ቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ — የቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን መልእክት ወደ አበምኔት ሌዎንጢዮስ፦ ስለ ገዳመ አስቄጥስ ቅዱሳን አባቶችና ስለ መንፈሳዊ ማስተዋል
📖 ከመጽሐፉ የተወሰደ፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫና የቅዱሳን አበው ትምህርቶች | ክፍል፦ ፊሎካሊያ — ቅጽ ፪ (Volume II) | ቅዱስ አባት፦ ቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ | ድርሳን 47 ከ 50
የቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን መልእክት ወደ አበምኔት ሌዎንጢዮስ፦ ስለ ገዳመ አስቄጥስ ቅዱሳን አባቶችና ስለ መንፈሳዊ ማስተዋል
ትልቅ ጥቅም የተሞላ ንግግር።
የአባ ሙሴ መምጣት
እኔና ቅዱስ ጀርመኑስ – ከሕፃንነቱ ጀምሮ፣ በትምህርታቸው፣ በሠራዊቱና በቀሪው የሕይወት ዘመናቸው መንፈሳዊ ወዳጄ የነበርነው – ብዙ ልምድ ያላቸው አባቶች ይኖሩበት ወደነበረው ወደ እስጢፋኖስ በርሃ ደረስን፤ በዚያም አባ ሙሴን ለንቁ ምግባራት ብቻ ሳይሆን እግዚአብሔርንም በመንፈሳዊ ሁኔታ የሚያንጸባርቅ ቅዱስ ሰው አገኘን። ወደ ፍጽምና የምንደርስበትን የትምህርት ቃል እንዲሰጠን በእንባ ለመንነው።
ለረጅም ጊዜ ስንማጸንለት ቆይቶ እንዲህ አለ፡- “ልጆች፣ በጎነት ሁሉ እና እያንዳንዱ ድርጅት የራሱ ዓላማ አለው፣ ያንን ግብ የሚያቀርቡ እና ወደ እሱ የሚያቀኑት የፈለጉትን ግብ ያሳካሉ፣ ገበሬው መሬቱን በሙቀትና በብርድ በትጋት ያርሳል፣ ምክንያቱም እርሻውን ከእሾህና ከአረም ነፃ ማድረግ ስለሚፈልግ፣ እና የመከሩ ሥራ አላማው የእኔን ፍራቻ ወይም ፍራቻ አይደለም። መሬት፣ እና ተግቶ ይነግዳል፣ ምክንያቱም ዓላማው ትርፍ ለማግኘት ነው፣ የንግዱም መጨረሻ የዚያ ትርፍ መደሰት ነው፣ ምክንያቱም የጦርነቱን ክብደት ወይም የሰልፉን ርዝመት አይቆጥሩም፣ ምክንያቱም መለኪያቸው ድፍረትን ማሳየት እና ወታደራዊ ክብርን ማግኘት ነው።
ስእለታችን ደግሞ የራሱ ዓላማ አለው፤ ለእርሱም ምንም ሥራ ወይም ውጊያ አያሸንፈንም፤ ከምግብ እንርቀዋለን፣ የስሜትን ሥራ እናጣምመዋለን፣ ከቅዱሳት መጻሕፍት ማንበብና መማር እንወዳለን፣ ሥራንና መታዘዝን ሁሉ እንፈጽማለን፣ ከምድራዊ ነገር ሁሉ ራሳችንን ለይተን በዚህ ምድረ በዳ እንኖራለን። እና አንተ ሀገርህን፣ ቤተሰብህንና አለምን ሁሉ ንቀህ ተነስተህ ወደ እኛ የመጣህ ባለጌ እና አላዋቂ ሰዎች ንገረኝ፡ አላማህ ምንድን ነው ይህን ሁሉ ለምን አላማ ያደረጋችሁት?
እኛም “ለመንግሥተ ሰማያት” ብለን መለስን። በዚህ ጊዜ አባ ሙሴ፡- “ስለ ፍጻሜው መልካም ተናገርህ። ነገር ግን ከትክክለኛው መንገድ ሳንወጣ ወደ መንግሥተ ሰማያት ለመድረስ በዓይናችን ፊት ምን ዓላማ ሊኖረን እንደሚገባ አልተናገርክም።
ዓላማው የልብ ንጽሕና ነው
እኛም ዝም ስንል፣ የምንናገረውን ሳናውቅ፣ ሽማግሌው እንዲህ ሲል ገለጸ:- “የስእለታችን ፍጻሜ፣ እንደተናገርነው፣ የእግዚአብሔር መንግሥት ነው፤ . ነገር ግን ዓላማው የልብ ንጽህና ነው፣ ያለዚያም ያንን ፍጻሜ ለመድረስ የማይቻል ነው። አእምሯችን ሁል ጊዜ በዚህ ዓላማ ላይ ይኑር፤ እና ልብ ከቀጥተኛው መንገድ ሲያፈነግጥ ግንበኛ የቧንቧ መስመሩን እንደሚያስተካክለው ወዲያው እናርመው። የተባረከ ጳውሎስ ይህን ያውቃል፣ ስለዚህም ነው፡- “በኋላዬ ያለውን እየረሳሁ በፊቴ ያለውንም ለማድረግ እዘረጋለሁ፥ ወደ ግብም እሮጣለሁ” (ፊልጵ። 3፡13-14)።
"ለዚህም ነው ሁሉንም ነገር የምናደርገው እና ሁሉንም ነገር – የትውልድ ሀገርን፣ ቤተሰብን፣ ሀብትን እና መላውን ዓለም – የልብ ንፅህናን ለማግኘት የምንቃወመው። አላማችንን ስንረሳ በጨለማ ውስጥ እንዳለን እንሄዳለን እና ከቀጥተኛው መንገድ ስንስት ብዙ ጊዜ እንሰናከላለን እናም ብዙ ጊዜ እንባላለን። ክህደታቸውን ከጀመሩ በኋላ ሀብትን፣ ገንዘብንና ዓለምን ሁሉ ይንቁ ነበር፣ ነገር ግን ወዲያው ተቆጥተው በመቃም፣ በመርፌ፣ በሸምበቆ ወይም በመጽሐፍ ተቆጡ። ሁሉን የናቁበትን ዓላማ ቢያስታውሱ ኖሮ ይህ አይደርስባቸውም ነበር።
"ሀብትን የምንንቀው ለባልንጀራችን ካለን ፍቅር የተነሳ ነው፣ ወደ ዕቃ በመድረስ እና የቁጣ ስሜትን በመጨመር ፍቅር እንዳንወድቅ። በወንድማችን ላይ በትንንሽ ነገር እንኳ የምንቆጣ ከሆነ ከአላማችን ርቀን እንሄዳለን፤ መካድም ምንም አይጠቅመንም። የተባረከ ሐዋርያም ይህን ያውቃል ስለዚህም ነው፡- ሥጋዬን ለእሳት አሳልፌ ብሰጥ ፍቅር ግን ከሌለኝ ምንም አይጠቅመኝም ያለው (1ኛ ቆሮ 13፡3)።
" እንግዲያውስ ፍጽምና ስለ መካድ ስናወራ እና ራሳችንን ከነገሮች ስንለይ ወዲያው እንደማይመጣ፣ ነገር ግን ፍቅርን ስንገልጽ መሆኑን እናስታውስ። ስለ ምልክቶቹም ሐዋርያው እንዲህ ሲል ጽፏል፡- ፍቅር አይቀናም፥ አይመካም፥ አይታበይም፥ የራሱን አይፈልግም፥ አይቈጣም፥ ክፉን አይቈጥርም (1ቆሮ። 13፡4-5)። እነዚህ ሁሉ ምልክቶች የልብን ንጽሕና ይገነባሉ። ለእርሷ ሁሉን ማድረግ ተገቢ ነው: ባለጠግነትን ንቁ፣ በጾምና በንቃት፣ በማንበብና በመዝሙራት በደስታ ታገሡ።
"ነገር ግን ለጌታ ለሆነ ሥራ የልማዳችሁ ጾምን ስትተዉ በእነዚህ ሥራዎች ምክንያት ፍቅርን ቸል አትበሉ። በቁጣ ውስጥ ኪሳራ እንደሚኖር በጾም ውስጥ ብዙ ትርፍ የለም፤ ወንድማችሁን ስትንቅና ስታሳዝኑትም በተግሣጽ እንደ ጉዳት የሚያህል ጥቅም የለም። ጾም፣ ንቃት፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን ማጥናት፣ ባለጠግነትን መተውና ዓለምን ሁሉ መካድ አስቀድሞ እንደ ተነገረው ፍጽምና አይደለምና፤ ነገር ግን ይህን ለማግኘት የሚረዱ መንገዶች ናቸውና። ምክንያቱም ፍፁምነት በእነሱ ውስጥ አይኖርም፣ ነገር ግን በእነሱ በኩል ይገኛል። በከንቱ እንመካለን በጾም፣ በንቃት፣ በድህነት እና ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብ እግዚአብሔርንና ባልንጀራን መውደድ ካልቻልን ። "ፍቅርን ያገኘ ሁሉ በእርሱ ውስጥ እግዚአብሔር አለው አእምሮውም ሁልጊዜ በእግዚአብሔር ዘንድ ነው።"
እግዚአብሔር በምን ዓይነት መንገድ ሊታሰብበት ይችላል?
ስለዚህም ጀርመናዊው እንዲህ አለ፡- “ሌላ ምንም እንዳያስበው፣ ድውያንን ስለ መጠየቅ ወይም እንግዶችን ስለ መቀበል ወይም ስለ ሥራ ወይም ስለ ሰውነት ድካም ወይም ስለ ልዩ ልዩ የሰውነት ፍላጎቶች እንዳያስብ፣ ከዚህ አካል ጋር አንድ ሆኖ አእምሮውን ሁል ጊዜ በእግዚአብሔር ይጠብቃል?
ሙሴም እንዲህ ሲል መለሰ፡- “እግዚአብሔርን ሁልጊዜ ማሰላሰል እንደምታስቡት ከእርሱ ፈቀቅ ማለት አይቻልም።ነገር ግን እግዚአብሔር በሌላ መንገድ ሊታይ ይችላል፤ ከዚህም በላይ የእግዚአብሔርን ማሰላሰል በብዙ መንገድ ሊገኝ ይችላልና። ፍጡራን፣ እና በየእለቱ በሚሰራው ሥርአት እና መግቦት፣ እና በፍትሑ እና በቅዱሳኑ ሁሉ በሚያሳያቸው ድንቅ ነገሮች።
"የልቦችን ምሥጢር የሚያይ እና ምንም የማይሰወርበትን ታላቅ ኃይሉን እና የማያንቀላፋውን አይኑን ስናስብ በፍርሃት ተሸንፈን እናደንቀዋለን እናደንቀዋለን። የዝናብ ጠብታውን፣የባሕሩን አሸዋና የሰማይ ከዋክብትን እንደሚያውቅ ስናስብ፣የማንነቱ ታላቅነት እና በጥበቡ እንገረማለን። የማይነገር እና የማይነገር ጥበቡን ስናስብ ለሰዎች ያለውን ፍቅር እና የማያልቅ ትዕግሥቱን ስናስብ፣ የኃጢአተኞችን ስፍር ቁጥር የሌላቸውን በደል የሚታገሥ፣ እናከብራለን።
ለኛ ያለውን ታላቅ ፍቅሩን ስናስብ – ለእኛ ምንም መልካም ነገር ያላደረገን እርሱ እግዚአብሔር በመሆኑ እኛን ከስህተት ሊያድነን ሰው ሊሆን ስላሰበ – ለእርሱ ያለን ፍቅር ይጨምራል። ለበጎ ምኞትና ዝንባሌ እስካለን ድረስ እርሱ ራሱ በውስጣችን ጠላታችንን ዲያብሎስን እንደሚያሸንፍ እና የዘላለም ሕይወት እንደሚሰጠን ስናስብ እርሱን እናመልካለን። እንደ ሥራችን እና እንደ መንጻታችን በውስጣችን የተወለዱ እና እግዚአብሔርን የምናሰላስልበት እና የምናውቅባቸው ሌሎች ስፍር ቁጥር የሌላቸው እግዚአብሔርን የማሰላሰል መንገዶች አሉ።
ስለ ሀሳቦች እና የእውቀት ወፍጮ
ጀርማን በመቀጠል እንዲህ ሲል ጠየቀ፡- “ብዙውን ጊዜ በብዙ ክፉ አስተሳሰቦች እና ምናቦች ብዙ ጊዜ የምንሰቃየው ለምንድነው? እነሱ ስውር ናቸው እና በድብቅ ይገባሉ፣ እና እነሱን መከላከል አለመቻላችን ብቻ ሳይሆን እነሱን ለመለየት እንኳን በጣም ከባድ ነው። ቢቻል ኖሮ ሀሳቦቻችን እንዴት ከነሱ እንደሚላቀቁ እና እንደማይረብሹ መማር እንፈልጋለን።
ሙሴም እንዲህ ሲል መለሰ:- “እንዲህ ያሉ አስተሳሰቦች አእምሮን እንዳያውኩ ማድረግ አይቻልም፤ ነገር ግን እነርሱን መቀበልና በእነርሱ ውስጥ መቆየት ወይም እነርሱን አለመቀበል ለሚደክም ሁሉ ይቻላል፤ ሐሳቡ ይምጣ ወይም አይሁን በእኛ ላይ የተመካ አይደለም፤ ነገር ግን እነርሱን ማባረር በእኛ ኃይል አለ፤ በተመሳሳይም የአስተሳሰባችን ለውጥ ንቃት ላይ የተመካ ነው። የእግዚአብሔርን ሕግ ስናጠና በጥበብና በምንጸልይበት ጊዜ፣ በምንጸልይበት ጊዜ፣ በምንጸልይበት ጊዜ፣ በምንጸልይበት ጊዜ እንጸልያለን። እና ንቁዎች እና ብዙ ጊዜ የሚመጡትን ነገሮች አስታውሱ-የመንግሥተ ሰማያትን፣ የገሃነም እሳትን፣ እና ሁሉንም የእግዚአብሔርን ስራዎች – ያኔ ክፉ ሀሳቦች ይቀንሳሉ እና ለራሳቸው ቦታ አያገኙም፣ ነገር ግን እራሳችንን በዓለማዊ ጉዳዮች እና አካላዊ ነገሮች ስንይዝ እና ከንቱ እና ከንቱ ንግግሮች ውስጥ ስንገባ፣ ክፉ ሀሳቦች በውስጣችን ይበዛሉ።
"የውሃ ወፍጮ የራሱን መፍተል ማቆም አይችልም፣ ነገር ግን ስንዴ ወይም ገለባ መፍጨት እስከ ወፍጮው ድረስ ነው። ልክ እንደዚሁ ሁሌም የሚንቀሳቀሰው የማሰብ ችሎታችን ከሀሳብ ራሱን ማላቀቅ አይችልም። ነገር ግን መንፈሳዊ ትምህርትን ወይም የአካልን ሥራ ልንሰጠው የኛ ፈንታ ነው።
አስተዋይ ፣ የምግባር ንግስት
አዛውንቱ በዚህ መገረማችንና መደነቅን እና ቃላቱን ለመስማት የማንጠግበው ፍላጎት እንዳለን አይተው ለጥቂት ጊዜ ዝም አሉና በመቀጠል እንዲህ አሉ፡- “የእናንተ በጎነት ይህን የመሰለ ረጅም ንግግር ስለ ሰማ እና አሁንም መስማት ስለሚፈልግ፣ ስለ ፍጽምና ለመማር በእውነት የምትፈልጉ ይመስለኛል። ልህቀት፣ ቁመቱና ፋይዳው በቃላችን ብቻ ሳይሆን በጥንታዊ የአባቶች አስተሳሰብ፣ ጌታ ለተናጋሪው ጸጋን እንደሚሰጥ፣ እንደ ሰሚው ፍላጎትና ክብር።
"ይህ ትንሽ በጎነት አይደለም፤ እሱ ከልዩ ልዩ የመንፈስ ቅዱስ ሥጦታዎች የመጣ ነው፣ ለዚህም ሐዋርያው ሲናገር፡- “ለአንድ ሰው የጥበብን ቃል በመንፈስ ይሰጠዋል፤ ለአንዱም በዚያው መንፈስ የእውቀት ቃል። ለአንዱም በዚያው መንፈስ ማመን፤ ለአንዱም በዚያው መንፈስ የመፈወስ ስጦታ። ለአንዱም መናፍስትን መለየት” (1ኛ ቆሮ 12፡8-10) እናም ሁሉንም የጸጋ ስጦታዎች ከዘረዘረ በኋላ፣ ሐዋርያው አክሎ፡- “ይህም ሁሉ የሚደረገው በአንድ መንፈስ ነው። ታያላችሁ እንግዲህ ማስተዋል ምድራዊ ወይም ትንሽ ስጦታ ሳይሆን ትልቁ የእግዚአብሔር የጸጋ ስጦታ ነው።
" መነኩሴው በሙሉ ኃይሉና ነቅቶ ካላሳደደው እና ወደ እርሱ የሚቀርቡትን መናፍስት በጽኑ አእምሮ መፍረድን ካልተማረ በሌሊት መንገዱን እንደጠፋ ሰው ይሆናል: ወደ አስከፊ የኃጢአት ጉድጓዶች ውስጥ መውደቅ ብቻ ሳይሆን በጠፍጣፋ እና ቀጥተኛ መሬት ላይ እንኳን ይሰናከላል።"
የሽማግሌዎች ጉባኤ ከቅዱስ እንጦንስ ጋር
«በወጣትነቴ፣ የተባረከ አንቶኒ በኖረበት በቴባይድ፣ ሽማግሌዎች ከእርሱ ጋር እንደተገናኙ እና መነኩሴውን ከዲያብሎስ አውታረ መረቦች እና ፈተናዎች እንዳይጎዳ ማድረግ የሚችል ታላቅ በጎነት ምን እንደሆነ እንዴት እንደተነጋገሩ አስታውሳለሁ። እያንዳንዳቸው ያሰቡትን ተናገሩ። አንዳንዶች እንዲህ አሉ: ጾም እና ንቁ፣ ምክንያቱም ከነሱ ጋር ሀሳቦቹ ስለሚጣሩ እና ለንጽሕና ምስጋና ይግባውና ወደ እግዚአብሔር መቅረብ ቀላል ነው። ሌሎች፡- የንብረት አለመኖር እና የእራሱን ንቀት ንቀት፣ ምክንያቱም ይህ አእምሮን ከተጣበቁ የዓለማዊ ሥራዎች ገመዶች ነፃ ያወጣል፣ ከዚያም ወደ እግዚአብሔር በቀላሉ ይቀርባል። ሌሎች ደግሞ የምጽዋትን በጎነትን መረጡ፤ ምክንያቱም ጌታ ራሱ በወንጌል እንዲህ ብሏል፡- የአባቴ ቡሩካን ኑ፤ ዓለም ከተፈጠረ ጀምሮ የተዘጋጀላችሁን መንግሥት ውረሱ። ተርቤ ስለ ሰጠኸኝ ነው” (ማቴ 25፡34-35)። እናም እያንዳንዱ ሰው በእሱ አስተያየት፣ ሰውን ወደ እግዚአብሔር የሚያቀርበው በጎነት ምን እንደሆነ ሲናገር፣ ሌሊቱን ሙሉ ማለት ይቻላል አለፈ።
በመጨረሻ የተባረከው አንቶኒ እንዲህ አለ፡- 'የተናገርከው ነገር ሁሉ እግዚአብሔርን ለሚፈልጉ እና እርሱን ለመድረስ ለሚፈልጉ አስፈላጊ እና ጠቃሚ ነው። እኛ ግን ከእነዚህ መልካም ምግባሮች ለአንዱም አንደኛ ቦታ እንድንሰጥ አልተፈቀደልንም፤ ምክንያቱም ብዙዎች በጾምና ነቅተው ተመላለሱ፣ ወደ በረሃ ሄደው በድህነት ውስጥ ገብተው የዕለት ምግባቸውን እንኳ ሳያስቀምጡ፣ ምጽዋትን አብዝተው ሲሰጡ አይተናል፤ የሚከፋፈሉበት ዕቃ እስኪያጡ ድረስ። ነገር ግን ከመልካም ምግባር ወደቁ እና ተሳሳቱ። ይህ የሆነው በእኔ አስተያየት የማስተዋል ስጦታ ስላልነበራቸው ነው።
‹ማስተዋል ሰው መካከለኛውን እና ንጉሣዊውን መንገድ እንዲጠብቅ ያስተምራል ፣ እናም በቀኝ እንድንነጠቅ ፣ በግራም ወደ ግድየለሽነት እና መዝናናት እንድንወድቅ አይፈቅድም። ማስተዋል እንደ ዓይንና እንደ ነፍስ መብራት ነው በወንጌል ቃል፡- “የሰውነት መብራት ዓይን ነው፤ ዓይንህ ጤናማ ብትሆን ሰውነትህ ሁሉ ብሩህ ይሆናል ዓይንህ ታማሚ ብትሆን ግን ሰውነትህ ሁሉ በጨለማ ይሆናል” (ማቴ። 6፡22-23)። ማስተዋልም የሚያደርገው ይህ ነው፤ የሰውን ሃሳብና ሥራ ሁሉ ይመረምራል።
' ማንም ሰው ስለዚህ ጉዳይ ከሚናገሩት ከመለኮታዊ ቅዱሳን ጽሑፎች መማር ይችላል። የእስራኤል ንጉሥ የሆነው ሳኦል የመጀመሪያው ነበር፣ እና ዓይኑ ማስተዋል ስለጎደለው፣ አእምሮው ጨለመ፣ እና ቅዱስ ሳሙኤል እንዳዘዘው መስዋዕቱ በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት እንደሌለው ሊፈርድ አልቻለም (1 ነገ። 10፡1)። እርሱን ደስ ሊያሰኘው በሚፈልገው ነገር እግዚአብሔርን አበሳጨው፣ እናም በዚህ ምክንያት መንግሥቱን አጥቷል (1 ነገ። 15፣19.23)። የማስተዋል ብርሃን በእርሱ ውስጥ ቢሆን ኖሮ ይህን መከራ ባልተቀበለም ነበር። በቁጣህም ላይ ፀሐይ አይግባ ተብሎ ተጽፎአል (ኤፌ 4፡26)።
“የጥበብ መመሪያ በሌለበት ሰዎች ይወድቃሉ” (ምሳ 11፡14) ተብሎ እንደ ተጻፈ ማስተዋል ሕይወታችንን ይገዛል። ቅዱሳን ጽሑፎች የማስተዋል ምክር ብለው ይጠሩታል፤ ከቅዱሳን ጽሑፎችም ያለ ማስተዋል ምንም ነገር ማድረግ እንደሌለብን እንማራለን። “የወይን ጠጅህን በደስታ ጠጣ” (ቁ 9፣7) እና “ነገሥታት የወይን ጠጅ ይጠጡ ዘንድ አይገባም” (ምሳ 31፣4) እንደተባለ የሰውን ልብ ደስ የሚያሰኘው መንፈሳዊ ወይን እንኳ ካለማስተዋል መጠጣት የለበትም። ደግሞም “መንፈሱን የማይገዛ ሰው እንደ ፈራረሰችና ቅጥር እንደሌላት ከተማ ነው” (ምሳ 25፡28) ተብሏል።
“ጥበብ ቤት በጥበብ ይሠራል በማስተዋልም ይጸናል፤ በእውቀትም ጎተራዎች ክቡርና ደስ የሚያሰኝ መልካም ነገር ሁሉ ይሞላሉ” (ምሳ 24፡3-4) እንደተባለ ያለእኛ ውስጣዊ ቤታችንን መሥራት ወይም መንፈሳዊ ሀብትን መሰብሰብ አንችልም፤ ይህ ጥበብ ነው፤ ይህ ደግሞ እውቀትና ማስተዋል ነው። ማስተዋል ደግሞ መልካሙን ከክፉ በመለየት ረጅም ልምምድን ለሚያደርጉ ሰዎች ጠንካራ ምግብ ተብሎም ይጠራል (ዕብ። 5፡14)። ከዚህ በግልጽ የሚታየው ምንም ዓይነት በጎነት ካለማስተዋል እስከ መጨረሻው ድረስ ሊገኝ ወይም ሊጸና እንደማይችል ነው። ማስተዋል የጥሩነት ሁሉ እናት እና ጠባቂ ነው።
በማስተዋል እጦት የወደቁ ሰዎች ምሳሌዎች
“የቅዱስ አንቶኒ እምነት እና አስተያየቶች እንደዚህ ነበሩ፣ እና ብዙ አባቶች በእሱ ተስማምተዋል። የእሱን አስተያየት በኋለኞቹ አባቶች እና በዘመናችን ባሉ ሰዎች ትምህርት ማረጋገጥ እንችላለን።
«አሮጌውን ሄሮን እና ከጥቂት ቀናት በፊት በአይናችሁ ፊት የደረሰበትን አሳዛኝ ውድቀት አስታውሱ። ይህ ለምን ሆነ? ዲያብሎስም እየቀለደበት ከእንዲህ ዓይነቱ ከፍተኛ ሕይወት ወደ ሞት ጥልቅ ጎትቶ ወሰደው። በበረሃ ውስጥ እንዴት ሃምሳ አመታትን እንደኖረ እናስታውሳለን፣ ቁጠባ እና ታላቅ መታቀብ አግኝቷል፣ እና በጣም ሩቅ በሆነ በረሃ ውስጥ እንደኖረ እና ብቸኝነትን ይወድ ነበር። ከብዙ ድካምና ተጋድሎ በኋላ ዲያብሎስ ሳቀበት፣ ሽማግሌውም በከባድ ውድቀት ወደቀ፣ ሁሉንም የበረሃ አባቶችና ወንድሞች የማይጽናና እንባ አፈሰሰ። የራሱን አስተያየት እንዳይሰማ ነገር ግን የወላጆቹንና የወንድሞቹን ምክር እንዲታዘዝ በሚያስተምረው የማስተዋል በጎነት ቢመሽ ይህ አይደርስበትም ነበር።
"እንዲህ ዓይነቱ የራሱን አስተያየት ተከትሏል፣ ለመጾም እና ከሰዎች ለመራቅ በመፈለግ፣ በቅዱስ ፋሲካ በዓል ላይ እንኳን፣ ከወላጆቹ እና ከወንድሞቹ ጋር ወደ ጠረጴዛው አልሄደም፣ ከነሱ ጋር አትክልቶችን እና በምግብ ላይ የሚቀርበውን ሁሉ እንዳይበላ እና አላማውን እና አገዛዙን እንዳይጥስ። በመጨረሻ በራሱ ፈቃድ ተታልሎ የሰይጣንን መልአክ ተቀብሎ የብርሃን መልአክ መስሎ እስኪሰግድ ድረስ፤ እና ያ መልአክ በመንፈቀ ሌሊት እራሱን ወደ ጥልቅ ጉድጓድ እንዲጥል አዘዘው፣ ስለዚህም ከታላቅ ምግባሩ እና እግዚአብሔርን ከሚያስደስት ስራዎቹ የተነሳ ምንም አይነት ስጋት እንደማይፈራ በልምድ ይማር። ወንድሞች የሆነውን ነገር ስላወቁ በታላቅ ችግር ከሕይወት አወጡት። ሁለት ቀንም ኖረ በሦስተኛውም ሞተ፣ ወንድሙ ጳፍኑቴዎስም መጽናኛ አጣ። አረጋዊው ጳፍኑቴዎስ ለሰዎች ካለው ታላቅ ፍቅር የተነሣ የሽማግሌውን ሄሮን ብዙ ድካምና በምድረ በዳ ያሳለፋቸውን ብዙ ዓመታት በማስታወስ ከመታሰቢያው ወይም ለሙታን ከሚቀርበው መባ አላወጣውም፣ በእጃቸው ከሚሞቱት ጋር አልቆጠረውም።
“እና የተባረከ እንጦንስ አንዳንዴ ይኖርበት በነበረው በተባይድ በረሃ ማዶ ስለነበሩት ስለ እነዚያ ሁለት ወንድሞችስ? አንድ ብልሃት የጎደለው ሀሳብ ወደ መሀል በረሃ ገፋቸው፣ ሰፊና ህዝብ አልነበራቸውም፣ እናም ጌታ ተአምር እንዲሰራ እና እሱ ራሱ እንዲመግባቸው ከሰው ምግብ ላለመቀበል ወሰኑ። እናም በረሃብ እየሞቱ በረሃ ውስጥ ሲንከራተቱ፣ ከዱር ጎሳዎች ሁሉ የበለጠ ጨካኝ እና ጨካኝ በሆነው ማዚኬስ ከሩቅ ታዩአቸው – እና መለኮታዊ መሰጠት ጭካኔያቸውን ለሰው ፍቅር ለወጠው፣ እና ወንድሞችን ዳቦ ይዘው ሊገናኙ ወጡ። ከወንድሞች አንዱ ማስተዋል ስለነካው እንጀራውን በደስታና በአመስጋኝነት ተቀበለ፤ እንዲህ ያለው ጨካኝና ጨካኝ ነገድ፣ ሁልጊዜም ለሰው ደም የሚስገበገብ፣ እግዚአብሔር ባያነሳሳው ኖሮ አይራራላቸውም ወይም ምግብ አያመጣላቸውም ነበር ብሎ በማሰብ። ሌላው ምግብ አልተቀበለም፣ ምክንያቱም ሰዎች ያመጡለት ነበር፣ እና በግዴለሽነት ሀሳቡ ላይ ተጣብቆ በረሃብ ተዳክሞ ሞተ። ምንም እንኳን ከጅምሩ ሁለቱም በጣም መጥፎ ነገር አቅደው የሞኝ እና ጎጂ አስተያየት ይዘው ነበር ፣ አንድ ሰው ማስተዋል ሲነካው ፣ በትዕቢት እና በሞኝነት ያሰበውን በደንብ አስተካክሏል ። ሌላው በሞኝ እቅዱ ውስጥ ቀረ እና ከማስተዋል ርቆ ጌታ ሊከለክለው የሚፈልገውን ሞት በራሱ ላይ አመጣ።
“ስሙን ልጠቅስ የማልፈልገው፣ አሁንም በህይወት ስላለ—ብዙ ጊዜ ጋኔን እንደ መልአክ የተቀበለው፣ ከእርሱ መገለጦችን ስለተቀበለ እና በክፍል ውስጥ ብዙ ጊዜ የጠራ ብርሃን ስላየው ስለሌላው ሰው ምን ልበል? በመጨረሻም ዲያብሎስ በገዳሙ ከእርሱ ጋር ለነበረው ልጁን ለእግዚአብሔር እንዲሠዋለትና ከአባታችን ከአብርሃም ድርሻ ጋር እኩል እንዲሠዋ አዘዘው። በአጋንንቱ ሐሳብ ተታልሎ አባቱ ፈጽሞ ያላደረገውን ቢላዋ ሲሳልና ለመሥዋዕት የሚሆን ገመድ አዘጋጅቶ ባያየው ኖሮ ልጁን ይገድለው ነበር።
"በእንዲህ ዓይነት መታቀብ ውስጥ የኖረ እና በእስር ቤቱ ውስጥ ለብዙ አመታት ተዘግቶ ስለነበረው እና ዲያቢሎስ እንደዚህ ባሉ መገለጦች እና ህልሞች ስላሳለቀበት የሜሶጶጣሚያ ሰው ቅዠት ብዙ ማለት ይቻል ነበር፣ ከብዙ ስራዎች እና በጎነት በኋላ፣ እዚያ ካሉት መነኮሳት ሁሉ በልጦ በአይሁድ እምነት እና በመገረዝ ውስጥ ወደቀ። ደህና፣ ዲያቢሎስ፣ ሊያታልለው ፈልጎ፣ ብዙ ጊዜ እውነተኛ ህልሞችን ያሳየዋል፣ ስለዚህም በኋላ ላይ ቅዠትን ይቀበላል። በመጨረሻም ዲያብሎስ ለክርስቲያን ወገኖች ሁሉ፣ ከሐዋርያትና ከሰማዕታት ጋር በጨለማና በኀፍረት ሁሉ፣ በመከራና በልቅሶ በአንድ ሌሊት አሳየው። ለአይሁድም ሕዝብ ከሙሴና ከነቢያት ጋር በታላቅ ብርሃን በደስታና በሐሴት አበሩ። ፈታኙም በአይሁድ ሕዝብ በረከትና ደስታ ውስጥ መሳተፍ የሚፈልግ ሁሉ መገረዝ እንዳለበት ነገረው። መነኩሴውም እንዲሁ አደረገ። ከተነገሩት ሁሉ መረዳት እንደሚቻለው እነዚህ ሰዎች የማስተዋል ስጦታ ቢኖራቸው ኖሮ እንዲህ ያለ መሳለቂያና መሳለቂያ ባልሆኑ ነበር።
እውነተኛ ማስተዋልን እንዴት ማግኘት እንደሚቻል
ለዚህም ጀርመናዊው እንዲህ አለ፡- ‹‹ከቅርብ ጊዜ ታሪክ እና ከቀደምት አባቶች ትምህርት መረዳት እንደሚቻለው የመልካም ምግባር ሁሉ ምንጭ፣ ሥር፣ ራስ እና ጥበቃ ነው። ነገር ግን እንዴት እንደሚገኝ እና እውነተኛ ከእግዚአብሔር የሆነ ማስተዋል ወይም ከዲያብሎስ የመጣ የውሸት እና አስመሳይ ማስተዋል መሆኑን እንዴት ማወቅ እንደምንችል ለማወቅ እንፈልጋለን።
አባ ሙሴም እንዲህ አለ፡- ‹‹እውነተኛ ትሕትና ሲኖር እውነተኛ ማስተዋል ይመጣል፡ ለወላጆቻችን የምናደርገውን ብቻ ሳይሆን የምናስበውን ስንገልጥ በራሳችን ሐሳብም በማናቸውም ነገር ሳንታመን በነገር ሁሉ የሽማግሌውን ቃል እንከተል ሽማግሌዎችም የፈቀዱትን መልካም ነገር አስቡ። የፍጹም ሰው ምክር በዲያብሎስ ሽንገላ ሊወድቅ አይችልም፤ ምክንያቱም እሱ ራሱ የማስተዋል ስጦታ ከመቀበሉ በፊት ለወላጆቹ መጥፎ ሃሳቡን ፈልጎ ማግኘቱና መግለጥ ብቻ እባቡ ከጨለማው ጉድጓድ ውስጥ እየጎተተ ለመሸሽ እና ለመደበቅ ሲሞክር ከሰው ለማምለጥ ይሞክሩ።
የአባ ሱራፒዮን ኑዛዜ
“ይህን በጎነት በይበልጥ እንድታዩት እርሱ ራሱ ለምክር ወደ እርሱ ለመጡ እንደነገራቸው ስለ አባ ሱራፒዮን እነግራችኋለሁ። እንዲህ ተባለ።
"ወጣት ሳለሁ ከአባዬ ጋር እኖር ነበር። ከምግብ በኋላ ከጠረጴዛው ላይ ተነሳሁ እና በዲያብሎስ ተጽዕኖ፣ ኩኪ ሰርቄ ከአባዬ በድብቅ እበላ ነበር። ይህን ለረጅም ጊዜ አደረግሁ፣ እና ይህ ስሜት ሲይዘኝ፣ ማሸነፍ አልቻልኩም፤ ሕሊናዬ ብቻ ነው የፈረደኝና ለሽማግሌው ለመናገር አፈርኩኝ።
“ሰውን በሚወድ በእግዚአብሔር ፈቃድ አንዳንድ ወንድሞች ለአረጋዊው ሰው ለጥቅማቸው መጡና ስለ ሐሳቡ ጠየቁት። አዛውንቱ “አንድን መነኩሴ ሐሳቡን ከመንፈሳዊ ወላጆቹ እስከ መደበቅ የሚጎዳ ምንም ነገር የለም” በማለት መለሱ። ይህን ሰምቼ ወደ ራሴ መጥቼ እግዚአብሔር ኃጢአቴን ለሽማግሌው የገለጠልኝ መስሎኝ ነበር፤ እና ማልቀስ ጀመርኩ እና ለመስረቅ የለመድኩትን ኩኪ አወጣሁ። እናም ራሴን መሬት ላይ በመወርወር ላለፉት ኃጢአቶቼ ይቅርታን እና ለወደፊቱ ጥንካሬን ጠየቅሁ።
" ሽማግሌውም አለ፡- ልጄ ሆይ፥ ምስክርነትህ ነጻ አውጥቶልሃል። እስከ አሁን በዝምታህ ያሰቃየህን ዲያብሎስ እንዲወርስህ ፈቅደሃል፤ ምክንያቱም ስላልተቃወምከው ወይም ስላልኮነንህ። አዛውንቱ ንግግራቸውን ሳይጨርሱ፣ ሻማ የመሰለ ነበልባል ከአንጀቴ ውስጥ ወጥቶ ቤቱን በሸታ ሲሞላው ታይቷል፣ ስለዚህም በቦታው ለነበሩት ሰዎች ከፍተኛ መጠን ያለው ድኝ እየነደደ ነበር። ከዚያም አዛውንቱ፣ “እነሆ፣ ጌታ ቃሌንና ማዳንህን በዚህ ምልክት አጸና” አለ። እናም፣ በመናዘዝ፣ ሆዳምነት እና ያ ዲያብሎሳዊ ድርጊት ትቶኝ ሄደ፣ እና ከዚያ በኋላ እንዲህ አይነት ፍላጎት ወደ አእምሮዬ እንኳን አልመጣም።
“ስለዚህም አባ ሱራፒዮን ከነገሩን የምንማረው የእውነተኛ የማስተዋል ስጦታ የሚመጣው በራሳችን አስተሳሰብ ሳይሆን በወላጆቻችን ትምህርትና መመሪያ ስንታመን ነው። ምክንያቱም ዲያቢሎስ መነኩሴውን ወደ ጥልቁ የሚጎትተው፣ የወላጆቹን ምክር ውድቅ እንዲያደርግና የራሱን አስተያየትና የራሱን ፈቃድ እንዲከተል የሚያደርግበት እንጂ በሌላ ጥፋት አይደለምና።
« ዓለማዊ ሳይንሶችን እና የእጅ ሥራዎችን በመመልከት ልንረዳው እንችላለን። በእጃችን ብንይዝም፣ በአይናችን ልናያቸውና በጆሮአችን ልንሰማቸው ብንችልም፣ በራሳችን ልንማርባቸው አንችልም እናም ጥሩ አስተማሪ እንፈልጋለን። ከሥነ ጥበባት ሁሉ እጅግ አስቸጋሪ የሆነው፣ የማይታይና የተደበቀ፣ እና ልብ ብቻ ስለሚረዳው መንፈሳዊ ጥበብ ያለ አስተማሪ ሊማር ይችላል ብሎ ማሰብ ዕብደት አይሆንም? ይህ ጥበብ በሌለበት ጊዜያዊ ችግር ሳይሆን የነፍስ መጥፋትና የዘላለም ሞት አይወለድም።
ሀሳቦች ለማን መገለጥ አለባቸው
ጀርመን እንዲህ አለ፡- “ሀሳባችንን የምንደብቅበት ምክንያት አሳፋሪ ነው፣ እና ወላጆችም ሀሳባቸውን ሲሰሙ አንዳንድ ጊዜ ወንድሞቻቸውን እንደማይፈውሱ ብቻ ሳይሆን እንደገሰጿቸው እና ተስፋ እንዲቆርጡ እንዳደረጓቸው ሰምተናል። እኛ ራሳችን በሶሪያ ውስጥ በአንዳንድ ቦታዎች እንዲህ ሲደረግ አይተናል። በወንድሙ ላይ ተናደዱ፣ እንደዚህ አይነት ሀሳቦችን ስለ ተቀበለ ብዙ ሰዎች፣ ይህንን ሲሰሙ፣ ሀሳባቸውን ለሽማግሌዎች ሊገልጹ ፈሩ።
አባ ሙሴም እንዲህ ሲል መለሰ፡- “እንደ ተናገርሁት ሐሳብን ከወላጆች አለመደበቅ መልካም ነው፤ ነገር ግን ለማንም ብቻ መባል የለበትም፤ ነገር ግን ራሳቸው ማስተዋል ላላቸው መንፈሳውያን ሽማግሌዎች እንጂ በዕድሜ ለገፉ ሰዎች ብቻ አይደለም፤ ብዙዎች ዕድሜን ብቻ እያዩ ሐሳባቸውንም እያወቁ ከአድማጩ ልምድ ማነስ የተነሣ በመድኃኒት ፈንታ ተስፋ ቆረጡ።
አባ አፖሎ እና ተስፋ የቆረጠው ወንድም
"በርኩሰት ጋኔን የሚያሰቃየው በጣም ቀናተኛ ወንድም ነበረ። ወደ አንድ ሽማግሌ ሄዶ ሀሳቡን ነገረው። ሽማግሌው ሰምቶ፣ ልምድ ስለሌለው ወንድሙን ጎስቋላ እና ከስድብ ሌላ ምንም የማይገባውን ጠራው፣ ምክንያቱም እንዲህ ያሉትን ሃሳቦች ተቀብሏልና። ይህን የሰማ ወንድም በተስፋ መቁረጥ ስሜት ውስጥ ወድቆ ከክፍሉ ወጥቶ ወደ አለም ሄደ።
"በእግዚአብሔርም ፈቃድ ከሽማግሌዎች ሁሉ የላቀ ልምድ ያለው አባ አጶሎ አግኝቶ ሲጨነቅና ሲያዝን አይቶ፡- ልጄ ሆይ፥ የኀዘንህ መንስኤ ምንድር ነው? መጀመሪያ ላይ ከደረሰበት ጭንቀት የተነሳ ምንም አልመለሰም። በኋላ ግን፣ ሽማግሌው ለረጅም ጊዜ ሲጠይቀው፣ የደረሰበትን ነገር ነገረው፣ እንዲህም አለ:- ‘አንዳንድ ሐሳቦች ብዙ ጊዜ ያስጨንቁኛል፣ እናም ለአረጋዊ ሰው ልነግራቸው ሄጄ ነበር፣ እናም እንደ ቃሉ የመዳን ተስፋ የለኝም። ተስፋ ቆርጫለሁ፣ እና አሁን ወደ አለም እሄዳለሁ።'
" ሽማግሌው አፖሎ ይህን በሰማ ጊዜ አብዝቶ ጸለየ ወንድሙንም ለመነው:- ልጄ ሆይ አትደነቅ ተስፋ አትቁረጥ እኔ አሁን በጣም አርጅቻለሁ እና ግራጫማ ነኝ እኔም እንደዚህ ባሉ ሐሳቦች በጣም ተቃጥያለሁ። በሰው ቅንዓት ያልተፈወሰው በእግዚአብሔር ፊት አሁን ወደ ሴል አዳምጡኝ። ወንድምም እንዲሁ አደረገ።
“አባ አፖሎ ትቶት ወደ ሽማግሌው ክፍል ሄደና በወንድሙ ላይ ተናዶ ወደ ነበረው ክፍል ሄደና ከእስር ቤቱ አጠገብ ቆሞ፡- ጌታ ሆይ፥ ፈተናን የምትልክ ለኛ የሚጠቅመንን የዚያን ወንድም ገድል በዚህ ሽማግሌ ላይ መልሱለት፤ ለብዙ ዘመናት ያልተማረውን በእርጅና ዘመኑ ያልተማረውን፡ የሚዋጉትን እንዴት እንደሚንከባከብ።
" ጸሎቱንም ጨርሶ አንድ ኢትዮጵያዊ ከክፍሉ ብዙም ሳይርቅ ቆሞ አረጋዊው ላይ ቀስት ሲወረውር አየ። በነርሱም ተጎድቶ ሽማግሌው እንደ ሰካራም ከጎን ወደ ጎን እየተንገዳገደ ሊሸከምም ስላልቻለው ከክፍሉ ወጥቶ በታናሹ መንገድ ወደ ዓለም ሄደ። አባ አጵሎስም ምን እየደረሰበት እንደሆነ እያወቀ ሊገናኘው ወጣና ምክንያቱ ምን እንደሆነ ጠየቀው? አረጋዊው ሰው ቅዱሱ የደረሰበትን እንደሚያውቅ ተረድቶ ከአሳፋሪ የተነሣ ዝም አለ።
“አባ አፖሎ “ወደ ክፍልህ ተመለስና ድክመትህን እወቅ” አለው። ዲያብሎስ እንዲያስተውልህ አትፍቀድለት፤ አለዚያ ትናቃለህ፤ ምክንያቱም ለጦርነቱ እንኳን አልተገባህምና። እና ስለ ጦርነት ለምን እናገራለሁ? አንድም ጥቃቱን መቀልበስ አልቻልክም። ይህም በእናንተ ላይ የደረሰው በጋራ ጠላታችን የተሸነፈውን ታናሽ ወንድማችንን ስለተቀበላችሁ እና እንዲዋጋችሁ ከማበረታታት ይልቅ በተስፋ መቁረጥ ውስጥ ጣሉት እና “ወደ ሞት የሚመሩትን አድኑ ለመከራም የተዘጋጁትን አድኑ” (ምሳ። 24፡11) የሚለውን ጥበብ ያለበትን ትእዛዝ ረስታችሁ። “የተሰበረ ሸምበቆ አይሰብርም የሚጤስንም ክር አያጠፋም” (ማቴ 12፡20) የሚለውን የአዳኛችን ምሳሌ አላስታወሳችሁም። የእግዚአብሔር ጸጋ ካልጠበቀን ማንም የጠላትን ጥቃት ሊቋቋመው ወይም የሥጋን የተፈጥሮ ሽቶ ማጥፋት አይችልም። አሁን የእርሱ የማዳን አገልግሎት በእኛ ውስጥ ስለተፈጸመ፣ በእናንተ ላይ የወረደውን ቅጣት እንዲያስወግድልን ወደ እግዚአብሔር እንጸልይ። እርሱ ያቆስላል እጆቹም ይፈውሳሉ፤ ያዋርዳል ከፍ ከፍ ያደርጋል፤ ወደ ጥልቁ አውርዶ ከውስጡ ያወጣል።
“ይህን ተናግሮ ከጸለየ በኋላ ወዲያው ከዚያ ጥቃት ነፃ አውጥቶ አንድ ቃል መቼ መነገር እንዳለበት እንዲረዳው የእግዚአብሔርን ቃል እንዲሰጠው እንዲለምነው መከረው።
ወላጆችን ተከተሉ እንጂ የራሳችሁን ፍርድ አትከተሉ
“ከተባለው ሁሉ እንደምንረዳው ሳንሰናከል የምናልፍበት የመዳኛ መንገድ እንደሌለና የራሳችንን ሐሳብ ወይም የራሳችንን ፍርድ እንዳንከተል ሐሳባችንን ልባም ለሆኑ አባቶች ሐሳባችንን ከመክፈት ወደ በጎነት እንዲመሩን ነው። እና አንድ ሰው ከአንድ ቀላል ሽማግሌ ጋር ወይም ብዙ ልምድ ከሌለው ፣ ወደ ሌላ ቦታ ሄዶ ሀሳቡን ልምድ ላላቸው አባቶች ቢገልጽ ይሻላል ፣ እና የቀደሙትን ወግ አለመናቅ፤ ምክንያቱም ሀብታቸውን ያደረሱት ከራሳቸው ሳይሆን ከእግዚአብሔርና ከቅዱሳት መጻሕፍት እንጂ ከኋላቸው የመጡ አይደሉምና ሽማግሌዎቻችንን እንጠይቃለን።
"ይህን ከብዙ የመለኮታዊ ቅዱሳት መጻህፍት ምንባቦች እና በተለይም እናቱ በልጅነቷ ለእግዚአብሔር ከቀደሰችው ከቅዱስ ሳሙኤል ታሪክ መማር ይቻላል። ከእግዚአብሔር ጋር ለመነጋገር የተገባው ተገኘ፤ ሆኖም እግዚአብሔር በመጀመሪያና ሁለተኛ ሲጠራው ወደ አረጋዊው ዔሊ ሄዶ ለእግዚአብሔር ምን ምላሽ መስጠት እንዳለበት አስተምሮት አስተማረው። እግዚአብሔር የጠራውና ለራሱ እንደሚገባ የቆጠረው አሮጌውን ሰው መስማትና ከእርሱ መማር ነበረበት፤ ማለትም ትሕትናን መድረስ ያለበት በዚህ መንገድ ነው።
“ክርስቶስም ራሱ ሐዋርያው ጳውሎስን ጠርቶ በተናገረ ጊዜ ምንም እንኳ ዓይኖቹን እየገለጠ የፍጻሜውን መንገድ ሊያሳየው ቢችልም ወደ ሐናንያ ልኮ የእውነትን መንገድ ከእርሱ ይማር ዘንድ አዘዘው፡- ተነሣና ወደ ከተማይቱ ግባ ታደርገው ዘንድ የሚገባህን ይነግሩሃል አለው። በዚህም ስለ ጳውሎስ በመልካም የተነገረው ነገር በተሳሳተ መንገድ እንዳይተረጎም ወይም ለገዛ ፈቃዱ ምክንያት እንዳይሆን እያንዳንዱ በወላጆች ሳይሆን እንደ ጳውሎስ በእግዚአብሔር በቀጥታ ወደ እውነት መመራት እንዲችል ክርስቶስ በመንፈሳዊ ሕይወት ውስጥ የተወሰነ እድገት ያደረጉ ሰዎችን መመሪያ እንድንከተል ያስተምረናል።
"ይህም እንደ ሆነ ከተነገረው ብቻ ሳይሆን ይህ ሐዋርያ በሥራው ከሚያሳየውም መማር ይቻላል፤ እንግዲህ ስለ ራሱ እንዲህ ሲል ጽፏል፡- ‘ኬፋንና ያዕቆብን ልጠይቅ ወደ ኢየሩሳሌም ወጥቼ እንዳልሮጥ ወይም በከንቱ እንዳልሮጥ የምሰብከውን ወንጌል ገለጽኩላቸው (ገላ። 1፡18፤ 2፡2) ምንም እንኳን ባደረጋቸው ምልክቶችና ተአምራት የመንፈስ ቅዱስ ጸጋ ከእርሱ ጋር እንደነበረ ግልጽ ነው። ሐዋርያ ጳውሎስ የምርጫ ዕቃ የሆነው ከእርሱ በፊት ሐዋርያት ከነበሩት ሰዎች ምክር ሲለምንና እርሱ ራሱ ሲናዘዝ፣ የራሱን ሐሳብና መረዳት የሚከተል ማን ነው? ከዚህ መረዳት የሚቻለው ጌታ ለማንም ብቻ ወደ ፍጽምና የሚወስደውን መንገድ እንደማይከፍት ይልቁንም መንፈሳዊ አባቶች ሁሉንም እንደሚመሩ ነው። ነቢዩ እንዲህ ይላል፡- ‘አባትህን ጠይቅ ይነግራችኋል። ለሽማግሌዎች ይነግሩአችኋል (ዘዳ 32፡7)።
ከሁሉም በላይ ከመጠን በላይ
"ስለዚህ የማስተዋልን በጎ ስጦታ በሙሉ ኃይላችን እና በሙሉ ቅንዓት ልናገኝ ይገባናል እናም ከትርፍ ነገሮች ሁሉ ይጠብቀናል። ምክንያቱም አባቶች እንደሚሉት ሁሉም ጽንፎች እኩል ጎጂ ናቸው፡- ከመጠን ያለፈ ጾም እና ጨጓራ፣ መጠነኛ እንቅልፍ ማጣት እና ከመጠን ያለፈ እንቅልፍ። በጾም የተሸነፉ ሆዳምነት ያልተሸነፉ፣ በኋላም ራሳቸውን ለሆዳምነት አሳልፈው የሰጡ፣ በጾም የደከሙትን አይተናል።
"እና እኔ ራሴ አስታውሳለሁ፣ ተመሳሳይ ነገር አጋጥሞኛል። የምግብ ፍላጎት እስከሌለው መጠን ድረስ ከመብላት ተቆጠብኩ፡ ለሁለትና ለሦስት ቀናት ምንም አልበላሁም፤ ሌሎች አስገድደውኝ ባይሆኑኝ ምንም ምግብ አልፈልግም ነበር። በዲያብሎስ ጥቆማ፣ እንቅልፍ ከዓይኖቼ በጣም ሸሽቶ ለብዙ ምሽቶች ምንም ሳልተኛ፣ እና ትንሽ እንኳን እንድተኛ ጌታን ለመንኩት። " ሆዴን ከመሙላት እና ለረጅም ጊዜ ከመተኛቴ ይልቅ መብላትና መተኛት ባለመቻሌ ተሠቃየሁ።"
ቅዱስ ሙሴ ይህን ያህል ብዙ ትምህርት ሰጠን እኛም ይህን ጥበብን ለሚፈሩት የሚሰጠውን እግዚአብሔርን እናከብረው ዘንድ ነው። ለእርሱ ለዘላለም ክብርና ኃይል ይሁን። አሜን።
ማስታወሻ፡ በታተመው ስብስብ ውስጥ ቀጣዩን የፊሎካሊያ ደራሲ ሴንት አባይን የሚያስተዋውቅ የኤዲቶሪያል ምልከታ አለ። ቁስጥንጥንያ ለተከበረው አባይ የተገባች ከተማ ነበረች እና መለኮታዊው ክሪሶስተም መምህሩ ነበር። የማረፊያው አመት 442. ከጥሩ ቤተሰብ ነበር እና በከተማው ውስጥ ርዕሰ መስተዳድር ሆኖ ተሾመ፤ ነገር ግን ወደ ሲና ተራራ በደረሰ ጊዜ በመንፈሳዊ ጥበብ የተሞሉ እና ሊገለጽ የማይችል ጸጋ የሞላባቸው ብዙ ጽሑፎችን ትቶ ከእነዚህ መካከል የመንፈሳዊ ተጋድሎውን ሥራ ወደ መቶ አምሳ ሦስት ምዕራፎች ተከፍሏል። ይህንን ንግግር ለአንባቢዎች እንደ ማር ወለላ እናቀርባለን፡ የማር፣ የአምብሮሲያ እና የአበባ ማር ጣፋጮችን በእውነት ያረካል እና በጣም ትርፋማ ፍሬ ያፈራል። ጠቢቡ ፎቲዮስም ሁለት መቶ አንድን በማንበብ በገጽ 266 ላይ “ይህ መለኮታዊ ሰው የጸሎትን ሥርዓት የሚያስረዳበት አንድ መቶ ሃምሳ ሦስት ምዕራፎች” ሲል ጠቅሷል። በስራው የላቀ ፍጹምነቱን እና በቃላት ኃይሉን የሚመሰክሩት ብዙ ተጨማሪ ነገሮች አሉ።
የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ምዕራፎች ማውጫና ቀጣይ ንባብ
- ⬅️ ቀዳሚው ድርሳን (46/50)፦ ቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ — የቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ ትምህርት፦ ስለ ስምንቱ ክፉ የፍትወት ሐሳቦች
- 📚 ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫ (ሁሉም 50 ድርሳናት)፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ ማውጫና ሥነ-መለኮታዊ መመሪያ
- ➡️ ቀጣዩ ድርሳን (48/50)፦ ቅዱስ ኒሎስ ጾመኛው — የቅዱስ አባታችን የኒሎስ ጾመኛው መቅድም ስለ ጸሎት
- 🕊️ ተዛማጅ መንፈሳዊ መጽሐፍ፦ የመንፈሳዊ መንገደኛ ልባዊ ትረካዎች ለመንፈሳዊ አባቱ (ስለ ኢየሱስ ጸሎት)
📱 የዘወትር የጸሎት ሕይወትዎን በ Pray.ee መተግበሪያ ያጠናክሩ፦ የቅዱሳን አበውን ትምህርቶችና የኢየሱስን ጸሎት በየዕለቱ በሥርዓት ለመለማመድ ነጻውን የ Pray.ee የጸሎት መተግበሪያ ከ Google Play ያውርዱ። መተግበሪያው የ40 ቀን የጸሎት ቆጣሪ (40-day prayer tracker)፣ ዕለታዊ የጸሎት ማስታወሻ (daily reminders) እና ያለ ኢንተርኔትና ያለ ማስታወቂያ ለማታ ንባብ ምቹ በሆነ የጨለማ ገጽታ (Dark Mode) የቅዱሳን አበውን ጽሑፎች የማንበብ አገልግሎት ይሰጣል።
ሥነ-መለኮታዊና መንፈሳዊ ማስታወሻ፦ የቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ ትምህርትና ንቃተ ልቡና (Nepsis)
በ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) መድብል ውስጥ የሚገኘው የቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ ትምህርት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማዊ ትውፊት — በተለይም ከመጽሐፈ መነኮሳት (ማር ይስሐቅ፣ ፊልክስዩስ እና አረጋዊ መንፈሳዊ) ጋር ጥልቅ መንፈሳዊ አንድነት አለው። ዋናው ዓላማው ንቃተ ልቡና (Nepsis) ማለትም አእምሮንና ልብን ከክፉ ሐሳቦች መጠበቅ፣ በትሕትናና በንስሐ መመላለስ፣ እንዲሁም «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» በሚለው የልብ ጸሎት ከእግዚአብሔር ጸጋ ጋር መዋሐድ ነው።
የአበው መንፈሳዊ ጥንቃቄ፦ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቅዱሳን አባቶች ጸሎትን እንደ አስማታዊ ቃል (magical mantra) ወይም ያለ ንስሐና ያለ ትሕትና በራስ ጥበብ ብቻ እንደሚፈጸም ሥጋዊ ልምምድ ከመቁጠር አጥብቀው ያስጠነቅቃሉ። እውነተኛ ጸሎት የሕያው እግዚአብሔርና የሰው ነፍስ የፍቅር ግንኙነት ስለሆነ ከምስጢረ ንስሐ፣ ከቅዱስ ቁርባን፣ ከትሕትናና ከባልንጀራ ፍቅር ጋር ተያይዞ ሊፈጸም ይገባል።
ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች (FAQ)
ይህ የቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ ድርሳን በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ ምን ያስተምራል?
ይህ የቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን ሮማዊ ድርሳን («የቅዱስ ዮሐንስ ካሲያን መልእክት ወደ አበምኔት ሌዎንጢዮስ፦ ስለ ገዳመ አስቄጥስ ቅዱሳን አባቶችና ስለ መንፈሳዊ ማስተዋል») የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ዋና ክፍል ሲሆን፣ ስለ መንፈሳዊ ንቃተ ልቡና (Nepsis)፣ ከክፉ ሐሳቦችና ከፍትወታት ስለ መንጻት፣ ስለ ትሕትናና ስለ ዘወትር ጸሎት የሚያስተምር የአበው መመሪያ ነው።
ምእመናን የ«ፊሎካሊያ» ትምህርቶችን በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው እንዴት ሊተገብሩ ይችላሉ?
ምእመናን በንስሐ፣ በትሕትና፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብና «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» የሚለውን የኢየሱስ ጸሎት በሰላምና በትኩረት በመጸለይ የቅዱሳን አበውን ምክር በሕይወታቸው መተግበር ይችላሉ።
ሙሉውን የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) 50 ድርሳናት በአማርኛ የት ማግኘት ይቻላል?
ሁሉንም 50 የ«ፊሎካሊያ» ምዕራፎችና የቅዱሳን አበው ድርሳናት በ Pray.ee ድረ-ገጽ በሚገኘው ሙሉ የአማርኛ ማውጫ (/am/filokaliya-fikre-senay-mulu-metsihaf-mawcha/) እንዲሁም በነጻው የ Pray.ee የሞባይል መተግበሪያ ላይ በነጻ ማንበብ ይችላሉ።