«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ / ዶብሮቶሊዩቢዬ) — ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫና የቅዱሳን አበው 50 ድርሳናት በአማርኛ

ጥቅምት 23, 2026 · ሄሲካዝም, መጻሕፍት, ስለ ሄሲካዝም መጽሐፍ, ፊሎካሊያ (ፍቅረ ሠናይ)

«ፊሎካሊያ» (በግሪክ፦ Φιλοκαλία፣ በግዕዝና በአማርኛ፦ «ፍቅረ ሠናይ» ወይም «የመንፈሳዊ ውበት ፍቅር»፣ በስላቮኒክ፦ «ዶብሮቶሊዩቢዬ») ከ4ኛው እስከ 15ኛው መቶ ክፍለ ዘመን የነበሩ የምሥራቅ ኦርቶዶክስ ቅዱሳን አበው ስለ ንቃተ ልቡና (Nepsis)፣ ስለ ልብ መጠበቅ፣ ስለ ንስሐና ስለ ኢየሱስ ጸሎት የጻፏቸው ድንቅ መንፈሳዊ ድርሳናት ታላቅ መድብል ነው። ከዚህ በታች የልብ ጸሎት መሠረታዊ ቃልና ከኤስ. ማቲያሽ (S. Matiyash) ትርጉም የተዘጋጁት ሁሉም 50 ድርሳናት ሙሉ የአማርኛ ማውጫ በቅዱሳን አበው ተከፋፍለው ለፈጣን ንባብ ቀርበዋል።

የኢየሱስ ጸሎት (የልብ ጸሎት ቀኖናዊ ቃል)፦
«ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ።»
(በግዕዝ፦ «እግዚኦ ኢየሱስ ክርስቶስ ወልደ እግዚአብሔር ሕያው፣ ተሣሃለኒ ሊተ ለኃጥእ።»)

የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫ — ሁሉም 50 ድርሳናት በቅዱሳን አበው

ሁሉም የ«ፊሎካሊያ» ምዕራፎችና ድርሳናት ለንባብ እንዲመቹ በ25ቱ ቅዱሳን አበውና በመደምደሚያው በሥርዓት ተከፋፍለው ከዚህ በታች ቀርበዋል፦

ቅዱስ እንጦንስ ታላቁ

ድርሳን 1፦ የቅዱስ አባታችን የታላቁ እንጦንስ 170 ምዕራፎች፦ ስለ ሰው ጠባይና ስለ በጎ መንፈሳዊ ሕይወት የተሰጡ ትምህርቶች

ቅዱስ ማርቆስ መናኝ

ቅዱስ ስምዖን አዲሱ ነባቤ መለኮት

ቅዱስ ጎርጎርዮስ ዘሲና

ቅዱስ ቴዎሌፕቶስ ዘፊላደልፊያ

ቅዱስ ካሊስቶስ ፓትርያርክ

ድርሳን 20፦ የብፁዕ ፓትርያርክ ቅዱስ ካሊስቶስ ምዕራፎች ስለ ጸሎት
ድርሳን 21፦ የቁስጥንጥንያው ፓትርያርክ የቅዱስ ካሊስቶስ የትኩረት ጸሎት ዘዴ
ድርሳን 22፦ የዚያው የቅዱስ ካሊስቶስ አጭር ትምህርት ስለ ጸሎት

ካሊስቶስና ኢግናጥዮስ ዘክሳንቶፑሎስ

ድርሳን 23፦ የመነኮሳት ካሊስቶስና ኢግናጥዮስ ዘክሳንቶፑሎስ መመሪያ (100 ምዕራፎች)፦ በጸጥታና በምንኩስና ለመኖር ለሚወዱ የተሰጠ ሕግና ሥርዓት

አባ ኤვაግሪዮስ

ቅዱስ ኢሳይያስ ባሕታዊ

ድርሳን 27፦ የቅዱስ ኢሳይያስ ባሕታዊ 27 ምዕራፎች ስለ አእምሮ (ልቡና) አጠባበቅ

ቅዱስ ጴጥሮስ ዘደማስቆ

ቅዱስ ዮሐንስ ዘካርፓቶስ

ቅዱስ ዲያዶኮስ ዘፎቲኪ

ቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ

ካሊስቶስ ካታፊጊዮታ

ድርሳን 37፦ የካሊስቶስ ካታፊጊዮታ (አንጀሊኩደስ) ምዕራፎች ስለ መለኮታዊ አንድነትና ተመስጦ

አባ ፊልሞና

ድርሳን 38፦ ስለ አባ ፊልሞና እጅግ ጠቃሚ መንፈሳዊ ቃል

ቅዱስ ቴዎድሮስ ዘኤዴሳ

ድርሳን 39፦ የቅዱስ አባታችን የቴዎድሮስ ዘኤዴሳ 100 ተግባራዊ የተጋድሎ ምዕራፎች
ድርሳን 40፦ የዚያው የቅዱስ አባታችን የቴዎድሮስ ዘኤዴሳ የተመስጦ ድርሳን

ኤልያስ ኤክዲኮስ

ድርሳን 41፦ የአበው ጥበብ አበቦች ስብስብ (ፍሎሪሌጂየም) መቅድም
ድርሳን 42፦ የጥበብ አበቦች ስብስብ፦ በኤልያስ ኤክዲኮስ የተሰበሰቡ የቅዱሳን ጠቢባን ምክሮች
ድርሳን 43፦ የዚያው የኤልያስ ኤክዲኮስ የተመስጦ ምዕራፎች
ድርሳን 44፦ የዚያው የኤልያስ ኤክዲኮስ ተግባራዊና የተመስጦ ምዕራፎች

ቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ

ድርሳን 45፦ ስለ ቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ (መግቢያ)
ድርሳን 46፦ የቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ ትምህርት፦ ስለ ስምንቱ ክፉ የፍትወት ሐሳቦች
ድርሳን 47፦ የቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን መልእክት ወደ አበምኔት ሌዎንጢዮስ፦ ስለ ገዳመ አስቄጥስ ቅዱሳን አባቶችና ስለ መንፈሳዊ ማስተዋል

ቅዱስ ኒሎስ ጾመኛው

ድርሳን 48፦ የቅዱስ አባታችን የኒሎስ ጾመኛው መቅድም ስለ ጸሎት
ድርሳን 49፦ እግዚአብሔር ያደረበት የቅዱስ አባታችን የኒሎስ ጾመኛው የተጋድሎ ድርሳን (153 ምዕራፎች ስለ ጸሎት)

የተርጓሚው መደምደሚያ

ድርሳን 50፦ የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ታሪካዊና ሥነ-መለኮታዊ መደምደሚያ

በ«ፊሎካሊያ» ቅጾች (Volumes) ለማሰስ

📱 «ፊሎካሊያ»ንና የዘወትር ጸሎትን በስልክዎ ይያዙ — ነጻውን የ Pray.ee መተግበሪያ ያውርዱ፦
የቅዱሳን አበውን 50 ድርሳናትና የኢየሱስን ጸሎት በየዕለቱ በሥርዓት ለመጸለይ የ Pray.ee መተግበሪያን ከ Google Play በነጻ ያውርዱ። መተግበሪያው የ40 ቀን የጸሎት ቆጣሪ (40-day prayer tracker)፣ ዕለታዊ የጸሎት ማስታወሻ (daily reminders)፣ እና ያለ ኢንተርኔትና ያለ ምንም ማስታወቂያ ለሌሊት ጸሎትና ንባብ ምቹ በሆነ የጨለማ ገጽታ (Dark Mode) የማንበብ አገልግሎት ያቀርባል።

1. የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ታሪካዊ አመጣጥና ሥነ-ጽሑፋዊ ጉዞ

«ፊሎካሊያ» (Φιλοκαλία τῶν Ἱερῶν Νηπτικῶν — የቅዱሳን ንቁሓን አበው ፍቅረ ሠናይ) በኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ ከመጽሐፍ ቅዱስና ከቅዳሴ መጻሕፍት ቀጥሎ እጅግ ሰፊ መንፈሳዊ ተጽዕኖ ያሳደረ የአበው ድርሳናት ስብስብ ነው። ቃሉ ከሁለት የግሪክ ቃላት — ፊሊያ (φιλία — ፍቅር) እና ካሎስ (καλός — መልካምነት፣ መንፈሳዊ ውበት፣ ሠናይነት) የተመሠረተ ሲሆን፣ ትርጓሜውም «የሁሉም መልካምነትና የማይጠፋው መለኮታዊ ውበት ምንጭ የሆነውን እግዚአብሔርን መውደድ» ማለት ነው።

በዚህ መድብል ውስጥ የተካተቱት ጽሑፎች ከ4ኛው መቶ ክፍለ ዘመን (ከገዳማዊ ሕይወት አባት ከቅዱስ እንጦንስ ታላቁ፣ ከቅዱስ ኢሳይያስ ባሕታዊ፣ ከቅዱስ ማርቆስ መናኝ እና ከቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን) ጀምሮ በደብረ ሲና (ቅዱስ ሄሲኪዮስ ቀሲስ፣ ቅዱስ ፊሎቴዎስ ዘሲና፣ ቅዱስ ጎርጎርዮስ ዘሲና)፣ በሶርያና በደማስቆ (ቅዱስ ጴጥሮስ ዘደማስቆ፣ ቅዱስ ቴዎድሮስ ዘኤዴሳ)፣ በቁስጥንጥንያ ስቱዲዮስ ገዳም (ቅዱስ ስምዖን አዲሱ ነባቤ መለኮት፣ ቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ) እና በደብረ አቶስ (ኒኪፎሮስ መነኩሴው፣ ቅዱስ ካሊስቶስ ፓትርያርክ፣ ካሊስቶስና ኢግናጥዮስ ዘክሳንቶፑሎስ) እስከ 15ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ድረስ የተጻፉ የአሥራ አንድ ምዕተ ዓመታት የጸሎት ልምድ ፍሬዎች ናቸው።

በ18ኛው መቶ ክፍለ ዘመን በደብረ አቶስ ገዳማት ተጠብቀው የቆዩትን እነዚህን የብራና መጻሕፍት ቅዱስ መቃርዮስ ዘቆሮንቶስ እና ቅዱስ ኒቆዲሞስ ዘአቶስ (አጊዮሪት) አሰባስበውና አርመው በ1782 ዓ.ም. በቬኒስ ከተማ በግሪክኛ አሳተሟቸው። ወዲያውኑም በሞልዳቪያ ኒያምትስ ገዳም የነበረው ዩክሬናዊው አረጋዊ አባት ቅዱስ ፓይሲዮስ ቬሊችኮቭስኪ (1722–1794) ወደ ቤተ ክርስቲያን ስላቮኒክ ቋንቋ «ዶብሮቶሊዩቢዬ» (Добротолюбіє) በሚል ርዕስ ተረጎመውና በ1793 ዓ.ም. ታተመ። እዚህ በአማርኛ የቀረቡት 50 ድርሳናት የቅዱስ ፓይሲዮስን ቀኖናዊ እትም መሠረት አድርጋ ሊቋ ሶፊያ ማቲያሽ (S. Matiyash) ካዘጋጀችው የተሟላ ትርጉም በጥንቃቄ የተዘጋጁ ናቸው።

2. «ፊሎካሊያ» እና የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማዊ ትውፊት

ለኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን አማኞችና መነኮሳት የ«ፊሎካሊያ» ትምህርት እንግዳ ሳይሆን የራሳችን ጥንታዊ የግዕዝ ገዳማዊ ቅርስ መንትያ ወንድም ነው። ምክንያቱም የ«ፊሎካሊያ» መሠረት የሆኑት የ4ኛውና የ5ኛው መቶ ክፍለ ዘመን የግብጽ በረሃ (ገዳመ አስቄጥስ / ሲሐት፣ ኒትርያ እና ሴሊያ) ቅዱሳን አበው — በተለይም ቅዱስ እንጦንስ ታላቁ፣ ቅዱስ መቃርዮስ ታላቁ፣ አባ ኢሳይያስ ባሕታዊ፣ አባ ኤვაግሪዮስ እና ቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን — በኢትዮጵያ ገዳማት ውስጥ በዜና አበው (Apophthegmata Patrum) እና በገድለ አበው የሚታወቁት ራሳቸው ቅዱሳን አባቶች ናቸው።

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የትርጓሜ ትምህርት ቤቶች ውስጥ ሦስቱ ታላላቅ የምንኩስና መጻሕፍት — መጽሐፈ መነኮሳት (ማር ይስሐቅ ዘነነዌ፣ ፊልክስዩስ ዘመቡግ፣ እና አረጋዊ መንፈሳዊ / ዮሐንስ ሳባ) — ስለ ንጽሐ ሥጋ፣ ንጽሐ ነፍስና ንጽሐ ልቡና የሚያስተምሩት ሥነ-መለኮት በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ ከሚገኘው ካታርሲስ (ንጽሕና / መንጻት)፣ ፎቲስሞስ (ብርሃነ ልቡና) እና ቴዎሲስ (ጸጋ ተዋሕዶ / ፍጽምና) ጋር አንድ ነው። በ5ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ወደ ኢትዮጵያ የመጡት ተስዓቱ ቅዱሳን (ዘጠኙ ቅዱሳን — አቡነ አረጋዊ ዘደብረ ዳሞ፣ አቡነ ጵንጥሌዎን፣ አቡነ ገሪማ፣ አቡነ አፍፄ እና ባልንጀሮቻቸው) እንዲሁም ጻድቁ አቡነ ተክለ ሃይማኖት እና አቡነ ኢየሱስ ሞዓ ያጸኑት የጸጥታ፣ የስግደት፣ የጾምና የዘወትር ጸሎት ሕይወት የዚሁ ሐዋርያዊ የአበው ምንጭ ፍሬ ነው።

ከዚህም በተጨማሪ በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የዕለት ተዕለት የጸሎት ሥርዓት ውስጥ — በጸሎተ ዘወትር፣ በየዳዊት መዝሙር፣ በውዳሴ ማርያምና አንቀጸ ብርሃን፣ በኪዳን ዘነግህ፣ በየሰኔ ጎልጎታ እና በመልክአ ሚካኤል — «እግዚኦ ተሣሃለነ» (ኪርያላይሶን) እያሉ በመቁጠሪያና በስግደት ልብን ሰብስቦ መጸለይ ከ«ፊሎካሊያ» የልብ ጸሎት ትምህርት ጋር በቀጥታ ይገናኛል።

3. የ«ፊሎካሊያ» ዋና ዋና ሥነ-መለኮታዊ ምሶሶዎች

ሀ) ንቃተ ልቡና (Nepsis / Νῆψις) እና የልብ መጠበቅ

ንቃተ ልቡና (Nepsis) በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ እጅግ ዋናው ቁልፍ ቃል ነው። ቅዱስ ሄሲኪዮስ ቀሲስ (ድርሳን 15) እና ቅዱስ ፊሎቴዎስ ዘሲና (ድርሳን 16) እንደሚያስተምሩት፣ ንቃተ ልቡና ማለት በልብ ደጅ ላይ እንደ ንቁ ዘበኛ በመቆም ወደ አእምሮ የሚመጡ ሐሳቦችን ሁሉ መመርመርና ክፉውን ገና ከመግቢያው በኢየሱስ ክርስቶስ ስም መቁረጥ ነው። ጠቢቡ ሰሎሞን «የሕይወት መውጫ ከእርሱ ነውና ከሁሉም ይልቅ ልብህን ጠብቅ» (ምሳሌ 4፥23) እንዳለው፣ ውጫዊ የሥጋ ንጽሕና ያለ ውስጣዊ የልብ ጥበቃ ፍጹም ሊሆን አይችልም።

ለ) ስምንቱ ክፉ የፍትወት ሐሳቦች (Logismoi) እና አምስቱ የፈተና ደረጃዎች

ቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ (ድርሳን 46)፣ አባ ኤვაግሪዮስ (ድርሳን 25) እና ቅዱስ ኒሎስ ጾመኛው ነፍስን የሚዋጉትን ስምንቱ ዋና ዋና የፍትወት ሐሳቦች በጥልቀት ይተነትናሉ፦ 1) ሆዳምነት (ስስት ለምግብ)፣ 2) ዝሙት፣ 3) ገንዘብ መውደድ (ፍቅረ ንዋይ)፣ 4) ቁጣ፣ 5) ዓለማዊ ኀዘን፣ 6) መንፈሳዊ መሰላቸትና ዝለት (Acedia)፣ 7) ከንቱ ውዳሴ፣ እና 8) ትዕቢት።

ቅዱሳን አበው አንድ ክፉ ሐሳብ ወደ ኃጢአት የሚያድግባቸውን አምስት ደረጃዎች ያሳዩናል፦

1. ምክር ወይም ቅስቀሳ (Prosbole)፦ ሐሳቡ ወደ አእምሮ ብልጭ ብሎ ሲመጣ (ይህ ብቻውን ኃጢአት አይደለም)።
2. ውይይትና ጥምረት (Syndiasmos)፦ አእምሮ ከሐሳቡ ጋር መነጋገርና እርሱን ማሰላሰል ሲጀምር።
3. ስምምነት (Synkatathesis)፦ የሰው ነጻ ፈቃድ ለክፉው ሐሳብ ሲሸነፍና በልቡ ሲስማማ።
4. ምርኮ (Aichmalosia)፦ ልብ በሐሳቡ ተይዞ ወደ ተግባር ለመሄድ ሲገደድ።
5. ልማድና ፍትወት (Pathos)፦ በተደጋጋሚ መውደቅ ምክንያት ክፉው ሐሳብ በነፍስ ውስጥ ሥር ሲሰድ።

ሐ) የአእምሮ ወደ ልብ መውረድና የኢየሱስ ጸሎት

ቅዱስ ስምዖን አዲሱ ነባቤ መለኮት (ድርሳን 7)፣ ቅዱስ ጎርጎርዮስ ዘሲና (ድርሳን 8–12)፣ ኒኪፎሮስ መነኩሴው (ድርሳን 17) እና ቅዱሳን ካሊስቶስና ኢግናጥዮስ ዘክሳንቶፑሎስ (ድርሳን 23) እንደሚያስረዱት፣ በውድቀት ምክንያት የሰው አእምሮ (ልቡና / Nous) ከልቡ ተለይቶ በዓለማዊ ሐሳቦች ተበታትኗል። በንስሐ፣ በትሕትናና «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» በሚለው ጸሎት አማካኝነት የተበተነው አእምሮ ወደ መንፈሳዊው ልብ ይመለሳል፤ በዚያም በጥምቀት የተቀበልነው የመንፈስ ቅዱስ ጸጋ (ቅዱስ ማርቆስ መናኝና ቅዱስ ዲያዶኮስ ዘፎቲኪ እንደሚያስተምሩት) በነፍስ ውስጥ ብርሃንና ሰላምን ያበራል።

4. መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሠረቶች (ሰማንያ አሐዱ መጽሐፍ ቅዱስ)

የ«ፊሎካሊያ» አበው ትምህርት ሙሉ በሙሉ በቅዱሳት መጻሕፍት ቃል ላይ የቆመ ነው፦

ዘዳግም 4፥9፦ «ነገር ግን ዓይኖችህ ያዩትን ነገር እንዳትረሳ፣ በሕይወትህም ዘመን ሁሉ ከልብህ እንዳይወጣ ተጠንቀቅ፣ ነፍስህንም እጅግ ጠብቅ።» — የንቃተ ልቡና (Nepsis) ብሉይ ኪዳናዊ መሠረት።
መዝሙረ ዳዊት 50 (51)፥10 እና 17፦ «አቤቱ ንጹሕ ልብን ፍጠርልኝ፣ የቀናውንም መንፈስ በውስጤ አድስ… የእግዚአብሔር መሥዋዕት የተሰበረ መንፈስ ነው፤ የተሰበረውንና የተዋረደውን ልብ እግዚአብሔር አይንቅም።»
የሉቃስ ወንጌል 18፥13፦ «ቀራጩ ግን በሩቅ ቆሞ ዓይኑን ወደ ሰማይ ሊያነሣ እንኳ አልወደደም፣ ነገር ግን፦ አምላክ ሆይ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ እያለ ደረቱን ይደቃ ነበር።» — የኢየሱስ ጸሎት ወንጌላዊ ምንጭ።
የማቴዎስ ወንጌል 15፥19 እና 5፥8፦ «ከልብ ክፉ አሳብ… ይወጣልና» እና «ልባቸው ንጹሕ የሆኑ ብፁዓን ናቸው፣ እግዚአብሔርን ያዩታልና።»
1ኛ ወደ ተሰሎንቄ ሰዎች 5፥16–18፦ «ሁልጊዜ ደስ ይበላችሁ፤ ሳታቋርጡ ጸልዩ፤ በሁሉ አመስግኑ።»
ወደ ፊልጵስዩስ ሰዎች 2፥9–10፦ «ከስም ሁሉ በላይ ያለውን ስም ሰጠው፤ ይኸውም በሰማይና በምድር ከምድርም በታች ያሉት ሁሉ በኢየሱስ ስም ይንበረከኩ ዘንድ ነው።»

5. መንፈሳዊና ጠብቆታዊ (Pastoral) መመሪያ፦ ከመንፈሳዊ ስሕተትና ከአስማታዊ አመለካከት መጠበቅ

ቅዱስ ጎርጎርዮስ ዘሲና (ድርሳን 10፦ ስለ ጸጋና ስለ መንፈሳዊ ስሕተት ምልክቶች) እና ቅዱሳን ካሊስቶስና ኢግናጥዮስ ዘክሳንቶፑሎስ ምእመናን «ፊሎካሊያ»ን ሲያነቡ የሚከተሉትን አራት መሠረታዊ መንፈሳዊ ጥንቃቄዎች እንዲጠብቁ ያስጠነቅቃሉ፦

ጸሎት አስማታዊ ቃል (Magical Mantra) አይደለም፦ የኢየሱስን ጸሎት ያለ ንስሐ፣ ያለ ትሕትናና ያለ እምነት በቃላት ብዛት ወይም በአተነፋፈስ ዘዴ ብቻ ጸጋን በግድ እንደሚያመጣ አስማታዊ ድግምት መቁጠር ከባድ መንፈሳዊ ስሕተት ነው። ጸሎት ከሕያው አምላክ ከኢየሱስ ክርስቶስ ጋር የሚደረግ ትሑት የፍቅርና የምሕረት ልመና ነው።
ምናባዊ ራእዮችን አለመፈለግ (መንፈሳዊ ስሕተት / Preplanenie)፦ በጸሎት ጊዜ በዓይነ ኅሊና ብርሃናትን፣ መላእክትን ወይም ምስሎችን በራስ ፈቃድ ለመሣል መሞከር ለአጋንንት ማታለያ በር ይከፍታል። አበው «አእምሮህን ከማንኛውም ቅርጽና ምስል ባዶ አድርገህ በጸሎት ቃላት ላይ ብቻ በትሕትና ጽና» ብለው ያስተምራሉ።
ከቤተ ክርስቲያን ምስጢራትና ከንስሐ አባት አለመለየት፦ የልብ ጸሎት ከምስጢረ ንስሐ፣ ከቅዱስ ቁርባን (ሥጋውና ደሙ)፣ ከአሥርቱ ቃላት መጠበቅና ከንስሐ አባት ምክር ውጪ ብቻውን ሊቆም አይችልም።
በዓለም ለሚኖሩ ምእመናን ተስማሚ መንገድ፦ ቅዱስ ስምዖን አዲሱ ነባቤ መለኮት በድርሳን 6 (በዓለም ውስጥ እየኖሩ በምግባር ፍጽምና ላይ መድረስ እንደሚቻል) በግልጽ እንዳስተማረው፣ የልብ ጸሎት ለገዳማውያን ብቻ ሳይሆን በቤተሰብና በሥራ ኃላፊነት ውስጥ ለሚኖሩ ክርስቲያኖች ሁሉ የተሰጠ የድኅነት መንገድ ነው።

6. ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች (FAQ)

«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ማለት ምን ማለት ነው?

«ፊሎካሊያ» (Φιλοκαλία) የግሪክ ቃል ሲሆን ትርጉሙም «ፍቅረ ሠናይ» ወይም «የመንፈሳዊ ውበትና የበጎነት ፍቅር» ማለት ነው። ከ4ኛው እስከ 15ኛው መቶ ክፍለ ዘመን የነበሩ የኦርቶዶክስ ቅዱሳን አበው ስለ ንቃተ ልቡና (Nepsis)፣ ስለ ትሕትናና ስለ ኢየሱስ ጸሎት የጻፏቸው 50 መንፈሳዊ ድርሳናት የተሰበሰቡበት ታላቅ መጽሐፍ ነው።

በዓለም ውስጥ የሚኖሩ ምእመናን «ፊሎካሊያ»ን ከየትኛው ምዕራፍ ጀምረው ቢያነቡ ይመከራል?

ጀማሪ አንባቢዎች በመጀመሪያ የቅዱስ እንጦንስ ታላቁን 170 ምዕራፎች (ድርሳን 1)፣ የቅዱስ ማርቆስ መናኝን መንፈሳዊ ምክሮች (ድርሳን 2–4)፣ የቅዱስ ስምዖን አዲሱ ነባቤ መለኮትን ስለ እምነት የተጻፈ ድርሳን (ድርሳን 6)፣ እንዲሁም የቅዱስ ዮሐንስ ካሲያንን ስለ ስምንቱ ክፉ ሐሳቦች የሚያስተምር ድርሳን (ድርሳን 46) ከ«የመንፈሳዊ መንገደኛ ትረካዎች» መጽሐፍ ጋር አጣምረው ቢያነቡ እጅግ ይጠቀማሉ።

«ፊሎካሊያ» ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን «መጽሐፈ መነኮሳት» ጋር ያለው ግንኙነት ምንድን ነው?

ሁለቱም መጻሕፍት ከአንድ የጥንት ሐዋርያዊና የግብጽ በረሃ (ገዳመ አስቄጥስ) አበው ምንጭ የተቀዱ ናቸው። በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የሚታወቁት ማር ይስሐቅ፣ ፊልክስዩስና አረጋዊ መንፈሳዊ ስለ ንጽሐ ሥጋ፣ ንጽሐ ነፍስና ንጽሐ ልቡና የሚያስተምሩት ትምህርት በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ ከሚገኘው የንቃተ ልቡናና የልብ ጸሎት ትምህርት ጋር ሙሉ መንፈሳዊ ስምምነት አለው።

ንቃተ ልቡና (Nepsis) ማለት ምን ማለት ነው?

ንቃተ ልቡና ማለት መንፈሳዊ ንቃት፣ የአእምሮ ጥራትና የልብ ጥበቃ ማለት ነው። ሰው ወደ ልቡ የሚመጡ ክፉ የፍትወትና የትዕቢት ሐሳቦችን ገና ከመግቢያቸው በመለየት በትሕትናና በኢየሱስ ክርስቶስ ስም እየቆረጠ ልቡን ለእግዚአብሔር ማደሪያነት ንጹሕ አድርጎ የሚጠብቅበት መንፈሳዊ ጥበብ ነው።

የኢየሱስን ጸሎት ስንጸልይ ከመንፈሳዊ ስሕተት (Preplanenie) እንዴት እንጠበቃለን?

ከመንፈሳዊ ስሕተት ለመጠበቅ፦ 1) ጸሎትን እንደ አስማታዊ ቃል አለመቁጠር፣ 2) በጸሎት ጊዜ ምናባዊ ምስሎችንና ራእዮችን አለመፈለግ፣ 3) ያለ መንፈሳዊ መምህር ከባድ የአተነፋፈስ ልምምዶችን በራስ ፈቃድ አለመሞከር፣ እና 4) በትሕትና፣ በንስሐ፣ በቅዱስ ቁርባንና በባልንጀራ ፍቅር መጽናት ያስፈልጋል።

ሁሉንም 50 የ«ፊሎካሊያ» ድርሳናት በአማርኛ ያለ ኢንተርኔት እንዴት ማንበብ ይቻላል?

በዚህ የ Pray.ee ሙሉ የአማርኛ ማውጫ ላይ ሁሉንም 50 ድርሳናት በነጻ ማንበብ የሚችሉ ሲሆን፣ ነጻውን የ Pray.ee የሞባይል መተግበሪያ ከ Google Play በማውረድ ደግሞ ያለ ኢንተርኔት፣ ያለ ማስታወቂያና ከ40 ቀን የጸሎት ቆጣሪ ጋር በየዕለቱ መጠቀም ይችላሉ።