አባ ፊልሞና — ስለ አባ ፊልሞና እጅግ ጠቃሚ መንፈሳዊ ቃል
📖 ከመጽሐፉ የተወሰደ፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫና የቅዱሳን አበው ትምህርቶች | ክፍል፦ ፊሎካሊያ — ቅጽ ፪ (Volume II) | ቅዱስ አባት፦ አባ ፊልሞና | ድርሳን 38 ከ 50
ስለ አባ ፊልሞና እጅግ ጠቃሚ መንፈሳዊ ቃል
ከታላቁ ገዳም በቅርብ ርቀት ላይ ወደምትገኘው ሮሜው ወደሚባል ዋሻ ሄደው መልሕቁ አባ ፊልሞና ተነግሮለት በዚያም በጸሎቱ ተጋድሎ ተለማምዶ ከታላቁ አርሴንዮስ የሰማውን ቃል በአእምሮው እየደገመ “ፊልሞና ለምን ዓለምን ተወህ?
በዚያ ዋሻ ውስጥ ገመድና ቅርጫቶችን እየሸመነ ብዙ ጊዜ ኖረ፤ ለገንዘብ ያዥ ሰጣቸውና ከእርሱ ትንሽ እንጀራ ተቀበለ። ከእንጀራና ከጨው በቀር ምንም አይበላም ነበር፣ ያውም በጥቂት ቀናት አንዴ ብቻ ነበር። ከዚህ በመነሳት ለሥጋው እንዳልጨነቅ ታይቷል፣ ምክንያቱም በመለኮታዊ ብርሃን ውስጥ አደረ፤ ሊገለጽ የማይችል የምስጢር እውቀትን ተቀብሏልና በደስታ ተሞላ።
በቅዳሜና በእሁድ ብቻውን ወደ ቤተ ክርስቲያን ይሄድ ነበር ማንም ሰው ወደ እርሱ እንዲቀርብ ባለመፍቀድ አእምሮው ከሚሠራው ሥራ እንዳይዘናጋ። ወደ ቤተ ክርስቲያን ሲገባም ጥግ ቆሞ አንገቱን ደፍቶ ምርር ብሎ እያለቀሰ ያለማቋረጥ እያቃሰሰ የቅዱሳን አባቶችን ሞትና ሕይወት እያሰበ በተለይ ደግሞ የታላቁን አርሴንዮስን ሊመስለው ይሞክር ነበር።
ወደ ታላቁ የኒቃኖስ ገዳም መዛወር
በእስክንድርያና በአካባቢው ኑፋቄ በተነሣ ጊዜ ወደ ታላቁ ገዳም ኒቃኖስ ሄደ። እግዚአብሔርን የሚወደው ጳውሊኖስ ተቀብሎታል፣ ለብቻው የሚኖርበትን ቦታ መድቦለት፣ ይህም ዝምታውን በእጅጉ ወደደ። አንድ ዓመት ሙሉ ጳውሊኖስ ማንም ወደ እርሱ እንዲቀርብ አልፈቀደም ራሱም አላስቸገረውም፤ ዳቦ ሊያመጣለት ብቻ ሄደ።
የክርስቶስ የቅዱስ ትንሳኤ በዓል ደርሶ በአንድነት ተሰበሰቡ እና በመካከላቸው ስለ መልህቅ ህይወት ውይይት ተፈጠረ ብፁዕ ፊልሞና ያ ወንድሙ በጣም ፈሪሃ እግዚአብሔር ያለውና ፈሪሃ አምላክ ያለው ለጸጥታ ህይወት ጥሩ ሀሳብ እንዳለው ተረዳ። እርሱን ያስተማረው እንግዲህ በአባቶች የሚተላለፉትን የመንፈሳዊ ተጋድሎ ቃላትን በጽሑፍና በጽሑፍ ያልተጻፈ፣ ያለ ፍጹም ዝምታ እግዚአብሔርን ደስ ማሰኘት እንደማይቻል በነገር ሁሉ አሳየው – እንደ ድሮ ሙሴ፣ ያ መለኮታዊ አባት፣ በጥበብ ሁሉ ያስተማረው – ጸጥታ መንፈሳዊ ሥራን እንደሚወልድ፣ ሥራም ማልቀስን፣ ማልቀስ ፍርሃትን ይወልዳል፣ ፍርሃት ትሕትናን፣ ትሕትናን፣ ፍቅርን ግልጽነትን፣ ነፍስን ይወልዳል። የህመም እና የጋለ ስሜት፤ ከዚያም ሰው ከእግዚአብሔር የራቀ እንዳልሆነ ያውቃል።
የአባ ፊልሞና የጸጥታ ትምህርት
ከዚያም እንዲህ አለው፡- “አእምሮን በጸጥታ ሙሉ በሙሉ ብታነጻው፣ የማያቋርጥም መንፈሳዊ ሥራ ብትሰጠው መልካም ነው፣ ዓይን አስተዋይ ነገርን እንደሚመለከት በሚታየውም እንደምትደነቅ፣ እንዲሁ ንጹሕ አእምሮ በመንፈሳዊ እውነታዎች ላይ ያሰላስላል፣ በመንፈሳዊም አሳብ ይወሰድበታል፣ ከእርሱም መራቅ ቀላል አይደለም፣ እስከ ዕውቀትም ድረስ። አእምሮው ፍፁም የሚሆነው የተፈጥሮ አስተሳሰቡን ትቶ ራሱን ከእግዚአብሔር ጋር ሲዋሃድ ነው፤ ምክንያቱም የንጉሥ ክብር ሲኖረው ከዚህ በኋላ መከራ አይደርስበትም ወይም በፍላጎት አይማረክም።
"እነዚህን ሁሉ በጎነቶች ለማግኘት ስትፈልጉ ስለ አንዳቸውም ለየብቻ አትጨነቁ። ከአለም ሽሽ እና በቅዱሳን መንገድ በትጋት ተመላለስ። መልክህ ያለ ጌጥ፣ አለባበስህ ቀላልና ደካማ፣ ምግባርህ ቀላል፣ ንግግርህ ቀላል፣ ያለ ትዕቢት፣ ድምፅህ ያለ ሽንገላ ይሁን። በድህነት ውስጥ ለመኖር እና በሁሉም ሰው ዘንድ የተናቀ እንዲሆን ይፈልጋል፤ እና ከሁሉም በላይ የእውቀት እና ትዕግስት መንፈሳዊ ንቃት በሁሉም ጠባብነት ይጠብቁ እና ጥሩ የሆነውን ሁሉ እና ሙሉ በሙሉ ይጠብቁ። እና ከሚመጣው ጣፋጭነት ማንኛውንም ነገር ላለመውሰድ ይጠንቀቁ።
"የነፍስ ፍላጎቶች በፀጥታ ሊረኩ ይችላሉ፤ ነገር ግን ሲቆጡና ሲናደዱ የበለጠ ይበሳጫሉ እና የጎጇቸውን ሰው የበለጠ ኃጢአት እንዲሠራ ይገፋሉ። የሰውነት ቁስሎች ሲቀደዱ እና ሲቆረጡ፣ እነሱን መፈወስ ቀላል አይደለም። ባዶ ቃል የማሰብ ችሎታን ከእግዚአብሔር ትውስታ ሊያርቀው ይችላል፣ ምክንያቱም አጋንንት ያስደስቱታል እና ስሜቶች ይታዘዛሉ። ታላቅ እና አስፈሪ ውጊያ ነፍስን መጠበቅ ነው።
"ስለዚህ ራስህን ከሰው ሁሉ ለይተህ ነፍስህን ከሥጋ ፍቅር ብታለይ ይሻልሃል። ከገንዘብ ፍቅር ነፃ መሆን፣ እንግዶችን አለመቀበል፣ ያለ ጭንቀት፣ ጓደኞችን አለመፈለግ፣ የሰዎችን ተራ ጉዳዮች አለማወቅ፤ ትሁት፣ መሐሪ፣ ቸር፣ የዋህ፣ ዝምተኛ እና የመለኮታዊ እውቀትን ስሜት በልቡ ለመቀበል ፈቃደኛ መሆን። እንግዲህ፣ የተጻፈውን እስክታጠፋ ድረስ በሰም ላይ መጻፍ አትችልም፤ ታላቁ ባሲል እንዲህ ያስተምረናል።
“እንዲህ ያለ የቅዱሳን ፊት፣ ከዓለም ሕይወት ፈጽሞ የተለየ፣ በራሳቸው ውስጥ የመንግሥተ ሰማያትን ጥበብ ያለማመንታት የጠበቁ ነበሩ። በመለኮታዊ ህግጋቶች ያበራሉ እና በቀና ቃላት እና ስራዎች ያበሩ ነበር፣ ምድራዊ አባሎቻቸውን በመራቅ፣ እግዚአብሔርን በመፍራት እና በፍቅር ያሞቁ ነበር። በማያቋርጥ ጸሎት እና በመለኮታዊ ቅዱሳን ጽሑፎች ጥናት የነፍስ ዐይኖች ተከፍተዋል እና የሠራዊትን ንጉሥ ያሰላስላሉ። እና ታላቅ ደስታ አለ፣ እና በነፍስ ውስጥ ጥልቅ ምኞት ይነድዳል። አካልም በዚህ ፍላጎት በመንፈስ ተግባር ይሳተፋል፣ እናም ሰው ሁሉ መንፈሳዊ ይሆናል። እንደዚሁ የተባረኩ ጸጥታና የጸሎትና የከባድ ጾም መንፈሳዊ ሕይወት ሠራተኞች ናቸው፤ ከሰው ተድላ ሁሉ ርቀው ከእርሱ ጋር ብቻ እየተነጋገሩ በሰማያት ካለው ከአንዱ ጌታ ጋር የተዋሐዱ ናቸው።
በጁዋን ኮሎቦስ ታላቁ ገዳም ውስጥ
ያ እግዚአብሔርን የሚያፈቅር ወንድም ይህን በሰማ ጊዜ ነፍሱም በመለኮታዊ ፍቅር ታመመች ከፊሊሞን ጋር ወደ እሥክቴስ ሄዶ ታላላቅ ቅዱሳን አባቶች የሚወዱትን የአምልኮ ሥራቸውን ወደ ሠሩበት። በታላቁ የቅዱስ ዮሐንስ ኮሎቦስ ገዳም ተቀምጠው ጭንቀታቸውን ሁሉ በታላቁ ገዳም ቡርሳር እጅ በመተው ዝም ማለት ስለፈለጉ ነው። በእግዚአብሔርም ቸርነት ቅዳሜ እና እሁድ ወደ ቤተ ክርስቲያን ሄዱ በሌሎቹ የሳምንቱ ቀናት ደግሞ እያንዳንዳቸው ጸሎታቸውንና አገዛዛቸውን እየፈጸሙ በየክፍሉ ይቀመጡ ነበር።
ቅዱሱ አረጋዊ እንዲህ ዓይነት ሕግ ነበረው፡ በሌሊት ሙሉ መዝሙረ ዳዊትን ዘመረ የቅዱሳት መጻሕፍትን ምንባቦች ያነብ ነበር፤ ከዚያም ተቀምጦ በነፍሱ ውስጥ "ጌታ ሆይ፣ ማረን" ለረጅም ጊዜ ይደግማል፣ ትንሽ እስኪተኛ ድረስ። ከዚያም ወደ ምሥራቅ ትይዩ በተቀመጠበት ቦታ ተቀምጦ ዘምሯል ከዚያም ወንጌልን አነበበ። ይህንንም ሕግ በየዕለቱ እየጸለየና እየደሰተ ፈጽሟል፤ ምክንያቱም የማሰብ ችሎታው ብዙ ጊዜ ወደ ማሰላሰል ከፍ ያለ ነበርና አሁንም በምድር ላይ እንዳለ አላወቀም።
ወንድሙም መነኩሴው በማያቋርጥ አምልኮ እንዴት እንደሚደክም እና በመለኮታዊ አስተሳሰብ እንደተቀየረ አይቶ፡- “አባት ሆይ፣ በዚህ እድሜህ ሰውነትህን እየገሠጸና እየተገዛህ ይህን ያህል መሥራት ያስፈልግሃልን?” አለው። እናም የተከበረው ሰው እንዲህ ሲል መለሰ፡- “እመነኝ ልጄ፣ እግዚአብሔር በነፍሴ ውስጥ እነዚህን ግፊቶች መከልከል የማልችል ቅንዓት እና የማገልገል ፍላጎት በነፍሴ ውስጥ አስቀምጧል። እና የእግዚአብሔር ፍቅር እና የወደፊት እቃዎች ፍላጎት የሰውነትን ድካም ያሸንፋሉ። የአዕምሮው ናፍቆት ነበር በማዕድ ጊዜ እንኳን በክንፍ ወደ ሰማይ ከፍ ብሏል።
በአንድ ወቅት አብረውት የሚኖር አንድ ወንድም “በማሰላሰል ምን ምሥጢር ተገለጠልህ?” ሲል ጠየቀው። የተከበረው ሰው ወንድሙ ቀናተኛ እና ማሰላሰል እንደሚናፍቅ ባየ ጊዜ፡- “ልጄ ሆይ፣ እልሃለሁ፣ አንድ ሰው ሆን ብሎ ራሱን ሲያነጻ እግዚአብሔር እርሱን የሚያገለግሉትን ኃይሎችና የሰማያዊውን ሥርዓት ራእይ ይገልጣል” ሲል መለሰ።
ወንድምም እንዲህ ሲል ጠየቀው:- “አባት ሆይ፣ ከመለኮታዊ ቅዱሳን መጻሕፍት ይልቅ በመዝሙር የምትወደው ለምንድ ነው? እንዲህም አለ፡- “ልጄ ሆይ፣ እልሃለሁ፣ እግዚአብሔር በነቢዩ ዳዊት እንዳደረገው በትሑት ነፍሴ የመዝሙረ ዳዊትን ኃይል ማረከ፣ እናም እነርሱን ከማውቃቸው ጣፋጭነት ራሴን መላቀቅ አልችልም፣ ምክንያቱም እነሱ መለኮታዊውን መጽሐፍ ሁሉ ያካተቱ ናቸው። ይህንንም በታላቅ ትህትና ለወንድሙ ጥቅም ሲል ተናገረ እና ወንድሙ ለረጅም ጊዜ ከጠየቀው በኋላ ነው።
የአስማት ማሰላሰል እና የኢየሱስ ጸሎት
ከባሕር ዳርቻ ዮሐንስ የሚባል አንድ ወንድም ወደዚህ ቅዱስና ታላቅ አባት ወደ ፊልሞና መጣና በእግሩ ላይ ወድቆ “አባት ሆይ እድን ዘንድ ምን ላድርግ?” ሲል ጠየቀው። የማሰብ ችሎታዬ ከዚህ ወደዚያ ሲንከራተት አይቻለሁ፣ እና ይህ አስደሳች አይደለም። ፊልሞና ለጥቂት ጊዜ ዝም አለ ከዚያም እንዲህ አለ፡- “ይህ ስሜት ከውጫዊ ነገሮች የመጣ ነው፣ እናም ለእግዚአብሔር ፍጹም ፍቅር ስለሌለዎት በአንተ ውስጥ ይኖራል፤ “ወደ ፍቅሩ ሙቀትና ስለ እርሱ እውቀት ገና አልደረስክም።
ወንድም መሃይም ስለነበር የሚነገረው ነገር አልገባውም ነበርና ሽማግሌውን፡- “አባት ሆይ አስማት ማሰላሰል ምንድን ነው?” አለው። ሽማግሌውም እንዲህ ሲል መለሰ፡- “ሂዱ፣ በመጠን ይኑሩ፣ በመጠን አእምሮም በፍርሃትና በመንቀጥቀጥ ደግሙ፡- ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ሆይ፣ ማረኝ።
ወንድሙ ሄደ እና በእግዚአብሔር እርዳታ እና በአባቱ ጸሎት ዝም አለ እና ለተወሰነ ጊዜ በአስማት ማሰላሰል ተደሰት። ከዚያም ጣፋጩ ተወው፣ እናም ከአሁን በኋላ በመንፈሳዊ ንቁነት ማሰላሰል ወይም መጸለይ አልቻለም። ከዚያም ወደ ሽማግሌው ተመልሶ የሆነውን ነገር ነገረው። ሽማግሌውም እንዲህ አለው፡- ‹‹የፀጥታ መንገድንና የጸሎትን አሠራር ተምረሃል፣ ጣዕሙንም ቀምሰሃል። ይህንን ተግባር ሁል ጊዜ በልባችሁ ውስጥ ያኑሩ፡ ስትበሉም ሆነ ስትጠጡ፣ ከሰው ጋር ስታወሩ፣ ከሴሉ ውጪም ሆነ በመንገድ ላይ ስትሆኑ፣ ይህን ጸሎት በጥንቃቄ በማሰብ እና ያለማሳሳት መጸለይን ፈጽሞ አይርሱ። እና ዘምሩ፣ እና በጸሎት እና በመዝሙሮች ውስጥ አጥኑ። በጣም አስፈላጊ በሆኑ ነገሮች በተጠመዱበት ጊዜ እንኳን፣ የማሰብ ችሎታዎን ከስራ ፈት አይውሰዱ: በጸሎት እና በመናፍስታዊ ማሰላሰል ውስጥ ይስሩ።
"ስለዚህ የመለኮታዊ መጽሐፍትን ጥልቀት እና በውስጡ የተደበቀውን ኃይል ለመረዳት እና የማሰብ ችሎታን የማያቋርጥ እንቅስቃሴን መስጠት ይችላሉ፤ እና በዚህ መንገድ የሐዋርያውን ቃል ትፈጽማለህ፡- ‘ሳታቋርጡ ጸልዩ’ (1ኛ ተሰ 5፡17)። ስለዚህ ተንኮለኛ፣ ከንቱ እና ከንቱ አስተሳሰቦችን እንዳታዝናና ነፍስህን ጠብቅ እና ጠብቅ። ስትተኛም ስትነሣም ስትበላና ስትጠጣ ወይም ስትናገር ልብህ በመዝሙር ያስብ፤ የሕያው እግዚአብሔር ልጅ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ሆይ ማረኝ ብለህ ጸልይ። ደግሞም: በምላስህ ስትዘምር፣ ሀሳብህ ሌላ ሲናገር አፍህ አንድ ነገር እንዳይናገር ተጠንቀቅ።
ወንድምም “በህልም ብዙ ከንቱ ነገሮችን አያለሁ” አለ። ሽማግሌውም እንዲህ ሲል መለሰ፡- “ከመተኛታችሁ በፊት በልባችሁ ብዙ ጸሎቶችን ከማድረግ አትሰነፉ ወይም ቸል አትበሉ የዲያብሎስ ፈቃድ እንዳይገዛችሁ እግዚአብሔርም እንዲቀበልህ አሳባችሁን ተዉ። በመዝሙርና በኖቲክ ማሰላሰል ለመተኛት የሚያስችል ኃይል እስካላችሁ ድረስ ተዋጉ። ቸል አትሁኑ ወይም አእምሮአችሁ እንዲቀበል አትፍቀዱላቸው። ከእንቅልፍዎ ጋር አብረው እንዲሄዱ እና ከእንቅልፍዎ ሲነቁ፣ እና ከመተኛቱ በፊት የኦርቶዶክስ እምነትን ቅዱስ ምልክት ያንብቡ፣ ምክንያቱም ስለ እግዚአብሔር ትክክለኛ አስተሳሰብ የመልካም ነገሮች ሁሉ ምንጭ እና ጥበቃ ነው።
"ሂድ እና ስራ"
ዳግመኛም ወንድሙ እንዲህ ሲል ጠየቀው፡- “አባት ሆይ ምጽዋትን ስጠኝና አእምሮህ በምን ሥራ እንደሚሠራ ንገረኝ፤ እኔም እንድድን አስተምረኝ” አለው። ሽማግሌውም "ይህን ማወቅ ለምን አስፈለገህ?" ከዚያም ወንድሙ ተነሥቶ የቅዱሱን እግር አቅፎ ሳማቸውና ምላሽ እንዲሰጥ ለመነው። በዚህ መልኩ ብዙ ሰአታት አለፉ እና አዛውንቱ እንዲህ አሉ፡- “እንዲህ ያለውን ድብድብ አሁንም መታገስ አልቻልክም፣ ለእያንዳንዱም የሚገባውን ስራ መስጠት ለበጎ ለመታገል ለለመደው ሰው መታገል ነው።ከከንቱ እና ከዓለማዊ ሐሳቦች እራሱን ሙሉ በሙሉ ያላጸዳ ለእንዲህ ዓይነቱ ስጦታ ብቁ ሊሆን አይችልም።ስለዚህ ከፈለግህ ማሰላሰሉን በንጹህ ልብ ውስጥ ደብቅ። በእርሱም ውስጥ ታላቅ ደስታ ይሆናል፥ በሰውነትም ውስጥ መንፈስ እንዲነድ የማይገለጽ ጠንካራ ምኞት ነው፤ ከዚያም ሰው ሁሉ መንፈሳዊ ይሆናል። እና እግዚአብሔር በቀንም ሆነ በሌሊት ለንፁህ ጸሎት ንፁህ አእምሮ ሲሰጥህ በአገዛዝህ ላይ አትጣበቅ ነገር ግን እግዚአብሔርን ለመታዘዝ የተቻለህን አድርግ እና በጀመርከው መንፈሳዊ ስራ ልብህን ያበራል።
አባ ፊልሞናም እንዲህ ብሎ ነገረው፡- “አንድ ሽማግሌ ወደ እኔ መጣ።ስለ አእምሮው ሁኔታ ጠየኩት እርሱም ደቀ መዛሙርቱን ያስተማራቸው ጸሎት ሁል ጊዜ በልቤ ላይ እንዲታተም ያለማቋረጥ ለሁለት ዓመታት ያህል ወደ እግዚአብሔር ጸለይኩ፤ ታላቁ ጌታ ሥራዬንና ትዕግሥቴን አይቶ የጠየቅሁትን ሰጠኝ።
አባ ፊልሞናም ከንቱ ሐሳብ የታካችና ዘና ያለች ነፍስ ደዌ ነው ብሏል። እንደ ተጻፈው አእምሮአችንን በሁሉ መንገድ ልንጠብቅ፣ በአእምሮ ውስጥ ሳናቋርጥ መዘመር እና በንፁህ አእምሮ መጸለይ አለብን። ስለዚህ ወንድሞች፣ እግዚአብሔር በመጀመሪያ በሥራ፣ እንዲሁም በፍቅርና በማያቋርጥ ጸሎት ለእርሱ ያለንን ቅንዓት እንድናሳይ ይፈልጋል። ከዚያም የመዳንን መንገድ ያዘጋጃል።
ከዚህ መረዳት የሚቻለው ወደ መንግሥተ ሰማያት የሚወስድ ሌላ መንገድ እንደሌለ ፍጹም ጸጥታ፣ ከክፉ ነገር ሁሉ መራቅ፣ በጎነትን፣ ፍጹም እግዚአብሔርን መውደድ፣ በአክብሮትና በእውነት ከእግዚአብሔር ጋር መኖር ነው። በዚህ ሁሉ የሚቀር ሁሉ በቅርቡ ወደ ሰማያዊው ዘማሪዎች ይቀርባል። እናም ማንም ወደዚህ ከፍታ መውጣት የሚፈልግ ምድራዊ አባላቱን መግደል አለበት። ነፍሳችን በእውነተኛ መልካም ነገር ማሰላሰል ስትደሰት ወደ የትኛውም ምኞት አትሄድም ነገር ግን ከሥጋዊ ምኞት ሁሉ በመመለስ የእግዚአብሔርን ራዕይ በንጹሕና በማይረክስ ሃሳብ ትቀበላለች::
ልባችንን ለመጠበቅ፣ በአካል ለመስራት እና ነፍሳችንን ለማንጻት፣ እግዚአብሔር በልባችን እንዲኖር እና መለኮታዊ ትእዛዛቱን ያለ ኃጢአት እንድንፈጽም እና እርሱ ራሱ በላያችን በተላከ የመንፈስ በረከቶች ተጽኖውን እንደ ፀሐይ ጨረሮች በማስፋፋት ህጎቹን እንድንጠብቅ ያስተምረናል። በድካምና በፈተናዎች ምክንያታዊ የተሆንንበትን እና የእግዚአብሔርን እውቀትና እግዚአብሔርን መምሰል የተቀበልንበትን መልክ ልናጸዳ ይገባናል። ስለዚህ ስሜታችን በፈተና እሳት ውስጥ ተጭኖ ወደ ንጉሣዊ ክብር የተሸጋገረ ያህል ምንም ዓይነት ቆሻሻ ውስጥ እንዳይገባ። እግዚአብሔር በበጎ ነገር ሁሉ መሳተፍ የሚችል የሰው ልጅ ተፈጥሮን ፈጠረ፡ የመላእክትን ደስታ፣ የስልጣን ክብርን፣ የስልጣንን፣ የአለቆችን፣ የባለስልጣኖችን ክብርን፣ የማይደረስውን ብርሃን፣ አስደናቂውን ክብር በማስተዋል ማሰላሰል ይችላል።
ከፍላጎቶች እና ከጠላት ጋር ስለመዋጋት
" በጎነትን ባደረግህ ጊዜ በወንድምህ ላይ አትታበይ ወንድምህም ቸል እያለ በጎነትን እንደ ሠራህ አድርገህ አታስብ ይህ የትዕቢት መጀመሪያ ነው። ለሰዎች ክብር ምንም እንዳናደርግ በሙሉ ኃይላችን እንጠንቀቅ። ስሜትን በሚዋጉበት ጊዜ ለሐዘን ወይም ለመሰላቸት አትስጡ፤ ምኞቱም ሳይበርድና ባያጠቃህ ጊዜ በፍጹም ልብህ ለእግዚአብሔር ስገድ፥ ከነቢዩም ጋር፡- ጌታ ሆይ፥ የሚበድሉኝን ፍረድ በሉ (መዝ 34፡1)። እነሱን መዋጋት አልችልም። ጌታም ትህትናህን አይቶ ረዳቱን ወዲያውኑ ይልካል። በመንገድ ላይ ከአንድ ሰው ጋር ስትሄድ ከንቱ ንግግር አትግባ፣ ነገር ግን አእምሮህን ለመንፈሳዊ ተግባር ስጠው፣ ይህም መልካም ነገርን እንዲለምድ፣ ዓለማዊ ደስታን እንዲረሳና ከመጥፎ ምኞት የጸዳ የንጽሕና ማደሪያ ላይ እንድትደርስ ነው።
በነዚህና በሌሎች ብዙ ቃላት ሽማግሌው ወንድሙን አስተምረው አሰናበተው። ከተወሰነ ጊዜ በኋላ ወንድምየው ወደ እሱ ተመልሶ “ምን ማድረግ አለብኝ አባት ሆይ፣ የምሽት አገልግሎት እንቅልፍ ሲጨንቀኝ እና በመንፈሳዊ ንቁነት እንድጸልይ ወይም ከእንግዲህ እንዳዳምጥ ሲከለክለኝ፣ እየዘመርኩ ሳለ በእጄ ሥራ መሥራት እፈልጋለሁ?” ሲል ጠየቀው። አዛውንቱ እንዲህ ሲሉ መለሱ:- “በመንፈሳዊ ንቁነት መጸለይ ስትችል ወደ ሥራ አትሂድ፣ “የልብ ምሬት ሲያጠቃህ ሥራ ውሰድና ሀሳቡን ለማስወገድ ትንሽ ሥራ።
ወንድምም በድጋሚ ጠየቀ: "እና አንተ ራስህ፣ አባት፣ በንግድህ ውስጥ በእንቅልፍ አልተዋጠህም?" ሽማግሌው እንዲህ ሲል መለሰ:- “ቀላል አይደለም፤ ነገር ግን እንቅልፍ መተኛት ስጀምር ትንሽ እሄድና የዮሐንስን ወንጌል መጀመሪያ አነባለሁ፣ የማሰብ ዓይኔን ወደ እግዚአብሔር እያነሳሁ፣ ከዚያም እንቅልፍ ይሸሻል፣ እኔም በሃሳቦች ተመሳሳይ ነገር አደርጋለሁ፣ አንድ ሐሳብ ሲመጣ፣ እንደ እሳት፣ በእንባ እቀበላለሁ፣ ነገር ግን አሁንም እንደዚያ ራስህን ማስታጠቅ አትችልም፤ ይልቁንም ሁልጊዜ ስውር ማሰላሰልና በሦስተኛው ጸሎት የሚተላለፉትን ስድስት ጸሎቶች ተመልከት። ለሰዎች ክብር ምንም ነገር እንዳታደርጉ በሙሉ ኃይላችሁ ተጠንቀቁ። ዘጠነኛ ሰአትም ከአምላክህ ዞር እንዳትል ከአምላክህ ርቀህ እንዳትሄድ እና በቤተክርስቲያን ውስጥ በምትሆንበት ጊዜ እና የክርስቶስን ምሥጢር እስክትወጣ ድረስ የሚመጣውን ሐሳብ መርምር። በእግዚአብሔር ፊት ከቅዱሳን መላእክት ጋር በሰማይ እንዳለህ እና እርሱን በልብህ እንደተቀበለው አስብ። በቅዱሳን ኃይላት ውስጥ የማይገባ ተሳታፊ እንዳትሆን በታላቅ ፍርሃትና መንቀጥቀጥ ራስህን አዘጋጅ።
ሽማግሌው ወንድሙን በሚገባ አስታጥቆ ለጌታና ለመንፈሱ በጸጋው አቀረበውና አሰናበተው።
አብሮት የኖረው ወንድም ታሪክ
እናም በዚያን ጊዜ ከአዛውንቱ ጋር የነበረው ወንድም የሚከተለውን አለ፡- አንድ ጊዜ ከጎኑ ተቀምጬ በምድረ በዳ እየኖረ የዲያብሎስን ጥቃት እንዴት ማሸነፍ እንደቻለ ጠየቅኩት። እርሱም እንዲህ ሲል መለሰ፡- “ወንድሜ ሆይ ይቅር በለኝ፣ ከዲያብሎስ እንደተሠቃየሁ እግዚአብሔር እንዲህ ዓይነት ፈተናዎች እንዲደርሱብህ ከፈቀደ፣ መራራውን ትታገሣለህ ብዬ አላምንም፣ ዕድሜዬ ሰባ ዓመት ነው፣ ከዚያም በላይ ብዙ ፈተናዎችን ተቋቁሜያለሁ፣ እናም በብዙ ምድረ በዳዎች ኖሬአለሁ፣ እናም አጋንንትን ለማይረዱት ብዙ መከራዎችን ተቀብያለሁ እናም ታግሼአለሁ ዝምታን ቀመሱ።
"ሁልጊዜ በፈተና ውስጥ የማደርገው ይህ ነው፤ ተስፋዬን ሁሉ በእግዚአብሔር ላይ አደርጋለሁ፥ በእርሱም ደግሞ ስእለቴን ስል እግዚአብሔርም ከመከራ ሁሉ ወዲያውኑ አዳነኝ። ለዛ ነው ወንድሜ ከእንግዲህ ስለራሴ አልጨነቅም። እግዚአብሔር እንደሚንከባከበኝ አውቃለሁ፣ እና ስለዚህ የሚመጡትን ፈተናዎች በቀላሉ መቋቋም እችላለሁ። እኔ በበኩሌ የማዋጣት ብቸኛው ነገር የማያቋርጥ ጸሎት ነው፤ የጥቃት ጥቃቶች በበዙ ቁጥር ለታካሚው ብዙ ዘውዶች እንደሚዘጋጁ አውቃለሁና። ይህም በጻድቁ ዳኛ ቃል ገብቷል።
“ይህን እወቅ ወንድሜ፣ ራስህን በጦርነት ውስጥ ስታይ እንዳትሰለቸኝ፤ እና ከእግዚአብሔር ጠላት ጎን የሚዋጉ ብዙዎች እንዳሉ ያውቃል። ሁሉን ቻይ የሆነው የእግዚአብሔር ቀኝ ካልደገፈን፣ ከለላና ካልሸፈነን እንዲህ ያለውን ዘራችንን ጠላት ልንዋጋው እንችላለን? የሰው ተፈጥሮ ጥቃታቸውን እንዴት ይቋቋማል? የልብሱን መክደኛ ያነሣ ማንም እንደሌለ፥ ድርብ ደረቱንም ኪስ ያልገባ ማንም እንደሌለ በኢዮብ መጽሐፍ ስለ እርሱ ተጽፎአል። ችቦ ከአፉ ይወጣል የእሳት ፍንጣሪዎች ይበርራሉ፤ ጢስ በአፍንጫቸው እንደ ምድጃ ይወጣል፤ እስትንፋሱ እንደሚነድድ ፍም ነው፥ ነበልባልም ከአፉ ይወጣል። ብርታት በአንገቱ ላይ እንዲያድር ልቡም እንደ ድንጋይ የጠነከረ እንደ ሰንጋም የጠነከረ ነው። ከበታቹ ገደሉ እንደ ድስት ይፈላልና ባሕሩም እንደ ሽቱ ማሰሮ ይሆንለታል። ከፍ ያለውን ሁሉ በትዕቢት የሚመለከት በውኃም ውስጥ ባለው ሁሉ ላይ የሚነግሥ (ኢያብ 41)። በእርሱ ላይ ነው ወንድማችን። ቃሉ ሰቃዩን እንዲህ ይገልጸዋል።
"ነገር ግን ሌላ የህይወት መንገድን ከተቀበልክ እሱን ለማሸነፍ አስቸጋሪ አይደለም፤ ዓለምን የከዱ እና ታላቅ በጎነት ያላቸው ከሱ ጋር ምንም የሚያመሳስላቸው ነገር የለም እና እኛን በሚዋጉት ላይ እንኳን ጥቅም አላቸው። ንገረኝ፡ ወደ ጌታ የመጣና እግዚአብሔርን መፍራት በአእምሮው ጠብቆ በባሕርዩ ያልተለወጠ ሰው አለን? በመለኮታዊ ሕግጋትና ሥራ የበራ፣ ነፍሱን ብርሃን ያላደረገ ወይም በመለኮታዊ ግንዛቤና ሐሳብ ያላበራላት፣ ሥራ ፈት ሳያስቀረው ማን ነው? ምክንያቱም አእምሮን የማይጠግብ ብርሃን እንዲመኝ የሚያንቀሳቅሰው አምላክ አለው። እናም አንድ ሰው በነፍሱ ይህን ሲያደርግ፣ የስሜታዊነት መንፈስ ሊያዳክመው አይችልም። በጠላቶቹ ላይ ጽኑ ቁጣን እንደሚተነፍስ ንጉሥ ነፍስ ያለ ርኅራኄ ትገድላቸዋለች ወደ ኋላም አትመለስም። እና ይህን በማድረግ፣ እጆቹን ወደ ሰማይ ያነሳል እና ጸሎቱን ሲያቀርብ፣ ጠላትን ድል አደረገ።
የሽማግሌው ዝምታ እና ትህትና
ወንድሙም አባ ፊልሞና ይህን በጎነት እንዳገኘ ተናገረ፡ ከንቱ ቃላትን መስማት መቻል አልቻለም። አንድ ሰው በግዴለሽነት ለነፍስ የማይጠቅም ነገር ሲናገር ምንም ምላሽ አልሰጠም። ወንድም ለንግድ ስራው ሲወጣ አዛውንቱ "ወዴት ትሄዳለህ?" ሲመለስም የት ነበርክ ምን አደረግክ? ብሎ አልጠየቀውም።
“አንድ ጊዜ” አለ ወንድሙ፣ “በአስፈላጊነቱ ወደ እስክንድርያ በመርከብ ተጓዝኩ፣ ከዚያም ለቤተክርስቲያን የሚያስፈልገውን ነገር ልገዛ ወደ ቁስጥንጥንያ ሄድኩ። እዚያ የሚኖሩትን በመልካም የተሾሙ ወንድሞችን ጎበኘሁ፣ እና ይህን ለእግዚአብሔር አገልጋይ ምንም አላስታወቅኩም። አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ እዚያው ከቆየሁ በኋላ ወደ ሄርሚቴጅ ተመለስኩ። ሲያየኝ ደስተኛ ነበር እና ሰላምታ ከሰጠኝ በኋላ ፀሎት አድርጎ ተቀመጠ እና ምንም ሳይጠይቀኝ ለማሰላሰል ያደረ።
"በአንድ ወቅት፣ ለመሞከር ፈልጌ፣ ለብዙ ቀናት ዳቦ አላመጣሁም። አልጠየቀም ወይም ምንም አልተናገረም። ጥቂት ቀናት ካለፉ በኋላ በፊቱ ሰግጄ 'አባት ሆይ ምጽዋት አድርጊልኝ እና ንገረኝ፡ እንደተለመደው ምግብ ስላላመጣሁህ አልተናደድክም?' ብዬ ጠየቅኩት። እርሱም መልሶ፡- ወንድሜ ሆይ፥ ይቅር በለኝ ሃያ ቀን ምግብ ባትሰጠኝም ባንተ ቅር አይለኝም ነበር። በነፍሴ እስከታገስ ድረስ፣በሥጋዬም እጸናለሁ። በእንደዚህ ዓይነት ትጋት የእውነተኛውን መልካም ነገር ማሰብን ተለማምዷል።
ስለ ራሱ እንዲህ ሲል ተናግሯል፡- “ወደ ትሩፋት ከመጣሁ ጀምሮ ሐሳቤን ከሥሩ ወደ ውጭ እንዲወጣ አልተውሁም፥ በአእምሮዬም እግዚአብሔርን ከመፍራትና ከሚመጣው ዓለም ፍርድ በቀር ሌላ አሳብ አልተቀበልኩም። የኃጢአተኞችም ነፍስ በምትቀመጥበትና የጻድቃን ሰዎች የት ትቀመጣለች። እና ለጻድቃን በተዘጋጁት እቃዎች እና እያንዳንዱ እንደ ስራው መጠን ይቀበላል። አንዳንዶች በታላቅ ሥራ፣ ሌሎች በምጽዋትና ግብዝነት በሌለው ፍቅር፣ እኵሌቶቹ በንብረት አለመኖርና ዓለሙ ሁሉ መካድ፣ አንዳንዶቹ በትሕትናና ፍጹም ጸጥታ፣ እኵሌቶቹ በእውነተኛ ታዛዥነት ሌሎችም በእንግዳ ተቀባይነት መንፈስ ያገኛሉ። ይህን ሁሉ እያሰብኩ፣ ሌላ ሐሳብ በውስጤ እንዲሠራ አልፈቀድኩም። እና ስለዚህ ነው ከመለኮታዊ ሀሳቦች እንዳልርቅ የማሰብ ችሎታዬን ከእነሱ ጋር ለመጠቀም ከሰዎች መካከል መሆን የማልችለው።
ከዚያ በፊት ስለ አንድ መነኩሴም ተናግሮ ነበር፡- “ከክፉ ምኞት የጸዳ ንጽህናን አገኘ፤ መልአክም ለሲሳዩ የሚሆን እንጀራ ሰጠው፤ ነገር ግን በቸልተኝነት ያንን ክብር አጥቷል፤ ነፍስ የማስተዋልን ጥንካሬና ጥንካሬን ስታዳክም ሌሊቱ ትገረማለች። እግዚአብሔር በብርሃኑ ባያበራበት ስፍራ ሁሉ በጨለማ ይጠፋል፣ እግዚአብሔርም አንድ ቃል ብቻ አይፈራም፤ እግዚአብሔርም በፊቱ ይንቀጠቀጣል። እግዚአብሔር ሆይ ከሩቅ ስፍራ የሚሰወር የለምን? ይላል እግዚአብሔር። ይላል እግዚአብሔር (ኤር 23፡23-24)።
እና ሌሎችም ተመሳሳይ ነገር ስላጋጠሟቸው ብዙዎችን ጠቅሷል። ሰሎሞን ታላቅ ጥበብን እንደተቀበለ እና ሁሉም ያመሰግኑታል ብሎ የሰሎሞንን ውድቀት አስታወሰ። ሰውን ሁሉ በጥበብ ብርሃን ያበራ ነበርና እንደ ማለዳ ኮከብ ነበረ። ነገር ግን ለትንሽ ጣፋጭነት ክብሩን ሁሉ አጥቷል። ቸልተኝነት በጣም አስፈሪ ነገር ነው። ሌላ ሀሳብ መጥቶ ከእግዚአብሔር እንዳይለየን፣ ከአእምሮአችንም ሌላ ምንም ነገር እንዳያስቀድም ሳናቋርጥ መጸለይ ይጠቅመናል። ንፁህ ልብ የመንፈስ ቅዱስ መቀበያ ይሆናል እናም እግዚአብሔርን እራሱን በግልፅ ያያል ።
ከአባ ፊልሞና ጋር ይኖር የነበረው ወንድም እንዲህ አለ፡- “ይህን በሰማሁ ጊዜ፣ ሥጋዊ ፍትወት በእርሱ ሥራ መሥራት እንዳቆመ በተግባሩ ተረድቻለሁ፣ ለበጎ ምኞቱ በሙሉ ኃይሉ ናፈቀ፣ ለዚያም ነው መለኮታዊ መንፈስ በእርሱ ውስጥ እንዴት እንደሠራ አየ፣ በማይነገር ትንፋሽም ተነፈሰ፣ ወደ ራሱም ዘወር አለና ከራሱ ጋር አሰበ፣ እናም አንዳንድ ንጽህናዎች ወደ ንጽህና ሊገቡ ይችላሉ ብሎ ፈራ። ነው።
ይህን ሁሉ ሲመለከት፣ ወንድሙ ብዙውን ጊዜ አዛውንቱን ጠየቀ፣ ምክንያቱም እንዲህ ያሉትን በጎነቶች ለመኮረጅ ይፈልጋል። "እንደ አንተ ያለ ንፁህ አእምሮ እንዴት ላገኝ እችላለሁ?" ሽማግሌውም “ሂድና ሥራ። ከባድ ስራ እና የልብ ህመም ይጠይቃል። መንፈሳዊ እቃዎች የሚሰጡን ስንሰራ እና ስንመለከት ነው እንጂ ዘና ስንል እና ስንተኛ አይደለም። ያለ ልፋት ምድራዊ ነገር እንኳን የሚያገኘው ማንም የለም። በመንፈሳዊ ነገር መሻሻል የሚፈልግ ሰው በመጀመሪያ የራሱን ፍላጎት በመተው ምንጊዜም እንባና ብስጭት ሊኖረው ይገባል። የራስህን ብቻ እንጂ የሌላውን ሰው ኃጢአት አትመልከት። በቀንም በሌሊትም አዝኑአቸው፤ ሰዎችንም አታውቋቸው።
“በራሷ ችግር የምትሰቃይ እና ቁስሏን የምትይዝ ነፍስ ኃጢአቷን እያሰበች ለዓለም ሞታለች፣ ዓለሙም ለእርሷ ሞታለች። ያም ማለት፣ እነዚያ የፍላጎት ፍላጎቶች በሰው ውስጥ መስራታቸውን ያቆማሉ፣ እናም ሰው እነርሱን ማገልገል ያቆማል። ዓለምን የከደ ከክርስቶስም ጋር የተባበረ፥ ዝም ብሎ የሚኖር፥ እግዚአብሔርን የሚወድ፥ መልኩን የሚጠብቅ፥ ምሳሌውንም የሚያበለጽግ፥ እንደዚህ ያለው ሰው ከእግዚአብሔር ሌላ ከላይ የመንፈስ ቡቃያ ይቀበላል፥ ለእግዚአብሔርም የጽድቅን ሥራ እያቀረበ የእግዚአብሔር ቤት ይሆናል። በጽድቅ ሕይወት የነጠረች ነፍስ ከሥጋ እድፍ የጸዳች፣ ነውርና ጉድለት የሌለባት፣ የእውነት አክሊል ያጌጠች፣ በተዋበ የአቋም ፊት ያበራል።
“አንድ ሰው ክህደቱን ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ በልቡ ማልቀስ፣ መንፈሳዊ እንባ ከሌለው፣ ዘላለማዊ ስቃይ የማይረሳ፣ እውነተኛ ዝምታ፣ የማያቋርጥ ጸሎት፣ መዝሙረ ዳዊት እና የመለኮታዊ ቅዱሳት መጻሕፍት ጥናት ከሌለው፣ ማለቂያ ለሌለው ትዕግስት እና የማሰብ ስራ እራሱን ካልላመደ እና በአእምሮው ውስጥ እግዚአብሔርን መፍራት ውስጥ ካልኖረ ይህ ማለት አሁንም ዓለምን ይወዳል እና በጸሎት ንጹህ አእምሮ ሊኖረው አይችልም ማለት ነው ።
ከተግባር ወደ ማሰላሰል
“እግዚአብሔርን መፍራትና መሐሪነት ነፍስን ከስሜት ያነጻል፣ አእምሮንም ነፃ ያወጣል። ወደ ተፈጥሮ ዕውቀት ይመሩታል እና ወደ ሥነ-መለኮት ያራምዱታል፣ እሱም በብፁዓን ውስጥ ይቀበላል፣ እሱም ቀድሞውኑ ለመንፈሳዊ ተዋጊ መነኮሳት ቃል ኪዳን ሆኖ ያገለግላል እና ያጸናቸዋል። ወደ ቅድምተኝነት ማለትም ወደ አስተሳሰቦች ንፅህና የሚያደርገን ውጤታማ ተግባር ለመስራት በሙሉ ሃይላችን እንትጋ። አስተዋይ እና የነገረ መለኮት ምሁር ጎርጎርዮስ እንደሚለው ተግባር ወደ ማሰላሰል ዕርገት ነውና። ተግባርን ቸል ስንል ከጥበብ ሁሉ እንርቃለን።
"አንድ ሰው የበጎነት ከፍተኛው ጫፍ ላይ ቢደርስም፣ የሰውነትን ስራ ፈትቶ የሚገፋፋ ጠንካራ ስራ ያስፈልገዋል፣ እናም ሀሳቡን መጠበቅ አለበት። እውነት በውስጣችን በሰፈነ ቁጥር መንፈሳዊ ድፍረት ይጨምራል። አእምሮው ሁሉ ፍፁም ሲሆን ወደ እግዚአብሔር ተጣብቆ በመለኮታዊ ብርሃን ይገለጣል ከዚያም ሊገለጽ የማይችል ምሥጢር ይገለጣል። ከዚያም በእውነት ጥበብ የት እንዳለ፣ ኃይል የት እንዳለ፣ ሁሉን ነገር ለመረዳት ዕውቀት የት እንዳለ፣ የቀኖችና የሕይወት ርዝማኔ የት እንዳለ፣ የዓይን ብርሃንና ሰላም የት እንዳለ ተማሩ። የማሰብ ችሎታ ከፍላጎቶች ጋር ጦርነቱን ቢቀጥልም፣ በዚህ ሁሉ ለመደሰት ጊዜ የለውም። ሁለቱም በጎነቶች እና ኃጢአቶች አእምሮን ያሳውራሉ: የቀድሞው፣ በጎነትን እንዳያይ፤ የኋለኛው፣ ኃጢአቶቹን እንዳያይ። ትግሉ ሲቆም እና አእምሮው መንፈሳዊ ስጦታዎች ሲጎናጸፉ፣ ያኔ ሁሉም ነገር ብሩህ ይሆናል፤ ጸጋ ይደግፈዋል እናም በመንፈሳዊ ነገሮች ላይ በማሰላሰል ጸንቶ ይቆያል። እንዲህ ዓይነቱ ሰው ከምድራዊ ነገሮች ጋር አልተጣመረም፣ እናም ከሞት ወደ ሕይወት ይሸጋገራል።
"ለመምሰል የሚገባውን ሕይወት ሊመራ ወደ እግዚአብሔርም መቅረብ የሚፈልግ ንጹሕ ልብና ንጹሕ ከንፈር ሊኖረው ይገባል፤ ምክንያቱም ከአፍ የሚወጣ ንጹሕ ቃል ብቻ እግዚአብሔርን ማመስገን አለበት። ከእግዚአብሔር ጋር የተዋሃደች ነፍስ ከእርሱ ጋር ያለ መጨረሻ ትነጋገራለች። እንግዲያስ ወንድሞች ሆይ፣ ወደ በጎነት ጫፍ ላይ ደርሰን በምድር ላይ በስሜት ተቸንክረን እንዳንቀር እንፍጠን። የሚዋጋ እና ወደ እግዚአብሔር ለመቅረብ የቻለ በቅዱሱ ብርሃን የሚካፈል እና በእግዚአብሔር ፍቅር የሚቆስል መለኮታዊ የሆነ መንፈሳዊ እና ለመረዳት የማይቻል ደስታን ያገኛል መለኮታዊው መዝሙራዊ፡- “በእግዚአብሔር ደስ ይበልህ ልብህም የሚለምንህን ይሰጥሃል… ጽድቅህንም እንደ ብርሃን ጽድቅህንም እንደ ቀትር ያበራል” (መዝ። 6፡6)።
“ከክፉ ነገር ሁሉ በጸዳች ነፍስ ከእግዚአብሔር እንደ ተወለደ፣ ከእውነተኛ ቅንዓት የተነሳ፡— በፍቅር ተቸግሬአለሁ፡ በምትለው ነፍስ ከእግዚአብሔር እንደ ተወለዱ ጨካኞች እና የማይቋቋሙት የነፍስ ፍቅር ምን ሊሆን ይችላል? ሊገለጽ የማይችል እና ሊገለጽ የማይችል የመለኮታዊ ውበት ብሩህነት ነው። በቃላት ሊገለጽ አይችልም፣ ወደ ጆሮው አይመጥንም። የኮከቡን ብሩህነት ወይም የጨረቃን ብሩህነት አስታውሱ፡ ያንን ክብር ለመምሰል እንኳን የማይበቁ ናቸው፡ ውበታቸውም ከእውነተኛው ብርሃን ውበት እንደ ጥልቁ ሌሊት ወይም የጠራ ቀትር አስፈሪ ጨለማ ነው። መለኮታዊው ባስልዮስ ይህን ከመምህራኑ ተምሮ አስተላልፎልናል።
በቅዱስ ምሥጢር ፊት ያለው ክብር
ከአዛውንቱ ጋር ይኖር የነበረው ወንድም ይህን እና ሌሎችንም ተናገረ። እናም ማንም አይገረምም፣ የአሮጌው ሰው ትሁት ጥበብ ትልቅ ምልክት አለው።
ሕይወትን በመረዳት ሰማያዊ ነገሮችን የነካ ቢሆንም፣ ለክህነት ብቁ ሆኖ ለመቆጠር ፈቃደኛ አልሆነም። መለኮታዊውን የአምልኮ ሥርዓት ከማክበር ተቆጥቧል እናም ለብዙ አመታት ወደ ቅዱስ ማዕድ አልቀረበም፣ እራሱን ለመለኮታዊ ምስጢራት ኅብረት እንደሚገባ አድርጎ አይቆጥርም። ምንም እንኳን እንዲህ ባለው ቅንዓት ቢኖረውም ከሰዎች ጋር ከተነጋገረ በኋላ ምንም እንኳን ስለ ምድራዊ ነገር ባይናገርም እንኳ ለተዋዋዮቹ ስለሚጠቅመው ነገር ብቻ ተናግሯል። እናም በመለኮታዊ ምስጢራት ውስጥ መሳተፍ በፈለገ ጊዜ በመጀመሪያ እግዚአብሔርን በጸሎት፣ በመዝሙር እና በኑዛዜ አስደስቶታል።
ከቁርባን በፊት ካህኑ “ቅዱስ ነገር ለቅዱሳን” ብሎ ሲያውጅ ልቡ ልቡ ተነካ። መላዋ ቤተ ክርስቲያን በመለኮታዊ መላእክት ተሞልታለች፣ እናም የሠራዊት ንጉሥ ራሱ ሥጦታዎችን በሚስጥር ቀድሶ በልባችን ውስጥ ወደ ሥጋ እና ደም እንደሚለውጣቸው ተናግሯል። ስለዚህም ነው፡- ‹‹ከሥጋ ውጭ ያለን፣ ያለኀዘንና መረበሽ፣ በድፍረትም ከሥጋ ውጭ እንደሆንን ያለ እድፍና ንጽህና ወደ ኾነው ወደ ንጹሐን ምሥጢረ ክርስቶስ ወደ ማኅበረ ቅዱሳን እንድንቀርብ የተመቻቸ ነው፤ ስለዚህም የብርሃኑ ተካፋዮች እንድንሆን ብዙ ቅዱሳን አባቶች መላዕክት ሲጠብቋቸው አይተዋል ለዚህም ነው ዝም ያሉት ለማንም ያልተናገሩት።
ወንድምየውም የሚከተለውን ተናግሯል፡- “ሽማግሌው በጥያቄዎቹና በመልሱ ውሸት፣ ንግግር ወይም ሌላ ኃጢአት እንዳይገባ የእጅ ሥራውን መሸጥ ሲገባው ሞኝ መስሎ ነበር። እና ከእርሱ ሊገዙ የፈለጉ ሁሉ የሚፈልገውን ወስደው የሚፈልገውን ከፈሉት። ሽማግሌው ትናንሽ ቅርጫቶችን ሸምቶ የተሰጠውን ዋጋ ተቀበለ፤ እና ይህ በእውነት ጠቢብ ሰው ምንም አልተናገረም።
ማሳሰቢያ፡ በታተመው ስብስብ ውስጥ የሚከተለው የአርትኦት ምልከታ በዚህ ነጥብ ላይ ይታያል፣ የሚቀጥለውን የፊሎካሊያ ደራሲ፣ የቅዱስ ቴዎድሮስን የኤዴሳን በመጥቀስ። አባታችን ቅዱስ ቴዎድሮስ በዘመነ ሔራክሌዎስና ቆስጠንጢኖስ ጺም ያለው በሰባተኛው መቶ ክፍለ ዘመን በስልሳዎቹ ዘመን ነው። በመጀመሪያ በቅዱስ ሳባስ ገዳም ተዋግቷል ከዚያም በመለኮታዊ ምርጫ ወደ ኤዴሳ ከተማ ኤጲስ ቆጶስ ዙፋን ከፍ ብሏል፤ በሕይወቱም ሆነ ከሞተ በኋላ ብዙ ተአምራትን አድርጓል በትምህርቱም ብዙ ሰማዕታትን አስነስቷል ብዙዎችን አዳነ። ሐምሌ አሥራ አንድ ቀን በካሎካይሪና መጽሐፍ ውስጥ በሕይወቱ ውስጥ እንደ ተጻፈው ወደ ዘላለማዊ ቤቱ አለፈ። ከእርሱ በኋላ ሌሎች ጽሑፎች ይቀሩ እንደሆነ በእርግጠኝነት መናገር አንችልም። እሱ ያዘጋጃቸው እነዚህ መቶ ምዕራፎች ከሌሎቹ መንፈሳዊ መጻሕፍት ጋር ተቆጥረዋል። በማስተዋል እና መዳንን ለሚሹ ለሚያነቧቸው የተቀደሰ መንፈሳዊ ንቃት እና የመንፈሳዊ ትርፍ የተትረፈረፈ ፍሬ ይሰጣሉ። እንግዲያውስ ኑና ይህን እጅግ የበዛ ፍሬ ሰብስብ። በእነዚህ ምዕራፎች መጨረሻ ላይ የቴዎድሮስን ስም የያዘ አንድ ንግግር ተጨምሯል፤ እና በመንፈሳዊ ንቃት ምዕራፎች ውስጥ ተጨምሮ ወዲያው ከነሱ በኋላ መምጣቱ በእኛ አስተያየት ቴዎድሮስ በእውነት እንደጻፈው ምልክት ነው።
የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ምዕራፎች ማውጫና ቀጣይ ንባብ
- ⬅️ ቀዳሚው ድርሳን (37/50)፦ ካሊስቶስ ካታፊጊዮታ — የካሊስቶስ ካታፊጊዮታ (አንጀሊኩደስ) ምዕራፎች ስለ መለኮታዊ አንድነትና ተመስጦ
- 📚 ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫ (ሁሉም 50 ድርሳናት)፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ ማውጫና ሥነ-መለኮታዊ መመሪያ
- ➡️ ቀጣዩ ድርሳን (39/50)፦ ቅዱስ ቴዎድሮስ ዘኤዴሳ — የቅዱስ አባታችን የቴዎድሮስ ዘኤዴሳ 100 ተግባራዊ የተጋድሎ ምዕራፎች
- 🕊️ ተዛማጅ መንፈሳዊ መጽሐፍ፦ የመንፈሳዊ መንገደኛ ልባዊ ትረካዎች ለመንፈሳዊ አባቱ (ስለ ኢየሱስ ጸሎት)
📱 የዘወትር የጸሎት ሕይወትዎን በ Pray.ee መተግበሪያ ያጠናክሩ፦ የቅዱሳን አበውን ትምህርቶችና የኢየሱስን ጸሎት በየዕለቱ በሥርዓት ለመለማመድ ነጻውን የ Pray.ee የጸሎት መተግበሪያ ከ Google Play ያውርዱ። መተግበሪያው የ40 ቀን የጸሎት ቆጣሪ (40-day prayer tracker)፣ ዕለታዊ የጸሎት ማስታወሻ (daily reminders) እና ያለ ኢንተርኔትና ያለ ማስታወቂያ ለማታ ንባብ ምቹ በሆነ የጨለማ ገጽታ (Dark Mode) የቅዱሳን አበውን ጽሑፎች የማንበብ አገልግሎት ይሰጣል።
ሥነ-መለኮታዊና መንፈሳዊ ማስታወሻ፦ የአባ ፊልሞና ትምህርትና ንቃተ ልቡና (Nepsis)
በ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) መድብል ውስጥ የሚገኘው የአባ ፊልሞና ትምህርት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማዊ ትውፊት — በተለይም ከመጽሐፈ መነኮሳት (ማር ይስሐቅ፣ ፊልክስዩስ እና አረጋዊ መንፈሳዊ) ጋር ጥልቅ መንፈሳዊ አንድነት አለው። ዋናው ዓላማው ንቃተ ልቡና (Nepsis) ማለትም አእምሮንና ልብን ከክፉ ሐሳቦች መጠበቅ፣ በትሕትናና በንስሐ መመላለስ፣ እንዲሁም «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» በሚለው የልብ ጸሎት ከእግዚአብሔር ጸጋ ጋር መዋሐድ ነው።
የአበው መንፈሳዊ ጥንቃቄ፦ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቅዱሳን አባቶች ጸሎትን እንደ አስማታዊ ቃል (magical mantra) ወይም ያለ ንስሐና ያለ ትሕትና በራስ ጥበብ ብቻ እንደሚፈጸም ሥጋዊ ልምምድ ከመቁጠር አጥብቀው ያስጠነቅቃሉ። እውነተኛ ጸሎት የሕያው እግዚአብሔርና የሰው ነፍስ የፍቅር ግንኙነት ስለሆነ ከምስጢረ ንስሐ፣ ከቅዱስ ቁርባን፣ ከትሕትናና ከባልንጀራ ፍቅር ጋር ተያይዞ ሊፈጸም ይገባል።
ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች (FAQ)
ይህ የአባ ፊልሞና ድርሳን በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ ምን ያስተምራል?
ይህ የአባ ፊልሞና ድርሳን («ስለ አባ ፊልሞና እጅግ ጠቃሚ መንፈሳዊ ቃል») የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ዋና ክፍል ሲሆን፣ ስለ መንፈሳዊ ንቃተ ልቡና (Nepsis)፣ ከክፉ ሐሳቦችና ከፍትወታት ስለ መንጻት፣ ስለ ትሕትናና ስለ ዘወትር ጸሎት የሚያስተምር የአበው መመሪያ ነው።
ምእመናን የ«ፊሎካሊያ» ትምህርቶችን በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው እንዴት ሊተገብሩ ይችላሉ?
ምእመናን በንስሐ፣ በትሕትና፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብና «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» የሚለውን የኢየሱስ ጸሎት በሰላምና በትኩረት በመጸለይ የቅዱሳን አበውን ምክር በሕይወታቸው መተግበር ይችላሉ።
ሙሉውን የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) 50 ድርሳናት በአማርኛ የት ማግኘት ይቻላል?
ሁሉንም 50 የ«ፊሎካሊያ» ምዕራፎችና የቅዱሳን አበው ድርሳናት በ Pray.ee ድረ-ገጽ በሚገኘው ሙሉ የአማርኛ ማውጫ (/am/filokaliya-fikre-senay-mulu-metsihaf-mawcha/) እንዲሁም በነጻው የ Pray.ee የሞባይል መተግበሪያ ላይ በነጻ ማንበብ ይችላሉ።