ኒኪፎሮስ መነኩሴው — የኒኪፎሮስ መነኩሴው ድርሳን፦ ስለ ንቃተ ልቡናና ስለ ልብ አጠባበቅ
📖 ከመጽሐፉ የተወሰደ፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫና የቅዱሳን አበው ትምህርቶች | ክፍል፦ ፊሎካሊያ — ቅጽ ፪ (Volume II) | ቅዱስ አባት፦ ኒኪፎሮስ መነኩሴው | ድርሳን 17 ከ 50
የኒኪፎሮስ መነኩሴው ድርሳን፦ ስለ ንቃተ ልቡናና ስለ ልብ አጠባበቅ
የመድኃኒታችንን የኢየሱስ ክርስቶስን ውብ መለኮታዊ መገለጥ ለማግኘት ለምትፈልጉ ለእናንተ ታላቅ ጥቅም የተሞላ ንግግር። ልብን በመስማት ሰማያዊውን እሳት ለመቀበል ለምትፈልጉ ሁሉ፤ ከእግዚአብሔር ጋር ራሳችሁን ለመታረቅ በልምድና በስሜት ለሚተጉ ሁሉ። በልባችሁ ማደሪያ ውስጥ የተደበቀውን ሀብት ፈልጎ ለማግኘት እና ለማግኝት ሁሉንም ነገር አለማዊ ትቶላችኋል። ለእናንተ ከአሁን ጀምሮ መንፈሳዊ መብራቶቻችሁ እንዲበሩ ለምትፈልጉ እና ለዚህም ነው ያለውን ሁሉ የተካችሁት። በውስጣችሁ ያለውን መንግሥተ ሰማያትን በማስተዋልና በማስተዋል መቀበል ለምትፈልጉ፥ ኑ፥ ስለ ዘላለማዊና ሰማያዊ ሕይወት ሳይንስ ወይም ጥበብ እነግራችኋለሁ፥ ይህም ያለ ድካም ወይም ላብ የሚለማመዱትን ከመጥፎ ምኞት ወደ ንጹሕ ወደብ ይመራቸዋል፤ ምንም ዓይነት ፈተናን መፍራት ወይም ከአጋንንት መውደቅ የለባቸውም። እና የሚወድቀው በአለመታዘዝ ምክንያት እኔ ካስተማርኳችሁ ህይወት የራቀ ሲሆን ብቻ ነው። ስለዚህም አዳም የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ንቆ፣ እባቡን ወዳጅ አድርጎ፣ እውነት እንደሆነ አምኖ፣ በፈተና ፍሬ ከመጠን ያለፈ እርካታን አግኝቶ በድህነት ውስጥ ወድቆ፣ ዘሩን ሁሉ ወደ ሞት፣ ጨለማና ሙስና ጥልቁ የጣለው አዳም አንድ ጊዜ ሆነ።
እንግዲያው አንድ ላይ እንሰባሰብ፣ ወይም በትክክል፣ ወንድሞች፣ ከእባቡ ምክርና ከአሳሳቢ ዝንባሌ ሁሉ ፈቀቅ ብለን ወደ ራሳችን እንመለስ። እኛ የምንችለውን ያህል ወደ ራሳችን ካልተመለስን ይልቁንም ወደ ራሳችን ካልገባን በሌላ መንገድ ከእግዚአብሔር ጋር አንታረቅም ወይም አንለወጥምና። የዓለምን ጉዳይ እና ከንቱ ጭንቀቶችን መተው እና በውስጣችን ያለውን መንግሥተ ሰማያትን ያለማቋረጥ መደገፍ ክብር ነው። ስለዚህም ነው የምንኩስና ሕይወት የሳይንስና የኪነ ጥበብ ጥበብ ተብሎ የሚጠራው፡ ይህ የምንኩስና ሕይወት የሚበላሹ ነገሮችን ስለማያስተምር ከመልካሙ ለይተን አእምሮአችንን እንድንቀበርበት ይልቁንም “ዐይን ያላየው ጆሮም ያልሰማው በሰውም ልብ ያልገባውን እንግዳና የማይጠቅም ነገር ቃል ገብቷል” (1ኛ ቆሮ 2፡9)። ስለዚህም ነው "መጋደላችን ከደምና ከሥጋ ጋር አይደለም፥ ከአለቆችና ከሥልጣናት ጋር ከዚህም ከጨለማ ዓለም ገዦች ጋር ነው እንጂ" (ኤፌ 6፡12)። አሁን ያለንበት ዘመን ጨለማ ስለሆነ ከእግዚአብሔር ጠላት ጋር ምንም የሚያገናኘን አንዳች ነገር እንደሌለ በማሰብ ከእርሱ እንሽሽ እንሽሽ። ወዳጅ ሊሆን የሚወድ የእግዚአብሔር ጠላት ነው፤ የእግዚአብሔርን ጠላት ማን ይረዳል?
ስለዚህ ወላጆቻችንን እንምሰል እና በልባችን ያለውን ሀብት እነርሱ ደግሞ እንደፈለጉት እንፈልግ። እና ካገኘነው በኋላ፣ በእሱ ላይ በመስራት እና በመጠበቅ፣ አጥብቀን እንይዘው። ሌላም ኒቆዲሞስ መጥቶ ቢከራከር። – ልክ የመጀመሪያው ኒቆዲሞስ አዳኝን እንደተቃወመው፡- “ሰው ከሸመገለ በኋላ እንዴት ሊወለድ ይችላል? ዳግመኛ ወደ እናቱ ማኅፀን ገብቶ ይወለድ ዘንድ ይችላልን?”—እንዲሁም መንፈስ “በሚወደው ይነፍሳል” (ዮሐ። 3፡4.8) በማለት ምላሽ ይሰማል። መተግበር ያለባቸውን ነገሮች ከተጠራጠርንና ካላመንን የማሰብ የሆኑትን እንዴት እንረዳለን? ወደ ማሰላሰል ዕርገት ድርጊቱ ነውና። ነገር ግን የማያምኑትን ያለ የጽሑፍ ምስክርነት ማሳመን ስለማይቻል ብዙዎችን በማንበብ እንዲያምኑና ጥርጣሬን ሁሉ ወደ ጎን እንዲጥሉ የቅዱሳንን ሕይወትና የጽሑፍ ትምህርታቸውን በዚህ ንግግራችን ውስጥ እናስገባለን። ከአባቶቻችን ከታላላቆቹ ጀምሮ፣ ለሚከተሉት በተቻለ መጠን እናሳልፍ፣ እና እዚህ የቃላቶቹን እና ስራዎቹን በከፊል ሰብስበን፣ ዋስትና እንጨምርላቸው።
ከተከበረው አባታችን አንቶኒዮ ሕይወት
በአንድ ወቅት ሁለት ወንድሞች የገዳሙን ከፍተኛ አባት እንጦንዮስን ሊጠይቁ ሄዱ። በመንገድ ላይ ውሃ ሲያልቅ አንዱ ሲሞት ሌላው ሊሞት ነበር። ከዚህ በላይ መሄድ አልቻለም እና መሬት ላይ ተኛ፣ ሞትን እየጠበቀ። ከዚያም አንቶኒዮ በተራራው ላይ ተቀምጧል። በዚያም የነበሩትን ሁለት መነኮሳት ጠርቶ እንዲህ ሲል አዘዛቸው፡- “አንድ ማሰሮ ውኃ ይዘህ ወደ ግብጽ መንገድ ሂድ፤ ሁለት ሰዎች በዚያ ይሄዱ ነበር፤ አንዱ ሞቶአል፣ ሁለተኛውም ባትቸኩል ይሞታል፤ ይህን ራእይ አየሁ፤ እየጸለይኩ ሳለ መነኮሳቱ በመጡ ጊዜ አንዱን ሞቶ ቀበሩት፣ ሌላውን አጠጥተው ወደ ሽማግሌው ወሰዱት፤ አንድ ቀንም ቢሆን አንድ ሰው ምንም አልጠየቀም ነበር፤ አንድ ቀንም ቢሆን አንድም ሞት አልጠየቀም። የሱ ጥያቄ ስህተት ነው።ስለ ሞት የሚወስነው አንቶኒዮ ሳይሆን እግዚአብሔር በዚህ መንገድ አዘጋጅቶ ለአንቶኒዮ የገለጠው ብቸኛው ተአምር በተራራው ላይ ተቀምጦ ልቡን ማቆየቱ ነው፤ ለዚህም ነው ጌታ የሩቅ ክስተቶችን ያሳየው። አንቶኒዮ በልቡ ጠንቃቃ ስለነበር ጠንቃቃ እና አሳቢ እንደሆነ ይገባሃል? ጁዋን ዴ ላ ኤስካላ እንደሚለው በልቡ ውስጥ እግዚአብሔር ራሱን ይገለጣል፡ በመጀመሪያ እግዚአብሔርን የሚወዱ የሚያነጻ እሳት፣ ከዚያም ብርሃን አድርጎ አእምሮን የሚያበራና ከእግዚአብሔር ጋር ተመሳሳይ ያደርገዋል። ግን ወደሚቀጥለው ቃል የምንሄድበት ጊዜ ነው።
የሴኖቢቲክ ሕይወት መስራች ከቅዱስ ቴዎዶስዮስ ሕይወት
መለኮታዊው ቴዎዶስዮስ በጣፋጭ ፍቅር ቀስት በጣም ቆስሎ በእስሩም ታስሮ “ጌታ አምላክህን በፍጹም ልብህ በፍጹም ነፍስህ በፍጹም አሳብህም ውደድ” የሚለውን ከፍተኛ መለኮታዊ ትእዛዝ ፈጽሟል (ሉቃስ 10፡27)። እና ይህ ሊሆን የቻለው የነፍስ ተፈጥሯዊ ኃይሎች ወደ አሁኑ ክፍለ ዘመን ነገሮች ስላልተመሩ ብቻ ነው፣ ነገር ግን ፈጣሪን ብቻ ይፈልጉ ነበር። እና ይህ የእውነተኛ ተግባር ሁኔታ ነው። ስለዚህም ሲለምን እንኳ ብዙዎች በአክብሮት ይፈሩት ነበር፣ ሲወቅስም ለሁሉም የሚወደድና የሚጣፍጥ ነበር። ብዙዎችን በማነጋገር ሌሎችን ሊጠቅም የሚችል ማን ነው ፣ እና እንዴት በቀላሉ ስሜትን መሰብሰብ እና በውስጣቸው ማደራጀት እንደሚቻል ማስተማር የሚችል ማን ነው? በግርግር ውስጥ አመታትን የኖረ፣ በእርጋታ የሚኖሩትን ያህል በራሱ ፀጥታ የነበረው ማን ነው? በሰዎች መካከልም ሆነ በብቸኝነት የቀረው ማን ነው? ይህ ታላቅ ቴዎዶስዮስ ነው አእምሮውን ሰብስቦ ወደ ውስጥ ያስገባቸው ለፈጣሪ ባለው ፍቅር ቆስሏልና።
ከቅዱስ አርሴኔዎስ ሕይወት
ይህ የሚደነቅ አርሴንዮ አለመግባባቶችን ከመቅዳት እና ለማንም ደብዳቤ ከመጻፍ ተቆጥቧል። እሱ ባለመቻሉ አላደረገም፡ ሌሎች በቀላሉ እንዲናገሩት አንደበተ ርቱዕ መናገር ቀላል ነበር። እና ምክንያቶቹ እነዚህ ነበሩ-የዝምታ ልማድ እና እራሷን ለወንዶች ለማሳየት አለመፈለግ። ስለዚህም በቤተ ክርስቲያንም ሆነ በስብሰባ ጊዜ ማንንም ራሱን እንዳያይ ወይም በሌሎች ዘንድ እንዳይታይ ከፍተኛ ጥንቃቄ አድርጓል ነገር ግን ራሱን ከአምድ ወይም ከአንዳንድ ክፍልፋዮች ጀርባ አድርጎ ራሱን በመደበቅ ራሱን ከሌሎች ጋር ፈጽሞ አላስቀመጠም ነገር ግን አእምሮውን ወደ ውስጥ ለመሰብሰብ እና በቀላሉ ወደ እግዚአብሔር ለማረግ ስለሚፈልግ ራሱን ደበቀ። ይህ መለኮታዊ ሰው፣ ምድራዊ መልአክ፣ ይህን አደረገ፡ ወደ እግዚአብሔር በቀላሉ ከዚያ ይወጣ ዘንድ አእምሮውን በውስጡ ሰብስቧል።
ከቅዱስ ጳውሎስ ዘ ላጥሮስ ሕይወት
መለኮታዊው ጳውሎስ ሁልጊዜ በተራራ እና በምድረ በዳ ነበር፣ እና ጎረቤቶቹ እና የጠረጴዛ ባልደረቦቹ አውሬዎች ነበሩ። አንዳንድ ጊዜ ወደ ላውራ ወርጄ ወንድሞችን እጠይቃለሁ። ልብ እንዳይደክሙና በጎነትን በማግኘት በትጋት እንዲሠሩ፣ የወንጌል ሕይወትን በፍጹም ጥንቃቄና ጥንቃቄ እንዲጠብቁ፣ ርኩሳን መናፍስትንም በልብ ቸርነት እንዲቃወሙ አዘዛቸውና አስተምሯቸዋል። ከዚህም በላይ የስሜታዊነትን ተንኮል ለመዋጋት እና የፍላጎት ምርትን ወደ ሌላ አቅጣጫ ለመቀየር ጥንካሬን ስለሚሰጥ ጥበብ ተናግሯል። ይህ አምላካዊ አባት የማያውቁትን ደቀ መዛሙርት ጥበብን እንዴት እንደሚያስተምር ታያላችሁ፣ በዚህም የፍትወትን ትስስር ያስወግዳሉ። ይህ ጥበብ ደግሞ የማሰብ ችሎታን ከመጠበቅ በቀር ሌላ አልነበረም። ያ የዚህ ጥበብ ስራ እንጂ ሌላ አይደለም። ግን ንግግራችንን ቀጥል።
ከቅዱስ ሳባስ ሕይወት
መለኮታዊው ሳባስ የገዳማዊ ሕይወትን ሕግጋት በሚገባ ያጠና እና ከተቃራኒ ሃሳቦች ጋር እንዴት እንደሚዋጋ የሚያውቅ መነኩሴ ባየ ጊዜ እና አሁን አእምሮውን ሊጠብቅ እና የዓለምን ነገሮች ትውስታ ከሀሳቡ ሙሉ በሙሉ ያፈናቀለ ፣ እንደዚህ ላለው ሰው ደካማ እና ታማሚ ከሆነ በላውራ ውስጥ አንድ ክፍል ሰጠው ። መነኩሴም ጤናማና ጠንካራ በሆነ ጊዜ ራሱ ሕዋስ እንዲሠራ አዘዘው። መለኮታዊው ሳባዎች ደቀ መዛሙርቱን የማሰብ ችሎታቸውን እንዲጠብቁ እና ከዚያም አንድ ጊዜ ሲማሩ ብቻ ክፍላቸውን እንዲይዙ እንደፈቀደላቸው ታያለህ? ታዲያ እኛ በሴሎቻችን ውስጥ ስራ ፈት የሆንን እና የአእምሮ ጥበቃ ምን እንደሆነ እንኳን የማናውቅ ምን እናድርግ?
ከአጋቶን ገዳም የበላይ አባት ሕይወት
አንድ ወንድም የገዳሙን አለቃ አጋቶንን "የገዳሙ አበምኔት ሆይ ንገረኝ የትኛው ይበልጣል የአካል ሥራ ወይስ የአዕምሮ እንክብካቤ?" የገዳሙ አበምኔትም እንዲህ ሲሉ መለሱ፡- “ሰው እንደ ዛፍ ነው፡ የሰውነት ሥራ ቅጠሉ ነው፣ የማስተዋል እንክብካቤም ፍሬ ነው። ቅዱሳት መጻሕፍት እንደሚለው "መልካም ፍሬ የማያደርግ ዛፍ ሁሉ ይቈረጣል ወደ እሳትም ይጣላል" (ሉቃ። 3፡9) ጥረታችን ሁሉ ወደ ፍሬው ማለትም ወደ አእምሮአዊ እንክብካቤ መቅረብ አለበት። ቅጠሎች ወይም ማስጌጫዎች አያስፈልጉንም፣ ማለትም የሰውነት ሥራ። ወይ ይገርማል! ይህ ቅዱስ ለአእምሮ ደንታ የሌላቸው በውጫዊ ተግባር ብቻ በሚመኩ ሁሉ ላይ ምንኛ መልካም ተናግሯል፡- “ፍሬ የማያፈራ፣ ይኸውም ለአእምሮ የሚንከባከበው፣ ነገር ግን ቅጠል ብቻ ያላት ቅርንጫፍ ሁሉ ይቆረጣል ወደ እሳትም ይጣላል”! ቃላቶችህ አስፈሪ ናቸው አባት!
የገዳሙ አበምኔት ማርቆስ ለኒኮላስ
ልጄ ሆይ ፣ በአንተ ውስጥ የመንፈሳዊ አእምሮ የኖቲክ ብርሃን መብራት እንዲኖርህ ስለምትፈልግ ፣ ያለ መሰናክል ፣ በዚህ ክፍለ ዘመን በጨለማው ሌሊት መሄድ እንድትችል እና ጌታ እርምጃህን ያቀናልሃል ፣ እንደ ቃሉ የወንጌል መንገድ ለረጅም ጊዜ ስለፈለግክ ፣ ማለትም ፣ በጠንካራ እምነት እና በጸሎት ፍጹም በሆነው የጌታን የወንጌል ትእዛዛት ወይም አስደናቂ መንገድ የማያሳይህ መንፈሳዊ መንገድ። እግዚአብሔርን በመፍራት እና በእግዚአብሄር ፍቅር የታጀበ መንፈሳዊ አእምሮ እና በትኩረት የተሞላ ሀሳብ። በዚህ መንገድ የጠላትን ጦር በቀላሉ ማሸነፍ ይችላሉ። እናም በስሜቶች ላይ ድልን ለማግኘት ስትፈልጉ በጸሎት እና በእግዚአብሔር እርዳታ እራሳችሁን ሰብስቡ እና ወደ ልብ ጥልቅነት በመግባት እነዚህን ሶስት ግዙፍ ሰዎች መርሳት፣ ተስፋ መቁረጥ እና እንግዳ ሀሳቦችን የሚደግፉ ድንቁርና። እና በእነሱ በኩል ሌሎች ኃጢአተኛ ስሜቶች ወደ ልብ ይገባሉ፣ እናም ይሠራሉ፣ እና ይኖራሉ፣ እና ተድላ በሚወዱ ነፍሳት ውስጥ ያድጋሉ። በታላቅ ትኩረት እና ጥልቅ አእምሮ እና ከላይ ባለው እርዳታ ብዙዎች የማያውቁትን ያገኛሉ እና እራስዎን በጸሎት እና በትኩረት እራስዎን ከእነዚህ ጨካኞች ግዙፎች ነፃ ማውጣት ይችላሉ። እውነተኛ እውቀትን ለማግኘት እና የእግዚአብሔርን ቃል ለማስታወስ በሚደረገው ጥረት የመርሳት፣ የድንቁርና እና የተስፋ መቁረጥ ምልክት ከልቡ ይጠፋል በፀጋው በልብ ውስጥ እራሱን ለመመስረት እና እራሱን ለመጠበቅ በሚጥር። መንፈሳዊ ቃላቶች እርስ በርሳቸው እንዴት እንደሚስማሙ ታያለህ? ትኩረት ምን እንደሆነ በግልፅ እንደሚያብራሩ ታያለህ? እንዲሁም የቀድሞ ወላጆችን ተመልከት፣ ስለ እሱ ምን እንደሚሉ።
ሳን ሁዋን ዴ ላ ኢስካላ
ጸጥታን የሚጠብቅ ግዑዝ ነፍስ በሥጋ ቤቱ ውስጥ እንዲኖር የሚተጋ ነው ይህ ደግሞ የከበረ ሥራ ነው። ዝም የሚለኝ፡- “ተኛሁ ልቤ ግን ነቅቷል” (መኃልየ 5፡2) የሚለው ነው። የሕዋስን በር ወደ ሰውነት፣ የምላስን በር ለውይይት እና የውስጥ በርን ለክፉ መናፍስት የሚዘጋው እሱ ነው። ከፍ ባለ ቦታ ላይ ተቀምጦ፣ ልምድ ካላችሁ፣ እንዴት፣ መቼ፣ ከየት፣ ስንት እና ምን አይነት ሌቦች ወይን ለመስረቅ እንደሚመጡ አስተውሉ። መመልከት ሲደክምህ ተነሳ፣ ጸልይ፣ እና እንደገና ተቀመጥ፣ እና በድፍረት ያንኑ ስራ ስራ። ሀሳባችንን መጠበቅ አንድ ነገር ሲሆን ሌላው ደግሞ አእምሮአችንን መጠበቅ ነው። ምሥራቁ ከምዕራቡ ምን ያህል የራቀ ነው፣ ሁለተኛው ከመጀመሪያው በጣም የተለየ ነው፣ እና የበለጠ አስቸጋሪ ነው። ሌቦች የንጉሱ መሳሪያ አንድ ቦታ እንዳለ እያዩ በተንኮል እንደሚጠቁ ሁሉ ጸሎትን ወደ ልቡ የተቀላቀለ በብልሃት ሌቦች ይዘረፋል። የእኚህን ታላቅ አባት ድንቅ ስራ የሚያብራራውን እነዚህን ቃላት ተረድተሃል? እኛ ግን በጨለማ እንደሆንን የምንመላለስ ለነፍስ የሚጠቅሙ እነዚህን መንፈሳዊ ቃላቶች እናስተላልፋለን እና እንደ ሌሊት እንደሚዋጉ ሁሉ እኛም በፈቃዳችን ደንቆሮዎች እንሆናለን። እንዲሁም ሌሎች አባቶች የሚጽፉልንን፣ በመንፈሳዊ ንቃት ጎዳና ላይ ያሉትን ያዳምጡ።
የገዳሙ ኢሳይያስ የበላይ አባት
አንድ ሰው በግራው ካሉት ሲለይ እና በእግዚአብሔር ላይ የሰራውን ኃጢአት ሁሉ ሲያውቅ – በመራራ መለያየት ራሱን እስኪለይ ድረስ ኃጢአቱን አያይምና – እዚህ መጠን ላይ ሲደርስ ልቅሶና ጸሎትን ያገኛል እና በእግዚአብሔር ፊት ያፍራል፣ ከስሜቶች ጋር ያለውን ጠማማ ወዳጅነት ያስታውሳል። እንግዲያውስ ወንድሞች ሆይ በጉልበታችን መጠን እንነሳ እግዚአብሔርም እንደ ምሕረቱ ብዛት ይርዳን። ወላጆቻችን እንደጠበቁት ልባችንን መጠበቅ ካልቻልን ቢያንስ እግዚአብሔር እንዳዘዘ ሰውነታችንን ከኃጢአት ነፃ ለማድረግ እንሞክር። በሚመጣብን ረሃብ እግዚአብሔር ለቅዱሳኑ እንዳሳየ ምህረትን እንደሚሰጠን እንመን። እዚህ ላይ እኚህ ታላቅ አባት አጽናንተው ለደካሞች፡- ‹‹እንደ አባቶቻችን ልባችንን ባንጠብቅ እንኳ፣ እግዚአብሔር እንዳዘዘው ቢያንስ ሰውነታችንን ከኃጢአት ነፃ እናድርግ። ይምረንልንም። የእኚህ አባት ምህረት እና እዝነት ትልቅ ነው።
ታላቁ ማካሪየስ
ለመንፈሳዊ ተዋጊ መነኩሴ በጣም አስፈላጊው ነገር በልቡ ውስጥ ገብቶ ከሰይጣን ጋር መታገል እና መጥላት እና ከሃሳቡ ጋር በመታገል ማጥቃት ነው። አንድ ሰው ሰውነቱን ከመበስበስና ከዝሙት ሲጠብቅ በውስጡ ግን በእግዚአብሔር ፊት ሲያመነዝር እና በሐሳቡ ቢያመነዝር ድንግል ሥጋ አይጠቅመውም። ምክንያቱም፡- “ወደ ሴት ያየ ሁሉ በምኞት ያን ጊዜ በልቡ ከእርስዋ ጋር አመንዝሯል” (ማቴ 5፡28) ተብሎ ተጽፏል። ከሥጋ ጋር የሚፈጸም ዝሙት አለ ነፍስም ከሰይጣን ጋር የተዋሐደበት ዝሙት አለ። እኚህ ታላቅ አባት የገዳሙ ኢሳይያስ የበላይ አባት ከተናገሩት ጋር የሚጋጭ ይመስላል፣ እንደ እውነቱ ከሆነ ግን ይህ አይደለም። ምክንያቱም እግዚአብሔር እንዳዘዘው ሰውነታችንን እንድንንከባከብ ያስተምረናል። እግዚአብሔርም የአካልን ንጽሕና ብቻ ሳይሆን የነፍስንም ጭምር እንድንጠብቅ አዝዟል ይህም የወንጌል ትእዛዛት ይነግሩናል።
ዳያዶኩስ
ሁል ጊዜ በልቡ ውስጥ ያለ ማንም ሰው እራሱን ከዚህ ህይወት ውበት ሙሉ በሙሉ ይለያል። በመንፈስ የሚመላለስ የሥጋን ምኞት ማየት አይችልም፣ ምክንያቱም በበጎ ምግባር ጥበቃ ውስጥ ስለሚሄድ፤ ምግባሮቹ በእሱ ውስጥ እንደ በር ጠባቂዎች ናቸው፣ እናም አጋንንት የማይረግጡት ለዚህ ነው። በልባችን ውስጥ ስንሆን የጠላት ተንኮል አይሰራም እና እራሳችንን በጠንካራ መጠን ባቆምን መጠን ከነሱ የበለጠ እንጠበቃለን ይላል ይህ ቅዱስ። ግን አየህ፡ በዚህ ጉዳይ ላይ የወላጆችን ሁሉ ቃላት ለመድገም ጊዜ አይኖረኝም። ስለዚህ አንድ ወይም ሁለት ተጨማሪ በማንሳት ንግግሬን እቋጫለሁ።
ይስሃቅ ሶርያዊ
ወደ ውስጥህ ለመግባት ፍጠን እና ሰማያዊውን ሀብት ታያለህ። የመጀመሪያው እና ሁለተኛው ተመሳሳይ ናቸው። ወደ መጀመሪያው ሲገቡ ሁለቱንም የመጀመሪያውን እና ሁለተኛውን ያያሉ። የዚያ መንግሥት ሀብት በአንተ ውስጥ ማለትም በነፍስህ ውስጥ ተደብቋል። ስለዚህ ኃጢአትህን እጠብ እና የምትወጣበትን ደረጃዎች ታገኛለህ።
ካርፓሲዮ
እንደ ሐዋርያው ቃል “ኢየሱስ ክርስቶስ በእናንተ እንዲኖር ለራሳችሁ አታውቁምን?” እንደሚል፣ እንደ ልብ ሁለተኛ ሰማይ፣ ያለ ረብሻ ያለ ሐሳብ ለማግኘት በጸሎት ውስጥ ታላቅ ጥረትና ሥራ ያስፈልጋል። (2ኛ ቆሮ 13፡5)
ስምዖን አዲሱ የነገረ መለኮት ሊቅ
ሰው ባለመታዘዙ ከገነት ስለተባረረና ከእግዚአብሔር ስለተመለሰ ዲያብሎስና አጋንንት የእያንዳንዱን ሰው አእምሮ ሌሊትና ቀን ለማንቀጠቀጡ ነፃነት አግኝተዋል፡ አንዱ ትንሽም ሌላም ሌላም ብዙ። አእምሮ ከነሱ የሚጠበቀው በማናቸውም ነገር ሳይሆን በእግዚአብሔር ቋሚ ትውስታ ነው። በመስቀሉ ኃይል የእግዚአብሔር መታሰቢያ በልቡ ሲደነቅ የማሰብ ችሎታው ይጸናል። ይህ እያንዳንዱ ክርስቲያን ሊመኘው ወደ ሚገባው የኖቲክ ጦርነት ይመራል። በአእምሮ ካልተዋጋህ ትግላችሁ ከንቱ ነው። በጌታ ፍቅር በመከራ የሚጸና ሁሉ የእግዚአብሔርን ምሕረት ለማግኘት የተለያዩ መንፈሳዊ ልምምዶችን ያደርጋል። ያን ጊዜ ጌታ ወደ ቀደመ ክብሩ ይመልሰዋል እና ሐዋርያው "ልጆቼ ሆይ፥ ክርስቶስ በእናንተ እስኪሣል ድረስ ስለ እናንተ ዳግመኛ ምጥ ያለሁ" እንዳለ ክርስቶስ በአእምሮው ይማረካል። (ገላ 4፡19)
ወንድሞች፣ ይህ መንፈሳዊ ጎራ ወይም የመማር ዘዴ ምን እንደሆነ ተረድታችሁታል፣ ይህም የሚተገብሩትን በፍጥነት ከክፉ ምኞት ወደ ንጹሕና ወደ እግዚአብሔር ራእይ የሚመራቸው? እግዚአብሔር ውጫዊ ድርጊቶችን ሁሉ እንደ ጸዳ ዛፍ ቅጠሎች እንደሚመለከት እና አእምሮዋን ላልጠበቀች ነፍስ ሁሉ ሁሉም ነገር ከንቱ መሆኑን ተረድተሃልን? እንግዲያውስ ህይወታችን በንፅህና ሲያልቅ ንሰሀ እንዳንዘገይ እንፍጠን።
ጥያቄ፡ ከዚህ ክፍል የምንማረው ተግባር እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኘው ምን እንደሆነ እና ነፍስን ከስሜት ፈጥኖ ነፃ የሚያወጣው እና ከእግዚአብሔር ፍቅር ጋር አንድ የሚያደርግ ነው ይህም ለክርስቶስ ለሚታገል ሁሉ አስፈላጊ ነው። አንጠራጠርም እናም በፅኑ እርግጠኞች ነን። ታዲያ ትኩረት ምንድን ነው እና አንድ ሰው እንዴት ሊረዳው ይችላል? አሳዩን፣ እንለምንሃለን! ስለ እሱ ምንም የምናውቀው ነገር የለም።
መልስ፡- ያለ እኔ ምንም ልታደርጉ አትችሉም ባለው በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ስም (ዮሐ። 15፡5)። እሱን እንደ ረዳት እና ጓደኛ በመጥራት፣ ትኩረት ምን እንደሆነ እና በእግዚአብሔር እርዳታ እንዴት ማግኘት እንደምችል ተደራሽ በሆነ መንገድ ለማስረዳት እሞክራለሁ።
ኒሴፎረስ ራሱ
አንዳንድ ቅዱሳን አባቶች ትኩረትን አእምሮን መጠበቅ፣ሌሎች ልብን መጠበቅ፣ሌሎች መንፈሳዊ ንቃት፣ሌሎችም ጸጥታን እና ሌሎችንም በሌሎች መንገዶች ይጠሩታል። "ዳቦ", "ቅርፊት" እና "ቁራጭ" የሚሉት ቃላቶች አንድ አይነት ነገርን እንደሚያመለክቱ እነዚህ ሁሉ ቃላት አንድ አይነት ትርጉም አላቸው። እንግዲያውስ ትኩረት ምን እንደሆነ እና ምልክቶቹ ምን እንደሆኑ በጥሞና ያዳምጡ።
ትኩረት የንጹሕ ንስሐ እውቀት ነው፤ ትኩረት የነፍስ ጥሪ፣ የአለም ጥላቻ እና ወደ እግዚአብሔር መውጣት ነው። ትኩረቱ ከኃጢአት መራቅ እና በጎነትን መቀበል ነው። ትኩረት የኃጢአት ይቅርታ የማያጠራጥር እርግጠኝነት ነው። ትኩረት የማስተዋል መጀመሪያ ነው፣ እና ሌላው ቀርቶ ማስተዋል ራሱ፤ በእርሱም እግዚአብሔር ወደ አእምሮው ዘንበል ብሎ ራሱን ይገለጣል። ትኩረት የአዕምሮ መበሳጨት አለመኖር – ወይም በሌላ አነጋገር ጽኑነቱ – የእግዚአብሔር ምሕረት ለነፍስ ይሰጣል። ትኩረት በሃሳቦች ላይ ያለው ድል፣ የእግዚአብሔር መታሰቢያ ቤተመቅደስ እና በሚመጣው መከራ ውስጥ የትዕግስት ውድ ሀብት ነው። ትኩረት የእምነት፣ የተስፋ እና የፍቅር መንስኤ ነው። ሰው ካላመነ ከውጭ የሚመጣውን መከራ አይቀበልም ነበር፤ መከራንም በፍቅር ካልተቀበልሁ እግዚአብሔርን፡- “መጠጊያዬና መጠጊያዬ” አልልም (መዝ 90፡2)። ነፍስም ልዑልን መጠጊያዋ ባያደርግ ኖሮ በእግዚአብሔር ፍቅር እቅፍ ውስጥ አትገኝም ነበር።
ከሁሉ የሚበልጠው ይህ ሥራ፣ ሁሉም ባይሆን በብዙዎች የተገኘው በማስተማር ነው። ካልተማሩት መካከል ጥቂቶቹ በተጠናከረ ተግባር እና ጠንከር ያለ እምነት ከእግዚአብሔር የተቀበሉት ነው፣ እና ይህ ልዩነት እንኳን የራሱ እርማት አለው። ለዚያም ነው ለክፉው ተንኮለኛ ትኩረት ስንሰጥ ወደ እኛ የሚመጡትን ስሕተቶች እና ከመጠን በላይ የሆኑትን በቀኝ እና በግራ መለየትን ለመማር የማይሳሳት መመሪያ መፈለግ ያለብን። መምህሩ ራሱ ያጋጠመውን ነገር ያስተምረናል እና ይህን የአስተሳሰብ መንገድ ያለምንም ጥርጥር ያሳየናል፣ ስለዚህም እኛ ለመዳሰስ ቀላል ይሆንልናል። መመሪያ በማይኖርበት ጊዜ አንድ ሰው በትጋት መፈለግ አለበት። ባላገኘውም ጊዜ እግዚአብሔርን በሥቃይና በእንባ ጥራ በድህነትህም ወደ እርሱ ጸልይ እኔም የምልህን አድርግ።
አየር እንደምንተነፍስ እና በልብ እንደምናወጣው ታውቃላችሁ እንጂ ሌላ ምንም ነገር የለም። እሱ የህይወት እና የሰውነት ሙቀት መንስኤ ነው። ልብ ሙቀቱን በመተንፈስ እንዲለቅ እና በጥሩ ስርአት እንዲቆይ አየር ይስባል። ሳንባዎች በዚህ ውስጥ ልብን ይደግፋሉ አልፎ ተርፎም ያገለግላሉ። በቀላሉ አየር እንዲገቡና እንዲወጡ ፈጣሪ እንደ ዕቃ ስፖንጅ አደረጋቸው። ለዚያም ነው ልብ ቀዝቃዛ አየርን በመተንፈስ እና ሙቅ አየርን በማውጣት፣ የሕያዋን ፍጡራን ሕገ-መንግሥት ይጠብቃል። ስለዚህ ቁጭ ብለህ የማሰብ ችሎታህን ሰብስብ፣ አየር ወደ ልብ በሚገባበት ቱቦ ውስጥ አስተዋወቅ እና ከአየር ጋር ወደ ልብ እንድትወርድ ገፋው። እዚያ ስትገቡ እንደዚሁ ሀዘንም ሆነ ደስታ የላችሁም። ከቤት ወጥቶ የተመለሰ ሰው ሚስቱንና ልጆቹን ዳግመኛ በማየቱ እንደሚደሰት ሁሉ አእምሮም ከነፍስ ጋር ሲዋሃድ የማይጠፋ የደስታና የደስታ ጎርፍ ይሞላል። ስለዚህ ወንድሜ ቶሎ ወደዚያ እንዳትሄድ አእምሮህን ተለማመድ። መጀመሪያ ላይ መታሰር እና መታሰር አሰልቺ ይሆናል። ነገር ግን ሲለምደው ወደ ውጭ መውጣትን አይፈልግም፤ ምክንያቱም በውስጣችን መንግሥተ ሰማያት ስላለችና እያሰላሰሰ በንጹሕ ጸሎት ሲያገኘው ውጫዊውን ሁሉ እንደ እርኩስና የጥላቻ ይቆጥራል።
በመጀመሪያ በአእምሮህ ወደ ልብህ ስትገባ፣ እንዳልኩህ እግዚአብሔርን አመስግነው፣ አመስግነው ደስም ይበልህ፣ ሁልጊዜም ይህን ሥራ አጥብቀህ ያዝ፣ የማታውቀውንም ሁሉ ያስተምርሃል። ይህንንም መማር አለብህ፡ አእምሮህ በልብ ውስጥ ሲኖር ዝም ማለትና ዝም ማለት አይገባውም፣ ነገር ግን "ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ ሆይ ማረኝ" የሚለውን ቃል በመናገር በሥራ የተጠመደ እና በማያቋርጥ ትምህርት ውስጥ መሆን አለበት እንጂ አያቆምም። በዚህ መንገድ የማሰብ ችሎታህን በመጠበቅ፣ እንዳይታበይ፣ በጠላት ትስስር ፊት የማይናድ እና የማይደፈር አድርገህ በየቀኑ ወደ መለኮታዊ ፍቅር እና ፍላጎት ከፍ ታደርገዋለህ።
ወንድም ሆይ፣ እኔ እንዳዘዝሁህ ከብዙ ጥረት በኋላ ወደ ልብ ክልል መግባት ካልቻልክ፣ እኔ የምልህን አድርግ፣ በእግዚአብሔርም እርዳታ የምትፈልገውን ታገኛለህ። ታውቃላችሁ የእያንዳንዱ ወንድ አስተሳሰብ በደረቱ ውስጥ ነው። ውስጣችን በደረት ውስጥ ስለሆነ ከንፈራችን ዝም ሲል የምንነጋገርበት፣ የምንመክርበት፣ የምንጸልይበት፣ የምንጸልይበት እና ሌሎችንም ነገሮች የምንሰራበት ነው። ሌላውን ሃሳብ ከዚያ አስተሳሰብ ካራቅክ በኋላ፣ ከፈለግህ፣ እንዲህ ማለት ትችላለህ፡- “ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ፣ የእግዚአብሔር ልጅ፣ ማረኝ” በል እና በማንኛውም ሀሳብ ምትክ በዚህ መንገድ ለመጥራት እራስህን አስገድድ። ለጥቂት ጊዜ ከታገሳችሁ በኋላ፣ አስቀድመን እንደጻፍንላችሁ፣ በልባችሁ ምንም ጥርጥር የለውም፣ ልባችሁ ይከፈትላችኋል። ከዚያ ሁሉም የመልካምነት ዝማሬዎች – ፍቅር ፣ ደስታ ፣ ሰላም እና ቀሪው – ከዚህ ከተፈለገ እና ጣፋጭ ትኩረት ጋር ወደ እርስዎ ይመጣሉ ፣ እና በእነሱም ልመናዎቻችሁ ሁሉ በክርስቶስ ኢየሱስ በጌታችን ይፈጸማሉ። አሜን።
የአርትኦት ማስታወሻ (ከሚከተለው ምዕራፍ ጋር የተያያዘ)፡- ቴዎሌፕቶስ፣ በእውነት የፊላደልፊያ ታላቁ ሊቅ፣ በ1325 አካባቢ በአንድሮኒከስ 2ኛ ፓሌሎጎስ ዘመን ያደገ ነበር። በጎርጎርዮስ ሕይወት ራሱ በጎርጎርዮስ ሕይወት እንደተገለጸው በአባታችን ፊሎቴዎስ እንደተጻፈው ጐርጎርዮስ ቅዱስ መንፈሳዊ ንቃትንና ሕያው ጸሎትን አስተማረው። በታላቅ ጥንቃቄ ያቀናበረው ንግግር ደግሞ በክርስቶስ ውስጥ የተሰወረው የማስተማር ሥርዓት፣ ከሚቀጥሉት ምዕራፎች ጋር፣ መለኮታዊ መረዳትና የቃሉ ግልጽነት በበቂ ሁኔታ የተዋሃዱበት በጣም የታወቀ ምሳሌ ነው። ከምንም በላይ ይጠቅማል፣ መንፈሳዊ ጥበብን ለሚሹም የእግዚአብሔርን ጥበባዊ ትምህርት ጠቅለል አድርጎ መግለጹ የሚያስመሰግን ሥራ ነው።
የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ምዕራፎች ማውጫና ቀጣይ ንባብ
- ⬅️ ቀዳሚው ድርሳን (16/50)፦ ቅዱስ ፊሎቴዎስ ዘሲና — የቅዱስ አባታችን የፊሎቴዎስ ዘሲና 40 ምዕራፎች ስለ መንፈሳዊ ንቃተ ልቡና
- 📚 ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫ (ሁሉም 50 ድርሳናት)፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ ማውጫና ሥነ-መለኮታዊ መመሪያ
- ➡️ ቀጣዩ ድርሳን (18/50)፦ ቅዱስ ቴዎሌፕቶስ ዘፊላደልፊያ — የፊላደልፊያው ሊቀ ጳጳስ የቅዱስ ቴዎሌፕቶስ ድርሳን፦ በክርስቶስ ስላለው ኅቡዕ ሥራና ስለ ምንኩስና ተጋድሎ
- 🕊️ ተዛማጅ መንፈሳዊ መጽሐፍ፦ የመንፈሳዊ መንገደኛ ልባዊ ትረካዎች ለመንፈሳዊ አባቱ (ስለ ኢየሱስ ጸሎት)
📱 የዘወትር የጸሎት ሕይወትዎን በ Pray.ee መተግበሪያ ያጠናክሩ፦ የቅዱሳን አበውን ትምህርቶችና የኢየሱስን ጸሎት በየዕለቱ በሥርዓት ለመለማመድ ነጻውን የ Pray.ee የጸሎት መተግበሪያ ከ Google Play ያውርዱ። መተግበሪያው የ40 ቀን የጸሎት ቆጣሪ (40-day prayer tracker)፣ ዕለታዊ የጸሎት ማስታወሻ (daily reminders) እና ያለ ኢንተርኔትና ያለ ማስታወቂያ ለማታ ንባብ ምቹ በሆነ የጨለማ ገጽታ (Dark Mode) የቅዱሳን አበውን ጽሑፎች የማንበብ አገልግሎት ይሰጣል።
ሥነ-መለኮታዊና መንፈሳዊ ማስታወሻ፦ የኒኪፎሮስ መነኩሴው ትምህርትና ንቃተ ልቡና (Nepsis)
በ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) መድብል ውስጥ የሚገኘው የኒኪፎሮስ መነኩሴው ትምህርት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማዊ ትውፊት — በተለይም ከመጽሐፈ መነኮሳት (ማር ይስሐቅ፣ ፊልክስዩስ እና አረጋዊ መንፈሳዊ) ጋር ጥልቅ መንፈሳዊ አንድነት አለው። ዋናው ዓላማው ንቃተ ልቡና (Nepsis) ማለትም አእምሮንና ልብን ከክፉ ሐሳቦች መጠበቅ፣ በትሕትናና በንስሐ መመላለስ፣ እንዲሁም «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» በሚለው የልብ ጸሎት ከእግዚአብሔር ጸጋ ጋር መዋሐድ ነው።
የአበው መንፈሳዊ ጥንቃቄ፦ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቅዱሳን አባቶች ጸሎትን እንደ አስማታዊ ቃል (magical mantra) ወይም ያለ ንስሐና ያለ ትሕትና በራስ ጥበብ ብቻ እንደሚፈጸም ሥጋዊ ልምምድ ከመቁጠር አጥብቀው ያስጠነቅቃሉ። እውነተኛ ጸሎት የሕያው እግዚአብሔርና የሰው ነፍስ የፍቅር ግንኙነት ስለሆነ ከምስጢረ ንስሐ፣ ከቅዱስ ቁርባን፣ ከትሕትናና ከባልንጀራ ፍቅር ጋር ተያይዞ ሊፈጸም ይገባል።
ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች (FAQ)
ይህ የኒኪፎሮስ መነኩሴው ድርሳን በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ ምን ያስተምራል?
ይህ የኒኪፎሮስ መነኩሴው ድርሳን («የኒኪፎሮስ መነኩሴው ድርሳን፦ ስለ ንቃተ ልቡናና ስለ ልብ አጠባበቅ») የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ዋና ክፍል ሲሆን፣ ስለ መንፈሳዊ ንቃተ ልቡና (Nepsis)፣ ከክፉ ሐሳቦችና ከፍትወታት ስለ መንጻት፣ ስለ ትሕትናና ስለ ዘወትር ጸሎት የሚያስተምር የአበው መመሪያ ነው።
ምእመናን የ«ፊሎካሊያ» ትምህርቶችን በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው እንዴት ሊተገብሩ ይችላሉ?
ምእመናን በንስሐ፣ በትሕትና፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብና «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» የሚለውን የኢየሱስ ጸሎት በሰላምና በትኩረት በመጸለይ የቅዱሳን አበውን ምክር በሕይወታቸው መተግበር ይችላሉ።
ሙሉውን የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) 50 ድርሳናት በአማርኛ የት ማግኘት ይቻላል?
ሁሉንም 50 የ«ፊሎካሊያ» ምዕራፎችና የቅዱሳን አበው ድርሳናት በ Pray.ee ድረ-ገጽ በሚገኘው ሙሉ የአማርኛ ማውጫ (/am/filokaliya-fikre-senay-mulu-metsihaf-mawcha/) እንዲሁም በነጻው የ Pray.ee የሞባይል መተግበሪያ ላይ በነጻ ማንበብ ይችላሉ።