ቅዱስ ኒሎስ ጾመኛው — እግዚአብሔር ያደረበት የቅዱስ አባታችን የኒሎስ ጾመኛው የተጋድሎ ድርሳን (153 ምዕራፎች ስለ ጸሎት)
📖 ከመጽሐፉ የተወሰደ፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫና የቅዱሳን አበው ትምህርቶች | ክፍል፦ ፊሎካሊያ — ቅጽ ፪ (Volume II) | ቅዱስ አባት፦ ቅዱስ ኒሎስ ጾመኛው | ድርሳን 49 ከ 50
እግዚአብሔር ያደረበት የቅዱስ አባታችን የኒሎስ ጾመኛው የተጋድሎ ድርሳን (153 ምዕራፎች ስለ ጸሎት)
ብዙ ግሪኮች እና ብዙ አይሁዶች ጥበብን ለማግኘት ሞክረዋል፣ነገር ግን እውነተኛ ጥበብን ያገኙት የክርስቶስ ደቀ መዛሙርት ብቻ ነበሩ። እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኘውን ሕይወት በሥራ ያሳያቸው መምህራቸው ጥበብ ነበራቸው። ሌሎቹ በቲያትር ውስጥ ድራማ እንደሚሰሩ ተዋናዮች ነበሩ፡ የራሳቸው ባልሆነ አምሳያ አስጌጡ። በከንቱ ራሳቸውን በጣም ጥበበኛ ብለው ይጠሩ ነበር እንጂ እውነተኛ ጥበብ የላቸውም። ጥበባቸውን በካባ፣ በጺም እና በበትር አሳይተው ሳለ ሥጋን አስደስተው ምኞቱን እንደ ሴት አገለገሉ። ለሆድ እና ከሱ በታች ያሉ ተድላዎች ባሪያዎች ነበሩ፣ እንደ ተፈጥሯዊ ነገር ይቆጥሯቸው ነበር። ቁጣውን ታዝዘው ክብሩን አደነቁ፣ እንደ ውሻ ወደ ሀብታም ገበታ በጉጉት ዘለሉ። ጠቢብ ሰው ከሁሉም በላይ ነፃነትን እንደሚወድ እና እንደ አገልጋይ ከመሸጥ ይልቅ የእነርሱ ባሪያ ላለመሆን ከስሜታዊነት መሸሽ እጅግ በጣም አስፈላጊ መሆኑን አላወቁም ነበር።
በእኔ እምነት ራሱን ለሌላ ሰው ባሪያ ያደረገ ሰው ፍትህን የሚጎዳ ምንም ነገር የለም። ነገር ግን የሥጋ ምኞት ባሪያ ከሆነ፣ እንደ ትልቅ ተድላ፣ ታላቅ ኀፍረት ይደርስበታል፣ ለፌዝም ይጋለጣል። ከእንዲህ ዓይነቶቹ ሰዎች መካከል ለድርጊት ምንም ደንታ የሌላቸው እና በቃላት ብቻ ጥበብን እንዳገኙ፣ ከፍ ያሉ ጉዳዮችን ማመዛዘንና ለማመን አስቸጋሪ የሆኑትን ነገሮች መተረክን የተማሩ አንዳንድ ሰዎች አሉ። የሰማይን ታላቅነት፣ የፀሃይን ስፋትና የከዋክብትን አካሄድ እናውቃለን ይላሉ። አንዳንድ ጊዜ ለመገመት ይሞክራሉ፣ ምንም እንኳን የእነዚህ ነገሮች እውነት ሊለካ የማይችል እና ክርክሮቹ አስቸጋሪ ናቸው። ግን ከአሳማዎች ይልቅ በክብር ይኖራሉ።
ለክብርና ለምስጋና ስለ ሠሩ በመካከላቸው የተግባር ሰዎች እንኳ ከፊተኞች የባሰ ሆኑ። እነዚህ እድለቢሶች ከንቱነት እና ከንቱነት ባለፈ ብዙ ነገሮችን ፈጥረው ድህነትንና ውርደትን ለትንሽ ሽልማት ታገሱ። ዘላለማዊ ጸጥታን ለመጠበቅ ፣ ዕፅዋትን ለመመገብ ፣ ሻካራ ቀሚስ ለመልበስ ፣ በርሜል ውስጥ ለመውጣት እና በእሱ ውስጥ ለመኖር መጣር – ይህ ሁሉ ከሞት በኋላ ምንም ሽልማት በማይጠብቁ ሰዎች ውስጥ ትልቁ ሞኝነት ነው። ለነሱ የበጎነት ቅጣት ከዚች ሕይወት ጋር ያበቃል። ዘውድ የማይቀበሉበትን ፍልሚያ መርጠዋል፤ ከላብ በቀር ምንም የማያስገኝ ክብርና እርዳታ የተነፈገው የማያባራ ትግል።
ከአይሁድ መካከል እንዲህ ያለውን ሕይወት የመረጡት የኢዮናዳብ ልጆች ናቸው፣ እና እንደዚህ አይነት ኑሮ ለመኖር ለሚፈልጉ ሁሉ ያስተምራሉ። በድንኳን ውስጥ ይኖራሉ፣ከወይን ጠጅ እና ወደ ክፉ ሥጋዊ ምኞት ከሚመራውን ሁሉ ይርቃሉ (ኢያ። 35፡6)፣ ቀላል ምግቦችን ይመገባሉ እና ፍላጎቶቻቸውን በመጠኑ ገደብ ውስጥ ያደርጋሉ። በባህሪያቸው ተግሣጽ ላይ ጠንክረው ይሠራሉ እና ብዙውን ጊዜ በማሰላሰል ውስጥ ይሳባሉ፤ ስለዚህም የተጠሩበት ስም ኤሴኔስ ነው። ባጭሩ አላማው ከስእለቱ ጋር በማይቃረኑ ስራዎች ጥበብን ማሳካት ነው።
ነገር ግን የሕይወት ደጋፊ የሆነውን ክርስቶስን ገድለው ከተማቸው በድካማቸውና በድካም በተሞላ ሕይወት ውስጥ ምን ጥቅማቸው ኖሯቸው? ክብርን የሰጠውን እና የዘላለምን ሕይወት የሚሰጠውን ንቀውታል፣ ስለዚህም ጥበብን ኃጢአት ሠሩ። ጥበብ በእውነተኛው መለኮት እውቀት መሰረት የባህሪይ ሥርዓት ናትና። ፊተኛውና ሁለተኛይቱ አይሁድና የግሪክ ሰዎች ከሰማይ የመጣችውን ጥበብ ንቀው በቃልም በሥራም እውነተኛ ጥበብን ከገለጠ ከክርስቶስ በቀር ጥበብን ሊለማመዱ ስለደፈሩ ኃጢአት ሠሩ።
እንግዲህ በንጽህና እንዴት መኖር እንዳለበት በማሳየት በራሱ ሕይወት ወደዚያ መንገድ የከፈተ የመጀመሪያው ነበር፣ ነፍስን ከሥጋ ፍላጎቶች በላይ ይጠብቃል። እና በመጨረሻ የነፍስን ሕይወት እንኳን ናቀ፣ እየፈጸመ ያለው የሰው መዳን ሞትን ሲፈልግ። በዚህም ጥበብን በትክክል መፈለግ ለሚፈልጉ ሁሉ የሕይወትን ተድላዎች እርግፍ አድርገው በመተው፣ ድካምንና ስሜትን በድፍረት በማሸነፍ፣ ሥጋን በትንሽ ግምት በመያዝ፣ ነፍስን በክብር በመጠበቅ እና አንድ ሰው በበጎነት ሕይወቱን መስጠት ሲገባው ወዲያውኑ አሳልፎ እንደሚሰጥ አሳያቸው። ቅዱሳን ሐዋርያት ይህን ሲያውቁ ሕይወቱን መስለውታል።
ሲጠራቸውም ሕይወታቸውን ክደው አገራቸውን፣ ዘመዶቻቸውንና ንብረታቸውን እንደ ምንም ነገር በመቁጠር ከባድና አድካሚ ሕይወት ያዙ። መከራን ሁሉ አለፉ፣ ቅሬታና ስድብ ተቀበሉ፣ ተሰደዱ፣ ራቁታቸውን ቀሩ፣ አስፈላጊው እንኳ ጎድሎባቸዋል። በመጨረሻውም ወደ ሞት ከመሄድ ወደ ኋላ አላለም በሁሉ ጌታቸውን በመምሰል በሕይወታቸው የተሻለ ኑሮን አሳይተዋል። ይሁን እንጂ በዚህ ሞዴል መኖር የነበረባቸው ክርስቲያኖች ይህን ምሳሌ መከተል አልቻሉም ወይም አይከተሉም።
ከዓለም ግርግር ራሳቸውን ነቅለው በከተሞች እየናደ ካለው ማዕበል ለማምለጥ የቻሉት ጥቂቶች ናቸው። ስለዚህም ራሳቸውን ከጩኸት እና ግርግር ውጭ በማግኘታቸው፣ ሐዋርያዊ በጎነትን በመኮረጅ የብሕትውና ሕይወትን ተቀበሉ። ሀብት ከማካበት ይልቅ ምንም ባለቤት መሆንን መረጡ፤ ምኞቶችን ለማርካት ቀለል ያለ ምግብን ከጣፋጭ ምግቦች ይመርጣሉ፣ የሰውነትን ፍላጎት በትንሹ በማርካት፤ የለስላሳ ልብስን የሰው ልጅ የመደሰት ፈጠራ ከንቱ እንደሆነ ንቀው ቀለል ያለ ልብስ ለብሰው ሰውነትን መሸፈን ብቻ ነበር። ከሰማይ ነገር ይልቅ ምድራዊ ነገርንና ያለ ሥራ የሚኖሩ እንስሳትን መንከባከብ እንደ ሞኝነት ቆጠሩት። ከሰው ልጅ ስሜታዊነት በላይ የሆነ ጌጥ አላወቁም። ከእነርሱ መካከል አበዳሪ ወይም ወለድ የሚወስድ ማንም አልነበረም፤ በመካከላቸውም ዳኞችም ሆነ ተከሳሾች አልነበሩም፤ ምክንያቱም እያንዳንዱ የማይጠፋ ዳኛ ሆኖ የገዛ ሕሊና ነበረው። ሀብታም ወይም ድሃ አልነበረም፤ የድሆች ፍላጐት የተትረፈረፈ በልግስና ስለተሸፈነ አንዱ በረሃብ ሌላው ሲገነጠል በሆዳምነት ተበላሽቶ አያውቅም።
እናም እኩልነት የተወገደው ባለጠጎችን ከድሆች ጋር በፈቃደኝነት በማከፋፈል እኩልነት እና የጋራ የአኗኗር ዘይቤ ነበር ። ሆኖም፣ በዚያን ጊዜም ፍጹም እኩልነት አልነበረም፣ ምክንያቱም ራሳቸውን ለማዋረድ የሚፈልጉት ቅንዓት እንደገና ወደ ኢ-እኩልነት እንዲመራ ምክንያት ሆኗል፣ ምክንያቱም አሁን ታዋቂ ለመሆን ለሚፈልጉ ሰዎች እኩልነት ይዳርጋል። ከመካከላቸው ምቀኝነት ተጣለ፣ጥላቻ ተባረረ፣ከንቱ ውዳሴ ተባረረ፣ትዕቢት ጠፋ፣የአመፅ መንስኤዎች ሁሉ ተወገዱ። ገና ከጅምሩ የማስታወስ ችሎታቸውን ከነሱ አርቀው በዕለት ተዕለት ጥረትና በትዕግስት ስለለመዱት በህልምም ቢሆን የእነሱን ቅዠት ለማዝናናት ፈቃደኛ ያልሆኑ ለስሜታዊነት መጨመር እንደ ሙት እና ግድ የለሽ ሆኑ።
መብራቶች በጨለማ ውስጥ የሚያበሩ ፣የማይጠፉ ከዋክብት ፣የዚህን ህይወት ጨለማ ለሊት የሚያበሩ ፣መሸሸጊያ ተከላካይዎች ተሰራ ፣አንድ ሰው ከስሜታዊነት ጥቃት እንዴት ያለ ጉዳት እንደሚያመልጥ ያሳያል። ነገር ግን ይህች ጨካኝ ሕይወት፣ ይህች የገነት ማደሪያ፣ በግዴለሽነት እንደ ተሳለ ሥዕል ሆና ቀስ በቀስ እየደበዘዘች ሄዳለች፣ ስለዚህም እሷን አትመስልም። ራሳቸውን ለዓለም የሰቀሉት፣ ዓለማዊ ኑሮን የተቃወሙ እና የሌሎችን ሰዎች የሕይወት ጎዳና የተወ፣ ከሥጋዊ ኃይል ክፉ ምኞት የጸዳ ንጽህናን ለማግኘት የጣሩ፣ ወደ ኋላ ተመለሱ። በዓለማዊ ጀብዱዎቻቸው እና በማይከበር ንብረታቸው በደንብ የኖሩትን ሰዎች ውበት ሁሉ ያደበዝዙታል። ለበጎነታቸው የተመሰገኑት በራሳቸው ግድየለሽነት ነውርን ያመጣሉ ።
ምንም እንኳን አሁንም እጃችን በእርሻው ላይ ብንይዝም፣ ለእግዚአብሔር መንግሥት ብቁ አይደለንም፣ ምክንያቱም ወደ ኋላ ስለምንመለከት (ሉቃስ 9፡62) እና ልንረሳው የሚገባውን በትክክል እናስታውሳለን። ራሳችንን ሕይወት በሚጠይቀው ነገር ብቻ አንገድበውም፤ ወይም በራሳችንና በአሮጌ እድፍዎቻችን መካከል ያለውን ርቀት ለማስቀመጥ ይህን ያህል ጠቃሚ የሆነ ማጽናኛ ለማግኘት አንፈልግም። ለእውነተኛ አላማችን በማይጠቅሙ ነገሮች እራሳችንን እንይዛለን፣ እና ለምድራዊ እቃዎች የምናቀርበው ጥያቄ የሚያድኑን ምክሮች ያሸንፋል።
ጌታ ስለ ምድራዊ ነገሮች እንዳንጨነቅ በሁሉም መንገድ አሳምኖናል እናም አስቀድመን የእግዚአብሔርን መንግሥት እንድንፈልግ አዘዘን (ማቴ። 6፡33)። እኛ ግን በተቃራኒው አቅጣጫ ሄድን። የጌታን ትእዛዛት ቸል ብለናል፣ እናም ከእሱ መግቦት በመራቅ፣ ተስፋችንን በእጃችን አደረግን። ጌታ “የሰማይ ወፎችን ተመልከቱ፤ አይዘሩም አያጭዱምም በጎተራም አይከቱም የሰማዩ አባታችሁም ይመግባቸዋል” ብሎናል። እና ደግሞ፡- “የሜዳ አበቦችን እንዴት እንዲያድጉ ተመልከቱ፤ አይደክሙም አይፈትሉምም” (ማቴ 6፡26.28)። ለጉዞ የሚሆን ከረጢት ወይም ሁለት እጀ ጠባብ ጫማም ጫማም በትር እንዳንወስድ አዘዘን (ማቴ። 10፡10) ነገር ግን ሐዋርያትን በላካቸው ጊዜ “ለሠራተኛ ምግቡ የሚገባው ነው” (ማቴ 10፡10) ሲል የሰጠው የማይሻር ቃል ኪዳን ብቻ እንድንኖር አዘዘን።
እኛ ግን መሬት መግዛት ስንችል እምቢ አንልም። በጎችና በሬዎችን ለእርሻ እንገዛለን፣ መልካቸው ያማሩ፣ የሰባ አህዮችን እንገዛለን፣ አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ ከበጎቹ ብዙ ሱፍ ለመሸልት እና በሬዎችን ለእርሻ ለማረስ ለራሳችንም ሆነ ለእንስሳት ምግብ እናቀርባለን። እና ሁሉንም ትኩረታችንን ወደ ራሳቸው ስለሚስቡ እግዚአብሔርን ለማስታወስ ጊዜ የማይሰጡን በጣም ትርፋማ ሥራዎችን እንመርጣለን ።
የመጀመሪያውን ድብደባ እየጋበዝን የግብረ-አስኪያጁን ሰይፍ ወይም እራሳችንን እየኮነን ያለ ይመስላል። በቃላት አንናገርም ፣ ግን በተግባራችን እናሳያለን ፣ በምዕመናን ህይወት እየተደሰትን ፣ ሀሳባችን ከነሱ ጋር ተመሳሳይ ነው። ምናልባት ለእነዚህ ነገሮች ከሚሠሩት የበለጠ ጠንክረን እንሠራለን፤ ሌላው ቀርቶ እግዚአብሔርን መምሰልን እንደ ትርፍ ምንጭ እንቆጥረዋለን እና የድሮው የጸጥታና የደስታ ሕይወት ጠንክሮ አገልግሎትን ከመሸሽ እና እግዚአብሔርን በመምሰል ተድላ ነፃነትን ከማግኘት ውጭ ሌላ ዓላማ አያገለግልም ብለን እንገምታለን፣ ያለ ምንም እንቅፋትና ታላቅ እፍረት ወደምንፈልገው ነገር እንሮጥ ዘንድ፣ በቀላል ሰዎች ፊት አውርደን አንዳንዴም በመኳንንት ፊት እያየን በጎነትን ወደ ትሕትና ሕይወት እንዳንወስድ።
እናም ወላጅ ልንሆን የሚገባን እነዚያ እንደ ሞኞች ይመለከቱናል፤ በባዕድ ሰዎች እና በሁሉም ሰዎች እንሳለቃለን፣ ምክንያቱም በእኛ ውስጥ ከሌሎች የሚለየን ምንም ነገር የለም። መታወቅ የምንፈልገው በስራችን ሳይሆን በመልካችን ነው፤ መልካም ባሕርያትን ለማግኘት አስፈላጊውን ሥራ እንቢተኛለን ነገር ግን ክብርን በእብድ እንመኛለን፣ ይህም አንድ ጊዜ የነበረውን የእውነት ጥላ በራሳችን ውስጥ እያሳየን ነው።
አንዳንዶች ይህን የተከበረ ልማድ በራሳቸው ላይ ወስደዋል የነፍሳቸውን ቆሻሻ ከማጠብ በፊት፣ ከሃሳባቸው ውስጥ የቀደመውን የኃጢአታቸውን አሻራ ከማስወገድዎ በፊት እና ምናልባትም አሁንም ስለእነሱ ያለማፍረት እያለሙ። በአኗኗራቸው ስእለታቸውን ለመፈጸም ገና ራሳቸውን አላዘጋጁም፣ እንደ እግዚአብሔርም የጠቢብ ሰው ዓላማ ምን ሊሆን እንደሚችል አልተማሩም። ነገር ግን እንደ ፈሪሳዊው ፊታቸውን ፊቱን አዙረዋል፥ በመልካቸውም ትዕቢተኞች ሆነዋል። እንደዚህ አይነት ሰው በየቦታው ለመያዝ ያልተማረውን መሳሪያ ተሸክሞ በውጫዊ መልኩ ምንም ያላገኘውን እውቀት ያሳያል። መሸሸጊያ ሳይሆን ማሰናከያ፣ ቤተመቅደስ ሳይሆን በኖራ የተለሰሰ መቃብር፣ በግ ሳይሆን በአደራ የተሰጣቸውን ወደ ጥፋት የሚጎትት ተኩላ ይሆናል።
እንደነዚህ ያሉት ሰዎች የዚያን ሕይወት ጭካኔ መሸከም ባለመቻላቸው ከገዳማት ሸሽተው በከተሞች ሲመገቡ በሆዳቸው ፍላጎት ተገፋፍተው አንገታቸውን አጎንብሰው ሌሎችን ለማታለል የአምልኮ ሥርዓት ለብሰው ሥጋን ለማርካት ማንኛውንም ነገር ለማድረግ ዝግጁ ይሆናሉ። ከአካል ፍላጎት የበለጠ ጠንካራ ነገር የለምና፡ ወደተዘጉ ቦታዎች በተለይም ስራ ፈትነት ሲጨመር መንገዱን ያገኛል። ተንኮላቸው ከተቆጣጠረ በኋላ እንደ አረመኔ ወደ ሀብታሞች ቤት እየጎረፈ፣ እንደ ተገዛ ባሪያ ወደ አደባባይ እየሮጡ ወደ እነርሱ እየሮጡ አላፊዎችን ወደ ኃያላን እየገፉ።
ይህንንም ሁሉ የሚያደርጉት ምግብን ለመለመን ነው፣ ምክንያቱም ሙሴ እንዳዘዘው ምኞታቸውን መከልከልን ፈጽሞ ስላልተማሩ እና በመታጠቂያቸው መቃን መያዝ አልፈለጉም (ዘዳ። 23፡13)። ራሳቸውን መግዛትን ቢማሩ፣ረሃብ የምግብ መደሰት ገደብ እንደሆነ፣የሥጋንም ፍላጎት የሚሸፍን ተራ ምግብ፣የማይቀረውን ምኞት ሁሉ ባዶነት እንደሚያጋልጥ ባወቁ ነበር። በእንደዚህ ዓይነት ሰዎች ምክንያት የእግዚአብሔር ስም በጣም ይሰደባል፣ የምንጓጓለት ሕይወት በንቀት ውስጥ ይወድቃል፣ እና በእውነት በበጎነት የሚኖሩ ሰዎች ትርፍ እንደ ኪሳራ ይቆጠራሉ።
ከተሞቹ ያለ ዓላማ የሚንከራተቱ፣ የቤቱን ባለቤቶች የሚያስጨንቁ ሰዎች ሞልተዋል። እና ሳያፍሩ በደጃፍ ላይ እንደለማኝ የሚቀመጡትን ማየት እንኳን ያስከፋቸዋል። ከእነዚህ ውስጥ ብዙዎቹ ወደ ቤት ተቀብለዋል፣ እናም መጀመሪያ ላይ በጎነትን አስመስለው ክፉ ሃሳባቸውን ደብቀው፣ ከዚያም ሰራዊታቸውን ዘርፈው ወጥተዋል፣ በዚህም አኗኗራቸው ሁሉ ክብር የጎደለው እስኪመስል ድረስ። እንደ አጥፊዎች ከከተማ ተባረሩ። በለምጽ የተለከፉ ያህል እንደ ርኩስ ሰዎች ይጠላሉ። በምስጢር ክፋትን እያሰቡ በራስ መተማመንን ከሚቀሰቅሱት ይልቅ በግልጽ ክፋትን ከሚያሴሩ ሰዎች መጠበቅ ቀላል ስለሆነ ከእነዚህ ይልቅ ሌቦችና ግድግዳ የሚወጉ ታምነዋል።
እንደነዚህ ያሉት ሰዎች እግዚአብሔርን የመፍራት ሕይወት እንኳ አልጀመሩም ወይም በዝምታ ውስጥ ምን ትርፍ እንደሚያስገኙ አያውቁም ነበር። ምናልባት በሆነ ፍላጎት ተገፋፍተው ሳያስቡት የነሱ ያልሆነውን ህይወት ውስጥ ገቡ እና የሚፈልጉትን ሁሉ ለማግኘት እንደ መንገድ አድርገው ይመለከቱታል። በየደጃፉ ባይሄዱ፣ ትልቅ ምጽዋትን በመሰብሰብ ቢያፍሩ እና አካል የሚፈልገውን ብቻ ቢቀበሉ የበለጠ ክብር ያለው ይመስለኛል። ነገር ግን በእነሱ ውስጥ ከመጠን በላይ መጓጓት ለስላሳ ጣፋጭ ምግቦች የምግብ ፍላጎት ይጨምራል፣ እናም ለዚያም ነው የማይድን በሽተኞችን መፈወስ አስቸጋሪ የሆነው።
ጤነኛ ሆነው የማያውቁ ነገር ግን ከሕፃንነታቸው ጀምሮ ኃይላቸውን በሚያሟጥጥ ሕመም ያደጉና በልምዳቸው የተበላሸው ውስጣቸው ከእውነተኛ የተፈጥሮ ጉልበት በምንም መልኩ የተለየ እንዳልሆነ ለታማሚዎች ጤና ምን እንደሆነ የሚገልጽ ቃል የሚያገኝ ማን ነው? ሰሚዎቹ ራሳቸው ወደ መጥፎው ነገር ካዘኑ እና ሊረዷቸው ከሚችሉት ቃላቶች ጋር የሚቃረኑ ከሆነ እያንዳንዱ ቃል ከንቱ ይሆናል። እና በተለይም የደስታ ተስፋ ምኞትን እና ስሜትን ሲያቃጥል ሁሉንም ምክሮች መስማት እንዲሳናቸው ያደርጋቸዋል። በዓለም ላይ ስላለው ማንኛውም ነገር ምክር አእምሮ ወደ ቆሻሻ ትርፍ ፍላጎት ሲዞር ምንም መግቢያ አያገኝም።
ክርስቶስ ሆይ፣ ለምን በዓለማዊ ልመና ዳግመኛ ታስረናል? በአንድ ወቅት በደንብ ያፈርስነውን ለምን ክፉኛ እንገነባለን? ለምንድነው ለጥሪያቸው የማይበቁ የሚኖሩትን መጥፎ ምክር በመቀላቀል ከንቱ ነገር በመለመናችን የደካሞችን ፍላጎት እናቃጥላለን፣ለሌሎችም የትርፍ መንገድ እናደርገዋለን? የራሳችንን ፍላጎት እንዳንከተል፣ ተራዎችን እንዳናሰናከል፣ ስለ ምድራዊ ነገር እንዲጨነቁ እንድናስተምር ጌታ ወደ ኋላ የሚመለሱትን እንድንታገስና የሚጠቅማቸውን ሳይሆን ደስ የሚያሰኙትን እንድናገለግልላቸው አዞናል።
ለምንድነው አንድን ትልቅ ነገር የምንናቃቸው የተማርናቸውን ነገሮች በትክክል የምንቆጥረው? ለምንድነው በሀብትና በንብረት ተበሳጭተን በብዙ እና በተለያዩ ልመናዎች አእምሯችንን የምንበትነው? እነዚህን ነገሮች መለመን ከምንፈልገው ትኩረት ይለየናል፣ የመንፈስን ነገር ችላ እንድንል ያስተምረናል፣ እናም ሀብትን እንደ ትልቅ ደስታ ለሚወስዱ ሰዎች ትልቅ ጥፋት ነው። ጥበበኞች ለመሆን ቃል የገቡ እና ከተድላ በላይ ተነስተዋል ብለው የሚኩራሩ ሰዎች ከምእመናን በፍጥነት ወደ እርካታ ይሮጣሉ። ብዙ ወንዶች የራስን መጥፎ ስራ እንዲመስሉ የሚያደርግ ምንም ነገር ወደ ስቃይ የሚመራ የለም፤ ክፉ አድራጊውን የሚከተሉ ሰዎች ሞት የራሱን ቅጣት ያከብደዋል።
ከክፉ ሥራ አስተማሪ ስለተማሩ ያንን ርስት ያልተቀበሉ ቀላል የማይባል ቅጣት ይጠብቃቸዋል። ስለ እሱ ባላቸው መጥፎ አመለካከት የተነሳ ከዚያ አሳፋሪ ትምህርት ቤት ያመለጡት ደግሞ ከእርሱ አምልጠዋል። ስለዚህም ብዙዎች በቸልተኝነት ለመነኮሳቱ ኃጢአትና ኀፍረት የሆነውን ያስተካክል እንጂ በተነገረው ነገር ማንም አይከፋ። ካልሆነ ግን የገዳሙን ሕይወት ፈጽሞ ይካድ።
ሰው ጥበብን ሲፈልግ መሰብሰብ እንቅፋት ነውና ጠቢብ ሰው ለነፍሱ ንፅህና ሲል አካሉን እንኳን ይክዳልና። ይሁን እንጂ አንዳንዶች ሸቀጦችን ለማግኘት እና ደስታን ለመደሰት እጅግ በጣም ይፈልጋሉ፤ ጥበብን በቃላት ያከብራሉ ተግባራቸው ከሷ ያርቃቸዋል፤ ድምፃቸው የሚፈልገውን ስራ እምቢ ብለው በክብር ስም አስውበውታል። ዝቅተኛ የምንላቸው ምእመናን የአዳኝን ትእዛዛት ስለጣስ ሲነቅፉን እና የእኛ ደቀ መዛሙርት መሆን ያለባቸው አስተማሪዎች ሲሆኑ አናፍርም? ስንጣላ፡- “የእግዚአብሔር አገልጋይ ለሰው ሁሉ ቸር እንጂ ጠበኛ መሆን የለበትም” ይላሉ። በዕቃ ወይም በገንዘብ ስንጨቃጨቅ፡- “ሊከራከርህ የሚወድ መጎናጸፊያህንም የሚወስድ መጎናጸፊያህን ደግሞ ተወው” (ማቴ 5፡40) በማለት ያሳስበናል።
ሥራችን ከስእለታችን ጋር የሚቃረን መሆኑን ሲያዩ ከመገሠጽ፣ ከመሳቅና ከመሳለቅ በቀር ሌላ ምን ሊያደርጉ ይችላሉ? ንብረታችንን ከሚወር ሰው ጋር መጣላት ወይም የንብረት እንክብካቤ የሚፈልገውን ሁሉ ማድረግ አያስፈልግም። አንድ ሰው የወይኑን ቦታ አጥር አፍርሶ የወይኑን ቦታ የተወሰነውን ለእርሱ ጨምሯል፤ ሌላው ከብቶቹን ወደ እርሻህ አምጥቶ ወደ አትክልትህ የሚገባውን ውኃ ወሰደ፤ በዚህ ተቆጥተን እንቈጣ፥ ከእብደትም የባሰ እንሁን፥ ሁሉንም እንበቀላለን?
በእውነታው ላይ በማሰላሰል ልንጠቀምበት የሚገባ የህይወት ሁኔታ ወደ ክስ መጠላለፍ እና የማሰላሰል ጥንካሬን ወደ ተንኮል ተንኮል በመቀየር ለእኛ ምንም የማይጠቅሙን ምድራዊ ጉዳዮች ላይ ስኬት ማግኘት ተገቢ ነውን? ለምንድነው የሌሎችን እናስገባለን፣ ለራሳችን ከባድ የቁሳቁስን ሰንሰለት እየፈጠርን እና እንደዚህ አይነት ባህሪን የሚገሥጸውን እርሱን የማንሰማው? "የእርሱ ያልሆነውን ለሚያከማችና ልብስን ለጫነ ወዮለት!" (ሐ 2፡6) ይላል ነቢዩ። እኛን የሚያሳድዱ ምንም አይሸከሙም እንደ ነቢዩ ቃል፡- “አሳዳጆቻችን ከሰማይ ንስሮች ይልቅ ፈጣኖች ነበሩ” (ዘሌ 4፡19)። እኛ ግን በዓለማዊ ነገሮች እራሳችንን እንሸክማለን፡ ለዛም ነው በዝግታ የምንንቀሳቀሰው፡ ጠላቶቻችንም በቀላሉ ይደርሱናል።
ሐዋርያው ጳውሎስ፡- “ከመጎምጀት ሽሹ” በማለት ከእነርሱ እንድንሸሽ አስተምሮናል (1ቆሮ። 6፡18)። አንዳንድ ጊዜ በጥሩ ሁኔታ ላይ የሚገኙት እንኳን ወደ ሽልማቱ ሲሮጡ ነገር ግን በሙሉ ኃይላቸው ሳይሆን በፍጥነት ስለሚንቀሳቀሱ በጠላቶቻቸው ይያዛሉ። ለበጎ ተግባር ለሚጣደፉ ሰዎች ትልቅ እንቅፋት ለነፍስ እና ለሥጋ ታላቅ ጥፋትን ከሚያዘጋጀው ከዓለም ነገሮች ጋር መጣበቅ ነው። እስራኤላዊውን ናቡቴን ምን ገደለው? የባልንጀራውን የአክዓብን ቅናት የቀሰቀሰው የወይኑ ቦታ የአክዓብ ሞት ምክንያት አልነበረምን (1 ነገ። 21፡7-8)? ሁለቱ ነገዶች ተኩል ለምን ከተስፋው ምድር ወጡ? ከከብቶቹ ብዛት የተነሳ አይደለምን?
አብርሃምንና ሎጥን ምን ለያያቸው? እነዚያን ሁለቱን የከፈላቸው ብዙ መንጋዎቹና የእረኞቹ ክርክር አልነበሩምን (ዘፍ። 13፡7)? ታዲያ ንብረት የምቀኞችን ምቀኝነት ከማቀጣጠል ባለፈ ባለቤቶቹን ከምርጥ ስሜታቸው የሚያዞር፣የዝምድና ትስስርን የሚሰብር፣በጓደኛ መካከል ጠላትነትን የሚፈጥር፣ለወደፊት ህይወት ምንም አይነት አስተዋፅኦ የማያበረክት እና አሁን ባለንበት ሁኔታ ብዙም ጥቅም የማያስገኝ በመሆኑ፣ ለምንድነው የእግዚአብሄርን አገልግሎት ትተን ራሳችንን በከንቱ ነገሮች የምንጠመድበት?
እኛ የራሳችን ህይወት ባለቤቶች አይደለንም። እግዚአብሔር ያስወግደዋል፤ እና የሰው ቅንዓት፣ የእግዚአብሔርን እርዳታ ካልተቀበለ፣ ኢንተርፕራይዞቹን ፈጽሞ አያጠናቅቅም፣ የእግዚአብሔር አቅርቦት ያለ ሰው እርዳታ እንኳን ፍጹም እቃዎችን ያቀርባል። እግዚአብሔር ለሚላቸው ሰዎች ትጋት ምን ይጠቅማቸዋል፡- “ብዙ ዘራችኋል፣ ጥቂትም ለቀማችሁ… እኔም በተንሁት” (አግ 1፡6.9)? በጎነትን የኖሩ እና ከጭንቀት የራቁ ሰዎች አንድ አስፈላጊ ነገር አጥተው ያውቃሉ? እስራኤል ለአርባ ዓመታት ያህል በምድረ በዳ አልበላም (ዘፀ። 16፡35) ምንም ዓይነት የእርሻ ፍሬ ሳይበላ? ምግብ አላጡም፤ ምክንያቱም ባሕሩ ሳይታሰብ ምግብ ሰጣቸው ድርጭትን እየለቀቀ (ዘኁ። 11፡31)፣ ሰማዩም እንግዳ የሆነና የማይታወቅ ዝናብ መና ሰጣቸው። የደረቀው አለት ተከፍቶ ብዙ የውኃ ፈሳሾችን ሰጠ፣ ልብሳቸውና ጫማቸውም ያን ጊዜ ሁሉ አልቆ አላለፈም።
ቁራዎች መብል ሲያመጡለት ኤልያስ ምድሪቱን አረስ ከፍሬዋም መኖር ነበረበት (1 ነገ። 17፡6)? ወደ ሰራፕታም በመጣ ጊዜ መበለቲቱ አሁንም የሚያስፈልግ ነገር ጎድሎባት ከልጆችዋ አፍ ወስዳ እንጀራን አልሰጠችውምን? በጎነት ከፍጥረት እንደሚበልጥ ትገልጽ ነበርን? ይህ በጣም አስደናቂ ነገር ነው፣ እና ግን ያን ያህል አስቸጋሪ አይደለም። እግዚአብሔር ሲፈልግ አንድ ሰው ያለ ምግብ ሙሉ በሙሉ መሄድ ይችላል። ኤልያስ አንድ ጊዜ ብቻ በልቶ የአርባ ቀን መንገድን እንዴት ፈጸመ? ሙሴ ምንም አይነት የሰው ምግብ ሳይወስድ በተራራው ላይ ለሰማንያ ቀን እንዴት ጸለየ (ዘዳ። 9፡18)? አርባ ቀንም ካለፉ በኋላ ከተራራው ወርዶ ተቆጣ ሕዝቡም የወርቅ ጥጃውን አቅልጠውታልና። ወዲያውም ገበታዎቹን ሰባበረ፣ ወደ ተራራው ተመለሰ፣ በዚያም ሌላ አርባ ቀን ቆየ፣ ሁለተኛውንም ጠረጴዛ ተቀብሎ እንደገና ወደ ከተማ ወረደ (ዘዳ። 10፡4)። እንዲህ ላለው አስደናቂ ነገር ምን ዓይነት ሰብዓዊ አስተሳሰብ ሊሆን ይችላል? ጥንካሬው በየቀኑ ጥቅም ላይ ሲውል እና ሳይሞላው ሲቀር፣ የሰውነት ደካማ ተፈጥሮ ለረጅም ጊዜ እንዴት ተቋቋመ? መለኮታዊው ቃል ይህንን ድንቅ ሲያስረዳ፡- “ሰው ከእግዚአብሔር አፍ በሚወጣ ቃል ሁሉ እንጂ በእንጀራ ብቻ አይኖርም” (ማቴ 4፡4) ይላል።
ታዲያ ለምንድነው ለምድራዊ ነገር እያሰብን ራሳችንን እየቀበርን ሰማያዊ ዜግነታችንን መሬት ላይ የምንጥለው? ቀይ ለብሶ የተነሳው ለምንድነው በቆሻሻ ጉድጓድ ላይ ይተኛል (ዝ።ከ። ኤርምያስ 4፡5)፣ ነቢዩ ኤርምያስ በአንድ ወቅት ለተወሰኑ ሰዎች እያለቀሰ? ወደ እግዚአብሔር በጠራንና በጋለ ሐሳቦች ስንወጣ ያን ጊዜ በሐምራዊ ቀለም እንመገባለን፤ ነገር ግን ያንን ሥርዓት ትተን በምድራዊ ነገር ውስጥ ስንገባ እበት ለብሰን እንቀራለን። ለምንድነው፣ በእግዚአብሔር ላይ ያለውን ተስፋ ትተን፣ በራሳችን ሃይል እንመካለን እና የጌታን መግቦት በእጃችን እናስባለን? ሰው “በአፉ እጁን ሲሳም” ኢዮብ ታላቅ ኃጢአት ብሎ የጠራውን እንሠራለን (ኢያ። 31፡27)። ዛሬ እኛ ለማድረግ አንፈራም። ብዙዎች እጃቸውን የመሳም ባህልን በመከተል ይህ ብልጽግናን እንደሚያመጣላቸው ይናገራሉ።
ሕጉ ስለ እነርሱ በምሳሌያዊ መንገድ እንዲህ ይላል፡- “አራት እግር ያለው በአራት እግሮች የሚሄድ ሁሉ በእናንተ ዘንድ ርኩስ ይሆንባችኋል…አራት ወይም ብዙ እግሮች የሚሳቡ ሁሉ… አስጸያፊ ነው” (ዘሌ። 11፡27.42)። በእጆቹ ላይ የተደገፈ እና ተስፋውን ሁሉ በእነሱ ላይ የሚያደርግ በአራት እግሮች ይራመዳል፤ አስተዋይ በሆኑ ነገሮች የሚታመን እና ወደ እነርሱ የሚመለስ አእምሮው በአራት እግሩ ላይ ነው፤ እና እንደዚህ ባሉ ነገሮች ላይ የሚጣበቅ ብዙ እግሮች ላይ ይራመዳል። ስለዚህም ነው ጠቢቡ ደራሲ ፍፁም ሰው አንድ እግር እንጂ ሁለት እግር እንዳይኖረው የሚፈልገው እና እሱ እንኳን ብዙ ጊዜ ወደ አካላዊ ነገር የማይሄድ "እግርህ ጠግቦ እንዳይጠላህ በባልንጀራህ ቤት ውስጥ ብርቅ ይሁን" በማለት የሚፈልገው። ለአካል ፍላጎት ብዙ ጊዜ ወደ ክርስቶስ የማይመጡት አዳኝ ለደቀ መዛሙርቱ፡- “እናንተ ወዳጆቼ ናችሁ” (ዮሐ 15፡14) የሚላቸው ወዳጆች ናቸው። ይህን የሚያደርጉት ግን ብዙ ጊዜ በጥላቻ የተሞሉ ይሆናሉ።
ምን መከራ ይደርስበታል እና የራሱን ፍላጎት እንጂ ማለቂያ የሌለው የሚያስብ እና ወደ ከፍተኛ ህይወት የማይወጣ ከጥላቻ እንዴት ያመልጣል? ከመሬት ለመውጣት እግር እስኪያገኝ ድረስ አይነሳም። ደህና፣ የታችኛው እግሮች የሰውነት ክብደትን ይደግፋሉ፣ ትንሽ ወደ መሬት በማጠፍ ወደላይ ለመዝለል ይረዳሉ። እንዲሁ ደግሞ የነገሮችን ተፈጥሮ የሚለየው በአስተሳሰብ ነው፡ ወደ ሰውነት ፍላጎት ሲያዘነብል ወዲያው ወደ ላይ የብርሃን ማሰላሰል ይልካል እና ምንም የሚበላሹ ሀሳቦችን አይጨምርበትም። ለደስታ ያልተሰጡ እና እራሳቸውን ከምድር ላይ የማይነቅሉ ቀጥ ያሉ እግሮች ሊኖራቸው ይችላል፤ ነገር ግን ቅዱሳን ኃይላት ደግሞ ሊኖራቸው ይችላል፤ ምክንያቱም ምንም ዓይነት አካላዊ ነገር ስለማያስፈልጋቸው ወይም ፈቃደኛ ስላልሆኑ።
ታላቁ ሕዝቅኤልም ስለዚህ ጉዳይ ሲናገር፡- “እግሮቹም ቀጥ ያሉ ነበሩ የእግሩም ጫማ የጥጃ እግር ጫማ ይመስል ነበር” (ሕዝ። ለሰው ልጅ የሚታጠፍ እግር እንዲኖረው እና አንዳንዴም ለአካል ፍላጎቶች ሌላ ጊዜ ደግሞ ወደ ላይ ለሚመሩ መንፈሳዊ ልምምዶች መጠቀም በቂ ነው። በዚህ ነፍስ ከከፍተኛ ኃይሎች ጋር ባለው ቅርርብ ምክንያት ብዙውን ጊዜ ወደ እነርሱ ትወጣለች ፣ በሰውነት በኩል ምድራዊ ነገሮችን የሚፈልገውን ያህል ብቻ ይንከባከባል። ሁል ጊዜ ወደ ተድላ የሚመራውን መፈለግ ንጹህ ስራ አይደለም እና የተባረከ እውቀትን ለተቀበለ ሰው አይስማማም።
ሕጉ በአራቱም እግሮቹ የሚሄድ ፍጥረት ሁል ጊዜ በአራት እግሮች የሚሄድ ከሆነ ርኩስ መሆኑን ወስኗል። እና ይህ በሰውነት ውስጥ ያሉ የሰውነት ፍላጎቶችን ለማሟላት ቦታ ይተዋል። ዮናታን ከአሞናዊው ከናካስ ጋር ሲዋጋ እና በአራቱም እግሩ በወጣ ጊዜ፣ አሸነፈ (1ሳሙ 14፡13)፣ ምክንያቱም ያገለገለው የተፈጥሮ ፍላጎት ብቻ ነው። ከእባብ ጋር ሲዋጋ – ናጃስ የሚለው ስም በዚህ መልኩ ተተርጉሟል – በሆዱ ላይ የሚሳበው፣ በአራት እግሩ እየሳበ እንዲመስል ለተወሰነ ጊዜ ተገደደ፤ ከዚያም በጽድቁ ራሱን በማቅናት በቀላሉ ሊያሸንፈው ቻለ።
እና የኢሽበኣል ታሪክ (2ሳሙ። 4፡1) ለሰውነት ብዙ ላብ እንዳንል እና በስሜት ህዋሳችን እንዳንታመን አይነግረንምን? ኢሽበአል ንጉሥ ነበር እና አንድ ጊዜ አልጋው ላይ ተኝቶ በሩን እንድትጠብቅ አንዲት ሴት አዘዘ። ሬካብና በዓና በመጡ ጊዜ በረኛው ስንዴውን ካጸዳ በኋላ እንቅልፍ እንደተኛ አዩ። ከዚያም ወደ ቤት ገብተው ኢሽበአልን ገደሉት (2ሳሙ 4፡7)። ይህ ማለት አእምሮ፣ ነፍስ እና የስሜት ህዋሳት በሰውነት ነገሮች ላይ ሲሳተፉ፣ ተኝተዋል ማለት ነው። በረኛው ስንዴውን ያጸዳው ማለት አእምሮን ወደ ሥጋዊ ነገሮች ማዞር ማለት ነው፣ እና በዚህ ብቻ አይደለም፣ ነገር ግን በሥርዓት ለማቆየት በሚደረገው ጥረት ነው። ቅዱሳት መጻሕፍትም ይህን ታሪክ የሚነግረን በከንቱ ሳይሆን ሊያስተምረን መሆኑን ከዚህ መረዳት ይቻላል፡ ንጉሡ በሽጉጥ መጠበቅ ሲገባውና በክብር ሁሉ የተከበበ ሳለ እንድትጠብቀው ሴት ለምን ሾመ? ንጉሱ በጣም ድሆች ነበር አንዲት ሴት ስንዴውን ማጽዳት አለባት?
ብዙ ጊዜ የሚያሳዝን ነገር በአንድ ታሪክ ውስጥ ይታከላል፣ እና ያ ማለት እውነት ነው። የእያንዳንዱ ሰው አእምሮ እንደ ውስጣዊ ንጉስ ነው፣ እና ሀሳብ እንደ በረኛው ያገለግላል። አስተሳሰብ በእነዚህ ቀላል ጉዳዮች ላይ እምነት ሲጥል እና የስንዴ ንፅህና የአካልን ነገር ሲያመለክት ጠላቶች ሾልከው ገብተው አእምሮን ለመግደል ቀላል ይሆንላቸዋል። ለዚህም ነው ታላቁ አባታችን አብርሃም ለሴት መግቢያ በር ጠባቂ አደራ ያልሰጠው፣ ምክንያቱም ስሜቱ በቀላሉ እንደሚጠፋ፣ አስተዋይ በሆኑ ነገሮች ላይ እንደሚያስደስተው፣ አእምሮን በመከፋፈል እና ተድላ እንዲቀምስ ስለሚረዳ፣ ይህ ተድላ እንደሚጎዳ በሚታወቅበት ጊዜም እንኳ። አብርሃም ራሱ በመግቢያው ላይ ተቀምጧል፣ ለመለኮታዊ ሀሳቦች በሩን ከፍቶ ለዓለማዊ ጥያቄዎች ዘጋው።
ከዚህ ሁሉ ከንቱ ሥራ በሕይወታችን ምን ጥቅም አለን? ሰባኪው “የሰው ምኞት ሁሉ ወደ አፉ ነው” (ቆ 6፣7)፣ ሐዋርያው ደግሞ “የምበላው ካለን የምንሸፍነውም ካለን እንጠግ” (1ጢሞ 6፡8) አላለምን? ለምንድ ነው ያለማቋረጥ የምንደክመው እና “ለነፋስ” የምንሰራው (ቁ። 5፡16)፣ ሰሎሞን እንዳለው? ምድራዊ ነገሮችን በመሮጥ ነፍሳችንን በመለኮታዊ እቃዎች እንዳትደሰት እንከለክላለን፤ ሥጋን በመውደድ ከሚያስፈልገው በላይ በመንከባከብ ጠላታችን እናደርገዋለን። ከዚያ እኛ እሱን ከመታገል በቀር ልንዋጋው አንችልም ምክንያቱም ከመጠን ያለፈ ጥንቃቄ ከነፍስ ጋር በጠንካራ ሁኔታ ይዋጋል እና ክብርን ወይም ዘውዶችን እንዲያሸንፍ አይፈቅድም። ምኞታችንን ብዙ እንድናራዝም የሚያስገድደን የትኛው የሰውነት ፍላጎት ነው? ሰውነት ዳቦ እና ውሃ ያስፈልገዋል።
ፏፏቴዎች ብዙ መጠጥ አይሰጡንም? እና እጅ ላላቸው እንጀራቸውን ለማግኘት በጣም ከባድ ነው? ሰው በማያዳክመው ሥራ በቂ ዳቦ ማግኘት ይችላል። እራስዎን ለመልበስ ገንዘብ ለማግኘት ጠንክሮ መሥራት አለብዎት? በፍፁም ልብሳችን ለጋራ ፍላጎት እንጂ ለኩራት ካልሆነ። የመጀመሪያው ሰው ለስላሳ ልብስ፣ ጥጥ ወይም ወይን ጠጅ ለብሶ ነበር ወይንስ የቅንጦት ልብስ ለብሷል? ፈጣሪ የቁርበት ልብስ ለብሶ ቅጠላ ይበላ ዘንድ አላዘዘምን (ዘፍ። 3፡21)? በዚህ ትእዛዝ የሰውነት ፍላጎቶች ላይ ገደብ አውጥቶ አሁን ወንዶች የሚያሳዩትን ስሜታዊነት አስወገደ።
አሁን እንኳን የሰማይ ወፎችን የሚበላ የሜዳ አበቦችን እንዲህ ያለ ክብር የሚያለብስ ይመግባናል ያለብሰናል አልልም፣ ከእንዲህ ዓይነቱ እምነት የራቁ ሰዎች በዚህ ሊያምኑ አይችሉም። ነገር ግን ሰው በመልካም ነገር ሲኖር እና የሆነ ነገር ሲጠይቅ አይሰጠውም? ኢየሩሳሌምን በጦርነት የወሰዱት የባቢሎን አረመኔዎች እንኳን የኤርምያስን በጎነት አክብረው ሥጋውን የሚፈልገውን ሁሉ ምግብ ብቻ ሳይሆን የሚበላውን ዕቃም ቢሰጡት፣ አእምሮአቸውን ከአረመኔነት ያነጻ፣ መልካሙን ተረድተው በጎነትን በትጋት የሚሹ፣ በጎ ሕይወትን የሚያከብሩ የአገሩ ሰዎች አይደሉምን? ምንም እንኳን እነሱ ራሳቸው በተፈጥሮ ደካማነት ምክንያት፣ በጎነትን ማሟላት በማይችሉበት ጊዜ፣ መልካም ህይወትን ያከብራሉ እና የሚተገብሩትን ያደንቃሉ።
ሱነማዊቷን ሴት ለኤልሳዕ ክፍል እንድትሠራና በዚያ “ገበታን፣ ወንበርና መቅረዝ” እንድታስቀምጥ ያስተማራት ማን ነው (2 ነገ። 4:10)? የኤልሳዕ በጎነት አልነበረምን? እና መበለቲቱ፣ ምድሪቱን ሁሉ ረሃብ ባጠፋ ጊዜ፣ ከፍላጎቷ በላይ የነቢዩን አገልግሎት እንድታስቀድም ያነሳሳት ምንድን ነው (1 ነገ። 17፡12)? በእርግጥም በኤልያስ ጥበብ ባታሸንፍ ኖሮ ከልጆቿ እና ከልጆቿ የመጨረሻውን ትንሽ መጽናኛ አትወስድም ነበር፣ ወይም እንግዳ እንግዳ ተቀባይ ባልሆነች ነበር፣ ነገር ግን ያለጊዜው እና ፈጣን ሞትን ትመርጣለች። ኤልያስንና ኤልሳዕን በጀግንነታቸው፣ በማያቋርጥ ሥራቸው እና ለዓለማዊ ነገሮች ባላቸው ንቀት ሰዎች እንዲሆኑ ተደርገዋል። ድህነትን ተቀብለው ምንም ሳይጠይቁ በውስጧም ቢሆን፣ ግዑዝ ኃይሎችን መምሰል ጀመሩ። ስለዚህ፣ ምንም እንኳን በአካል ስራዎች የማይታወቁ እና ክብር ባይኖራቸውም፣ ከገዥዎች ይልቅ ብርቱዎች ነበሩ። የንጉሣዊ ዘውድ ዘውድ ለተጎናጸፉት ሰዎች በድፍረት ይናገሩ ነበር፤ ሌሎችም የራሳቸውን ተገዢዎች ለማነጋገር እንደማይደፍሩ።
ኤልያስ አክዓብን “እስራኤልን የሚያስጨንቀው እኔ አይደለሁም አንተና የአባትህ ቤት እንጂ” (1 ነገ። 18፡18) ባለው ጊዜ በምን መሣሪያና በምን ኃይል ተማምኗል? ሙሴ ከበጎነት ሌላ ምንም ሳይኖረው እንዴት ከፈርዖን ጋር ሊጣላ ቻለ? ሠራዊቱ ለጦርነት በተሰበሰበ ጊዜ ከእስራኤል አንዱና ሌላው የይሁዳ ነገሥታት ነበሩ ኤልሳዕም ኢዮራምን እንዲህ አለው፡- እኔ የማገለግለው የሠራዊት ጌታ ሕያው እግዚአብሔርን ንጉሱ ፣ ምናልባት ፣ አንዳንድ የሞኝነት ንድፍ ነበረው ፣ እና ሀሳቦቹ በጦርነት መጠቀሚያዎች ተጨንቀዋል። ነገር ግን አንድ ንጉሥ በጎነት ከሚሠራው ጋር ተመሳሳይ የሆነ ነገር ማድረግ ይችላል?
እንደ ኤልያስ መጎናጸፊያ ወንዝ የከፈለ ወይን ጠጅ ማን ነው? እንደ ሐዋርያት ልብስ ያሉ በሽታዎችን የፈወሰው ዘውድ የትኛው ነው? ነቢዩ ብቻውን ከመላው ሠራዊቱ ጋር የነበረውን ክፉ ንጉሥ ገሠጸው። ንጉሡም በተግሣጹ ተቆጥቶ እጁን ወደ ነቢዩ ዘረጋ አልያዘውም ነገር ግን እጁ ሰለለች ወደ ሰውነቱም ሊመልሳት አልቻለም (1 ነገ። 13፡4)። ስለዚህ በጎነት እና ንጉሣዊ ሥልጣን ተከራከሩ፣ በጎነትም አሸነፈ። የተዋጉት ነብዩ አይደሉም፤ በጎነት ጠላትን ገረፈ። መንፈሳዊው ተዋጊ መነኩሴ ምንም አላደረገም፤ እምነት ሰርቷል። የንጉሱ ሰዎች ጦርነቱን አይተዋል፣ እጁም የበጎነትን ድል አየ።
ይህን ያደረጉት የነፍስን ሕይወት ስለመረጡ እና ከሥጋዊ አካል እና ከፍላጎቷ በመለየታቸው ነው። ምንም የማያስፈልጋቸው መሆኑ ከሁሉም ነገር የበላይ አድርጓቸዋል። በበጎነት ፈንታ ክብርን ከመምረጥ ሥጋን ትተው ከሥጋዊ ሕይወት ነፃ ቢሆኑ ይሻላቸዋል ከባለጠጎች አንዱን ለሥጋዊ አካል ከማሞኘት ይሻላቸዋል። እኛ ግን አንድ ነገር ስንፈልግ የትግሉን ጭካኔ በድፍረት መታገሱን እናቆማለን። እናም ጅራታቸውን በደስታ እንደሚወዛወዙ እና አጥንት ወይም ጥቂት ፍርፋሪ የሚወረውርላቸውን ሰው እንደሚያሞግሱ ውሾች እኛ የክርስትና ደጋጎች እና ጠባቂዎች ብለን ወደ ሀብታሞች እንሮጣለን ። እኛ የምንፈልገውን ለማግኘት ብቻ ምንም እንኳን እጅግ በጣም ክብር በጎደለው መንገድ ቢኖሩም ሁሉንም ዓይነት በጎነቶች ለእነርሱ እናደርጋቸዋለን። በጎነታቸውን እንመስላለን የምንላቸውን የቅዱሳንን ሕይወት አንከተልም።
የሶርያ ጦር አዛዥ ንዕማን ወደ ኤልሳዕ መጣ (2 ነገ። 5፡1) ብዙ ስጦታዎችንም ይዞለት መጣ። እና ነቢዩ ምን አደረጉ? እሱን ለማግኘት ወጣህ? ወደ እሱ ሮጠሃል? ንዕማን ፈውሱ በመሥዋዕቱ እንደሆነ እንዳያስብ በአንድ አገልጋይ አማካይነት መደረግ ያለበትን አላብራራም ወይ? ትዕቢትን እንዳንማር ወይም የምንናቀውን ቃል የገባነውን ነገር የሚወዱትን እንዳንኮርፍ ነው።
ለምንድነው የጠቢቡን አላማ ትተን በእርሻ እና በንግድ ስራ የምንሰማራው? የራሳችን ልመና በእግዚአብሔር ፊት ታላቅ ነውን? የምድር እርሻ እንኳን የጋራ ሥራ ነው፡ ሰው በድካሙ መሬትን አረስቶ እህል ይዘራል እግዚአብሔርም በጊዜው ዝናብ አጠጣው ሥሩንም ለስላሳ ምድር ያበቅላል። ፀሐይ ታበራለች እና ምድርን ታሞቃለች፣ እና ሙቀቱ ተክሎች እንዲበቅሉ ያደርጋል። እግዚአብሔር የነፋስን እስትንፋስ እንደ ሰብል ዘመን ይልካል፡ የተዘራው እህል በሚነድድ ነፋስ እንዳይቃጠል በአረንጓዴው መስክ ላይ ቀላል ነፋሳት ይነፋል፤ ጠንከር ያሉ ጉስቶች የእህልን ወተት ጭማቂ ወደ ብስለት ያመጣሉ፤ እህሉ በሚወቃበት ጊዜ አስፈላጊው ሙቀት ይደርሳል፤ እና በሚነፍስበት ጊዜ መካከለኛ ነፋሶች ይነሳሉ።
ከእነዚህ ውስጥ አንዱ እንኳ ቢጎድል የሰው ድካም ከንቱ ትጋታችንም ባዶ ይሆናል እንጂ በእግዚአብሔር ስጦታ አይታተምም። ብዙ ጊዜ ለጥሩ መከር ምንም አስፈላጊ ነገር ሳይጎድል ሲቀር እና ገና ያልደረሰ ዝናብ ወድቆ ገና ያልተወቃውን የስንዴ ጆሮ ያበላሻል። እና አንዳንድ ጊዜ፣ በጋጣ ውስጥ እንኳን፣ ትሉ ቀድሞውኑ ከአፍ ውስጥ የተዘጋጀ ምግብ እንደሚነጥቅ፣ ያጠፋል። ታዲያ ጥረታችን የት እና ምን ፋይዳ አለው እግዚአብሄር ውጤቱን በእጁ ይዞ ሁሉን እንደፈለገ ሲያደርግ እና ሲያስተካክል?
አንዳንዶች ደካማ አካል እፎይታ ያስፈልገዋል ይላሉ። ነገር ግን የራስን ስእለት የሚጻረር ነገር ከማድረግ መሞት እንዴት ይሻላል! በእርግጠኝነት፣ እግዚአብሔር እንድንኖር በሚፈልግበት ጊዜ፣ ለሥጋዊ አካል ጥንካሬን በመስጠት የትግሉን ሥራ እንዲታገሥ እና ለጀግነቱ አክሊልን ይቀበላል ወይም የደከመውን የሚያጽናናበትን መንገድ ያገኝለታል። እና የሽልማት ምንጭ ሀብት አያጣም።
የተወደዳችሁ፣ እጅግ በጣም ጥሩ፣ ወደ ቀደመው ደስታ መመለስ እና እንደ ቀደሙት ሰዎች መኖር ጥሩ ነው። ለሚፈልግ ሰው ቀላል ይሆናል ብዬ አስባለሁ። ጠንክረን መሥራት ካለብን ደግሞ ያ ሥራ ንፁህ አይሆንም፡ በቀደሙት አባቶቻችን መልካም ስም እና ከዚያ በኋላ በሚመጡት ሰዎች እድገት ይሸልማል። ታላቅ ስኬት ይህንን ህይወት የጀመሩትን እና ተተኪዎቻቸውን የጠራ የአኗኗር ዘይቤን ምሳሌ ትተው ለደካሞች ማበረታቻ ይሆናሉ።
ስለዚህ በከተማና በመንደር የሚኖሩ ሰዎች ወደ እኛ እንዲወጡ በከተማና በመንደር ከመኖር እንራቅ። ማንንም የሚያስደስት ከሆነ አሁን የሚሸሹንን ወደ እኛ እንድንስብ በረሃውን እንውደድ። ከተማዎችን ትተው በዓለት መካከል የኖሩ አንዳንድ ሰዎች “እንደ ሸለቆው ርግቦች” ምስጋና ተጽፎአልና (ሕዝ። 7፡16)። እና መጥምቁ ዮሐንስ በምድረ በዳ ይኖር ነበር፣ “በከተሞችም የሚኖሩ ሁሉ ወደ እርሱ ይወጡ ነበር” (ማር። 1፡5)። ሐር የለበሱ ወንዶች የቆዳ ቀበቶውን ለማየት ወጡ። ወርቃማ ቤቶች የነበራቸው ወንዶች ከቤት ውጭ መነጋገርን መረጡ። በከበሩ ድንጋዮች ያጌጡ የቅንጦት አልጋዎች ያሏቸው ወንዶች በአሸዋ ላይ ማረፍን ይመርጣሉ። ይህ ሁሉ ከልማዳቸው ጋር የሚቃረን ቢሆንም በሥልጣናቸው ውስጥ ነበር፣ ምክንያቱም የማየት ፍላጎት የድካም ስሜትን ወሰደ፤ የተጨናነቀ ሕይወት ጥረት በበጎነት አስደናቂነት ቀለለ።
ስለዚህም በጎነት ከሀብት ይልቅ የከበረ ነው፥ የጸጥታም ሕይወት ከብዙ ሀብት ይልቅ የከበረ ነው። በዚያን ጊዜ ስንት ባለጸጎች ነበሩ እና ስንት ባለ ጠጎች ነበሩ ፣ እና ዝናን አጥብቀው የሚሹ ስንት ናቸው ፣ እና አንድም ቃል ከቶ አልቀረም! ነገር ግን ድንቅ ስም የሌለው ሰው እስከ ዛሬ ይዘፈናል፣ እናም የበረሃው ሰው ትውስታ ሁሉንም ያስደስታል። ሁሌም የሚደነቅ የምግባር ውዳሴ ውበቱን የሚገልጽ መልእክት ያስተላልፋል።
እንግዲያውስ የመንጋውን እረኝነት እርግፍ አድርገን እንተው፤ የእረኛነት ማዕረግን እንቀበል። የናቅነውን ንግድ ትተን ውድ የሆነውን ዕንቁ ለማግኘት፤ እሾህና አሜከላን የምታፈራ ምድር የገነት ጠባቂ እንድንሆን ከማረስ እንቆጠብ። ሁሉን ጥለን የዝምታ ሕይወትን እንምረጥ፣ ባገኘነው ነገር አሁን የሚያፌዙትን እናሳፍር። ፌዘኞችን ያፌዙበት መሻሻል እና የዋህነት ያህል የሚያሳፍር ነገር የለም፤ የተሳለቁበት ለውጥ የዋሾቹ ውርደት ይሆናል። እናም ሁላችንም መሳለቂያ መሆናችን ለእኔ አሳፋሪ፣ በእውነት አሳፋሪ መስሎኛል።
ዛሬ አንድ ሰው በዚህ ሌላ ህይወት ውስጥ ይመጣል፣ ልክ የውጊያ ልማዶችን-እንዴት እንደሚጸልይ፣ እና መቼ እና ምን ዓይነት የጋራ ህይወት ህጎች እንዳሉ ሲያውቅ ወዲያውኑ አስተማሪ ይሆናል፣ ምንም እንኳን አላጠናም፤ ምንም እንኳን እሱ ገና የሚማረው ነገር ቢኖርም ብዙ ደቀ መዛሙርትን ወደ ራሱ ስቧል። እና የበለጠ ባደረገው መጠን ስራው ቀላል መስሎ ይታያል፣ ምክንያቱም ከስራዎች ሁሉ በጣም አድካሚው የነፍስ እንክብካቤ መሆኑን ስለማያውቅ በመጀመሪያ ከአሮጌው ቆሻሻቸው ማጽዳት እና ከዚያም በከፍተኛ ጥንቃቄ መንከባከብ የሚያስፈልጋቸው የበጎነት ልማዶች በእነሱ ላይ እንዲታተሙ።
ከአካል ጥረት ውጭ ምንም የማያውቅ ሰው እንዴት የበታቾቹን ዝንባሌ ያስተካክላል? ከክፉ ጋር የለመዱ ልማዶች እንዴት ይቀየራሉ? ስለ ውስጣዊ ትግል ምንም ሳያውቅ በስሜት የተሸነፉትን እንዴት ይረዳቸዋል? ወይስ እርሱ ራሱ ቆስሎ ማሰሪያ የሚያስፈልገው ሆኖ ሳለ በጦርነት የተጎዳውን ቁስል እንዴት ይፈውሳል? ማንኛውንም ጥበብን መቆጣጠር ብዙ ጊዜ እና ጥናት ይጠይቃል፤ ያለ ምንም ትምህርት የኪነጥበብ ጥበብ ብቻ ይከናወናል።
ልምድ የሌለው ሰው መሬቱን ለማረስ አይደፍርም፤ መድሀኒት ያልተማረ ሰው የታመሙትን አይታከምም ምክንያቱም የታመሙትን ባለመረዳቱ ብቻ ሳይሆን ህመማቸው ስለጨመረ ይሰደባል፤ ልክ የቀድሞዎቹ መልካሙን መሬት አበላሽተው በእንክርዳድ እንዲበቅሉ ማድረጉ ይወቅሳል። ነገር ግን፣ ያልሰለጠኑ ሰዎች ለብዙዎች በጣም ቀላል እና ቀላል ተግባር ሆነው ወደ እግዚአብሔር ነገሮች ይቀርባሉ። ሐዋርያው ጳውሎስ እንኳን ወደ ፍጽምና እንዳልደረሰ ተናግሯል (ፊልጵ። 3፡12)፣ ምንም እንኳ የማያውቁትን በትክክል አውቀነዋል እያሉ ነው።
ለዛም ነው ዛሬ የምንኩስና ሕይወት ያልተከበረው እና የሚከተሉትም በሁሉም ዘንድ የተናቁ ናቸው። ትናንት ለመጠጥ ቤት ውሃ የተሸከመ ሰው ዛሬ በደቀ መዛሙርት የተከበበውን መልካም ምግባር ሲያስተምር ወይም በአለም ላይ ከስራው ጡረታ የወጣ ሰው አሁን በተጨናነቀ ተማሪዎች አደባባይ ላይ በኩራት ሲያልፍ አይቶ የማይስቅ ማነው? ሌሎችን ወደ ፈሪሃ አምላክ መምራት ትልቅ ስራ መሆኑን በእርግጠኝነት ቢያውቁ እና ይህ ስራ ምን ያህል አደገኛ እንደሆነ ካዩ ከአቅማቸው በላይ አድርገው ይተዉት ነበር።
ነገር ግን እስካላወቁት እና ከሌሎች መብለጡ ትልቅ ክብር እንደሆነ እስካሰቡ ድረስ ወደ ጉድጓድ ውስጥ ይወድቃሉ፤ በሚነድድ እቶን ውስጥ መዝለል ቀላል ነገር ነው ብለው ያስባሉ፤ የቀደመ ሕይወታቸውን ከሚያውቁ ሰዎች ሳቅ ያስቆጣሉ፣ እናም እንደዚህ ባለው ትምክህት እግዚአብሔርን ያስቆጣሉ። ካህኑ ዔሊ የልጆቹን አስተዳደግ ቸል ብሎ ከእግዚአብሔር ቁጣ ያዳነው ምንም ያዳነ የለም – ክቡር ሽምግልናው ፣ የቀድሞ ድፍረቱ ፣ ክህነቱም ፣ ምክንያቱም የልጆቹን አስተዳደግ ቸል ብሎአልና ፣ በቀደመው ሥራቸው እግዚአብሔርን ወደ ራሳቸው ያላዘነበሉትን ፣ የኃጢአትንም ምልክቶች የማያውቁ ፣ እራሳቸውን ለማቅናት መንገዱን የማያውቁ ፣ ግን ለዚህ ክብር የማይሰጡ ፣ የእግዚአብሔርን ቁጣ ምን ያድናቸዋል?
ስለዚህም ነው ጌታ የፈሪሳውያንን መምህራን ጠርቶ፡- “እናንተ ግብዞች ጻፎችና ፈሪሳውያን፥ ወደ ይሁዲነት ለመምጣት በባሕርና በደረቅ የምትዞሩ፥ በተሳካላችሁም ጊዜ ከእናንተ ይልቅ ሁለት እጥፍ የገሃነም ልጅ የምታደርጉት፥ እናንተ ግብዞች ጻፎችና ፈሪሳውያን፥ ወዮላችሁ። (ማቴ 23፡15)፣ ከነሱ በኋላ የሚመጡትን እና በተመሳሳይ ኃጢአት ውስጥ የሚወድቁትን በዚህ ነቀፋ በማስጠንቀቅ፣ “ወዮ” የሚለውን ቃል ሲሰሙ፣ የሚያስከትልባቸውን ቅጣት በማሰላሰል የሰውን ክብር ለማግኘት ያላቸውን ወቅቱን ያልጠበቀ ፍላጎት እንዲገታ አድርገዋል።
እሱ እንዳደረገው በእሱ ሥር ያሉትን ለመንከባከብ ከኢዮብ ተማር፤ ወይም እሱ እንዳደረገው እንዴት ማድረግ እንዳለብዎ ካላወቁ ወይም የበታችዎቾን መንከባከብ ካልፈለጉ እንዲህ ያለውን መንግሥት ተዉት። ልጆቹ ከአእምሮ እድፍ ሁሉ ንጹሕ እንዲሆኑ ፈልጎ በየዕለቱ መሥዋዕትን አቀረበላቸው፡- “ምናልባት ልጆቼ ኃጢአትን ሠርተው እግዚአብሔርን በልባቸው ተሳደቡ” (ኢያ። በራሳቸው ድል? በመጀመሪያ ከስሜታዊነት ጋር መታገል እና በዚያ ጦርነት ውስጥ የሚሆነውን በከፍተኛ ጥንቃቄ ማስጠንቀቅ እና ከዚያም ሌሎችን ከራሳቸው ልምድ በማስተማር መዋጋትን ሲያውቁ በቀላሉ ድል እንዲመጣላቸው ማድረግ ጥሩ ነው።
በሕይወታቸው ጽናት ሕማማትን ያሸነፉና እንዴት ድል እንዳገኙ የማያውቁ መንፈሳውያን ተዋጊዎች አሉ፤ ምክንያቱም እንደ ሌሊት ተዋግተው የጠላትን ተንኮል በአእምሮአቸው ሳያስቡ። ይህንን ያሳየው ኢያሱ፣ ዮርዳኖስን ከሠራዊቱ ጋር በሌሊት ተሻግሮ ከወንዙ ውስጥ ድንጋዮች እንዲወሰዱ አዘዘ (ኢያ። 4፡5)። በእነዚያ ድንጋዮች በባንኩ ላይ ዓምድ እንዲሠሩ፣ ነጭ አድርገውና ሠራዊቱ ዮርዳኖስን እንዴት እንደተሻገረ እንዲጽፍበት አዘዘ። ከዚህ ጋር በሕይወታችን ውስጥ ለስሜታዊነት የተሰጡትን የተደበቁ ሀሳቦችን ወደ ብርሃን አውጥተን ለሁሉም ሰው ማስረዳት እና ሌሎችም እንደዚህ ዓይነት እውቀትን እንዳንቀና የተሻገረ ብቻ ሳይሆን መሻገር የሚፈልግም ከእርሱ ተምሮ በቀላሉ እንዲያልፍ ማድረግ አለብን ማለቱ ነበር።
ነገር ግን እነዚህ አስተማሪዎች ይህን አይተውም ሌሎች ሲነግሯቸው አይሰሙም። በአቋማቸው ጸንተው ወንድሞችን እንደ ቅጥር ሠራተኞች ያዝዛሉ ብዙዎችን ስለሚያስተምሩ ታላቅ ክብርን ይመኛሉ። እያንዳንዳቸው ከሌላው ያነሰ ትምህርት እንዲኖራቸው ይፈልጋሉ፣ ምንም እንኳን ከጌቶች ይልቅ እንደ ነጋዴዎች ቢሆኑም። በቃላት ትእዛዝ መስጠት ቀላል ነገር እንደሆነ ሲያስቡ፣ ለመፈጸም የሚከብዱ ትእዛዞችን እንኳን ሳይቀር በሥራ ለማስተማር እንኳን ሳይሞክሩ፣ የራሳቸውን ፍላጎት እንጂ የደቀ መዛሙርቱን ጥቅም ሳይሆን ትምህርትን የሚወስዱት ስሜትን ለማርካት እንደሆነ ግልጽ ነው።
ከጌዴዎንና ከአቤሜሌክ ተማር ቃሉ ሳይሆን ተግባር የበታች ሰዎችን ለመከተል የሚገፋፋው። አቢሜሌክ ቅርንጫፉን ቆርጦ በትከሻው ላይ አስቀመጠው እና ሰዎቹን፡- “እኔ ሳደርግ ያያችሁትን እናንተ ደግሞ አድርጉ” አላቸው። (ዮሐ 9፡48)። ጌዴዎንም እያንዳንዱን ሰው ምን ማድረግ እንዳለበት እያስተማረ፣ ራሱ አደረገ፣ እና “እኔን እዩ የማደርገውንም አድርግ” (ዮሐ 7፡17) ይላል። ሐዋርያውም ስለ ራሱ ሲናገር፡- “እነዚህ እጆቼ የሚያስፈልገኝንና ከእኔ ጋር የነበሩትን ሰጡኝ” (ሐዋ። 20፡34)። ጌታም ራሱ አስቀድሞ አደረገ ከዚያም አስተማረ። እነዚህ ምሳሌዎች ቃላቶች ሳይሆኑ የሚሠሩት አስተማማኝ የማስተማሪያ መንገዶች መሆናቸውን አያሳምኑንምን?
ነገር ግን እንደነዚህ ያሉት አስተማሪዎች እነዚህን ቅጦች እንዳላስተዋሉ በማስመሰል ምን መደረግ እንዳለበት በትዕቢት ይናገራሉ። ይህንንም ሲሰሙ፣ ነቢዩ ስለ ችሎታ ማነስ እንደ ገሠጻቸው እረኞች ሰይፉን በትከሻቸው ይሸከማሉ (ዝ። 11፡17)። ስለዚህም ክንዱ ደርቆ ቀኝ ዓይኑ ይታወራል። ከትምክህት የተነሣ መልካም ሥራ ራሱን ያጠፋል የዓይንን ብርሃን ያጠፋልና። ስልጣኑን በእጃቸው እንደጨበጡ ጨካኝ እና ኢሰብአዊ ትእዛዝ በሚሰጡ ሰዎች ላይ የሚደርሰውም ይኸው ነው። በእነሱ ውስጥ ለትክክለኛ አስተሳሰብ የሆኑት የማሰላሰያ ሀሳቦች ብዙም ሳይቆይ ይጠፋሉ፣ እና ከእነሱ ጋር ማሰላሰል የተነፈጉ ድርጊቶች ይሞታሉ። በትከሻቸው ላይ ሰይፍ የሚሸከሙ እንጂ “ከጎናቸው” (ዘፀ። 32፡27) ምንም ማድረግ ወይም ማየት አይችሉም።
ስሜታቸውን በቃላት የሚቆርጡ ሰይፋቸውን ከጎናቸው ይሸከማሉ፤ የሌሎችን ኃጢአት ለመቅጣት የሚቸኩሉ በትከሻቸው ይሸከማሉ። በተመሳሳይም አሞናዊው ናካስ—ስሙ “እባብ” ማለት ነው—ቀኝ ዓይንን ሁሉ በማሳወር አስተዋይ የሆኑትን እስራኤላውያንን አስፈራራ (1 ሳሙ 11:2) ማንም ሰው ባለቤቱን ወደ ትክክለኛ እርምጃ የሚወስድ አንድ ትክክለኛ አስተሳሰብ እንዳይይዝ። ናጃስ ከማሰላሰል ወደ ተግባር መሸጋገሩ ትልቅ እድገት እንደሚያመጣ ያውቅ ነበር ምክንያቱም የእነዚህ ሰዎች ድርጊት ከማንኛውም እድፍ የጸዳ ነው ምክንያቱም በዓይናቸው ጥልቅ እይታ ይመለከቱታል።
እናም የሌሎችን ትምህርት በብቸኝነት በማይጠቅሙ ጨካኝ ሰዎች እንደሆነ ከተሞክሮ ይታወቃል። የዝምታ ስራን የጀመረ እና ማሰላሰልን የተማረ አእምሮውን ከዓለማዊ አሳቢነት ጋር ማሰር፣ ከማሰላሰልና ብዙ ነገሮችን የሚይዝበት ከፍታ ነጥሎ ወደ ምድራዊ ጉዳዮች ዝቅ ማድረግ አይፈልግም። ኢዮአታም በሴኬም ተራራ የተናገረው የታወቀው ምሳሌ ትርጉም ይህ ነው፡- አንድ ጊዜ ዛፎች በላያቸው ንጉሥ ሊቀባ ወጡ (ዮሐ። 9፡8)። ወይኑን፡ “መጥተህ በላያችን ንገሥ” አሉት (ኢያ 9፡12)። ወይኑም መልሶ። እግዚአብሔርንና ሰውን ደስ የሚያሰኘውን ጣፋጭ ፍሬዬን በዛፎች ላይ እንድወዛወዝ ልተውን? (ዘ።ሓ። 9፣11.13)። እንዲሁም በለስ ፍሬው ጣፋጭ ነውና ወይራውም ፍሬው ባለ ጠጋ ነውና እምቢ አለ።
ከዚያም ቁጥቋጦው – ባዶ እና እሾህ ያለው ቁጥቋጦ – በእነሱ ላይ መግዛት ጀመረ (ዮሐ። 9:15) በራሱም ሆነ በሥሩ ባሉት ዛፎች ምንም ሀብት ሳይኖረው። ምሳሌው ንጉሥ ይፈለግ የነበረው ለገነት ዛፎች ሳይሆን ለጫካ ዛፎች እንደሆነ ይነግረናል። ለወይኑ በለስ እና ወይራ በጫካ ዛፎች ላይ ለመንገስ እምቢ አሉ፣ ከንግሥና ክብር ይልቅ በራሳቸው ፍሬ ደስ ይላቸዋል። ስለዚህ፣ አንዳንድ የመልካምነት ፍሬዎችን በራሳቸው የሚያዩ እና ጥቅሙ የተሰማቸው ሰዎች አስተማሪ ለመሆን እምቢ ይላሉ፣ ብዙዎች ይህን እንዲያደርጉ ቢገፋፉም እንኳ ከአስተማሪ ክብር ይልቅ የነፍሳቸውን ጥቅም ይመርጣሉ።
እና በምሳሌው ውስጥ ያለው ቁጥቋጦ በዛፎች ላይ እንደሚፈጽም ቃል የተገባለት ነገር በእራሳቸው ላይ እንደዚህ አይነት ግዴታዎችን በሚወስዱ ወንዶች ላይ የሚደርሰው በትክክል ነው። “እሳት ከቁጥቋጦ ወጥቶ ይበላል” (መጽ። 9፡15) የጫካ ዛፎች ወይም ያ እሳት ከዛፉ ወጥቶ ቁጥቋጦውን ይበላል ተብሏል። ያለ ትርፍ ስምምነት በሚደረግበት ጊዜ፣ ልምድ ለሌለው መምህር በታዘዙት እና በደቀ መዛሙርቱ አለመታዘዝ የተነሳ የማስተማር ሸክሙን በተሸከመው ሰው ላይ ጥፋት ይወድቃል። የመምህሩ ልምድ ማነስ ደቀመዛሙርቱን ያጠፋል፣ የደቀ መዛሙርቱም ግድየለሽነት በመምህሩ ላይ በተለይም ባለማወቅ ሲዳከሙ ጥፋትን ያመጣል። ደቀመዛሙርቱን ለማረም የሚረዳ ምንም ነገር ከመምህሩ ሊሰወር አይችልም፣ ደቀ መዛሙርቱም የአስተማሪውን መመሪያ ችላ ማለት የለባቸውም።
በደቀ መዛሙርትና በመምህሩ ላይ፣ በደቀ መዛሙርት ላይ ለመምህሩ በማይታዘዙ ጊዜ፣ በአስተማሪው ላይ ደግሞ የደቀ መዛሙርቱን ኃጢአት ሳያይ በደቀ መዛሙርት ላይ እኩል ይደርስባቸዋል። ማንም አስተማሪ የማስተማር ሥራ ደስታን እና እርካታን እንደሚያስገኝለት አያስብ፤ ከሁሉም ተግባራት በጣም አስቸጋሪው የነፍስ መንግስት ነው። ከብቶችን የሚጠብቁ መንጎቻቸው በፊታቸው አሉ፤ መንጋዎቹም በምንም መንገድ አይቃወሟቸውም፤ ስለዚህም ጥረታቸው ታላቅ ስኬትን ይቀዳጃል። ወንዶችን ማስተማር በጣም ከባድ ነው፣ ምክንያቱም እያንዳንዱ ሰው የተለየ ባህሪ አለው፣ እናም በዚህ ላይ የልብ ተንኮለኛነት ይጨምራል። ለማስተማር የሚጥር ሁሉ፥ ወደ ጽኑ ገድል እንደሚወጣ፥ የሁሉንም ኃጢአት በመቃወም የማያውቁትን ሁሉ ያስተምር ዘንድ ራሱን ያጽና።
ለዚያም ነው የቤተ መቅደሱ ምንጭ በበሬዎች ጀርባ ላይ የተሸከመው፣ እና ካንደላላም ጠንካራ እና የተጣራ መሆን አለበት። መብራት ለሌሎች ብርሃን ይሰጣል፣ እና ሁሉም ክፍሎቹ ጠንካራ መሆን ያለባቸው ለዚህ ነው፤ በውስጡ ምንም ነገር ቀላል ፣ ባዶ ፣ ወይም ከመጠን በላይ መሆን የለበትም ፣ እና ስለሆነም ነቀፋ የለሽ ህይወት ምሳሌ ለሚሆኑት ሰዎች የማይጠቅም መሆን አለበት። ምንጩን የሚደግፉ በሬዎች የማስተማር ሥራን የሚቀበል ሰው ምንም ነገር እምቢ ማለት አይችልም፣ ነገር ግን ይህ አደጋ እስካላመጣ ድረስ የልጆቹን ሸክም እና ቆሻሻ መሸከም አለበት። ወደ እርሱ የሚመጡት ሰዎች ሥራቸው ንጹሕ እንዲሆን የሚፈልግ እርሱ ራሱ ርኩስ ነገርን ይንካ። የሚታጠቡትን እጅ የሚያጸዳው ተፋሰስ እንኳን በራሱ ውስጥ ያለውን ቆሻሻ ይሰበስባል።
በተመሳሳይም ስለ አምሮት የሚናገር ሌሎችንም ከስሜቱ የሚያነጻ ያለ ነቀፋ ሊኖር አይችልም። የነርሱ መጠቀስ ብቻ የተናጋሪውን አእምሮ ያበላሻል። እና እነዚያን ምስሎች በቀላል ብቻ ቢቀርጽም፣ ቃሉን ሲጠራ የአዕምሮውን ፊት በቆሸሸ ቀለም ይቀባል። አንድም የበላይ ሰው እነዚህን ነገሮች ቢያውቅ መልካም ነው ከጠላት አሳብ አንዳቸውም እንዳይሰወሩበትና የሚስጥር ተጋድሎውን ሁሉ ለሚታመኑበት እንዲያሳይ እና የጠላትን ተንኮል አስቀድሞ በመገመት ወደ ቀላል ድል እንዲመራቸውና ከትግሉም አክሊል ደፍኖ እንዲወጣላቸው ያደርጋል። ነገር ግን እንደነዚህ ያሉት ወንዶች ጥቂት ናቸው እና ለማግኘት ቀላል አይደሉም።
ታላቁ ጳውሎስ ስለ ራሱ ሲመሰክር፡- “እቅዱን አናውቅም” (2ኛ ቆሮ 2፡11)። በዚህ ተገርሞ የሚደነቀው ኢዮብ እንዲህ ይላል፡- “የልብሱን ፊት የገለጠ ማን ነው? ድርብ ጋሻውን ማን ሰርጎ የሚገባ? ከማያውቁት ጋር ሊቆጠር አይችልም፡ የሰይጣንን ምልክቶች በግልፅ እየሰየመ በእርሱ ውስጥ ያሉትን እንግዳ የሆኑትን ሁሉ አጉልቶ፡- “ዓይኖቹ እንደ ጎህ የዐይን መሸፈኛ ናቸው… ጀርባውም እንደ ጋሻ ረድፍ ነው” (ኢያ። 41፣18.15)።
ኢዮብ የሰይጣንን ሽንገላ በማጋለጥ እንዲህ ሲል ተናግሯል፡- ብርሃን ተሸካሚ ሆኖ የሚያዩትንም ወደ ራሱ ይስባል፣ በጋሻውም ወደ እርሱ ለሚቀርቡት ሞትን ያዘጋጃል። ምሳሌውም ከጉዳቱ የሚመጣው ምን እንደሆነ ይናገራል፡- “እንጨቱን የሚሰብር ግን ብረቱ ደብዘዝ ያለ እንደ ሆነ በእነርሱ ላይ እራሱን ያሰጋል” (ቁ። 10፣9-10)። ነገሮችን በቃሉ የሚለይ፣ አንድ የሚባለውን የሚለይና አንዱን ከሌላው በሁሉ ነገር የሚለይ፣ እውነተኛው ልዩነት ጥሩ ነው ተብሎ በሚገመተው ነገር ላይ መሆኑን ለማሳየት፣ ቃሉ በእያንዳንዱ ነጥብ ላይ ካልጸና፣ የቃሉ ኃይል እንዳልተሳካለትና የመሰናከል እድል እንዳገኙ በአድማጮቹ ላይ ጉዳት ይደርስበታል።
ስለዚህም ወደ ኤልሳዕ ከመጡት አንዱ በዮርዳኖስ አጠገብ ያለውን ዛፍ እየቈረጠ ነበርና የመጥረቢያው ብረት በወንዙ ውስጥ በወደቀ ጊዜ ምን ዓይነት ችግር እንዳጋጠመው አይቶ ለጌታው እንዲህ ሲል ጮኸ:- “ወዮ ጌታ ሆይ! ተበድሯል! አለማወቃቸውን ተናዘዙ በተናገሩትም ተጸጸቱ።ለዚህም ነው ታላቁ ኤልሳዕ ብረቱ እንዲንሳፈፍ ወደ ወንዙ እንጨት የወረወረው (2ኛ ነገ። 6፡6) ደቀ መዝሙሩ ያልተረዳው እና በጥልቁ ውስጥ ተደብቆ የነበረው ትርጉም ወደ ብርሃን ወጥቶ ለአድማጮች ይገለጽ ዘንድ ነው።
ዮርዳኖስ ማለት ንስሐ ማለት ነው፣ ምክንያቱም በዚያ ዮሐንስ የንስሐ ጥምቀትን አድርጓልና። ነገር ግን ያለ ልምድ ስለ ንስሐ የሚናገር ሰሚዎቹን የተደበቀውን መልካም ነገር መፈለግን ወደ ቸል ይመራቸዋል እና በዚህም መጥረቢያውን ወደ ዮርዳኖስ ይጥላል። የሚታየው እንጨት መጥረቢያውን ከጥልቅ አንሥቶ ወደ ላይ እንዲንሳፈፍ ያደርገዋል፡- ይኸውም የመስቀሉ እንጨት እስኪኖር ድረስ የንስሐ ቃል ተደብቆ ቀርቷል፣ ስለ ጉዳዩ አንድ ነገር ሊናገር የሚፈልግ ሁሉ በግዴለሽነት ተወቅሷል። ነገር ግን የመስቀሉ እንጨት በጊዜው ስለገለጠው ከመስቀል በኋላ ግልጽ ሆነ።
ይህን የምለው ማንንም በአጠቃላይ ሌሎችን እንዳያስተምር ተስፋ እንዳይቆርጥ ወይም የጀማሪዎችን ትምህርት ለመከልከል አይደለም ነገር ግን ማስተማርን የሚተጋ ለዚህ ታላቅ ሥራ አስፈላጊ የሆነውን በጎ ተግባር በመጀመሪያ በራሱ እንዲለማመድ እና ለመውሰድ እንዳይቸኩል፣ ለገዛ ምቾቱ፣ ለደቀ መዛሙርቱ ክብርና ክብሩን ብቻ እንዲያስብ፣ በዙሪያው ባሉት ሰዎች ላይ የሚደርሰውን ክብር እንዲያስታውስ እንጂ፣ ሸክሙን እንዲያስታውስ ነው። እና ሰላም እስኪመጣ ድረስ የጦር መሳሪያውን ወደ ማረሻ እና መግረዝ እንዳይለውጠው። ሁሉም ምኞቶች ሲሸነፉ ከየትኛውም ቦታ ምንም አይነት ጥቃት ሳይጠበቅ እና ራስን ለመከላከል መሳሪያ ማንሳት አስፈላጊ በማይሆንበት ጊዜ፣ ከዚያም ወደ ሌሎች መሳሪያዎች መቀየር ጥሩ ነው።
ነገር ግን ስሜቱ ሲነግስና ከሥጋ አእምሮ ጋር ውጊያው ሲቀጥል ጠላቶች ሲደክሙ እንዳያጠቁንና እንዳያሸንፉን ትጥቃችንን ማስቀመጥ ጥሩ አይደለም። የቅዱሳት መጻሕፍት ቃል የተነገረው በጎነትን ለማግኘት ለሚጥሩ እና ከትልቅ ትሕትና የተነሣ ያሸነፉ አይመስላቸውም፡- “ሰይፋቸውን ማረሻ ጦራቸውንም ማጭድ ለማድረግ ይቀጠቅጣሉ” (ኢሳ 2፡4)። እነዚህ ቃላቶች ጠላቶቻቸውን ድል ሲያደርጉ ከአሁን በኋላ ራሳቸውን ለራሳቸው ሳይሆን ለሌሎች ጥቅም በማዋል ከትግሉ በማራቅ የአዕምሮአቸውን ጥንካሬ ወደ እኩይ ተግባራችን ለተሸፈኑት ሰዎች እንክብካቤ እንዲያደርጉ ይመክራቸዋል።
ነገር ግን እንዲህ ዓይነት ሁኔታ ላይ ላልደረሱትና በልምድ ማነስ ወይም በትዕቢት ከአቅማቸው በላይ የሆነ ሥራ ለሠሩት፣ ቅዱሳት መጻሕፍት ተቃራኒ ምክር ይሰጣሉ፡- “ማረሻችሁን ወደ ሰይፍ፣ መግረዝባችሁንም ወደ ጦር መልሱ። (ዮሐ 3፡10) ጦርነት ሲኖር እና አዝመራው በአርሶ አደሩ ሳይሆን በጠላቶች ሲሰበሰብ ግብርና ምን ይጠቅመዋል? ስለዚህ እስራኤላውያን በምድረ በዳ አልፈው ከተለያዩ ህዝቦች ጋር ሲዋጉ መሬቱን እንዲያርሱ አልታዘዙም ስለዚህም የጦርነት ችሎታቸውን ቸል እንዳይሉ ነበር። ነገር ግን ጠላቶቻቸውን ድል አድርገው ሰላም በመጣ ጊዜ፣ “እኔ ወደምሰጣችሁ ምድር በገባችሁ ጊዜ ምድሪቱ ሰንበትን ታከብራለች” (ዘሌ 25፡2) የሚል ምክር ተሰጣቸው፡ ምንም አትዘራም። ትእዛዙ እንደዚህ ነበር እና ፍትሃዊ ነው።
ዘሪዎቹ እስኪያስተካክሉ ድረስ የተዘራው አይጸናም፣ ምክንያቱም ዘሪው ያለማቋረጥ ይንቀጠቀጣል። ሥርዓት እና ቋሚነት፣ የማንም ከሆኑ፣ የአምልኮት ሥራዎችም ናቸው፣ እና ከመጀመሪያውም መመሥረት አለባቸው። አጀማመሩን ንቀው በውሸት ቃልኪዳን የተሸከሙት ወደ ሥርዓትና ጸንተው እንዲመለሱ ተገደዋል። ያዕቆብ በራሔል ውበት በተማረከ ጊዜ፣ የሊያን ደካማ ዓይን አላስተዋለችም (ዘፍ። 29፡17)። ነገር ግን በጎነትን ከሚጠይቀው ስራ አልራቀም እና ለራሔል ሌላ ሰባት አመት አገልግሏል (ዘፍ። 29፡27)። ከመጀመሪያው ሳይሆን ከመጨረሻው በትግሉ ውስጥ ለመግባት ፈቃደኛ የሆነ ሰው የሚፈልገውን ያገኛል እና በእሱ ቁጥጥር ስር ያሉትን ወደ በጎነት ፍጹምነት ይመራቸዋል።
ነገር ግን አንዳንዶች ትንሽም ሆኑ ታላቅ ምንም ሥራ ሳይሠሩ የአስተማሪን ስም በቸልተኝነት ያሳድዳሉ። ሌሎች ሲነሡ እምቢ ማለት ብቻ ሳይሆን የሚያገኙትን ሁሉ እየጎተቱ በየመንገዱ እየዞሩ፣ እንደ ቅጥር እጅ፣ ምግብና ልብስን በተመለከተ ቃል ኪዳን እየገቡ፣ የደቀ መዛሙርቶቻቸውን ፍላጎት ለማርካት እና ምኞታቸው በገደል ላይ ሊጎትቷቸው ዝግጁ ሆነው፣ ፈረሶች ፈረሰኞችን የሚሸከሙ፣ ፈረሶች የሚሮጡ ፈረሶችን የሚጭኑበትና የሚሮጥላቸው ሁሉ እንዲወድቁ ለማድረግ ነው። የሚከለክላቸው እና የስራ ፈት ግፊታቸውን ጸጥ የሚያደርግ ሰው ስለሌለ ቆመው።
ነገር ግን የተባረከውን ሕዝቅኤልን አድምጡ እና ሌሎችን ለፍትወታቸው አሳልፈው እንዲሰጡ የሚፈቅዱትን እና የሁሉንም ፍላጎት እያራመዱ በራሳቸው ላይ ሀዘንን የሚከምሩትን፡- "ለእጅ አንጓ ሁሉ ማሰሪያ ለሚሰፉ፥ ነፍስንም ለማደኛ… እፍኝ ገብስና ቍራሽ እንጀራን ለሚያደርጉ ወዮላቸው!" (ሕዝ። 13፡18-19)። እንደነዚህ ያሉት ሰዎች ለምጽዋት ለሥጋ የሚያስፈልጋቸውን ይሰበስባሉ፣ ይበቃቸዋል፣ እንደሚሉት፣ በጨርቅ፤ ራሳቸውን ሸፍነው የሚጸልዩትን ወይም ትንቢት የሚናገሩትን መጋረጃ ለብሰው የወንድን ባሕርይ ወደ ሴትነት በመለወጥ ያዋርዳሉ። እና በዚህም የማይሞቱ ነፍሳትን ያጠፋሉ።
እውነተኛውን መምህር ክርስቶስን ያዳመጡ ሰዎች ሌሎችን ማስተዳደር በሚችሉት መጠን እምቢ ይላሉ። ክርስቶስ ለደቀ መዛሙርቱ፡- “ራሳችሁን መምህር ብላችሁ አትጥሩ” ብሏል (ማቴ። 23፡8)። ክርስቶስ ጴጥሮስንና ዮሐንስን እንዲሁም መላውን የሐዋርያት ኮሌጅ ራሱን ከእንዲህ ዓይነቱ የተከበረ ሥራ ጋር እኩል እንደሆኑ አድርገው እንዲቆጥሩ ሲመክራቸው ማን ነው ከሐዋርያት እንደሚበልጥ ለማመንና እንዳይወስዱት የተከለከሉትን ክብር በራሱ ላይ ለመውሰድ የሚደፍር?
ወይንስ "እራስህን መምህር አትጥራ" የሚለው ቃል መምህር መባል አትችልም ነገር ግን አንድ መሆን ትችላለህ? አንድ ሰው ያለፍላጎቱ አንድ ወይም ሁለት ደቀ መዛሙርት ስለተቀበለ ሌሎችን እንዲያስተምር ከተገደደ በመጀመሪያ ራሱን በቃል ሳይሆን በተግባር እንዴት መኖር እንዳለበት ራሱን መርምር፤ የራሱን ሕይወት ለደቀ መዛሙርቱ የምግባር ሁሉ አርአያ አድርጎ በማቅረብ ምሳሌውን የሚኮርጁ ሰዎች በተወሰነ ጊዜ ባልታወቀ ውድቀት የመልካምነትን ውበት እንዳያበላሹ።
ከዚህም በተጨማሪ ከአንተ በማያንስ በአንተ የሚታዘዙትን እንድትንከባከብ እወቅ፤ አንተም ስለ ራስህ እንደ ኹሉም መልስ ትሰጣለህና፤ ምክንያቱም አንተ ስለ መዳናቸው ራስህን ሰጠህ። ቅዱሳን ደቀ መዛሙርቶቻቸው በበጎነት ከእነርሱ እንዳያንሷቸው ይንከባከቡ ነበር ይልቁንም ከቀድሞ ሁኔታቸው ወደ ተሻለ ደረጃ ከፍ አደረጓቸው። ሐዋርያው ጳውሎስ የተሰደደውን አናሲሞስን ሰማዕት አደረገ፤ ኤልያስ ገበሬውን ኤልሳዕን ነቢይ ብሎ ጠራው። ሙሴም ከሁሉ የሚያንሰውን ኢያሱን ከሁሉም ሰው በፊት አደረገው፤ ካህኑ ዔሊም ሳሙኤልን ከራሱ የበለጠ አደረገው። የደቀ መዛሙርቱ ንቃት በጎነትን እንዲያዳብሩ ከረዳቸው፣ የስኬታቸው የመጀመሪያ ምክንያት የቅንዓት ጭላንጭል የሚያቀጣጥሉ እና የሚያበሩ መምህራን ነበሯቸው። ስለዚህም ነው የእግዚአብሔር አፍ ሆነው መለኮታዊውን ፈቃድ ለሰው ያበሰሩት። ጌታ፡- “የከበረውን ከርኩሰት ብታወጣ እንደ አፌ ትሆናለህ” ሲል ሰምታችኋል።
አምላክ ሕዝቅኤልን የማስተማር ሥራ ሰጥቶት ደቀ መዛሙርትን ከማን እንደሚመርጥ አሳይቷል። “የሰው ልጅ፣” ይላል እግዚአብሔር፣ “ጡብ ወስደህ በፊትህ አኑር የኢየሩሳሌምንም ከተማ ሳብባት” (ሕዝ። 4፡1) መምህሩ ደቀ መዝሙሩን ከሸክላ በማውጣት ቅዱስ ቤተ መቅደስ እንደሚያደርገው ያሳያል። እነዚህ ቃላት ደግሞ ጥሩ ናቸው፡ "በፊታችሁ አኑሩት"። ደቀ መዝሙሩ ሁልጊዜ በአስተማሪው ዓይን ከሆነ በፍጥነት እድገት ያደርጋል ማለት ነው። የሚያምሩ ምሳሌዎች ተደጋጋሚ ማሳሰቢያዎች በጠንካራ እና ግትር በሆኑ ነፍሳት ውስጥ እንኳን ተመሳሳይ ስዕሎችን ይሳሉ። ግያዝ መስረቅ ጀመረ ይሁዳም ከዳተኛ ሆነ ምክንያቱም ሁለቱም ከጌታቸው አይን ስለራቁ፤ እያንዳንዳቸው ከሚያስተምረው ጋር ቢኖሩ ኃጢአት ባልሆነም ነበር።
ደቀ መዛሙርቱ ችላ በሚባሉበት ጊዜ፣ መምህሩ አደጋ ላይ ነው፣ እግዚአብሔር በኋላ እንዲህ ይላል፡- “ከዚያም የብረት ሳህን ወስደህ በአንተና በከተማይቱ መካከል እንደ የብረት ግንብ አድርጋው” (ሕዝ። 4፡3)። ሰነፍ ደቀ መዝሙርን ከተማ ካደረገ በኋላ – ከሸክላ – መቅጣት የማይፈልግ ማንም ሰው እንዲህ ዓይነቱን ትእዛዝ የማይቀበል ሰው ምን ዓይነት ሥቃይ እንደሚጠብቀው እንዲያስታውሰው ግድግዳ ላይ ተሠርተው ጥፋተኞችን ከንጹሐን እንዲለዩ። እግዚአብሔርም እንዲሁ ሕዝቅኤልን እንዲህ ሲል አዘዘው፡- “የሰው ልጅ ሆይ፥ በእስራኤል ቤት ላይ ጠባቂ አድርጌሃለሁ… ሕዝቡም ካልተጠነቀቁ ሰይፍም መጥቶ የአንዱን ነፍስ ቢወስድ ደሙን በእጅህ እለምናለሁ” (ሕዝ። 33፡6-7)።
ሙሴ እስራኤላውያንን “ከፊታችሁ ጠፍተው ከጠፉ በኋላ እነርሱን ለመምሰል ወጥመድ እንዳትገቡ ተጠንቀቁ” በላቸው ጊዜ ለራሱ ያንን ግድግዳ ሠራ። ሁሉም ምኞቶች ከተቋረጡ በኋላ ለሀሳባቸው ትኩረት በማይሰጡ ሰዎች ላይ የሚደርሰው ይህ ነው። ከዚያ የድሮው ቅዠቶች ምስሎች እንደ ቡቃያዎች እንደገና ይበቅላሉ፤ እና ብዙ ጊዜ አእምሮን እንዲያጠቁ እና ወደ ውስጥ እንዲገቡ ከፈቀድክ ስሜቶቹ ይመለሳሉ እና ከድል በኋላ የጸሎት እና የጾም መንፈሳዊ ህይወት እንደገና መጀመር አለብህ። ቀድሞውንም የተገራ ምኞቶች – በሰላም ማሰማራት እንደለመዱ በሬዎች – በገሯቸው ሰዎች ቸልተኝነት እንደገና ዱር ሆኑ እንደ አውሬም ተናደዱ። ይህ እንዳይሆን ቅዱሳት መጻሕፍት እንዲህ ይላል፡- “እነርሱን በመምሰል ወጥመድ ውስጥ እንዳትወድቅ ተጠንቀቅ፣ እነርሱ በፊትህ ከጠፉ በኋላ፣ እንዲህ ባለው ቅዠት የምትደሰት ነፍስ ወደ ቀድሞ ክፉ ሥራዋ እንዳትመለስ።
የተባረከው ያዕቆብ፣ እንደዚህ አይነት ነገሮች እንደሚፈጸሙ እና በተደጋጋሚ ሲታዩ አእምሮን ይጎዳሉ በተለይም ግልጽ እና ግልጽ ምስሎችን በሚያሳፍር ህልም ስለሚያስደምሙ በሴኬም ባዕዳን አማልክትን ደበቀ (ዘፍ። 35፡4)። ምኞቶችን ለመዋጋት ሥራ የሚደብቃቸው እና የሚያጠፋቸው ለአጭር ጊዜ አይደለም ፣ ግን እስከ ዛሬ ፣ ማለትም ፣ ለዘላለም፤ ምክንያቱም "አሁን" የሚለው ቃል ሙሉውን ክፍለ ዘመን የሚያመለክት ሲሆን ሁልጊዜም የአሁኑን ጊዜ ማለት ነው። ሴኬም የሚለው ስም ደግሞ "ጥንካሬ" ማለት ነው፣ ማለትም ከስሜታዊነት ጋር የመዋጋት ሥራ ማለት ነው። ለዚያም ነው ያዕቆብ ሴኬምን ለዮሴፍ የሰጠው (ዘፍ። 48፡22)፣ ምክንያቱም ከስሜታዊ ስሜቶች ጋር በትጋት ስለተዋጋ። ያዕቆብ ሴኬምን “በሰይፌና በቀስቴ” እንደወሰደው በመናገር ስሜቱን በጦርነትና በጥረት ድል እንዳደረገ እና በሴኬም ምድር እንደቀበራቸው አረጋግጧል።
ጣዖትን መደበቅ ነቀፋ ነው እያለ የውጭ አማልክትን በሴኬም መደበቅ የሚያስመሰግን መሆኑ እርስ በርሱ የሚጋጭ ሊመስል ይችላል። እንዲህም በመሐላ ተወሰነና፡- ጣዖትን የሚሰውር የተረገመ ነው ይባላል። ግን እነሱ የተለያዩ ነገሮች ናቸው-በመሬት ውስጥ ለዘላለም መቅበር እና ለተወሰነ ጊዜ አንድ ነገር መደበቅ። በምድር ላይ የተቀበረው እና በአይን የማይታየው በጊዜ ሂደት ከትዝታ ይሰረዛል፤ ነገር ግን የተደበቀው ብቻ በሌሎች ዘንድ የማይታወቅ ሲሆን የደበቀውም ዘወትር ሲታወስ እና በጣዖቱ የተያዘው መታሰቢያ ያለማቋረጥ ይታደሳል። በአእምሮ ውስጥ የሚቀረጽ አሳፋሪ ሃሳብ ሁሉ የተደበቀ የጣዖት ምስል ነው። እንደዚህ ያሉትን ሀሳቦች ለሁሉም ሰው ማጋለጥ የማይመስል ነገር ነው፤ እንዲህ ዓይነቱን ምስል መደበቅ ትክክል አይደለም፤ እና ከዚህ የከፋው ደግሞ ቀደም ሲል የተቀበሩ ምስሎችን መፈለግ እና ወደነበረበት መመለስ ነው ፣ ምክንያቱም ሀሳቡ በቀላሉ ወደ ውድቅው ስሜት ዘንበል ይላል እና ሚዛኖቹ ወደ ምድር እንዲወድቁ ያደርጋል። ይህ የመልካምነት ንብረት ነው፡ በቀላሉ ወደ አንድ ጎን ወይም ወደ ሌላው ያዘነበለ ሲሆን ቸል ሲለው ደግሞ ወደ ተቃራኒው ያዘነብላል።
“የምትገቡባት ምድር በአረማውያን አሕዛብ እንቅስቃሴ ትናወጣለች” ሲሉ የቅዱሳት መጻሕፍት ቃል ያስታውሰናል። በጎነት ልማዱ ያለው ሰው ለጠላት እጅ እንደሰጠ በጎነት አብሮት ይሸፈናል ምክንያቱም መሬቱ ያልተረጋጋ ነው። ስለዚህ ገና ከጅምሩ ወደ አእምሮ የሚጎዱ ቅዠቶች እንዲገቡ መፍቀድ የለብንም ሀሳቡም ወደ ግብፅ አይወርድም ምክንያቱም ከዚያ ወደ አሦራውያን ይሄዳል። ሀሳቡ ወደ ርኩስ አስተሳሰቦች ጨለማ ውስጥ ከገባ – እና ግብፅ እንደዚህ ነው መረዳት ያለበት – ያኔ ስሜታዊነት ሳያውቅ ወደ ተግባር ይጎትታል። ለዚህም ነው ሕግ ሰጪው የምኞት ሚስጥራዊ አካሄድን በመከልከል የእባቡን ጭንቅላት እንድንደቅቅ ያዘዘን ያለዚያ ተረከዙን ይቀጠቅጣል (ዘፍ። 3፡15)። እባቡ በግልጽ ላለመንከስ ይሞክራል፣ አለበለዚያ መርዙን መልቀቅ ስለማይችል፤ እና የመጀመሪያውን የስሜታዊ ደስታ ፍንጭ ለማጥፋት መጠንቀቅ አለብን፣ ምክንያቱም ኃይሉ እየጠፋ እያለ ደካማ ነው።
ምናልባትም ሳምሶን ቀበሮዎቹን በጅራታቸው ባያስር የአገሩን ሰዎች እርሻ የማያቃጥለው ለዚህ ነው (ዮሐ። 15፡4-5)። የተንኮል ሐሳቦችን ሽንገላ ሊረዳው የሚችለው በመጨራሻቸው እንጂ በአጀማመሩ አይደለምና – ሐሳቦች ፍጻሜያቸው ላይ ለመድረስ በመጀመሪያ የተከበሩ ለመምሰል ስለሚሞክሩ – ፍጻሜአቸውን በማነጻጸር እነዚያ አስተሳሰቦች ምን ያህል ትክክል እንዳልሆኑ አሳይቷል። ጅራታቸውን አንድ ላይ ካሰረ በኋላ ችቦ ዘረጋላቸው ማለትም የሚያጋልጣቸውን ውግዘት።
ይህንን በተሻለ ሁኔታ ለማብራራት የሚከተሉትን ሁለት ምሳሌዎች አቀርባለሁ፣ ለሌሎች ሀሳቦችም እውነተኛ ማረጋገጫ ይሆናል። ብዙውን ጊዜ የዝሙት ሐሳብ ከከንቱ ውዳሴ ይመጣል፤ እና የተከበሩ ሰዎችን የመንገዱን መጀመሪያ ቢያሳይም፣ ምንም እንኳን ሳያስቡት ለሚከተሉት ወደ ሞት መኖሪያ የሚወስደውን ገደላማ ይደብቃል። አንዳንድ ጊዜ ክህነትን፣ አንዳንዴም ፍጹም የምንኩስናን ሕይወት ያቀርባል። ብዙዎች ለእርዳታ ወደ እርሱ እንደሚመጡ ሰውን ያሳምናል፣ እና በቃልም ሆነ በተግባር የክብርን ህልም እንዲያይ ያስተምረዋል። ከተፈጥሮ አዋቂነቱም በቂ አርቃዋለች፣ ከዚያም ከተከበረች ሴት ጋር የተገናኘበትን ምስል አቀረበችው እና ርኩስ የሆነውን ነገር እንዲፈጽም ትገፋዋለች፣ ህሊናውንም እጅግ አሳፋሪ አድርጋለች።
ስለዚህ ጅራቱን አንድ ላይ ማሰር የሚፈልግ የሐሳቡን ውጤት ተመልከት፡ የከንቱ ውዳሴ መጨረሻ ዋጋ ነው የዝሙትም ፍጻሜ ውርደት ነው። ተቃራኒዎች መሆናቸውን ስታዩ ሳምሶን ያደረገውን አድርግ። እንዲሁም ሆዳምነትን ማሰብ በዝሙት ያበቃል ፣ እናም የዝሙት ሀሳብ በሀዘን ያበቃል – እና ወዲያውኑ – ፣ ሀዘን እና መሰላቸት በእነዚህ ሀሳቦች የተሸነፉ ሰዎችን ይከተላል። ስለዚህ መንፈሳዊ ተዋጊው መነኩሴ እንደነዚህ ያሉትን አስተሳሰቦች ካባረረ በኋላ ስለ ምግብ ጣዕም ወይም ስለ ተድላ አያስብም፣ ነገር ግን የሁለቱም ሀሳቦች መጨረሻ ነው፤ በሁለታችሁም ሀዘን እንደሚከተላችሁ ስትረዱ ጅራቶቹን አንድ ላይ አስራችሁ ሜዳውን በእሳት አቃጥላችሁ የባዕድ አገር ሰዎችን አጋልጣችሁ እወቁ።
ከነፍጠኞች ጋር በሚደረገው ትግል እንዲህ ዓይነት እውቀትና ልምድ ስለሚያስፈልግ የሌላውን የበላይ ሹመት የተቀበሉ ሰዎች ምን ዓይነት ዕውቀት እንደሚያስፈልጋቸው በማሰብ ጀማሪዎቻቸውን ወደ ከፍተኛ ማዕረግ ክብር እንዲጎናጸፉ ያድርግ። እና ለጦርነት ለማወቅ ያለውን ነገር ሁሉ እንዲማሩ፣ ድል የሚቀዳጀው እጃቸውን በአየር ላይ ብቻ በማውለብለብ ብቻ ሳይሆን፣ በእውነተኛ ውጊያ ጠላትን እንዴት መምታት እንደሚችሉ እንዲያውቁ፣ እጃቸውን ወደ ባዶነት በከንቱ እንዳይዘረጉ፣ ይልቁንም ተቃዋሚው ራሱ እንዲደርስበት እንዲያውቁ ነው።
ከሁሉም ግጭቶች ይህ በጣም ከባድ ነው። በሌሎች ውጊያዎች የአትሌቱ አካል ይንበረከካል፣ ነገር ግን በቀላሉ ይነሳል፤ እዚህ የሚወድቁት ነፍሶች ናቸው፣ እና አንድ ጊዜ ወድቀው እንደገና በእግራቸው ላይ ማስቀመጥ አስቸጋሪ ነው። አሁንም በስሜት ሕይወት እየታገለ በደም የተበከለ ሰው እግዚአብሔርን የማመዛዘን ነፍስ ቤተ መቅደስ ለመሥራት ቢያቅድ፣ “የምኖርበትን ቤት ትሠራልኛለህን?… አንተ የደም ሰው ነህ!” የሚለውን ቃል ይሰማል። ( 2 ሳሙ 7፣5)። ለእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ለመገንባት በሰላም ውስጥ መሆን አለብህ።
ሙሴም የማደሪያውን ድንኳን ተቀብሎ ከሰፈሩ ውጭ አቆመው፤ አስጎብኚው ከጦርነቱ ምን ያህል እንደሚርቅ በማሳየት፣ ከተረበሸው ሠራዊት ርቆ ተቀምጦ፣ ከጦርነት የጸዳ ሰላማዊ ሕይወት ውስጥ ገብቷል። ነገር ግን እንደዚህ ያሉ አስጎብኚዎች ሲገኙ ደቀ መዛሙርቱ የገዛ ፈቃዳቸውን ሙሉ በሙሉ እርግፍ አድርገው በመተው ሕይወት እንደሌለው አካል ወይም በእደ ጥበብ ባለሙያው እጅ እንዳለ ነገር መሆን አለባቸው። ነፍስ በሰውነት ውስጥ የምትፈልገውን እንደምታደርግ እና አካልም እንደማይቃረን ወይም የእጅ ባለሙያው በቁሳቁሱ ላይ ያለውን ችሎታ እንደሚያሳይ እና ቁሱ አላማውን እንደማያደናቅፈው ሁሉ መምህሩም ደቀ መዛሙርቱን በጎነትን እንዲያውቁ ማስተማር አለባቸው እንጂ ከእሱ ጋር መቃረን የለባቸውም።
የመምህሩን ዝንባሌ ከመረመርክ እና ትእዛዙን ለመፈተሽ ከፈለግክ፣ የራስህ እድገትን ይጎዳል። ልምድ ለሌላቸው ሰዎች እውነት የሚመስለው ሁልጊዜ እውነት እና ጥሩ አይደለም። የእጅ ጥበብ ባለሙያው ቁሳቁሱን በአንድ መንገድ እና የእጅ ባለሙያ ያልሆነውን በሌላ መንገድ ይገመግማል፤ የእጅ ጥበብ ባለሙያው እውቀቱን እንደ አንድ ደንብ ይወስዳል፣ እና የእጅ ጥበብ ባለሙያ ያልሆነው የራሱን ሀሳብ ይወስዳል፣ ይህም እምብዛም ትክክል እና ብዙ ጊዜ ከትክክለኛው የራቀ ነው፣ ምክንያቱም በእሱ ውስጥ ብዙ ስህተት አለ። በመጀመሪያ ሲታይ የመርከቡ መሪ መርከቧ ስትገለበጥ ሰዎቹ በመስጠም በኩል እንዲቀመጡና ከፍ ካለው ጎን እንዲርቁ ከማዘዝ በተለይም ነፋሱ በተጫነው ጎኑ ላይ በኃይል ሲነፍስ ምን ዓይነት ምክንያታዊነት የጎደለው ይመስላል? ከፍ ወዳለው ጎን ክብደት እና ወደ አደገኛው ላለመሄድ የበለጠ ምክንያታዊ ይመስላል።
ነገር ግን ተሳፋሪዎቹ ከራሳቸው አስተያየት ይልቅ መሪውን ያምናሉ ፣ ምክንያቱም አስፈላጊነቱ ለእሱ እውቀት እንዲገዙ ያባብላቸዋል ፣ ምንም እንኳን በመጀመሪያ እይታ ምንም ጥሩ ነገር ባይመስልም ። ስለዚህ መዳናቸውን ለሌሎች አደራ የሰጡ ሰዎች የቀደሙትን ሃሳባቸውን ትተው ለአስተማሪው እውቀት ይገዛሉ፣ እውቀቱ ከራሳቸው አስተሳሰብ የበለጠ አስተማማኝ መሆኑን ይገነዘባሉ። ራሳቸውን ሲክዱ ምንም አትደብቁ አናንያ የሆነውን ፈርተው ከሰዎች የተቀበለውን ገንዘብ ከፊሉን ሊይዝ የወሰነውን (ሐዋ። 5፡2) በማታለል ከእግዚአብሔር ዘንድ ፍርድ ተቀበለ። ለራሳችሁ እንደ ሰጠችሁ፣ የሚከለክለው ነገር ብዙውን ጊዜ አእምሮን ወደ ራሱ እንደሚስብና በመጀመሪያ ከመልካሙ ይለየዋል ከዚያም ከወንድሞች ጋር ፈጽሞ እንደሚለያይ አውቃችሁ የእናንተ የሆነውን ሁሉ ስጡ።
ለዚህም ነው መንፈስ ቅዱስ የቅዱሳንን ሕይወት የጻፈው፡ በእነዚህ ምሳሌዎች ወደ እውነት ለመምራት መንፈሳዊ ሕይወትን የሚጀምር ሁሉ። ኤልሳዕ ከጌታው ጋር በመጣ ጊዜ ዓለምን እንዴት ተወ? በኤልያስ ፊት በአሥራ ሁለት ጥማድ ጥማድ በሬዎች አረሰ፣ በሬዎቹንም አርዶ በዕቃው አቃጠለ (1 ነገ። 19፡21)። ታላቅ የጋለ ስሜት ምልክት ነው። መሳሪያዎቹን እሸጣለሁ ብሎ ሳይሆን በሬዎቹን በመሸጥ የበለጠ ትርፍ ያስገኝ ነበር እንጂ በሚፈለገው መጠን እናስወግዳለን ብሏል። ከጌታው ጋር ለመነጋገር በሚስበው ፍላጎት ሙሉ በሙሉ ተሞልቶ ነበር፤ ስለዚህም የሚታየውን ነገር ንቆ ይተዋቸዋል ምክንያቱም ከመልካም ዓላማ ያዘናጉት ነበርና ብዙ ጊዜ መዘግየቱ ሰውን ከመልካም ዓላማ እንደሚያስወግድ ደጋግሞ አይቷል።
አንድን ነገር መተው እንኳ የሃሳብ መበታተን መሆኑን ባያውቅ ኖሮ ፍጹም ሕይወትን የሚፈልግ ባለጸጋ ወጣት ንብረቱን ሁሉ እንዲሸጥ፣ ለድሆች እንዲሰጥ እና ለራሱ ምንም እንዳይይዝ ጌታ ያዘዘው ነበርን? በዚህ ምክንያት፣ እኔ አምናለሁ፣ ሙሴ በታላቅ ስእለት ራሳቸውን ለማንጻት የሚሹትን መላ ሰውነታቸውን እንዲላጩ እና ለንብረት ያላቸውን ጉዳዮች ሙሉ በሙሉ እንዲተዉ አዘዛቸው።
ላሞቹ ታቦቱን ከተሸከመው ሠረገላ ጋር ሲጣመሩ በከብቶች በረት ውስጥ የቀሩትን ተፈጥሮአቸውን እና ጥጃቸውን ዘንግተው ነበር፤ እና ማንም ሳያስገድዳቸው ወደ ቀኝም ወደ ግራም ሳይዞሩ ያለምንም ማመንታት መንገዱን በሙሉ ተጉዘዋል። ለጥጃቸው አዘኑ፤ ነገር ግን በታቦቱ ክብደት ሸክነው አንገታቸውን አጎነበሱ እንጂ፤ ተፈጥሮአቸው በእነርሱ ውስጥ ቢኖርም በላያቸው በተቀመጠላቸው በታቦት ክብር የተሸነፉ መስለው ይመላለሳሉና። የአንዳንድ ላሞች አመለካከት እንደዚህ ከሆነ የልቡና ታቦትን ለመሸከም የሚያቀርቡ ሰዎች ዝንባሌ ምን መሆን አለበት? ሰዎች በማስተዋል የማይሠሩትን በግድ ሊያደርጉ ስለሚችሉ ዲዳዎች ከእነርሱ እንዳይበረቱ ከዚህም የበለጠ መሥራት አለባቸው።
ወይም ዮሴፍ በቤተሰባዊ ትስስር ውስጥ ፍጽምናን ለማግኘት ስለፈለገ በትክክል በረሃ ውስጥ ጠፋ። ስለዚህም ነው እውነትን ለማወቅ የሚፈልግ ሰው ለምን ተሳሳተ ምክንያቱም ለወገኖቹ ፍቅር መሆኑን እያወቀ – ዮሴፍ በትክክል አስቦ ቢሆን ኖሮ ወንድሞቹ መንጋውን የሚሰማሩበትን ቦታ አይጠይቅም ነበር ነገር ግን መሰማሪያው የት እንዳለ አልጠየቀም ነበር – "ወደ ዶታን እንሂድ ሲሉ ሰምቻቸዋለሁና ከዚህ ወጡ" (ዘፍ። 7፡3) ያለው። ዶታን ማለት ደግሞ "ታላቅ ኪሳራ" ማለት ሲሆን ይህም አሁንም በሥጋ ምኞት ለሚንከራተት ሰው ትምህርት ነው።
ፍጽምናን ሙሉ በሙሉ የሰውነትን ፍላጎቶች ሙሉ በሙሉ ከማስወገድ ውጭ በሌላ መንገድ ሊገኝ አይችልምና። እናም አንድ ሰው ካራንን ሲለቅ (ዘፍ። 27፡43) ማለትም አስተዋይ ማስተዋል ማለት ነው ሃራን “ዋሻዎች” ተብሎ የተተረጎመ ስለሆነ እና ከኬብሮን ሸለቆን ማለትም ከማይገባቸው ስራዎች እና ፍጽምናን የሚፈልግ ሙሉ በሙሉ መካድ ሳይደርስበት በሚንከራተትበት ምድረ በዳ ስለሆነ ረጅም ድካም ከዘመዶቹ ጋር በመያያዝ ምንም ጥቅም አያመጣለትም። እና እንዲህ ዓይነቱ ትስስር ነፍስን ፍጹም ፍላጎት ያሳጣታል። ጌታም ከዘመዶቿ መካከል የምትፈልገውን ለድንግል ማርያም በከለከለው ጊዜ እና ከእርሱ ይልቅ አባቱን ወይም እናቱን የሚወድ የማይገባውን ሲል (ሉቃ። 2፡44) የዝምድና ትስስር እንዳንፈልግ በዚህ ያስተምረናል።
ደቀ መዛሙርቱ ይህን ካገኙ በኋላ፣ በቅርቡ ከዓለም ግርግር ወጥተው ስለወጡ፣ ዝም እንዲሉ፣ አዲስ ሐሳብ በሚነሣበት ጊዜ የስሜት ህዋሳትን ቁስሎች እንዳያባብሱ ወይም በአሮጌው ኃጢአታቸው ጣዖት ላይ አዲስ ምስል እንዳይጨምሩ ማስጠንቀቁ ጥሩ ነው። ዝምታ ዓለምን ለካዱት ቀላል አይደለም። የማስታወስ ችሎታው፣ ብዙ መዝናኛዎች፣ በውስጡ ያሉትን ቆሻሻዎች በሙሉ ያስወግዳል፣ ከብዙ ስራዎች የተነሳ ከዚህ በፊት ማድረግ ያልቻለውን። እናም ከዚህ በኋላ እንኳን በዝምታ ውስጥ ጥቅም አለ ፣ ምክንያቱም አእምሮ ቀስ በቀስ ከአሳፋሪ ሀሳቦች ይላቀቃል።
ነፍሱን አጥቦ ከእድፍ ሁሉ ሊያነጻ የፈለገ እድፍ ከሚበዛበት ነገር ሁሉ ራሱን ይለይ። ለአእምሮው ዝምታን ሰጥቶ ከሚያውኩት ነገር ሁሉ መራቅ አለበት እንጂ ከምክንያታዊ ካልሆኑ ሰዎች ጋር መኖር የለበትም፣ ብቸኝነትን የሚቀበል፣ የጥበብ እናት። በግዴለሽነት ራሳቸውን በሁከትና ብጥብጥ ሰዎች ከበው ያመለጡበት ወደ ተባለው ወጥመድ ዳግመኛ መውደቅ ለእነርሱ ቀላል ነውና። ወደ በጎነት ያለፈ ሰው ትቶት በናቀው ነገር ደስታን አያገኝም፤ ነገር ግን ልማዱ እርሱን ይጎትታል፣ ስለዚህም በታላቅ ቅንዓት ወደ ጸጥታ የመጣ ሰው እንኳ አሳፋሪ ሀሳቡን እንዲያድስ እና የተረሱ ክፉ ድርጊቶችን እንዲያስታውስ።
ከኃጢአት የራቀ አእምሮ ከረዥም ሕመም መዳን እንደጀመረ አካል ነው፤ ትንሽ ነገር እንኳን ክፋትን ይመልሳል። በተመሳሳይ መንገድ የአስተሳሰብ ኃይሎች ገና ያልተረጋገጡ ሰዎች ደካማ ናቸው፤ ለዚህም ነው የሰው ልጅ ግድየለሽነት ወደሚያነቃቃው ፍትወት እንዳንመለስ መጠንቀቅ ያለብን። ስለዚህ በአጥፊው እጅ ጥፋት እንዳትደርስ በራስህ ክፍል ውስጥ መቆየት አለብህ። ስለዚህ ሙሴ “አጥፊው እንዳይነካህ ከቤትህ ደጃፍ አትውጣ” ሲል አዘዘው። ኤርምያስም “ወደ ሜዳ አትውጡ በመንገድም አትሂዱ የጠላት ሰይፍ በየስፍራው አለና” ሲል ያዘዘው እንደዚሁ ማለት ነው (ኢያ። 6፡25)።
ጠላትን ማጥቃት የጀግኖች መንፈሳዊ ተዋጊ መነኮሳት ስራ ነው። ነገር ግን ሰው ከቶ መዋጋት ባይችል በደኅና በቤቱ ይኑር፥ በጸጥታም ራሱን ያጸናል (ዘዳ። 20፡8)። ኢያሱ እንዲህ ነበር፡- “አገልጋዩ ኢያሱ ገና ታናሽ ሳለ ድንኳኑን አልተወም” ተብሎ የተጻፈለት ኢያሱ ነበር (ዘጸ። 33፡11)። በወጣትነታቸው የሚወጡት ቶሎ ወደ ጦርነቱ ለመግባት አንዳንድ ጊዜ በወንድሞቻቸውና በጓደኞቻቸው እጅ እንደሚጠፉ ያውቃልና። ይህንንም ከአቤል ታሪክ ተማረ፤ ከዲና ታሪክ ደግሞ ወጣት ወንዶችና ሴቶች ከአቅማቸው በላይ የሆኑ ሥራዎችን መሥራት እና ራሳቸውን ከነሱ ጋር እኩል እንደሆኑ በማመን ራሳቸውን ማታለል የተለመደ መሆኑን በሚገባ እንማራለን።
ዲና ምንም እንደማይጎዳት በማሰብ ሌሎች እንዴት እንደሚኖሩ ለማወቅ ሳትሄድ ባትወጣና በመካከላቸው መጽናኛዋን ባትፈልግ ኖሮ፣ በሕሊናዋ በተጠቆሙት ሐሳቦች የልቧን ማስተዋል ያለጊዜዋ ባላጠፋችም ነበር፣ በሕጋዊ መንገድ በድፍረት አእምሮ መነጋገር ከመጀመሯ በፊት። እግዚአብሔር ይህ ስሜት – እኔ ትምክህተኝነትን ማለቴ – በሰዎች ላይ ስር የሰደደ መሆኑን ያውቃል እና ከልማዳችን ልንገነጠልበት ፈልጎ ሙሴን "ለእስራኤል ልጆች መልካሙን ስራ አስተምራቸው" ብሎታል። ከአቅም በላይ በሆነ ጦርነት ውስጥ መግባት ግድ የለሽ ነውና፤ ይህ ለእግዚአብሔር ባዕድ የሚሆንበት መንገድ ነው።
ስለዚህ አንድ ሰው የውጊያ ችሎታ ከሌለው የከተማውን ግርግር መቀላቀል የለበትም፣ ይልቁንም በተቻለ መጠን ከእነሱ መሸሽ እና ሀሳቡን ከጩኸት በመጠበቅ። ከነገሮች የሚያፈገፍጉ እና ወሬዎችን የሚሰበስቡ እና ከተማይቱን ለቀው እንደ ሎጥ በደጃፏ ከሚቀመጡት (ዘፍ። 19፡1) በዚያ በሚነግሰው ግራ መጋባት የተሞላ ጥቅማ ጥቅሞች ጥቂት ናቸው። ሰው ከከተማይቱ ሙሉ በሙሉ መራቅ አለበት፣ ልክ እንደ ታላቁ ሙሴ፡- “ከከተማይቱ እንደወጣሁ እጆቼን ወደ እግዚአብሔር እዘረጋለሁ፣ ነጎድጓዱም ቆመ” (ዘፀ። 9፡29)። እውነተኛ ጸጥታ የሚመጣው ተግባር ብቻ ሳይሆን ትዝታቸውም ዝም ሲል ነው። ከዚያም ነፍሱ በላዩ ላይ የታተሙትን ምስሎች ግምት ውስጥ በማስገባት ትረጋጋለች እና በእያንዳንዳቸው ላይ መስራት እና መቁረጥ ይችላል።
ሌሎች ምስሎች እየመጡ ሲሄዱ፣ ቀዳሚዎቹን ለማጥፋት የማይቻል ነው፣ ምክንያቱም አእምሮ አሁን ባሉት ነገሮች የተጠመደ ነው። ሰዎች ስሜታዊነትን ለማጥፋት ጠንክሮ መሥራት አለባቸው፣ ምክንያቱም በቋሚ የመባዛት ኃይል ስለሚመጡ እና እንደ ምንጭ ከምድር ላይ ያለማቋረጥ እንደሚፈስስ፣ ነፍስን በተከታታይ የአስተሳሰብ ፍሰት ያጥለቀለቁታል። ወንዝ ሲደርቅ ማየት የሚፈልግ፣ ሊታወቅ የሚገባውን ከታች ያለውን ለማየት የሚፈልግ ሰው፣ የሚፈልገውን አገኛለሁ ብሎ ባሰበበት ቦታ ውሃ በመቅዳት ምንም አያተርፍም። ባዶውን ባደረገ ጊዜ ከምንጩ እንደገና ይሞላልና። ነገር ግን ፏፏቴው ሲደርቅ ወደ ታች መሄድ ቀላል ይሆናል፣ ምክንያቱም ውሃው በራሱ ይጠፋል እና መሬቱ ይደርቃል፣ ከዚያም የሚፈልጉትን ያያሉ።
በዚህ መንገድ ስሜቶችን ወደ ተግባር የሚወስዱትን ምስሎች ለማቆም ቀላል ነው፣ ስሜቶች ከውጭ መመገብ ሲያቆሙ። የስሜት ህዋሳቱ ከውጭ የሚመጡ ምስሎችን እንደ ጅረት ሲያመጡ አእምሮን ከእንዲህ ዓይነቱ ትርምስ ማላቀቅ ከባድ ብቻ ሳይሆን የማይቻል ነው። እና ምንም እንኳን ስሜታዊነት ብዙ ጊዜ በንግግር ውስጥ እያለን ባይቸግረንም ፣ ለመበሳጨት ጊዜ ስለሌላቸው ፣ነገር ግን ፣ እንደ ተደብቀው ፣ ያድጋሉ እና ከጊዜ በኋላ ጥንካሬ ያገኛሉ። ብዙ ጊዜ የሚራመድ መሬት ምንም እንኳን የእሾህ ቀንበጦችን ቢይዝም እንዲወጣ አይፈቅድም፤ ነገር ግን እሾህ ጠንካራ ሥርን በምድር ውስጥ ይጥላል፣ እና እድል ሲመጣ፣ ይበቅላል።
ምኞቶችም እንዲሁ: ብዙ ጊዜ መነጋገር በማይፈቅድላቸው ጊዜ፣ እየጠነከሩ ይሄዳሉ፤ ጸጥታም በመጣ ጊዜ በትጋት መጥተው ትግሉን የተናቀውን ሰው ወደ ከባድና የሚያሰቃይ ጦርነት ይጎትቱታል። ለዚህም ነው ነቢዩ የባቢሎናውያንን ዘር ማለትም ሥዕሎቹን እንድናጠፋቸው ያዘዘን በስሜት ህዋሳት ማከማቻ ውስጥ እያሉ እነዚህ ሃሳቦች ወደ መሬት ወድቀው እንዳይበቅሉ እና በማያቋርጥ ተግባር በሚበዛውና በማይጠቅም ዝናብ ጠጥተው የኃጢአትን ፍሬ እንዲያፈሩ ነው። ሌላውም ነቢይ “ሕፃናቶቻችሁን ወስዶ በዓለት ላይ የሚያደቅቃቸው ምስጉን ነው” (መዝ። 136፡9) የሥጋ ምኞትን እስኪያብብ የማይጠባበቁትን ግን ቡቃያዎቻቸውን የሚያጠፉትን ብፁዓን ይላቸዋል።
በራሱ ጠቢብ የሆነው ታላቁ ኢዮብም ይህንኑ ነገር ይጠቁማል፡- “ሸምበቆ ያለ ደለል ይበቅላልን? ሸምበቆ በደረቅ ቦታ ይበቅላል? "ምንጩ ሲደርቅ ክፋት ሁሉ ይደርቃል፣ ሰንጋም የሚበላው ከሌለ ይሞታል።" ታላቁ ኢዮብ ህማማት እንዴት እንደሚያጠቃ ለማሳየት አንቶንዮን ብሎ ጠራው ፣ የአውሬውን ደፋር ስም ከደካማው ነፍሳት ስም ጋር በመቀላቀል ፣ ምክንያቱም የስሜታዊነት ጥቃቶች የሚጀምረው እንደ ጉንዳን በማይታዩ ትናንሽ ቅዠቶች ነው ፣ ውጤታቸውም በጣም ከባድ እና የሚያመጡት አደጋ ከአንበሳ ጥቃት ያነሰ አይደለም ። ስለዚህ መንፈሳዊ ተዋጊው መነኩሴ ፍትወትን እንደ ጉንዳን ሲመጣ፣ በማይረባ ነገር በመሳብ መታገል አለበት። ምክንያቱም ወደ አንበሳ ብርታት ሲያድግ እሱን ማሸነፍ ቀላል አይደለም እና አለመብላትም የማይቻል ነው።
የፍላጎት ምግብ፣ ከአንድ ጊዜ በላይ እንደተናገርነው፣ በስሜት ህዋሳት ወደ ነፍስ የሚገቡትን አስተዋይ ነገሮች ምስሎችን ያቀፈ ነው። ምኞቶችን ይመገባሉ እና በነፍስ ላይ ሁሉንም ቅዠቶች ያስታጥቃሉ። ለዚህም ነው ሕግ ሰጪው ማደሪያው ከአሥር መጋረጆች እንዲሠራ ያዘዘው (ዘጸ። 26፡1) ይህም ማለት ሀሳባችንን እንደ ቤተ መቅደስ ንጹሕ ማድረግ አለብን ማለት ነው። እና በቤተ መቅደሱ መስኮቶች ላይ ርኩስ የሆነ ነገር ወደ ውስጥ እንዳይገባ የሚከለክሉ ጥልፍሮች እንዳሉ ሁሉ፣ መጪውን ፍርድ በማሰብ ስሜቱ መዘጋት አለበት፣ ይህም ወደ ርኩስ ቅዠቶች መግቢያ የሚዘጋ ነው። አካዝያስ የታመመው በዚህ ምክንያት አይደለምን? (2 ነገ። 1፣2)? ፈተና ሲመጣ በቀልን አለማሰብ ራስን በስሜታዊነት መሸነፍ እና "በፍርፍር ውስጥ መውደቅ" ነው።
ከእንደዚህ አይነት በሽታ የከፋ ምን ሊሆን ይችላል? የሰውነት ሕመም ማለት የሰውነት አካላት ሚዛን ይረበሻል፣ አንዱ በሌሎቹ ላይ ያሸንፋል፤ እና የነፍስ ህመም የሚከሰተው ነፍስ ከትክክለኛ ሀሳብ ስትወጣ እና በሚያሳምሙ ስሜቶች ስትሸነፍ ነው። ሰሎሞን “ዓይኖችህ እንግዳ ነገርን ያያሉ ልብህም የስንፍናን ነገር ይናገራል” ብሎ መስማት የሚችለውን ሰው አይን ዘጋው (ምሳ 23፡33)። ስንፍና ሲል ከኃጢአት በኋላ፣ በበቀል ጊዜ ምን እንደሚደርስብን ማለቱ ነው። የዚህ አስተሳሰብ እና ትክክለኛ የአዕምሮ ዝንባሌ፣ ዓይኖች ነፍስን አደጋ ላይ የሚጥሉትን እንዳያዩ ይከላከላሉ።
እንደዚሁም በዚህ ጊዜ የአስተሳሰባችን መዋቅር ምን መሆን እንዳለበት ተነግሯል፡- “አንተ በባሕር መካከል እንደሚተኛ ወይም በቋፍ ላይ እንደሚተኛ ትሆናለህ” (ምሳ 23፡34)። አንድ ሰው ዓይኑ የሚያነሳሳውን ሲታገል እና መርከበኛው ማዕበሉን እንደሚያስታውሰው የሚመጣውን ስቃይ ማስታወስ ሲችል ያኔ የሚያጠቁትን ቁስሎች ሳይሰማው በቀላሉ ያጠቃቸዋል። ስለ እንደዚህ አይነት ሰው እንዲህ ይባላል፡- “መታኝ እንጂ አልጎዳኝም፤ “ጎዱኝ፣ ግን አላውቀውም ነበር” “መታኝ” ይላል፣ “ይሳለቁብኛል ብለው ገምተው ነበር፣ ነገር ግን ግርፋታቸው እንደ ልጅ ቀስት ነበርና አልተሰማኝም። "የእነርሱን ሽንገላ እንኳን አላስተዋልኩም፣ እናም እነሱ የሌሉ መስሎ ነበር ያደረኩት።" ስለዚህም ዳዊት እነዚህን ጠላቶች በመናቅ “ከእኔ የራቀውን ጠማማ ሰው አላውቀውም ነበር” ( መዝ። 100:4 ) ማለትም ጠላቶቹ ሲመጡም ሆነ ሲሄዱ አላስተዋለም።
እና የስሜት ህዋሳቱ ከምክንያታዊ ነገሮች ጋር በቅርበት እንደሚገናኙ እና ከእንደዚህ አይነት የግንኙነት ማታለል በቀላሉ እንደሚነሳ የማያውቅ ማን ነው? ከዚያ ምን ጥፋት ሊመጣ እንደሚችል ያልጠረጠረ ሰው፣ ተንኮል ሲያጋጥመው፣ ሁለቱን መለየት ካልተማረ፣ ከጠላት የተሰነዘረ ጥቃት መሆኑን እንዴት ይገነዘባል? የስሜት ህዋሳት ከአስተዋይ ነገሮች ጋር እንደሚዋጉ፣ አስተዋይም ነገር ሲያሸንፍ በስሜት ህዋሳት ላይ ግብር እንደሚጭን በአሦራውያንና በሰዶም ሰዎች መካከል በተደረገው ጦርነት በግልጽ ይታያል። ቅዱሳት መጻሕፍት በሰዶም ዙሪያ ይኖሩ ከነበሩት አምስት ነገሥታት የአሦራውያን ነገሥታት ጋር እንደተዋጉ ይናገራል። በመጀመሪያ በጨው ባሕር አጠገብ የሕብረትና የደኅንነት መሥዋዕት በመካከላቸው ስምምነት ነበረ። ከዚያም አምስቱ ነገሥታት አሸናፊውን ለአሥራ ሁለት ዓመታት አገልግለዋል፣ በአሥራ ሦስተኛውም ዐመፁ (ዘፍ። 14፡3-4)። በአሥራ አራተኛውም አራቱ ከአምስቱ ጋር ተዋጉና ማርከው ወሰዱአቸው (ዘፍ። 14፡9)።
የታሪኩ መጨረሻ እንደዚህ ነው፣ እና ከእሱ ስለ እራሳችን እና የስሜት ህዋሳት ከምክንያታዊ ነገሮች ጋር እንዴት እንደሚዋጉ እንማራለን። እያንዳንዳችን ከልደት ጀምሮ እስከ አሥራ ሁለት ዓመት ዕድሜ ድረስ ገና ጥንቁቆቹን አላጸዳንም፤ ለዚያም ነው አገልጋዮቹ ጌቶቻቸውን ሲያገለግሉ ስሜታችን አስተዋይ የሆኑ ነገሮችን የሚያገለግልበት፤ እይታ የሚታየውን ያገለግላል፣ መስማትም ድምፅን ይሰጣል፣ ጣዕሙ ፈሳሹን ይሰጣል፣ ሽታውን ይሸታል፣ መንካትም ሊዳከም ለሚችለው አስተዋይ ነገር ሁሉ ያገለግላል። በወጣትነቱ ምክንያት፣ ሰው ወደ የትኛውም ስሜቱ በማስተዋል መቅረብ አይችልም። ነገር ግን አስተዋይነት መብሰል ሲጀምር እና ከአስተዋይ ነገሮች የሚመጣውን ጉዳት ሲሰማ፣ የሰው ልጅ ወዲያውኑ እነሱን ለመካድ እና ከአገልጋይነታቸው ለማምለጥ ያስባል። በማስተዋልም ከበረታ ለዘላለም ነፃ ይሆናል፤ ምክንያቱም ከጨካኞች ጌቶች ይሸሻልና።
ነገር ግን ብልህነት በጣም ሲዳከም አእምሮአቸውን ምርኮኛ ለሆኑ ነገሮች አሳልፎ ይሰጣል እና የተሻለ ነገር ተስፋ ሳያደርጉ በከባድ ባርነት እንደገና መኖር አለባቸው። በዚህ ምክንያት፣ በታሪኩ ውስጥ፣ አምስቱ የተሸነፉ ነገሥታት ወደ ሬንጅ ጉድጓድ ውስጥ ይወድቃሉ (ዘፍ። 14፡10)፣ ስለዚህም በማስተዋል የተሸነፉ ሰዎች ራሳቸውን በውኃ ጉድጓድ ወይም ጕድጓድ ውስጥ እንደሚገኙ፣ አንድም ለእያንዳንዱ ትርጉም – እያንዳንዱ ስሜት አንዳንድ አስተዋይ ነገር ስለሚያገለግል – ወደ አስተዋይም ዘወር ይላሉ። የሚታየውን ነገር ብቻ ያስባሉ፣ ምክንያቱም ፍላጎታቸው ከምድራዊ ነገር ጋር የተቆራኘ ነውና፣ ከአእምሮ ነገር መደሰት ይልቅ የምድርን መደሰት ይወዳሉ።
በተመሳሳይ መልኩ ጌታውን፣ ሚስቱን እና ልጆቹን የሚወድ አገልጋይ በቤተሰብ ትስስር ምክንያት እውነተኛ ነፃነትን ትቶ ለዘለዓለም አገልጋይ ይሆናል፣ ጆሮውም በጉድጓድ ተወጋ (ዘጸ። 21፡5-6) ስለዚህም የነጻነትን ቃል ዳግመኛ በተፈጥሮ ጆሮው ክፈት እንዳይቀበል፣ ነገር ግን ካለው ፍቅር የተነሣ ለዘላለም አገልጋይ ሆኖ ይኖራል። በዚህ ምክንያት፣ ሁለት ወንዶች ሲጣሉ አንዲት ሴትም አንዷን ብልት ስትይዝ፣ እጇ እንድትቆረጥ ሕጉ ያዛል (ዘዳ። 25፡11)። የረዥም ጊዜ ውጊያው ምድራዊና ሰማያዊ ነገርን ለመምረጥ በነበረበት ጊዜ፣ ይህ የአካል ክፍል ለመውለድ የታሰበ በመሆኑ ምርጫውን ትታ ትውልድንና መበስበስን ከሚያገለግል ነገር ጋር ተጣበቀች።
በራሳቸው አስተሳሰብ የሚመሩና የሚያስተምሩ ቆራጥ ያልሆኑ ሰዎች ብዙውን ጊዜ ወደ ተወው ነገር ተመልሰው እንደ ሎጥ ሚስት ስሜታቸውን ስለሚያውቁ ምንም ፋይዳ የለውም። ወደ ኋላ ተመለከተች፣ እና ለዛም ነው የጨው ዓምድ ሆነችው (ዘፍ። 19፡26)፣ እና በዚያም እስከ ዛሬ ድረስ ላላመኑት ማስጠንቀቂያ ትቀራለች። የሎጥ ሚስት ተምሳሌት የሆነችው እንዲህ ያለ ልማድ ነው: ልማዱ ከእሱ ለመራቅ የሚፈልጉትን ወደ ራሱ ይስባል።
ስለዚህም ነው ወደ ቤተ መቅደሱ የሚገቡትን ጸሎታቸውን ጨርሰው ወደ ፊት እንዳይመለሱ በገቡበት በር ሳይሆን በተቃራኒው እንዲወጡ ሕጉ ያዛል። ይህ ማለት በበጎነት መንገድ ላይ በጥርጣሬ ከመንገድ ልንርቅ አይገባም ማለት አይደለምን? ደጋግመን ወደ ኋላ መመለሳችን ወደ ኋላ እንድንመለስ ያደርገናል፣የማደግን ተነሳሽነት ያዳክመናል እና ወደ ቀድሞው ኃጢአታችን እንድንመለስ ያዘንብልናል። ልማድ ሰውን በራሱ ውስጥ ለማቆየት እና ወደ በጎነት ልምምድ እንዳይመለስ ለመከላከል በቂ ጥንካሬ አለው። ክህሎት ከልምምድ ይወለዳል፣ ልማድ ተፈጥሮ ይሆናል፣ ተፈጥሮም ለመለወጥ ወይም ለመድገም አስቸጋሪ ነው። ተፈጥሮ በጥቂቱ ለመዞር ስትገደድ ወዲያውኑ ወደ ኋላ ይመለሳል፤ ነገር ግን፣ ከራሱ ወሰን የተቀዳደደ፣ ከቀላል ልማድ ወደ ጥሩ እና ወደ ተመሰረተ ክህሎት ለመሄድ በታላቅ ጥረት እርምጃውን ካልወሰደ ወደ ፍጽምና አይደርስም።
እንደ ልማዷ የምትኖር ነፍስ፡ በጣዖታት ላይ እንዴት እንደተቀመጠች፣ ቅርጽ ከሌላቸው ነገሮች ጋር እንደተጣበቀች፣ ወደ ከፍታ የሚያደርሰውን ተግሣጽ ለመከተል ፈቃደኛ ባለመሆኗ እና፡- “በሴቶች ልማድ ነኝና በፊትህ መነሳት አልችልም” ስትል አስብ (ዘፍ። 31፡35)። በዓለማዊ ነገሮች ራሷን ለረጅም ጊዜ ያጽናናችና በራሱ ምንም ዓይነት ቅርጽ በሌለው ላይ የተቀመጠች፣ ነገር ግን በሰው ችሎታ የምትቀበል ነፍስ እንዲህ ናት። ሀብት፣ ዝና እና ሌሎች ዓለማዊ ነገሮች መልክ የላቸውም። በእነሱ ውስጥ ምንም ግልጽ ወይም የተገለጸ ነገር የለም። እውነትን በማታለል መልክ ያታልላሉ እና በየቀኑ በሺህ መንገድ ይለውጣሉ።
እኛ እራሳችን ነገሮችን የምንቀርጽው በሃሳባችን ውስጥ የተወሰነ ጥቅም ከማይጠቅም ጋር ነው። የሰውነትን ፍላጎት በውድ ፈጠራዎች እናረካለን፣ ስፍር ቁጥር በሌላቸው ጣፋጭ ምግቦች የተቀመመ ምግብ በማዘጋጀት እና ለቅንጦት እና ለደስታ የሚያማምሩ ልብሶችን በመልበስ። በጥቂቱም ቢሆን ልንረካ ስንችል፥ በዚህ ከንቱነት ስንሰደብ ራሳችንን እናጸድቃለን። ቅርጽ ለሌላቸው ነገሮች ቅርጽ ከመስጠት በቀር ምን እናደርጋለን? እንደዚህ አይነት ነፍስ በጣዖት ላይ ትቀመጣለች ብለን በትክክል ተናግረናል። በተነገረው ነገር ላይ አጥብቆ ያሳመነው ነፍስ በእነዚህ ነገሮች ላይ ይጣበቃል፣ ማለትም፣ ልማድን እንጂ እውነትን አያገለግልም፣ እናም በእነዚህ ልማዶች፣ ልክ እንደ ርኩሰት፣ የራሷን ተፈጥሮ ያቆሽሻል። በቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ መቀመጥ ማለት በበጎ ሥራ ሥራ ፈትነት እና ተድላ መውደድ ማለት ነው።
ቅዱሳት መጻሕፍት በጨለማና በሞት ጥላ ውስጥ የሚኖሩትን ሲጠቅስ ስለ ሥራ ፈትነት ይናገራል (ኢሳ 9፡2) በድህነትና በብረት የታሰሩ፣ ምክንያቱም ጨለማና ብረት እንዳይሠሩ ይከለክላቸዋል። በልባቸው ወደ ግብፅ የተመለሱትን ሲያስታውስ ስለ ሆዳምነት ይናገራል እርስ በእርሳቸውም “በስጋ ድስት አጠገብ ተቀምጠን እስክንጠግብ ድረስ በላን” (ዘፀ። 16፡3)። እና በእውነት የተደሰቱ ሰዎች በጋለሞታ አጠገብ ተቀምጠዋል፣ ምኞትን በሚያቃጥል እና በማይቋረጥ ሙቀት፤ ሆዳምነት የደስታ እናት ናት። እሷ ክፉ ምኞትን ታመጣለች፣ እና ሌሎች ፍላጎቶች ይከተሏታል፤ ከእሱ፣ ከሥሩ እንደሚወጡት፣ ሌሎች ምኞቶች ይበቅላሉ፣ እነሱም ቀስ በቀስ የፈጠረውን ፍላጎት በመቀላቀል ቀንበጦቻቸውን ወደ ሰማይ ከፍ ያደርጋሉ።
ለስግብግብነት ቁጣ እና ሀዘን ሴት ልጆች እና ሆዳምነት ቡቃያዎች ናቸው። ሆዳም ሰው ረሃቡን ለማርካት ሀብትን ይፈልጋል እንጂ አይጠግብም። ሀብት ማሰባሰብ ሲያቅተው ቁጣ ይነሳል። በድክመት ምክንያት ቁጣ ወደ ተግባር መሸጋገር በማይችልበት ጊዜ ንዴት በሃዘን መከተሉ የማይቀር ነው። በደረቱና በሆዱ የሚሄድ ሁሉ ደስ የሚያሰኙት ነገሮች ሲደርሱበት በሆዱ ይራመዳል፤ እና እነርሱ ከሌለው፣ ቁጣው ከሚመጣበት፣ በደረት ላይ ይንቀሳቀሳል። ከረሜላ ወዳዶች ሲነፈጉ ይናደዳሉ እና ይበሳጫሉ።
ስለዚህም ነው ታላቁ ሙሴ የፍርድን ጥሩር በካህኑ ደረት ላይ ያስቀመጠው (ዘጸ። 28)፣ በምሳሌያዊ አነጋገር የተደበቀው የቁጣ ግፊት በሃሳብ መመራት እንዳለበት ያሳያል። የፍርድ ጥሩር የማስተዋል ቃል ነው። ካህኑ ፍጽምና የጎደለው ስለሆነ በጥንቃቄ ቁጣውን ይገድባል፤ ፍጹም ሙሴ ግን ቍጣውን ሁሉ ከእርሱ ያርቃል፡ የፍርዱን ጥሩር አይለብስም ነገር ግን ጡቱን መሥዋዕት አድርጎ ያቀርባልና፡- “ሙሴም ደረቱን ወስዶ በእግዚአብሔር ፊት መሥዋዕት አድርጎ አቀረበው” (ዘሌ። 8፡29) ተብሏል። ሌሎች ቍጣአቸውን ሁሉ ገና አልከለከሉም ምኞታቸውንም በማስተዋል አልከለከሉም ነገር ግን በትጋት አሸንፏቸው። ትከሻው የድርጊት እና የጥረት ምልክት ስለሆነ ደረትን እና ትከሻውን የሚያቀርቡት እነዚህ ናቸው ።
በሆድ ላይ መራመድ መንስኤው ሆድ ስለሆነ በጣም ትክክለኛው የሞሊሲ ምልክት ነው። ሆዱ ሲሞላ ምኞቶች እና ሌሎች ፍላጎቶች ይጠናከራሉ፤ ባዶ ሲሆን እነሱ የበለጠ ጸጥ ያሉ እና ሰላማዊ ናቸው። አሁንም በሚታገሉት እና ፍጹም በሆኑት መካከል ያለው ልዩነት እዚህ አለ። ለሙሴ የምግብን ጣዕም ሙሉ በሙሉ በመቃወም "ሆዶችንና እግሮቹን ታጥቧል" (ዘሌ። 9:14) – እዚህ በሆድ ውስጥ ደስታን መረዳት አለብን፣ በእግሮቹም ደስታ። ነገር ግን አሁንም በውጊያ ላይ ያለ ሰው የሚያጥበው የሆድ ዕቃውን ሳይሆን የሆድ ዕቃውን ነው። እና ሌላ ልዩነት አለ: "ታጠበ" እና "መታጠብ አለበት" ማለት አንድ አይነት ነገር አይደለም፤ የመጀመሪያው በፈቃደኝነት፣ ሁለተኛው በግዳጅ ነው።
ፍፁም ሰው የነፃ ፈቃዱን በጎነት ለመፈፀም ይተጋል፣ አሁንም የሚተጋ ግን በመመሪያው ተገፋፍቶ፣ ደረቱ እንዲወገድ እና አንጀቱ እንዲታጠብ በቅንዓት ይመለከታል። ጠቢብ ሰው ቁጣውን ሁሉ ይጥላል እና ይቆርጣል፣ ነገር ግን ውስጡን መቁረጥ አይችልም። ተፈጥሮ ተስማሚ ምግብ ለመመገብ በጣም የተከለከለውን እንኳን ያስገድዳል፤ የጽድቅንና የጸናውን የነፍስ ቃል የማይከተሉ ነገር ግን በርኵስ መብል የተበላሹ ሆዳቸው ይቃጠላል። እናም ሰውነት በእንደዚህ አይነት ይዘቶች የተሞላ በመሆኑ ምኞት ጥሙን ሊያረካ አይችልም እና ከዚያም ከሆድ እብጠት በኋላ "ማህፀኑ ይደርቃል" (ዘኁ። 5፡21)። አእምሮ መልካም ሥራን ለመውለድ አቅም አጥቶ ቀርቷል፤ ሆዱ በብዙ ምግቦች የተቃጠለ መንፈሳዊ ጥረትን ያጠፋል፡ ጡቶች ይጠወልጋሉ የሚለው ቃል ይህ ነው።
ለዚያም ነው ሆዳም በሆዱ ላይ የሚራመደው፣ ምክንያቱም እሱ ሙሉ በሙሉ ወደ ደስታ ደስታ ዘንበል ይላል። በጎነትን መኖር የጀመረ ሰውን የሚያደለውን ምግብ በመተው ስቡን ከሆድ ውስጥ ይለያል። መንፈሳዊው ተዋጊ መነኩሴ በሆድ ውስጥ ያለውን ያጥባል፤ እና ፍጹም ሰው ሆዱን በሙሉ ያጥባል፣ ሁሉንም ነገር ከመጠን በላይ ይጥላል። ቅዱሳት መጻሕፍት “በደረትህና በሆድህ ትሄዳለህ” ያለው ምንም አያስደንቅም። ደስታ በጸና ለሚቆሙት ሳይሆን በእንቅስቃሴ ላይ ያሉ እና ግራ መጋባት የሞላባቸው ነው።
ከሆዳምነት ኃይል ጋር በጣም የቀረበ የዝሙትን ፍላጎት የሚያንቀሳቅስ ኃይል ነው። ስለዚህ ተፈጥሮ የእነዚህን ስሜቶች ተፈጥሮ ለማሳየት በመፈለግ የትውልድ አካላትን ከሆድ በታች አስቀመጠ ፣ በዚህም ቅርባቸውን ያሳያል። ይህ ስሜት ሲዳከም፣ በሆድ ውስጥ ድክመት ምክንያት፤ ነገር ግን ሲያብጥ እና ሲታወክ ጥንካሬው ከሆድ ነው። ሆዳምነት የዝሙትን ስሜት ብቻ ሳይሆን መልካም የሆነውን ሁሉ ያጠፋል። ይህ ስሜት በሰዎች ውስጥ ሲያድግ እና በላያቸው ላይ ሲገዛው፣ ሁሉንም መልካም ልምዶች ያበላሻል እና ያጠፋል: ራስን መቻልን፣ ልከኝነትን፣ ድፍረትን፣ ትዕግሥትን እና ሌሎች በጎነትን ሁሉ።
ነቢዩ ኤርምያስም ይህንን ሲገልጽ፡- “ከዘበኞች አለቃ ጋር የነበረው የከለዳውያን ሠራዊት የኢየሩሳሌምን ቅጥር ሁሉ አፈረሱ” (ኤር 52፡14)። በጠባቂው ካፒቴን የሆዳምነትን ስሜት ይረዳል። የመቶ አለቃው ሆዱን ለማገልገል በሙሉ ኃይሉ እንደሚታገል እና ሀብትን ሁሉ ፈልስፎ ለቁጥር የሚያዳግት ጣፋጭ ምግብ እንደሚፈልግ ሁሉ ሆዳምነት ለጉሮሮ ጣፋጭ ምግብ ለማግኘት በሁሉ መንገድ ያሰበዋል። እና የተለያዩ ምግቦች የበጎነትን ድጋፍ ያጠፋሉ። ጣፋጮች እና ማጣፈጫዎች ቀድሞውንም ላደገ በጎነት እንኳን እንቅፋት ይሆናሉ እና ወደ ጥፋት ያመራሉ ፣ ጥንካሬውን እና ጥንካሬውን እያንቀጠቀጡ ያወድቁታል። መብዛት በጎነትን እንደሚያጠፋ ሁሉ ልከኝነትም የክፉዎችን የመቋቋም አቅም ያጠፋል።
የባቢሎናውያን ጠባቂዎች የኢየሩሳሌምን ቅጥር እንዳፈረሱት፣ ማለትም ሰላማዊ ነፍሳትን፣ ሥጋዊ ደስታን በምግብ ማብሰል ጥበብ እንደሚያነቃቁ፣ እንዲሁም የሚጠቀለል የገብስ እንጀራ የምድያምን ድንኳኖች አፈረሰ (ዮሐ። 7፡13)። ቀላል ምግብ የዝሙትን ፍላጎት ያጠፋል። ምድያማውያን በእስራኤል ውስጥ ዝሙትን ስላስገቡና እጅግ ብዙ ወጣቶችን ስላስወገዱ የዝሙት ፍቅር ምሳሌ ናቸው። ቅዱሳት መጻሕፍት ምድያማውያን በድንኳን ውስጥ ይኖራሉ፣ ኢየሩሳሌም ግን በግንብ የተከበበች እንደሆነች በትክክል ይናገራል። በጎነትን የያዘው ሁሉ የጸናና የተረጋገጠ ነውና፣ ክፋትን የያዘው ግን መልክና ጥላ ብቻ ነው እንጂ ከማታለል በምንም መንገድ አይለይም።
ስለዚህም ቅዱሳን ከማይጠፉ ሰዎች ጋር መኖር ወደ ጥፋት እንደሚመራ አይተዋልና ከሚል በሽታ ይልቅ ከተማዎችንና ከብዙ ጭውውት የራቁ ነበሩ። ለዚያም ነው ከእነርሱ ጋር ምንም አልወሰዱም፤ ንብረታቸውን ሁሉ ትተው ወደ ኋላ እንኳን አላዩአቸውም። ስለዚህም ኤልያስ ይሁዳን ለቆ በቀርሜሎስ ተራራ ኖረ (1 ነገ። 18፡19)፣ የዱር አራዊት የሞሉበት፣ ከዛፍ ፍሬ በቀር ምንም የሚበላ ነገር በሌለበት በረሃ፤ የሥጋንም ፍላጎት በማርካት ያንን ፍሬ በላ። ኤልሳዕም ከመምህሩ፣ ከሌሎች መልካም ልማዶች ጋር፣ የበረሃ ሕይወትን በመውረስ ተመሳሳይ መንገድ ይኖር ነበር። ዮሐንስም በዮርዳኖስ ምድረ በዳ ተቀመጠ አንበጣንና የበረሃ ማርን በላ፥ ለሰውነትም የሚያስፈልጉት ነገሮች ጥቂቶች እንደሆኑ ለብዙዎች አሳይቶ ተድላ ፍለጋን ገሠጸ።
ሙሴም ለእስራኤላውያን ስለ መና ያለውን ሕግ በሰጣቸው ጊዜ ለአንድ ቀን ብቻ እንዲሰበስቡ አዘዛቸው (ዘጸ። 16፡4)፣ ይህም የሚያሳየው ሰው ለአንድ ቀን በሕይወት እንዲኖር እንጂ ለሚቀጥለው ስንቅ አያከማችም። ሰው ያለው ለአስተዋይ እንዲበቃው፥ ብዙ ያለውንም ሲሰጥ ለእግዚአብሔር እንደሚመሰክር አስቦ ነበርና። ምንጊዜም ስጦታውን ለሰዎች የላከ ይመስል አስቀድሞ ስንቅ የሚያዘጋጁት በእግዚአብሔር መግቦት ወይም በእግዚአብሔር ጸጋ የማያምኑ ይመስላል።
ባጭሩ ቅዱሳን ሁሉ “ዓለም ያልተገባቸው ለእነርሱ በምድረ በዳና በተራራ በዋሻና በምድር ጕድጓድ ተቅበዘበዙ፤ የበግና የፍየል ቆዳ ለብሰው፣ ችግረኛና መከራ እየተቀበሉ፣ እየተንገላቱ፣ ከክፉዎችና ከክፉ ከተሞች የሚሸሹ ከተማዎችን እየሸሸጉ ወደ ሌላ ቦታ ሄዱ” (ዕብ። 11፡37-38) ለዚህ ነው። የከንቱነት ኃይል እንዳይነጥቃቸውና ወደ ግራ መጋባት አውሎ ነፋስ እንዳይመራቸው ሞልተዋል። የዱር እንስሳት ከወንዶች ያነሰ ጉዳት ስለሚያደርሱ ከዱር አራዊት ጋር በመኖር ደስተኞች ነበሩ። የዱር አራዊት ኃጢአትን ስለማያስተምሩን ነገር ግን በተቃራኒው በጎነትን እያደነቁ እና አክብረውታልና ከሰዎች መሸሽ ከዳተኞች መሸሽ እና በወዳጅ አራዊት መታመን የተሻለ እንደሆነ ቆጠሩት። ቅዱሳኑ ዳንኤል በሰዎች ሞት እንደተፈረደበት በአንበሶች ግን መዳኑን አስታውሰዋል፡ አንበሶች በጥላቻ የተወገዘውን ሰው ያለ አግባብ አድነው ሰዎች ያለ ዋጋ ትተውት የሄዱትን እውነት ጠብቀው ቆዩ።
አንበሶች በግፍ በተፈረደባቸው ላይ ፍትሃዊ ፍርድ ፈጸሙ፣ ስለዚህም የዚያ ሰው በጎነት ለሰው ልጆች ጥላቻና ጠላትነት፣ ለዱር አራዊትም ክብርና ክብር ነው። ከእኛ መካከል ለተሻለ ሕይወት ፍቅር የሚሰማው፣ የቅዱሳንን መልካም ምግባርን ይኮርጃል፣ ከሥጋዊ ሥጋዊ ትእዛዛት ዘወር ብሎ፣ ነፃነቱን አግኝቶ ፈጣሪው ያስፈታውን የሜዳ አህያ ተከተለው (ኢያ። 39፡5) በከተማው ውስጥ የበቅሎ ነጂውን ጩኸት የሚንቅና የበላይ ተመልካቹን ጩኸት የማይሰማ። እስከ አሁን ድረስ ከሥጋ ምኞትና ከኃጢአት ጋር ተሳስሮ ሸክሙን እንዲሸከም ከተማርነው ዛሬ ከእስራቱ ነፃ ልናወጣው እንችላለን። በባሕርይ ሳይሆን በልማድ ባለቤቷ የሆኑት ቢቃወሙትም፣ “ለጌታ ያስፈልገዋል” (ማር።11፡3) በአንደበታችንና በድምፃችን ብቻ ሳይሆን በውስጣዊ ስሜታችን እንዴት እንደምንጠይቀው ሲሰሙ ወዲያው ይለቁታል፣ በሐዋርያዊ ልብስ ያጌጠች፣ የቃሉን ተሸካሚ እንድትሆን፣ ወይም፣ ለምለም ለምለም የምትሆን ቃሏን እንድትከተል፣ ቃሏን እንድትከተል፣ ሣርዋን እንድትከተል፣ ለምለም ለምለም እንድትሆን፣ ሣርዋን እንድትከተል፣ ሣርዋን እንድትከተል ወደ እንግዳ ሕይወት የሚሄድ መለኮታዊ መጽሐፍ። ለአለም እና እዚያም ምግብ እና ታላቅ ደስታን ማግኘት።
ደግሞም እግዚአብሔር በምድረ በዳ የተወው የሜዳ አህያ እንዴት አረንጓዴ ሣርን ሁሉ እንደሚፈልግ አስቡበት። ከስሜታዊነት ነፃ የሆነ ሰው የመለኮታዊ ነገሮችን ማሰላሰል መሻቱ፣ የፍትወት እርጥበቱን ማድረቅ በቂ ነው ከተባለ በቀር።
ዓለማዊ ጉዳዮችን ትተን ለነፍስ ወደ መልካም ነገር እንመለስ። እስከ መቼ ነው የልጆች ጨዋታ እየተጫወትን እንደ ወንድ ማሰብ እንቢ የምንለው? የእኛ ቅንዓት ከልጆች ቅንዓት ያነሰ እስከሆነ ድረስ፣ በታላቅ ነገር እንዴት እንደሚሳካ ከእነርሱ እንኳን አንማርም? እያደጉ ሲሄዱ ጨዋታቸውን ትተው በቀላሉ የአሻንጉሊት ፍቅርን ያስወግዳሉ። ምናልባት በልጅነታቸው ፊሽካ ፈረሶችን እና ጋሪዎችን ይወዱ ነበር እናም ትንሽ ሳሉ እና ጨዋታዎች የሚያውቁት ምርጥ ነበሩ ፣ ስለ እነርሱ በጣም ይወዱ ነበር ። ነገር ግን ልጁ ሲያድግ እና ሰው ሲሆን ጨዋታዎችን ወደ ጎን በመተው ቅንዓቱን ወደ ሌላ ነገር ይለውጣል። እኛ ግን በልጅነት ቆይተናል ለጨዋታ እና ለሳቅ ብቻ የሚገባቸውን ነገሮች እያደነቅን ወደ ተሻለ ነገር ለመሸጋገር እና ለወንዶች የሚስማማውን ሀሳብ ለመቀበል አንቸኩልም። በምድራዊ ተድላዎች መካከል እንቀራለን፣ ሁሉንም ነገር በማስተዋል የሚመለከቱትን እንደ እድሜያቸው ሳቅ እናደርጋለን።
ትልቅ ሰው አፈር ላይ ተቀምጦ እንደ ልጅ አሸዋ ውስጥ ሲሳል ማየት ያሳፍራል። እና ዘላለማዊ ሀብትን የሚደሰቱ ሰዎችን በአፈር ውስጥ ተኝተው የስእለት ፍጻሜያቸውን ከስራቸው ክብር ጋር ሲያዋርዱ ማየት የበለጠ አሳፋሪ ነው። የዚህ ምክንያቱ ደግሞ ከሚታየው በላይ የሆነ ነገር ስለማናስብ ነው፤ የአሁኑን እቃዎች ድህነት ከወደፊት እቃዎች ሀብት ጋር አናወዳድርም፤ እዚህ እንደከበሩ በሚቆጠሩት ዕቃዎች ብሩህነት ተደንቀናል፣ ፍላጎታችንም በእነሱ ላይ ተጣብቋል። ሁልጊዜም የሚሆነው፣ በእይታ ውስጥ ምንም የተሻለ ነገር በማይኖርበት ጊዜ፣ መጥፎው በክብር የተያዘ እና የምርጦችን ቦታ ይይዛል። ወደፊት ስለሚመጡት መልካም ነገሮች ከፍ ያለ ግንዛቤ ቢኖረን ኖሮ የተገኙትን መለስ ብለን አንመለከትም።
እንግዲህ ከአሁኑ ለመራቅ እንጀምር፤ ሀብትና ሀብት፣ ሐሳብን የሚያሰጥምና በክብደቱ የሚጎትተውን ነገር ሁሉ እንንቃ። መርከቧን ለማቅለል ከጭነቱ የተወሰነውን ወደ ላይ እንወረውረው። አውሎ ነፋሱ ሲመጣ ጥቂት ነገሮችን እንወረውር፣ ይህም አእምሮ የሆነው መሪ እና ተሳፋሪው፣ ሀሳባችን ነው። አውሎ ነፋሱ ሲመጣ መርከበኞች ለዕቃዎቻቸው ትኩረት አይሰጡም እና ሸክማቸውን በእጃቸው ወደ ባህር ውስጥ ይጥላሉ፣ ምክንያቱም ህይወታቸው ከሸቀጦቻቸው የበለጠ ዋጋ ያለው ነው። በጣም ውድ የሆኑትን እቃዎች እንኳን ወደ ባህር ውስጥ ይጥላሉ፣ ስለዚህ መርከቧ፣ በጭነቱ ተጥለቀለቀ፣ ውሃ አይሞላም። ታዲያ ለምንድነው ለሕይወት ስንል ነፍስን ወደ ታች የሚጎትተውን የማንንቅ?
ለምንድነው እግዚአብሄርን መፍራት እንደ ባህር ፍርሃት በኛ ላይ ሃይል አይኖረውም? ይህንን ጊዜያዊ ህይወት ማቆየት የሚፈልጉ ሰዎች በንብረታቸው ላይ በመጥፋታቸው ብዙ አያዝኑም፤ እኛ ግን የዘላለም ሕይወትን እንሻለን እንላለን ነገር ግን ጊዜያዊውን አንንቅም፤ ሁሉን በማጣት ራሳችንን ከማዳን በጊዜ መጥፋትን እንመርጣለን። ስለዚህ ነው የምለምናችሁ፡ ጠላታችን በእርሱ ላይ ምንም ስለሌለ ሁሉንም ነገር እንጥል። ተዋጊዎቹ ያለ ልብስ ለመዋጋት ይወጣሉ፤ የትግሉ ህግ ራቁታቸውን ወደ መድረክ ይወስዳቸዋል። ሞቃትም ሆነ ቀዝቃዛ ልብሳቸውን ወደ ጎን ይጥላሉ፤ ከመካከላቸውም አንዱ ልብሱን ለማውለቅ ፈቃደኛ ባልሆነ ጊዜ ለመዋጋት ፈቃደኛ አይሆንም።
ከሰዎች የበለጠ ጠንካራ ጠላቶችን ለመዋጋት እና ለመዋጋት ቃል ገብተናል። ነገር ግን ልብሳችንን ያላወለቅን ብቻ ሳይሆን ብዙ ሸክሞችን በትከሻችን ተሸክመን ለመዋጋት እየሞከርን ለጠላቶቻችን የሚጠቅሙንን መሣሪያ እየሰጠን ነው። ሀብት የሚፈልግ ሰው ከየአቅጣጫው በቀላሉ ሊጠቃ የሚችል ሰው እንዴት ከክፉ መናፍስት ጋር ይዋጋል? ሀብት ያለው የስግብግብነትን መንፈስ እንዴት ይዋጋል? ስፍር ቁጥር በሌላቸው ጭንቀቶች የታሰረ ሰው ከጭንቀት ሁሉ ተወግዶ ከአጋንንት ጋር ለመዋጋት እንዴት ይወጣል? መለኮታዊ ቅዱሳት መጻሕፍት እንዲህ ይላሉ፡- “በዚያ ቀን የተራቆተ ይሸሻል” (ኤሜ 2፡16)። ራቁቱን በህይወት ጉዳይ ብዙ የጭንቀት ልብስ ያልለበሰ ሰው ነው፤ እርቃኑን በንብረት እና በሀብት ከባድ ሀሳቦች እንቅስቃሴው የማይደናቀፍ ሰው ነው። ቢቻል እንኳ እንዲህ ያለውን ሰው ለመያዝ ለክፉ አድራጊዎች ቀላል አይደለም።
ታላቁ ዮሴፍ ራቁቱን ቢሆን ኖሮ ግብፃዊቷ ሴት የምትይዘው ነገር አታገኝም ነበር፣ የእግዚአብሔር ቃል እንደሚለው፡- “ልብሱን ይዛ፡ ከእኔ ጋር ተኛ፡ አለችው። ( ዘፍጥረት 39:12 ) ልብሶች ሥጋዊ ነገሮች ናቸው፣ በስሜታዊነት የሚጎትተን። እስካሁን ያላስወገዱት፣ ስሜት ወደ ራሱ ይስባቸዋል። በዓለም ሁሉ ፊት መንፈሳዊ ተዋጊ መነኩሴ የነበረው ዮሴፍ የአካሉ ፍላጎት በኃይል ወደ ኅብረትና ተድላ እየገፋው መሆኑን አይቶ በእመቤታችን ፊት ራቁቱን መሆን እንዳለበት ተረድቶ ወደ ኋላ እንዳትይዘው እና ሊያስገድደው አልቻለም። መጐናጸፊያውን ጥሎ ሸሽቶ ራቁቱን በምግባር እንደ ገነት ወጣ የቀደመውን አዳምን ተከትሎ ከእግዚአብሔር ዘንድ የተለየ ክብር ዕርቃኑን ተቀበለ በአመፃም ምክንያት ልብስ አስፈለገው።
አዳም የእግዚአብሔርን ትእዛዝ እንዲጥስ ከሚመከሩት ጠላቶች ጋር ሲዋጋ፣ በመድረኩ እንዳለ ተዋጊ ራቁቱን ነበር። በተሸነፈና በፈራ ጊዜ ልብስ ተቀበለ: ውጊያውን በመተው ራቁቱን አጣ። ስለዚህም ነው ጠቢቡ ሰሎሞን፡- "እርሱ ይመጣልና መጎናጸፊያውን አንሡ" ያለው (ምሳ። 20፡16)። ከመድረኩ ውጪ በነበረበት ወቅት የተዋጊውን ጀግንነት በስሜት ልብስ ሸፍኖ የማይዋጉትን ጥሩ ቀሚስ ለብሶ ነበር። ሊዋጋ ቢመጣ ግን ልብሱን አውልቅ፤ ራቁቱንም ብቻ ሳይሆን በዘይትም ተቀባ።
ባላንጣ ራቁቱን የሚይዝ ታጋይ ቀላል አይደለም እና ቢይዘውም የተቀባ ታጋይ በቀላሉ ያመልጣል። ለዚያም ነው ጠላቶች እርስ በእርሳቸው በአቧራ ለመርጨት የሚሞክሩት፣ ስለዚህም ሰውነቱ ትንሽ እንዲንሸራተት እና ለመያዝ ቀላል ይሆናል። እናም በጦርነቱ ውስጥ ያለው አቧራ፣ እነዚያ በእኛ ውጊያ ውስጥ ምድራዊ ነገሮች ናቸው፤ በዚያም ዘይት ያለው ምድራዊ ነገር ንቀት ነው። በዘይት የተቀባው ሰው ከጠላቱ እጅ በቀላሉ እንደሚያመልጥ፣ አቧራው የሚረጨው በቀላሉ ሊለቀቅ እንደማይችል ሁሉ፣ እዚህ ላይ ደግሞ ዲያቢሎስ ምንም የሚጨነቀውን ሰው ሊይዘው ቀላል አይደለም። ነገር ግን የሚጨነቅና የሚደክም የልቡናውን ብርሃን እንደ አፈር ይሸከማል እንጂ ከዲያብሎስ ሽንገላ በቀላሉ ማምለጥ አይችልም።
ከእንክብካቤ ነፃ መውጣት የፍጹም ነፍስ ምልክት ነው፤ ፍጽምና የጎደለው ነፍስ በጭንቀት ትዋጣለች። ስለ ፍፁም ነፍስ፡- “በእሾህ መካከል እንዳለ አበባ” (መኃልየ 2፡2) ተብሏል፤ ይህም ማለት በብዙ ነገር በሚጨነቁ ሰዎች መካከል ያለ እንክብካቤ የምትኖር ነፍስ ማለት ነው። በወንጌልም ሊሊ ማለት “አይሠሩም አይፈትሉምምም፤ ሰሎሞንም እንኳ በክብሩ ሁሉ ከእነርሱ እንደ አንዲቱ አልለበሰም” (ሉቃ። 12፡27) ስለ አበቦች ስለ ተባለ ከጭንቀት ነፃ የሆነች ነፍስ ማለት ነው።
ብዙ ጭንቀት ስላላቸው ደግሞ፡- የኃጥኣን ሕይወት በሙሉ በጭንቀት ያልፋል ይባላል። ይህ በእውነት ነውር ነውና፤ ሕይወቱን ሁሉ ስለ ሥጋ ነገር በመጨነቅ ማሳለፍና የሚመጣውን ሕይወት ከቶ ሳያስብ። ምንም እንኳን ብዙ ጊዜ ባይፈልግም ፣ እና ለነፍስ ትንሽ ክፍልን አትስጡ ፣ ሁሉንም ጊዜን ለሰውነት ይስጡ ፣ ይህም ለማደግ በጣም ብዙ ስለሚፈልግ ሙሉ ህይወት ፍጹም ለመሆን በቂ አይደለም ። እናም ለነፍሳችን የተወሰነ ጊዜ የምንሰጥ ብንመስልም በቸልተኝነት እና በቸልተኝነት እንሰራለን ምክንያቱም የሚታዩ ነገሮች ከንቱነት ወደ ጥፋት ይመራናል። የተፈጥሮ ውበት ሳይኖራቸው የሚያልፉትን ለማሳሳት በተንኮል ራሳቸውን ለውጠው አስቀያሚ ጋለሞቶችን የሚያታልሉ ሰዎች ላይም እንዲሁ ነው።
እናም አሁን ያለው ከንቱነት ካሸነፈን በኋላ፣ እኛ በፍትወት የተወሰዱትን ነውራቸውን ማየት ተስኖን እንኖራለን። ለዚያም ነው አስፈላጊ ፍላጎቶቻችንን በማርካት ላይ አናቆምም፣ ይልቁንም የተትረፈረፈ ህይወት ማደራጀት እንፈልጋለን እና በሁሉም ዓይነት ግዢዎች ደስ ይለናል። ሰውነት የሚፈልገውን ነገር የሚለካው የሸቀጦችን ፍላጎት እንደሚወስን እና ከዚያ በላይ የሆነ ማንኛውም ነገር ቀድሞውኑ ትክክል እንዳልሆነ አናይም። ከሰውነት ጋር የሚስማማ ቀሚስ ያስውበዋል እና ፍላጎትን ያገለግላል፤ ነገር ግን እግሮቹን አጣምሮ ወደ መሬት የሚጎትት ረዥም ቀሚስ ደስ የማይል እና መንገዱን ያስገባል።
በተመሳሳይ መልኩ ከአካል ፍላጎት በላይ የሆኑ ንብረቶች ለበጎነት እንቅፋት ናቸው እና የነገሮችን ባህሪ እንዴት እንደሚያውቁ ከሚያውቁ ሰዎች ታላቅ ኩነኔን ይቀበላሉ። ስለዚህ በስሜት ህዋሳቶች መካከል የተነሱትን መስማት የለብንም ወይም በአእምሮ ነገሮች መካከል እንዴት መኖር እንዳለባቸው የማያውቁትን በሞኝነት መከተል የለብንም እና ለዚያም ነው ለጊዜያዊው ፍቅር ያላቸው። ዓይነ ስውራንን ስለ ቀለም፣ ደንቆሮዎችንም ስለ ሙዚቃ፣ ማለትም መፍረድ የማይችሉትን ማማከር እና አሁን ባለው ዕቃ ለመርካት የመረጡ ይመስል እንደመመካከር ነው። ዓይነ ስውራን ነገሮችን በጥንቃቄ እና ያለ ስሜት ለመመዘን አእምሯቸው ጥንካሬ የሌላቸው ናቸው።
ከእነዚህም አንዱ የከርሚ ልጅ አካን ነበር፣ በድንኳኑ ውስጥ ለኢያሱ በሕዝቡ ፊት፣ የሰረቀውን ብሩ ከሥሩ እንደቀበረው (ኢያሱ 7፡21)። የከበረና የሚያብረቀርቅ ነገርን ለላቀ ነገር የወሰደና አእምሮውን ከሥሩ የሚሰውር፣ ወደ ዲዳ ፍጡራን ደረጃ ዝቅ ብሎ፣ ነገሮችን እየታዘዘና እያለም የሚሄድ፣ ምክንያቱም አእምሮው ከሥልጣን ዙፋን ወርዶ በባሪያነት ማዕረግ ውስጥ ስለተገኘ፣ ከዚህም በላይ የተኮነነ ባሪያ ነው። በአደራ እንደተሰጠው ሁሉ በሱ ቦታ ቢቆይና ቢፈርድ ኖሮ የማታለል መነሳሳትን በመግታት ትክክለኛ እና እውነተኛ ፍርድ ያስተላለፈ ነበር። በአስፈላጊው ገደብ ውስጥ መቆየት እና እነሱን ላለማለፍ በሙሉ ሀይልዎ መጣር ጥሩ ነው።
አንድ ሰው ለዓለማዊ ደስታ መሻት በጥቂቱም ቢሆን ሲሰጥ፣ ምንም ዓይነት ምክንያት ራሱን ከማስነሳት አያግደውም። ከፍላጎቱ በላይ ያለው ገደብ የለውም። ሃላፊነት የጎደለው እና ማለቂያ የሌለው ስራ ፈት ስራ ሁል ጊዜ አላስፈላጊ የሆነውን ፍላጎት ያሰራጫል፣ ልክ እንደ እሳት ነዳጅ ሲጨመርበት። የተፈጥሮ አስፈላጊነት ድንበር ከተሻገረ በኋላ፣ ወንዶች በምድራዊ ህይወት ውስጥ ስኬትን መፈለግ ይጀምራሉ: በእንጀራ ምትክ ደስ የሚል ምግብ፣ በውሃ ምትክ ወይን እና ውድ ወይን ይፈልጋሉ፤ ያረጁ ልብሶችን መልበስ አይፈልጉም፣ ነገር ግን አዲስ ጥሩ የሱፍ ልብሶችን ይግዙ፣ ቀለሙን እንኳን ይመርጣሉ። ከሱፍ ቀሚሶች ከበፍታ ወደተሸመነው ይሸጋገራሉ ከዚያም የሐር ልብሶችን ይፈልጋሉ፣ በመጀመሪያ ሜዳማ እና በኋላም በጦርነት፣ በእንስሳት እና በተለያዩ ታሪኮች ያጌጡ ናቸው። የብር እና የወርቅ መነጽሮች ይገዛሉ፣ በምግብ ላይ ብቻ ሳይሆን በእንስሳት ፊት ለፊት እና በአልጋው አጠገብ ይቀመጣሉ።
ከመጠን በላይ መብዛት በጣም ዝቅተኛ ፍላጎቶችን እንኳን ሳይቀር ሲደርስ እንዴት እንዲህ ባለው ብልግና ውስጥ ስለ ልከኝነት መናገር እንችላለን? ለአካል ብክነት የታቀዱ ኮንቴይነሮች እንኳን ቀላል ሊሆኑ አይችሉም፣ እና ብር እንደዚህ አይነት አሳፋሪ ጥቅም ላይ መዋል አለበት። የዋህነት የመጨረሻው ጫፍ ላይ ይደርሳል፡ ለውርደት የታሰቡ እቃዎች የሚከበሩት በቁሳቁስ ዋጋ ምክንያት ነው። እና ይህ ቀድሞውኑ ከተፈጥሮ ጋር ይቃረናል። እንደ ተፈጥሮ ያለው ሕይወት ፈጣሪ ለእኛም ለእንስሶችም ያቋቋመው ነው፡- “እነሆ እኔ ሰጥቻችኋለሁ” ሲል እግዚአብሔር ሰዎችን “በምድር ሁሉ ላይ ዘርን የሚዘራውን ተክል ሁሉ… ለመብል ሰጥቻችኋለሁ” (ዘፍ 1፡29)።
እኛ ለራሳችን ያን ምግብ እንደ ዲዳ እንስሳት ተቀበልን እና በፈጠራችን ወደ ቅንጦት ቀይረነዋል፡ ታዲያ እኛ ከእነሱ የበለጠ ሞኞች አይደለንምን? እንስሳቱ በተፈጥሮአዊ ወሰን ውስጥ ይቆያሉ እና የእግዚአብሔርን ትእዛዛት የትኛውንም አይጥሱም ፣ እኛ ግን በምክንያታዊነት ፣ ከጥንታዊው ህግ ሙሉ በሙሉ ወጥተናል። እንስሳት ምግብ አላቸው? የዳቦ ጋጋሪዎችና የወጥ ቤት ፈጠራዎች ለሆዳቸው ጣፋጭ ምግቦችን ያዘጋጃሉ? በቀደምት ቀላልነታቸው፣ ሣር በመብላት፣ በጥቂቱ ረክተው፣ ከምንጩ ውኃ መጠጣት፣ እና እንዲያውም ብዙ ጊዜ አይቀሩም?
በዚህ መንገድ መኖር ከሆድ በታች ያለውን ደስታ ይቀንሳሉ፣ በበለጸጉ ምግቦች ፍላጎትን ባለማበሳጨት፣ የወንድና የሴትን ልዩነት አያውቁም። የዓመቱ አንድ ወቅት ብቻ ያንን ልዩነት ያስታውሳቸዋል፣ የተፈጥሮ ህግ አንድ ላይ ሲያመጣቸው ዝርያቸውን ለማራባት። በሌሎቹ ጣቢያዎች ስለ እንደዚህ ዓይነት ፍላጎት ምንም የማያውቁ ያህል እርስ በርሳቸው ዘንጊዎች ናቸው። ነገር ግን በወንዶች ውስጥ በተጣሩ ምግቦች ምክንያት ለዝሙት ያለው የማይጠግብ ፍቅር በዱር ምኞቶች ይሞላል እና ስሜቱ ለአፍታ እንዲረጋጋ አይፈቅድም።
ስለዚህ የሸቀጦች ግዢ በጣም ጎጂ ከሆነ እና ለሁሉም ፍላጎቶች እንደ ምክንያት ሆኖ የሚያገለግል ከሆነ፣ የዚህ በሽታ መንስኤ ከሆነ፣ ነፍሳችን በጥሩ ሁኔታ ላይ እንድትሆን ከፈለግን ያንን ምክንያት እናጥፋ። ምንም ሳናገኝ የስግብግብነትን ስሜት እንፈውስ እና ከከንቱ የሰዎች ስብስብ፣ ብቸኝነትን እንቀበል።
በሰዎች ግርግር ውስጥ መኖር ለሰላማዊ የህይወት ስርዓት ጎጂ ነው እናም ያጠፋል። ለተበከለ አየር የተጋለጡ ሰዎች በተለያዩ በሽታዎች እንደሚታመሙ ሁሉ ከግድየለሽ ወንዶች ጋር የሚኖሩትም የክፋታቸው ተካፋይ ይሆናሉ። ዓለምን የከዱ ከዓለም ጋር ምን የሚያመሳስላቸው ነገር አለ? “በሜዳ የሚኖር ወታደር ሁሉ እርሱን ደስ ሊያሰኘው ከፈለገ በዚህ ሕይወት ጉዳይ አይገባም” (2ጢሞ 2፡4)። የህይወት ጉዳዮች አንድ ሰው የወታደርን ስራ እንዲወስድ አይፈቅድም። እና ያለ ልምድ ከባለሙያዎች ጋር እንዴት እንዋጋለን?
ነገር ግን እውነቱ መነገር ያለበት፡ ስንፍና እና ግድየለሽነት በመታገል ጠላታችን ሲወድቅ እንኳን ልናሸንፈው አንችልም፤ አሁንም ቆመን ብንሆንም ድል ባደረግነው ጠላት እንጠቃለን። ከጥቅም ተነሥተው የወደቁትን ከጦርነት በኋላ የሚዘርፉ ሰዎች ብዙ ጊዜ በሜዳ ላይ በተኙት እጅ ይጠፋሉ፤ ምንም የማይረባ ዘረፋ ቢሰበስቡም። የተሸነፈ ጠላት ትንፋሹን ወደ ላይ ስንደርስ ተመሳሳይ ነገር ይደርስብናል።
ሀብትን እየፈለጉ ሙታንን እየገፈፉ ከፊሎቹም በሕይወት እያገኙ እርሱን መበጣጠስ እንደጀመሩ ብዙውን ጊዜ ሟች ድብደባ እንደሚቀበሉ፣ በስንፍናም የድላቸውን ክብር እንደማዋረድ፣ እኛም አረመኔውን በሙሉ ድፍረትና ራስን በመግዛት ድል ስናደርግ – ወይም አሸንፈናል ብለን እናምናለን – ከዚያም ልብሱን እየያዝን ፣ ማለትም ፣ ሰዎች ወደ እርሱ መልካም እንደሆኑ የሚቆጥሩትን ፣ ሥልጣንን እንሞታለን ፣ ሥልጣንን እንወስዳለን ፣ እናም እርሱን እንሞታለን ። ራሳችንን ለእርድ አሳልፎ መስጠት።
ስለዚህም ጠላትን በንጽሕናቸው ያሸነፉ አምስት ደናግል ሞቱ ነገር ግን ከስግብግብነት በተወለዱ ልባቸው ጥንካሬ የተነሣ ራሳቸውን በሰይፋቸው ላይ የጣሉ ምንም እንኳ የተሸነፈው ጠላት ሊያጠፋቸው ባይችልም ጸንተው ስለቆሙ ነው። ስለዚህ ነፍሳችሁን ከንብረቱ ጋር እንዳታጠፉ ከእርሱ ምንም አትመኙ። ሁሉንም ሰው መጥራቱን ይቀጥላል እና በጣም ታማኝ የሆኑትን ይፈልጋል፤ ወድቀህ ብትሰግድልኝ ይህን ሁሉ እሰጥሃለሁ ብሎ ራሱን ጌታን ጠርቶአልና (ማቴ 4፡9)። የማያስፈልገውን እርሱን ለማሳሳት ቢሞክር አስፈላጊ እና በህይወቱ ክቡር ነው ተብሎ በሚገመተው ነገር፣ በስሜት ህዋሳት ነገር ለመደሰት ስላሰቡ ሰዎች ምን እንላለን? አያሳስታቸውም?
በአካል ፍልሚያ ካደግን ራሳችንን በአምልኮት እንለማመድ። “ሰውነት መለማመድ በጥቂቱ ይጠቅማል፣ እግዚአብሔርን መምሰል ግን ለሁሉ ይጠቅማል” (1ጢሞ። 4፡8)። የፍላጎት ጠላቶችን ለማሸነፍ በሚፈልጉ ሰዎች ነፍስ ውስጥ መልካም ሥርዓትን ትዘረጋለች። ተዋጊዎች ከልጅነት ጨዋታዎች ጀምሮ ሰውነታቸውን መለማመዳቸው፣ ብዙ መንቀሳቀስ፣ ድፍረትን እና ጥንካሬን ተምረው ለትግል መዘጋጀታቸው ተገቢ እንደሆነ ሁሉ የአምልኮ ሥርዓቱን የጀመሩ ሰዎችም የፍትወት እንቅስቃሴን ማቆም ተገቢ ነው።
ለእነርሱ ደግሞ አስፈላጊ ነው – እነሱ ቀድሞውኑ ስሜታቸውን ከተቆጣጠሩት ፣ ያደጉባቸው ፍላጎቶች አሁንም ያበሳጫቸዋል እና ወደ ልማዳቸው ሥራ ይስቧቸዋል ፣ እና ቀድሞውኑ ንቁ በጎነት ካገኙ እና ሀሳባቸውን ሲከታተሉ – አእምሮአቸውን በንቃት እንዲጠብቁ ፣ አእምሮአቸው በስርዓት አልበኝነት እየተንቀሳቀሰ ወደ ፍጽምና የጎደለው ነገር ውስጥ እንዳይገባ። ባጭሩ፣ የቀደሙት የሰውነት እንቅስቃሴዎችን ለመቆጣጠር ይፈልጋሉ፣ የኋለኞቹ ደግሞ ሀሳባቸውን በመግታት ወደ ልዩ እና በጣም ጥበበኛ ህይወት ይመራሉ፣ ስለዚህም ምንም አይነት ዓለማዊ ህልሞች አእምሮን ከመለኮታዊ ሃሳቦች አያዘናጉም።
የምሕረትን ነገር የሚፈልግ ሰው ኃይሉን ሁሉ ወደሚፈልገው ነገር ማምራት ይኖርበታል፣ ስለዚህም ተራ የሰው ሐሳብ ለፍትወት የሚሠራበት ጊዜ እንዳይኖረው። ስሜት ሁሉ፣ በያዘው ሰው ላይ ሲቀሰቅሰው፣ ሃሳቡን በምርኮ ይይዛል። እንግዲህ በበጎነት የሚቀናው ስለ ምን አስተሳሰቡን አያርቀውም? አንድ ሰው ሲበደል ለአንዳንድ ውጫዊ ማነቃቂያዎች ትኩረት ይሰጣል፣ ሀሳቡ ከበደለው ሰው ምስል ጋር ሲታገል?
ሀብትን የሚፈልግ ሰውም እንዲሁ ነው: እንደዚህ ያሉ ሕልሞች ሲይዙት፣ የሚያገኙት ትርፍ የሚያመጡትን ነገሮች ብቻ ነው የሚመለከተው። ለዝሙት የተሰጠው ሰው ብዙውን ጊዜ ስለ አንድ ነገር ለሌሎች ይነጋገራል፣ ነገር ግን በውስጡ ያለውን ስሜት ይደብቃል እና የተፈለገውን ምስል በአዕምሮው ውስጥ ያስቀምጣል፣ ከእሱ ጋር ውይይት ያደርጋል፣ በዙሪያው ያለውን ሁሉ ይረሳል፤ በፊቱ የሚደረገውን ወይም የተነገረውን ምንም ሳያውቅ፣ በራሱ ምናብ ውስጥ ሙሉ በሙሉ ተጠምዶ እንደ ድምፅ አልባ አምድ ተቀምጧል። ሕጉ እንዲህ ዓይነቱን ነፍስ ከአእምሮዋ የራቀች፣ በራሱ ጉዳይ የተጠመቀችና ከውጭ ምንም የማትቀበል ስለሆነ፣ ተለያይታ የተቀመጠች ነፍስ ሊላት ይችላል፣ ምክንያቱም ርኩስ ቅዠቶች ተጥለቅልቃለች።
እንደዚህ አይነት ዝንባሌዎች ሀሳቡን ለስሜታዊነት ማቆየት እና ከስሜት ህዋሳት ነፃ ማውጣት ከቻሉ ፣ የጥበብ ፍቅር አእምሮን ወደ ከፍተኛው ከፍታዎች ከፍ የሚያደርግ ፣ ከስሜት ህዋሳት እና ከአስተዋይ ነገር ሁሉ ነፃ አውጥቶ የአዕምሮውን ዓለም እንዲያሰላስል ያስተምራል! ሀሳቡ የተቃጠለ ወይም የተቆረጠ ሰው ከመከራው እንደማያልፍ ሁሉ ህመሙ ሁሉን ነገር ያጨልማል፣ስለሆነም ስለ አንድ ነገር በስሜታዊነት የሚያስብ ስሜቱ ወደ ምን እንደሚገፋው ብቻ ማሰብ ይችላል።
ህመም ባለበት ቦታ ለስራ ቦታ የለም፤ ሐዘን ባለበት፣ ደስታ የለም፤ ሀዘን ባለበት ቦታ ደስታ የለም። ጠንክሮ መሥራት ደስታን አያመጣም ፣ ታላቅ ደስታ ከሀዘን ፣ ሀዘንም ከደስታ ጋር አይጣመርም። እነዚህ ሁሉ ተቃራኒ ፍላጎቶች ናቸው፤ መቼም ወደ አንድ አይጣመሩም እናም እርስ በእርሳቸው ወደ ወዳጅነት አይዘነጉም፣ ምክንያቱም የማይታረቅ ጠላትነት እና መለያየት በተፈጥሯቸው ነው።
ስለዚህ የጥሩነት ንፅህና በዓለማዊ ነገሮች ሃሳብ አይሸፈን፣ የአስተሳሰብም ግልጽነት በጭንቀት አይጨልም፣ የእውነተኛው ጠቢብ ሰው ምስል በራሱ ውበት እንዲበራና በትዕቢት ከንፈር እንዳይናቅ ወይም በሚጽፉ ሰዎች ባለማወቅ መሳለቂያ እንዳይሆን፣ የአስተሳሰብ ግልጽነት በጭንቀት አይሸፈን። ነገር ግን በሰዎች ባይሆን፥ ቢያንስ በሰማያዊ ኃይላት ወይም በራሱ በጌታ ክርስቶስ የተመሰገነ ይሁን፥ ቅዱሳን እንኳ ምስጋናቸውን የሚፈልጉበት። ታላቁ ዳዊት የሰውን ክብር ረግጦ “ምስጋናዬ በአንተ ነው ነፍሴም በእግዚአብሔር ሐሴት ታደርጋለች” በማለት እግዚአብሔርን ውዳሴ ፈለገ። ብዙ ጊዜ ሰዎች በቅንዓት መልካሙን ያዋርዳሉ፤ ጌታ ግን ለሰው ፊት ሳያደላ በሥራ ይፈርዳል፤ ሥራችንንም በጽድቅ ይገመግማል። የመልካም ስራችን ደስታ አይንህን ደስ ያሰኘው።
ሰዎች ግን ለበጎ ሥራ ዋጋ የማይሰጡ ክፉዎችንም መቅጣት ለማይችሉ፣ በምቀኝነት ወይም በስሜታዊነት በጎ ሥራን በክፉ ቃል ቢደብቁ፣ በእግዚአብሔርና በመላእክት ዘንድ የታወቀ ሕይወትን በስድብ ቢያጠፉም ብዙ መናገር አያስፈልግም። በሽልማት ጊዜ በበጎነት የኖሩ ዋጋቸውን የሚቀበሉት ከሰው ፍርድ ሳይሆን ከእግዚአብሔር ከራሱ ነው፤ እርሱም ደግሞ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋና ዘላለማዊ ፍቅር ይሰጠናል፤ ለእርሱም ከአብና ከመንፈስ ቅዱስ ጋር አሁንም ዘወትርም እስከ ዘላለምም እስከ ዘለዓለም ክብር ይሁን። አሜን።
የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ምዕራፎች ማውጫና ቀጣይ ንባብ
- ⬅️ ቀዳሚው ድርሳን (48/50)፦ ቅዱስ ኒሎስ ጾመኛው — የቅዱስ አባታችን የኒሎስ ጾመኛው መቅድም ስለ ጸሎት
- 📚 ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫ (ሁሉም 50 ድርሳናት)፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ ማውጫና ሥነ-መለኮታዊ መመሪያ
- ➡️ ቀጣዩ ድርሳን (50/50)፦ የተርጓሚው መደምደሚያ — የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ታሪካዊና ሥነ-መለኮታዊ መደምደሚያ
- 🕊️ ተዛማጅ መንፈሳዊ መጽሐፍ፦ የመንፈሳዊ መንገደኛ ልባዊ ትረካዎች ለመንፈሳዊ አባቱ (ስለ ኢየሱስ ጸሎት)
📱 የዘወትር የጸሎት ሕይወትዎን በ Pray.ee መተግበሪያ ያጠናክሩ፦ የቅዱሳን አበውን ትምህርቶችና የኢየሱስን ጸሎት በየዕለቱ በሥርዓት ለመለማመድ ነጻውን የ Pray.ee የጸሎት መተግበሪያ ከ Google Play ያውርዱ። መተግበሪያው የ40 ቀን የጸሎት ቆጣሪ (40-day prayer tracker)፣ ዕለታዊ የጸሎት ማስታወሻ (daily reminders) እና ያለ ኢንተርኔትና ያለ ማስታወቂያ ለማታ ንባብ ምቹ በሆነ የጨለማ ገጽታ (Dark Mode) የቅዱሳን አበውን ጽሑፎች የማንበብ አገልግሎት ይሰጣል።
ሥነ-መለኮታዊና መንፈሳዊ ማስታወሻ፦ የቅዱስ ኒሎስ ጾመኛው ትምህርትና ንቃተ ልቡና (Nepsis)
በ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) መድብል ውስጥ የሚገኘው የቅዱስ ኒሎስ ጾመኛው ትምህርት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማዊ ትውፊት — በተለይም ከመጽሐፈ መነኮሳት (ማር ይስሐቅ፣ ፊልክስዩስ እና አረጋዊ መንፈሳዊ) ጋር ጥልቅ መንፈሳዊ አንድነት አለው። ዋናው ዓላማው ንቃተ ልቡና (Nepsis) ማለትም አእምሮንና ልብን ከክፉ ሐሳቦች መጠበቅ፣ በትሕትናና በንስሐ መመላለስ፣ እንዲሁም «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» በሚለው የልብ ጸሎት ከእግዚአብሔር ጸጋ ጋር መዋሐድ ነው።
የአበው መንፈሳዊ ጥንቃቄ፦ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቅዱሳን አባቶች ጸሎትን እንደ አስማታዊ ቃል (magical mantra) ወይም ያለ ንስሐና ያለ ትሕትና በራስ ጥበብ ብቻ እንደሚፈጸም ሥጋዊ ልምምድ ከመቁጠር አጥብቀው ያስጠነቅቃሉ። እውነተኛ ጸሎት የሕያው እግዚአብሔርና የሰው ነፍስ የፍቅር ግንኙነት ስለሆነ ከምስጢረ ንስሐ፣ ከቅዱስ ቁርባን፣ ከትሕትናና ከባልንጀራ ፍቅር ጋር ተያይዞ ሊፈጸም ይገባል።
ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች (FAQ)
ይህ የቅዱስ ኒሎስ ጾመኛው ድርሳን በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ ምን ያስተምራል?
ይህ የቅዱስ ኒሎስ ጾመኛው ድርሳን («እግዚአብሔር ያደረበት የቅዱስ አባታችን የኒሎስ ጾመኛው የተጋድሎ ድርሳን (153 ምዕራፎች ስለ ጸሎት)») የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ዋና ክፍል ሲሆን፣ ስለ መንፈሳዊ ንቃተ ልቡና (Nepsis)፣ ከክፉ ሐሳቦችና ከፍትወታት ስለ መንጻት፣ ስለ ትሕትናና ስለ ዘወትር ጸሎት የሚያስተምር የአበው መመሪያ ነው።
ምእመናን የ«ፊሎካሊያ» ትምህርቶችን በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው እንዴት ሊተገብሩ ይችላሉ?
ምእመናን በንስሐ፣ በትሕትና፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብና «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» የሚለውን የኢየሱስ ጸሎት በሰላምና በትኩረት በመጸለይ የቅዱሳን አበውን ምክር በሕይወታቸው መተግበር ይችላሉ።
ሙሉውን የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) 50 ድርሳናት በአማርኛ የት ማግኘት ይቻላል?
ሁሉንም 50 የ«ፊሎካሊያ» ምዕራፎችና የቅዱሳን አበው ድርሳናት በ Pray.ee ድረ-ገጽ በሚገኘው ሙሉ የአማርኛ ማውጫ (/am/filokaliya-fikre-senay-mulu-metsihaf-mawcha/) እንዲሁም በነጻው የ Pray.ee የሞባይል መተግበሪያ ላይ በነጻ ማንበብ ይችላሉ።