከንፈር ከክፉ ምኞት የጸዳ የዘላለም ሕይወት ቃል እንደ ማር ይረጫል (መዝ። 4፡11)። የንጹሕን ከንፈር የሚዳስስና ከክፉ ምኞት የጸዳ፣ በደረቱ ላይ የሚያርፍና የልብሱን ጠረን የሚተነፍስ፣ መዓዛው ከምናውቃቸው መዓዛዎች ሁሉ የሚበልጥ የበጎነት ሕግን ይቀበል ነበር።
76. ራስን የመውደድ ልብስ ምንም ያህል ቢሆን እርቃኑን ይተዋል፤ ራሳቸውን ለማስጌጥ የሚወዱ ሰዎች ልብስ ጠባብ ነው፤ የከንቱ ውዳሴ ልብስ የመጨረሻው ይባላል፤ ፍጹም የተራቆተም ንጹሕና ከክፉ ምኞት የጸዳ ነው።
77. እያንዳንዱ ነፍስ ከዚህ ከሚታየው አካል ነፃ ትሆናለች፣ ነገር ግን ጥቂቶች እዚህ ከኃጢአት ሕይወት ነፃ ይሆናሉ።
78. በሕይወት ያሉት ሁሉ አንድ ቀን በሰውነት ውስጥ ይሞታሉ፤ ኃጢአትን በእውነት የሚጠሉ ለኃጢአት ሞተው ይቆያሉ።
79. በሥጋ ከመሞቱ በፊት እንኳ ከኃጢአት የጸዳ ማን ነው? ከክብርም በፊት እንኳ ራሱንና ማንነቱን የሚያውቅ ማን ነው?
ስለ ጸሎት
80. ምክንያታዊ የሆነች ነፍስ በአስተዋይ እና በሚያስተውል ብርሃን መካከል ስትሆን፣ አስተዋይ የሆነው ብርሃን አካላዊ ነገሮችን እንድትሠራ ይረዳታል፣ እናም የማሰብ ችሎታ ያለው ብርሃን መንፈሳዊ ነገሮችን ለማድረግ ይረዳታል። ነገር ግን የሚታወቀው ብርሃን በውስጡ ስለተሸፈነና አስተዋይ የሆነው ብርሃን በአሮጌው ልማድ ስለተገለጠ በጸሎት ውስጥ ከሚገባው ብርሃን ጋር ካልሆነ መለኮታዊ ነገሮችን ማሰላሰል አይችልም። ነፍስ በብርሃን እና በጨለማ መካከል መቆየት አለባት: በጨለማ ውስጥ በልማድ እና በብርሃን በምናብ።
81. ስሜታዊነት ያለው አእምሮ የለመደበትን እንክብካቤ እስካልተወ ድረስ በጠባቡ የጸሎት በሮች ሊገባ አይችልም። በእንክብካቤው ጥላ ስር ያለማቋረጥ እየሰራ ህመም ይሠቃያል።
82. ጨረሮች ከፀሐይ ጋር እንደሚኖሩ ጸሎት ከአእምሮ ጋር ይኑር። ያለ ጸሎት ፣ ውሃ እንደሌለው ደመና የሚንከባለሉ ፣ አስተዋይ ለሆኑ ነገሮች ጥንቃቄ ያድርጉ ፣ የማስተዋልን ግልፅነት ያጨልማል።
83. የጸሎት ኃይል በፈቃደኝነት ረሃብን ለመቋቋም ይመራል። ነገር ግን በአለም ውስጥ ያሉትን ረሃብን ወደማየት ወይም ወደ መስማት አይመራም። ስለ እነርሱ የማያስብ የጾምን ሕንፃ አላጠናከረም የጸሎትንም ሕንፃ አፍርሷል።
84. አስተዋይነት ካለው ነገር ሁሉ ካልራቀ መውጣትም ሆነ ክብሩን ማወቅ አይችልም።
85. ጾም የቀኑ ምልክት ነው፣ ምክንያቱም የተገለጠ ነውና፣ ጸሎት ደግሞ የሌሊት ምልክት ነው፣ ምክንያቱም ተሰውሯል። ሁለቱን በትክክል የሚሠራ ስቃይ፣ ሀዘንና ዋይታ ወደ ተሰደደባት ከተማ ይደርሳል።
86. መንፈሳዊ ስራ ያለአካል ስራም ሊገነባ ይችላል። ከሥጋዊ ሥራ ይልቅ መንፈሳዊ ሥራን የመረጠ የተባረከ ነው። በዚህም የሥራ እጦትን አሟልቶ የተደበቀ የጸሎት ሕይወት ለእግዚአብሔር ተገለጠ።
87. እውነተኛ ደስታ በውስጣችን እንዲኖር ሐዋርያው “በተስፋ ደስ ይበለን፣ በመከራ ታገሡ፣ በጸሎት ጸንተን እንድንጸና” (ሮሜ 12፡12) ይለናል። እንደዚያ ከሆነ የማይጸና እምነት የለውም፤ ደስተኛ ያልሆነ ሰው ጥሩ ተስፋ የለውም፤ እንዲህ ዓይነቱ ሰው የደስታ ምክንያት የሆነውን ጸሎትን ውድቅ አድርጓል፣ እናም በእሱ ውስጥ አይጸናም።
88. በዓለማዊ ሃሳቦች ውስጥ ከመጀመሪያው ጀምሮ የሚኖረው የማሰብ ችሎታ፣ በጣም ይወዳቸዋል፣ ስለዚህ በተደጋጋሚ ጸሎትን እንኳን አይወድም። በሚዘገይበት ያበቅላል ይባላልና።
89. አእምሮው አንድ ጊዜ ቤቱን ለቆ ለቆ የሄደው ለዚህ ነው የዚያን ቦታ ግርማ የረሳው። ምድራዊውን ሁሉ ረስቶ በጸሎት ወደ ማደሪያው መውጣት ያስፈልገዋል።
90. የእናትየው ባዶ ጡቶች ለልጁ ምን ማለት ነው ፣ እሱ ማፅናኛ ሲያቅተው ለአእምሮ ጸሎት ነው ። ነገር ግን ጸሎት አእምሮን ሲያጽናና በእናቱ እቅፍ ውስጥ ጣፋጭ እንቅልፍ እንደተኛ ልጅ ነው።
91. ቅዱሳት መጻሕፍት ስለ ልቅሶ አልጋ ማለትም ስለ በጎ ሕይወት አልጋ ይናገራሉ። በመኃልየ መኃልየ መኃልይ ቃላቶች መሠረት፣ ሚስት – ጸሎት – ለፍቅረኛው “ከእኔ ጋር ለዘላለም ከኖርክ ጡቶቼን እሰጥሃለሁ (መዝ። 6፡11)” ልትለው ትችላለች።
92. ሁሉንም ምድራዊ ነገሮች ያልተወ ጸሎትን መውደድ አይችልም።
93. በአእምሮ ውስጥ ካለው ጋር መሆን ከፈለግህ ሁል ጊዜ በፀሎት ኑር፣ ከሁሉም ነገር በመራቅ።
94. የእግዚአብሔር አፍቃሪ አእምሮ ምስክርነት የአዕምሮ ጸሎት እና በጊዜ የተነገረው ቃል ነው፤ እና ነፃው ስሜት ጥበባዊ አስተሳሰብ ይኑረው። በእነዚህ ሦስት ኃይሎች ነፍስ ታፈራለች ይባላል።
95. የሚጸልይ ሰው ተፈጥሮ እንደ ህጻናት ለስላሳ እና ለስላሳ መሆን አለበት። እንደ ተፈጥሮአቸው ተፈጥሮአችሁ ደግሞ የጸሎትን ብርሃን ታገኛላችሁ። ስለዚህ መቀላቀል የሚፈልግ ሁሉ በትጋት ይንከባከቡት።
96. ሁሉም ሰው በጸሎት ውስጥ አንድ ዓይነት ሐሳብ አይኖረውም: አንዱ ይህ ሐሳብ አለው ሌላኛው ደግሞ ያ ነው። አንድ ሰው ከተቻለ ጸሎቱ ሁል ጊዜ በልቡ ውስጥ እንዲኖር ይጸልያል፤ ሌላ፣ ይህን ለማሸነፍ፤ እና ሌላ፣ ሀሳቦች ጸሎትዎን እንዳያቋርጡ። ነገር ግን ሁሉም ሰው በመልካም ነገር እንዲጠበቅ ወይም በክፉ እንዳይጠፋ ይጸልያል።
97. ሰው ሁሉ በጸሎት ትሑት ይሆናል፣ አንድ ሰው ሲጸልይ በትሕትና ይጸጸታልና። ከውስጥ የሚኮራ በትህትና አይጸልይም።
98. ስትጸልይ ጨካኙን ዳኛ ፍትሃዊ እንድትፈጽም ያስገደደችውን መበለት አስብ (ሉቃስ 18፡3) የመልካም ተስፋዎችን ፍጻሜ በመጠባበቅ አትታክትም።
99. በሃሳብ እና በውጪ በውይይት ውስጥ ከቆዩ ጸሎት ከእርስዎ ጋር አይኖርም። ግን ብዙም ሳይቆይ ለእሱ ብዙ ነገሮችን ወደተዉት ይመለሳል።
100. የጸሎት ቃላቶች ወደ ነፍስ ካልገቡ፣ እንባዎች በጉንጮቹ ላይ እንዲፈስሱ አይፈቀድላቸውም።
101. ገበሬው መሬት ውስጥ ዘር ካልዘራ ነዶ አይሰበስብም። መነኩሴ የጸሎቱን ቃል ያለ ድካም ከተናገረ እንባ አይፈስበትም።
102. ጸሎት የመንግሥተ ሰማያት ቁልፍ ነው። ጸሎትንም በተገቢው ሁኔታ የጠበቀ ሰው በርሷ ውስጥ ለወዳጆቹ የተገባለትን ዕቃ ያያል። ያለውን ብቻ የሚያይ አሁንም አይተማመንበትም።
103. በጸሎት ጊዜ የማሰብ ችሎታው በልበ ሙሉነት ለእግዚአብሔር እንዲህ ሊል አይችልም፡- “እስራቴን ሰበርህ የምስጋናን መሥዋዕት አቀርብልሃለሁ” (መዝ። 115፡7-8) መልካምን ካልፈለገ ፍርሃትንና አሲዲያን ከራሱ ካላስወገደ ረጅም እንቅልፍና ጣፋጭ ምግቦችን ኃጢአት የሚያደርግበት።
104. በጸሎት የተዘናጋ ሰው በመጀመሪያው መጋረጃ ፊት ይቀራል። ግን በትኩረት የሚጸልይ በውስጡ ይኖራል። እና ወደ ቅድስተ ቅዱሳን የሚገባው እርሱ ብቻ ነው፣ ተፈጥሮአዊ ሃሳቦችን እና እንቅስቃሴዎችን ጸጥ ካደረገ በኋላ፣ ከአእምሮ ሁሉ በላይ ከሆነው ከእርሱ ጋር የሚቀረው እና ከእርሱ የሆነ ቲዮፋኒዝም ብቁ ነው።
105. ነፍስ ከውጫዊ ነገሮች ዘወር ስትል ከጸሎት ጋር አንድ ስትሆን ብረት በእሳት እንደሚሞቅ አንድ ዓይነት ነበልባል ከበው ያቀጣጥላታል። ከዚያ ማንም ሰው ነፍስን ሊነካ አይችልም፣ ማንም ሰው ቀይ-ትኩስ ብረትን ሊነካው እንደማይችል።
106. በሕይወቱ ሊታሰብበት የሚገባና የሰውን መልክ በባሕርዩ የሚበላሽ በጸጋው እንደ እሳት የሚያይ ብፁዕ ነው።
107. ለጀማሪዎች የጸሎት ህግ ከባድ ነው፣ ልምድ ላለው ደግሞ ለጋስ ወደ ግብዣ የሚሮጥ ረሃብ ነው።
108. በጎ ምግባርን በሚገባ በሚለማመዱ ሰዎች ጸሎት አንዳንድ ጊዜ እንደ ደመና ይሸፍኗቸዋል እና የሚያቃጥሏቸውን ሃሳቦች ያባርራቸዋል፣ እና ሌላ ጊዜ ደግሞ በእንባ ጠብታ ያጠጧቸዋል፣ መንፈሳዊ እይታዎችን ያሳያቸዋል።
109. አንድ ሰው በገና እንደሚጫወት ያህል ጣፋጭ ደስታ ከውስጥ ይሰማል። በጸሎት ከእርሱ ጋር የማትስማማ ነፍስ፣ በምሥጢራዊ የመንፈስ ግብዣ፣ በመልካም ጸጸት ውስጥ አይደለችም። "እንዴት መለመን እንደሚገባን አናውቅምና" (ሮሜ 8፡26) መንፈስ ግን የሚጸልይውን ያስተምራል።
የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ምዕራፎች ማውጫና ቀጣይ ንባብ
- ⬅️ ቀዳሚው ድርሳን (41/50)፦ ኤልያስ ኤክዲኮስ — የአበው ጥበብ አበቦች ስብስብ (ፍሎሪሌጂየም) መቅድም
- 📚 ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫ (ሁሉም 50 ድርሳናት)፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ ማውጫና ሥነ-መለኮታዊ መመሪያ
- ➡️ ቀጣዩ ድርሳን (43/50)፦ ኤልያስ ኤክዲኮስ — የዚያው የኤልያስ ኤክዲኮስ የተመስጦ ምዕራፎች
- 🕊️ ተዛማጅ መንፈሳዊ መጽሐፍ፦ የመንፈሳዊ መንገደኛ ልባዊ ትረካዎች ለመንፈሳዊ አባቱ (ስለ ኢየሱስ ጸሎት)
📱 የዘወትር የጸሎት ሕይወትዎን በ Pray.ee መተግበሪያ ያጠናክሩ፦ የቅዱሳን አበውን ትምህርቶችና የኢየሱስን ጸሎት በየዕለቱ በሥርዓት ለመለማመድ ነጻውን የ Pray.ee የጸሎት መተግበሪያ ከ Google Play ያውርዱ። መተግበሪያው የ40 ቀን የጸሎት ቆጣሪ (40-day prayer tracker)፣ ዕለታዊ የጸሎት ማስታወሻ (daily reminders) እና ያለ ኢንተርኔትና ያለ ማስታወቂያ ለማታ ንባብ ምቹ በሆነ የጨለማ ገጽታ (Dark Mode) የቅዱሳን አበውን ጽሑፎች የማንበብ አገልግሎት ይሰጣል።
ሥነ-መለኮታዊና መንፈሳዊ ማስታወሻ፦ የኤልያስ ኤክዲኮስ ትምህርትና ንቃተ ልቡና (Nepsis)
በ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) መድብል ውስጥ የሚገኘው የኤልያስ ኤክዲኮስ ትምህርት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማዊ ትውፊት — በተለይም ከመጽሐፈ መነኮሳት (ማር ይስሐቅ፣ ፊልክስዩስ እና አረጋዊ መንፈሳዊ) ጋር ጥልቅ መንፈሳዊ አንድነት አለው። ዋናው ዓላማው ንቃተ ልቡና (Nepsis) ማለትም አእምሮንና ልብን ከክፉ ሐሳቦች መጠበቅ፣ በትሕትናና በንስሐ መመላለስ፣ እንዲሁም «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» በሚለው የልብ ጸሎት ከእግዚአብሔር ጸጋ ጋር መዋሐድ ነው።
የአበው መንፈሳዊ ጥንቃቄ፦ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቅዱሳን አባቶች ጸሎትን እንደ አስማታዊ ቃል (magical mantra) ወይም ያለ ንስሐና ያለ ትሕትና በራስ ጥበብ ብቻ እንደሚፈጸም ሥጋዊ ልምምድ ከመቁጠር አጥብቀው ያስጠነቅቃሉ። እውነተኛ ጸሎት የሕያው እግዚአብሔርና የሰው ነፍስ የፍቅር ግንኙነት ስለሆነ ከምስጢረ ንስሐ፣ ከቅዱስ ቁርባን፣ ከትሕትናና ከባልንጀራ ፍቅር ጋር ተያይዞ ሊፈጸም ይገባል።
ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች (FAQ)
ይህ የኤልያስ ኤክዲኮስ ድርሳን በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ ምን ያስተምራል?
ይህ የኤልያስ ኤክዲኮስ ድርሳን («የጥበብ አበቦች ስብስብ፦ በኤልያስ ኤክዲኮስ የተሰበሰቡ የቅዱሳን ጠቢባን ምክሮች») የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ዋና ክፍል ሲሆን፣ ስለ መንፈሳዊ ንቃተ ልቡና (Nepsis)፣ ከክፉ ሐሳቦችና ከፍትወታት ስለ መንጻት፣ ስለ ትሕትናና ስለ ዘወትር ጸሎት የሚያስተምር የአበው መመሪያ ነው።
ምእመናን የ«ፊሎካሊያ» ትምህርቶችን በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው እንዴት ሊተገብሩ ይችላሉ?
ምእመናን በንስሐ፣ በትሕትና፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብና «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» የሚለውን የኢየሱስ ጸሎት በሰላምና በትኩረት በመጸለይ የቅዱሳን አበውን ምክር በሕይወታቸው መተግበር ይችላሉ።
ሙሉውን የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) 50 ድርሳናት በአማርኛ የት ማግኘት ይቻላል?
ሁሉንም 50 የ«ፊሎካሊያ» ምዕራፎችና የቅዱሳን አበው ድርሳናት በ Pray.ee ድረ-ገጽ በሚገኘው ሙሉ የአማርኛ ማውጫ (/am/filokaliya-fikre-senay-mulu-metsihaf-mawcha/) እንዲሁም በነጻው የ Pray.ee የሞባይል መተግበሪያ ላይ በነጻ ማንበብ ይችላሉ።