📖 ከመጽሐፉ የተወሰደ፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫና የቅዱሳን አበው ትምህርቶች | ክፍል፦ ፊሎካሊያ — ቅጽ ፪ (Volume II) | ቅዱስ አባት፦ ቅዱስ ዲያዶኮስ ዘፎቲኪ | ድርሳን 33 ከ 50

የብፁዕ ቅዱስ ዲያዶኮስ 100 ተግባራዊ ምዕራፎች፦ ስለ መንፈሳዊ ዕውቀትና ስለ መንፈሳዊ ማስተዋል

በኤጲሮስ የሚገኘው የፎቶስ ኤጲስ ቆጶስ ከብጹዕ ዲያዶከስ፡- ስለ መንፈሳዊ እውቀትና ማስተዋል አንድ መቶ ተግባራዊ ምዕራፎች፤ ጌታ ላሳየን ፍፁምነት ምን እውቀት ማግኘት እንዳለበት እና እያንዳንዱ በወንጌል ምሳሌ መሰረት ፍሬ የሚያፈራ ምክንያታዊ ዘር እንዴት መሆን እንዳለበት።

1. ወንድሞች ሆይ፣ ከመንፈሳዊ ነገሮች ሁሉ በፊት፣ እምነት፣ ተስፋና ፍቅር፣ እናም ከሁሉም በላይ ፍቅር ኑ። እምነት እና ተስፋ የሚታዩትን እቃዎች መናቅ ያስተምራሉ። ፍቅር ግን በበጎ ምግባር ነፍስ እራሷን ከእግዚአብሔር ጋር ያገናኛል፣ ይህም በመንፈሳዊ ነገሮች ላይ በማሰላሰል የማይታየውን ያውቅ ዘንድ ነው።

2. በተፈጥሮው እግዚአብሔር ብቻ መልካም ነው፤ ሰው በትጋት መልካም የሚሆነው ለበጎ ሲታገል ወደማይሆነው ሲለውጥ ነው። ነፍስ ለበጎ ነገር ስትታገል በእግዚአብሔር ዘንድ በፈለገችው መጠንና ጥረት ትሆናለች። አባታችሁ መሐሪ እንደ ሆነ ርኅሩኆች ሁኑ ተብሏልና (ሉቃስ 6:36)

3. በተፈጥሮ ውስጥ መጥፎ ነገር የለም፣ እና በተፈጥሮ ማንም ክፉ የለም፣ እና እግዚአብሔር ምንም ክፉ ነገር አልፈጠረም። ነገር ግን የልብ መሻት ላይ የክፋት መልክ ሲጨመርበት፣ ምንም እንኳን በተፈጥሮ ውስጥ ክፋት ባይኖርም፣ ምኞቱ ክፉ ይሆናል። መንፈሳዊ ተዋጊው መነኩሴ ሊያጠፋህ ሲፈልግ የእግዚአብሔርን ስም በመጥራት እራስህን ተለማመድ እና ከመጥፎ ልማድ እራስህን ጠብቅ። የጥሩ ልማድ ባህሪ ከመጥፎ የበለጠ ጠንካራ ነው፣ ምክንያቱም ጥሩ ነገር አለ እና ክፉ የለም። ክፋት የሚኖረው ሲፈጸም ብቻ ነው።

4. ሁሉም ሰዎች የተፈጠሩት በእግዚአብሔር አምሳል ነው፣ እና ይህ በነፍስ ኖቲክ እንቅስቃሴዎች ውስጥ ይገለጣል። ነገር ግን በታላቅ ፍቅር ነፃነታቸውን ለእግዚአብሔር ያስገዙ ብቻ እግዚአብሔርን መምሰል የሚችሉት። ራሳችንን ስንክድ በፍቅር ከራሱ ጋር እንዳስታረቀን እንሆናለን። እናም ይህ እርቅ የዚህን ህይወት ክብር ለመንከባከብ የራሳቸውን ፍላጎት በማያሸንፉ ሰዎች አይሳካም።

5. ነፃ ፈቃድ ነፍስ በፈለገችበት ቦታ የሚንቀሳቀስ የምክንያታዊ ነፍስ ፍላጎት ነው። ነገር ግን ወደ መልካም ብቻ እናምራው፣ ስለዚህ በመልካም ሀሳቦች ሁል ጊዜ የክፋትን ትውስታ እናስወጣለን።

6. የእውነተኛ እውቀት ብርሃን መልካሙን ከክፉ መለየት መቻል ነው። በድፍረት ፍቅርን እንደሚፈልግ እውነተኛ እውቀት አእምሮን ወደ ፍትህ ፀሀይ እግዚአብሔር የሚመራ እና ማለቂያ ወደሌለው መንፈሳዊ ብርሃን የሚያስተዋውቅ ቀጥተኛ መንገድ ነው። ስለዚህ ከቂም በጸዳ ንዴት ደፋርን ለማሳፈር ብቻ የሆነውን ማሳካት ተገቢ ነው። የአምልኮ መነሳሳት የሚያሸንፈው በጥላቻ ሳይሆን በተግሣጽ ነው።

7. እንዲህ ያለው ንግግር በፍቅር ተግባር ከእግዚአብሔር ስለሚመጣ መንፈሳዊ ንግግር መንፈሳዊ ግንዛቤን ያረጋግጣል። ለዚህም ነው አእምሮአችን በሥነ መለኮት ማዕበሎች መካከል ሳይታወክ የሚቀረው። ወይም የፍቅርን ተግባር የሚፈልገውን ያህል ማሰላሰል ስላለው በዚያን ጊዜ ሀዘን በሚያመጣው ድህነት አይሠቃይም። በፍቅር ወደ ብርሃን በሚመራው እምነት ሁል ጊዜ ትጉ መሆን ጥሩ ነው። ከእግዚአብሔር በቀር በእግዚአብሔር ነገር ሊጠመድ ከሚሞክር ሀሳብ የበለጠ ድሃ የለምና።

8. በምንም መልኩ ያልተገለጡ ወደ መንፈሳዊ ራእዮች መሻገር ወይም የመንፈስ ቅዱስ ቸርነት በታላቅነት የሚያበራለት እርሱን መናገር ተገቢ አይደለም። የእውቀት ማነስ ድንቁርናን ያመጣል፣ እና የጸጋ ብዛት ንግግርን አይፈቅድም። ስለዚህ ነፍስ በመለኮታዊ ፍቅር ሰክራ በጸጥታ በእግዚአብሔር ክብር መደሰት ትፈልጋለች። አንድ ሰው በእነዚህ ሁለት ግዛቶች መካከል በሚሆንበት ጊዜ ስለ እግዚአብሔር ለመናገር አመቺ ነው። ይህ መመዘኛ ለነፍስ የከበረ ቃላትን የተወሰነ ግንዛቤ ይሰጣታል፣ የጸጋው ብዛት ግን በእምነት የሚናገረውን እምነት ይመግባል፣ የሚያስተምር በፍቅር የእውቀትን ፍሬ ለመቅመስ ቀዳሚ ይሆናል። “የሚሠራ ገበሬ ከፍሬው ቀዳሚ መሆን አለበት” (2ኛ ጢሞ 2፡6) ተብሎአልና።

9. ሁሉም ስጦታዎች በመንፈስ ቅዱስ ተሰጥተዋል-ጥበብ እና እውቀት እና ሁሉም ነገር መለኮታዊ ናቸው። እያንዳንዱ ስጦታ የራሱ ተግባር አለው ለዚህም ነው “የጥበብ ቃል ለአንዱ በመንፈስ ተሰጥቶ ለአንዱም በዚያው መንፈስ የእውቀት ቃል” (1ቆሮ 12፡8) ሐዋርያው ​​ይመሰክራል። እውቀት በልምድ ሰውን ከእግዚአብሔር ጋር ያገናኛል ነገር ግን ስለ እሱ ለመናገር ነፍስን አያንቀሳቅስም። ስለዚህም ነው አንዳንዶች በጥበብ ፍቅር የምንኵስና ሕይወትን የሚመሩ ምንም እንኳ የኅሊናቸው ብርሃን ቢለማመዱም በመለኮታዊ ቃል የማይገልጹት። እግዚአብሔርን በመፍራት ከእውቀት ጋር የምትመጣ ጥበብ ለጥቂቶች ተሰጥቷታል – እና አልፎ አልፎ – እና የማሰላሰልን ስራ በፍቅር ያስረዳል። ማሰላሰል በተግባር፣ ጥበብ ደግሞ በቃላት ያበራል። ማሰላሰል በጸሎት እና በታላቅ ጸጥታ ያለ ምንም ግድየለሽነት ይመጣል ፣ እናም ጥበብ የሚገኘው የእግዚአብሔርን ቃል ያለ ከንቱ ውዳሴ በማጥናት ነው ፣ እና ከሁሉም በላይ ደግሞ በሚሰጠው በእግዚአብሔር ጸጋ።

10. በቁጣ የተጋለጠ የነፍስ ኃይል በስሜቶች ላይ በተነሳ ጊዜ የዝምታ ጊዜ እንደደረሰ ማወቅ አለብን፣ ምክንያቱም የውጊያ ጊዜ ደርሷል። ነገር ግን አንድ ሰው ውጊያው በጸሎት ወይም በምጽዋት ጸጥ ያለ መሆኑን ሲያይ፣ ወደ መለኮታዊ ቃላት ይመለስ፣ የማስተዋል ክንፎችን በትሕትና በማሰር። ራሱን አብዝቶ የማያዋርድ የእግዚአብሔርን ታላቅነት ሊናገር አይችልምና።

11. መንፈሳዊ ንግግር ነፍስን ከከንቱ ውዳሴ ይጠብቃል፣ አባላቶቿን ሁሉ በብርሃን እንዲያስቡ ያደርጋታል፣ እናም ከሰው የሚመጣውን ክብር እንድትንቅ ያስተምራታል። እሱ ሁል ጊዜ ሀሳቡን ከቅዠት ይጠብቃል ፣ ሁሉንም ነገር ፣ ለመናገር ፣ ወደ እግዚአብሔር ፍቅር ይለውጣል። ነገር ግን የዓለማዊ ጥበብ ንግግር ሰውን ሁል ጊዜ ወደ ክብር ፍቅር ይጠራዋል፡ የመልካም ነገር ልምድ ሊሰጠው ስለማይችል የምስጋና ፍቅር ይሰጠዋል፡ እርሱ ራሱ የከንቱ ሰዎች ፈጠራ ነውና። እንግዲያውስ የመለኮታዊውን ቃል የተስፋ ቃል በትክክል እንረዳ፡ ከሀዘን በፀዳ ፀጥታ ስንቆይ በውይይት ጊዜ አናባክን ነገር ግን በእግዚአብሔር ሞቅ ያለ ትውስታ ውስጥ እና በታላቅ ንቃት እንኑር።

12. ራሱን የሚወድ እግዚአብሔርን መውደድ አይችልም። ነገር ግን በእግዚአብሔር ፍቅር ከመጠን ባለ ጠግነት የተነሣ ራሱን የማይወድ እግዚአብሔርን ይወዳል። እና እንደዚህ ያለ ሰው የእግዚአብሔርን ክብር እንጂ የራሱን ክብር ፈጽሞ አይፈልግም። ራሱን የሚወድ የራሱን ክብር ይፈልጋልና፤ እግዚአብሔርን የሚወድ የፈጠረው ግን ደግሞ የእግዚአብሔርን ክብር ይወድዳል። አስተዋይ እና እግዚአብሔርን የምትወድ ነፍስ በራሷ ትህትና ስለምትደሰት በሚፈጽማቸው ትእዛዛት ሁሉ የእግዚአብሔርን ክብር መፈለግ የባህሪዋ ነው። ክብር ለእግዚአብሔር ክብር ነው ለሰውም ትሕትና። እኛም እንደ ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ በጌታ ክብር ​​እየተደሰትን ያለማቋረጥ “እርሱ ሊልቅ እኔም ላንስ ይገባኛል” ማለት ስንጀምር የእግዚአብሔር ዘመዶች እንሆናለን (ዮሐ። 3፡30)።

13. አንድ ጊዜ እግዚአብሔርን ብቻ የሚወድ አንድ ሰው አይቼው ነበር እናም አሁንም እርሱን እንደሚወደው ስላልወደደው አልቅሷል። ነፍሱ እግዚአብሔርን በራሱ ለማክበር እና እራሱን ከከንቱ የመቁጠር ፍላጎት አላት። ይህ ሰው የዘር ሐረጉንም ሆነ ማንነቱን አያውቅም፤ የምስጋና ቃላትንም አልሰማም። ለትሕትና ካለው ታላቅ ፍላጎት የተነሳ የራሱን ክብር አላየም፣ ይልቁንም እግዚአብሔርን እንደ ሕጋዊ ካህን አገለገለ። ለእግዚአብሔር ባለው ታላቅ ፍቅር የራሱን የማዕረግ መታሰቢያ ቀንሷል፣ በእግዚአብሔር ፍቅር ውስጥ ራሱን አጥልቆ በትሕትና መንፈስ ምስጋናውን ሰወረ። በሐሳቡ ራሱን እንደ አንድ የማይገባ አገልጋይ፣ ለራሱ ክብር እንግዳ አድርጎ ቈጠረው፣ ምክንያቱም ትሕትናን ስለ ወደደ—እኛም ልናደርገው የሚገባን፣ ማለትም፣ በእውነት የወደደን የጌታን ፍቅር በማይለካው ባለጠግነት ክብርና ክብር ከዓለም ውዳሴ ሽሽ።

14. እግዚአብሔርን በልብ ማስተዋል የሚወድ ሁሉ እግዚአብሔር ያውቀዋል። አንድ ሰው የእግዚአብሔርን ፍቅር በነፍሱ ጥልቅ በሆነ መጠን በተቀበለ መጠን፣ በዚያ መጠን እርሱ ራሱ በእግዚአብሔር ፍቅር ውስጥ ይኖራል። ለዚህም ነው ከዚያን ጊዜ ጀምሮ አጥንቶቹ እንኳን እንደበላ እስኪሰማቸው ድረስ የአዕምሮ እውቀትን በትጋት መፈለግ ያላቆመው። ከዚያ በኋላ ራሱን አያውቅም፣ነገር ግን በእግዚአብሔር ፍቅር ይቃጠላል እና ይለወጣል። እንዲህ ዓይነቱ ሰው አሁንም በዚህ ሕይወት ውስጥ ይኖራል፣ ነገር ግን አይኖርም፣ እና በሚቀጥለው ጊዜ ፍጽምና የጎደለው ሆኖ ይኖራል። ገና ሰውነቱን አልተወም፣ እና ግን በፍቅር፣ በነፍስ ወደ እግዚአብሔር መንቀሳቀስ። ለእግዚአብሔር ፍቅር ከራሱ ፍቅር የመነጨ ስለሆነ በግድ እና በፍላጎት በፍቅር እሳት ያለማቋረጥ በልቡ ያቃጥላል። ከራሳችን ውጭ ብንሆን ለእግዚአብሔር ነው ተብሎአልና። በእኛም ፍርድ ብንሆን ለእናንተ ነው” (2ኛ ቆሮ 5፡13)።

15. አንድ ሰው የእግዚአብሔርን ፍቅር በጥልቅ ማስተዋል ሲጀምር ያን ጊዜ ባልንጀራውን ለመውደድ በመንፈሳዊ ግንዛቤ ይጀምራል። ቅዱሳት መጻሕፍት የሚናገረው ይህ ፍቅር ነው፤ ሥጋዊ ፍቅር በመንፈሳዊ ማስተዋል ስላልታሰረ በማንኛውም ኢምንት ምክንያት በቀላሉ ይጠፋል። ስለዚህ፣ አንድ ሰው እግዚአብሔር አንድ ላይ የሚሠራበትን ነፍስ ቢያውከውም፣ የፍቅር ማሰሪያው አይጠፋም። በእግዚአብሔር ፍቅር ሙቀት እራሷን እየሞቀች፣ የእግዚአብሔር ጣፋጭነት የጠብን መራራነት ስለሚያጠፋ፣ ምንም ያህል ቢያስቸግራት ወይም ቢጎዳት፣ ወዲያው ወደ መልካምነት እና በታላቅ ደስታ ወደ ባልንጀራዋ ፍቅር ትመለሳለች።

16. በልቡ አተያይ እግዚአብሔርን የማይፈራ ማንም ሰው በፍርሀት ተግባር ልቡ ንፁህ እና በለሰለሰ ሰው መውደድ አይችልም ስለዚህ ነፍስ ወደ ንቁ ፍቅር እንድትገባ። እናም ማንም እንደተባለው ከዚህ ህይወት ጭንቀቶች ሁሉ እራሱን ካላላቀ ወደ ፈሪሃ አምላክ አይመጣም። አእምሮው በታላቅ ጸጥታ ውስጥ ሆኖ እና ከእንክብካቤ ነፃ በሆነበት ጊዜ፣ እግዚአብሄርን መፍራት ያንቀሳቅሰዋል፣ ከምድራዊ ጥንካሬ ሁሉ በታላቅ ስሜት በማጥራት ወደ ታላቅ የእግዚአብሔር ቸርነት ፍቅር ያስተዋውቀዋል። ስለዚህም ነው ራሳቸውን የሚያነጹ ፍርሃትና ፍጽምና የጎደለው ፍቅር አላቸው፤ ነጽተው ያሉት ግን ፍጹም ፍቅር አላቸው፤ በእነርሱም ዘንድ ፍርሃት ከእንግዲህ ወዲህ የለም፤ ​​“ፍጹም ፍቅር ፍርሃትን አውጥቶ ይጥላል” (1ኛ ዮሐ። 4፡18) ስለ ተባለ። ሁለቱም የሚገኙት በጻድቃን ውስጥ ብቻ ነው፣ እነሱም በመንፈስ ቅዱስ ተግባር በጎነትን በሚፈጽሙ። ስለዚህም ነው ቅዱሳን ቅዱሳን ሁሉ እግዚአብሔርን ፍሩ (መዝ 33፡10) በሌላም ደግሞ፡- “ጻድቃን ሁሉ እግዚአብሔርን ውደዱ” (መዝ 30፡24) ስለዚህም ራሳቸውን በሚያነጻ ጻድቅ ፍጽምና በጎደለው ፍቅር እግዚአብሔርን መፍራት በነጹትም ፍጹም ፍቅር እንዳለ እንረዳለን። በእነርሱም ውስጥ የፍርሃት ሀዘን የለም፣ ነገር ግን የማያቋርጥ መቃጠል እና ነፍስ በመንፈስ ቅዱስ ሥራ ወደ እግዚአብሔር መጣበቅ፣ መዝሙሩ እንደሚለው: "ነፍሴ ወደ አንተ ተጣበቀች፣ ቀኝህም ረዳኝ" (መዝ። 62:9).

17. በሰውነት ላይ ቸልተኛ እና ያልታጠበ ቁስል ሲኖር፣ በእሱ ላይ የተተገበረው መድሃኒት ምንም ተጽእኖ አያመጣም፤ ነገር ግን ቁስሉ በሚታጠብበት ጊዜ የመድሃኒቱ ተግባር ይሰማል እና ቁስሉ መፈወስ ይጀምራል። ነፍስም እንዲሁ፡ ትጋት ስታጣ በተድላ ፍቅር ለምጽ ተሸፍና ሳለች እግዚአብሔርን መፍራት አታውቅም። ስለ አምላክ አስፈሪ ፍርድ በየጊዜው ቢነገረውም እነዚያን ቃላት ችላ ይለዋል። ነገር ግን በከፍተኛ ትኩረት እራሷን መንጻት ስትጀምር፣ እንደ ሕያው እና ፈውስ መድኃኒት፣ እግዚአብሔርን መፍራት ታውቃለች፣ ይህም በተግሣጽ ድርጊት ከመጥፎ ምኞት በጸዳ የንጽሕና እሳት ያቃጥሏታል። እራስህን በጥቂቱ በማንጻት ወደ ሙሉ ንፅህና ትደርሳለህ። ፍቅር በውስጧ እያደገ በሄደ መጠን ፍርሃት ወደ ፍጹም ፍቅር እስኪደርስ ድረስ ይቀንሳል፤ እንደ ተባለውም ፍርሃት ከሌለበት ነገር ግን በእግዚአብሔር ክብር ከሚሠራ ከክፉ ምኞት የጸዳ ንጽህና ነው። እንግዲያውስ፣ የማያቋርጠውን የምስጋና ውዳሴ፣ መጀመሪያ እግዚአብሔርን መፍራት ከዚያም ፍቅርን እንያዝ፣ እናም በክርስቶስ ወደ ፍጹምነት ሙላት እናገኝ።

18. ነፍስ ከዓለማዊ ጉዳዮች ነፃ እስካልወጣች ድረስ፣ እግዚአብሔርን በቅንነት አትወድም፣ ዲያብሎስንም እንደሚገባው አትጠላም። በእርሱ ላይ ከባድ መጋረጃ ተሸክሞአልና፥ የዚህ ሕይወት አሳብ ነው። በመተሳሰብ መካከል፣ የማሰብ ችሎታው የራሱን ውግዘት ሊረዳ ወይም የማይጠፋውን ፍርድ በራሱ ሊገነዘብ አይችልም። ለዚህም ነው ከሁሉም ነገር መራቅ ይመከራል።

19. የንጹሕ ነፍስ ምሳሌነት ያለ ምቀኝነት ንግግር፣ ቅንዓት ያለ ክፋት፣ እና ለጌታ ክብር ​​የማያቋርጥ እንክብካቤ ነው። ያን ጊዜ የማሰብ ችሎታው ልክ እንደ ፍርድ ቤቶች ፊት በሀሳቡ ውስጥ በመቆየት የራሱን መለኪያ በጥንቃቄ ይመዝንበታል።

20. እምነት ያለ ሥራ እና ያለ እምነት ሥራ ባዶ ናቸው፤ በተመሳሳይ መንገድ ይሞከራሉ። እምነት ላላቸው ሰዎች ሥራቸውን ለእግዚአብሔር ማቅረባቸው ተገቢ ነው። ለአባታችን አብርሃም ፍሬውን ልጁን ባያቀርብ እምነት እንደ ጽድቅ አይቆጠርም ነበር (ዘፍ። 17፡16)።

21. እግዚአብሔርን የሚወድ በቅንነት የሚያምን የእምነትን ሥራ በቅድስና ይሠራል። ነገር ግን የሚያምን ብቻውን በፍቅር የማይጸና ግን ያለኝ የሚመስለው እምነት የለውም። ለዓለማዊ ክብር ያለው የፍቅር ሸክም አይከብደውምና በአእምሮ ብርሃን ያምናል። በፍቅር የጠነከረ እምነት የመጀመሪያው የበጎነት መሰረት ነው።

22. የእምነትን ጥልቀት የሚመረምር ይንቀጠቀጣል፤ በቅንነት የሚመለከተው ሁሉ ሰላም ነው። ውሃ የክፋት ሁሉ መርሳት ነው፡ ለዚህም ነው የእምነት ጥልቀት በብልሃት ሀሳቦች መታየትን የማይወደው። ወደ እግዚአብሔር ፈቃድ ወደብ ለመድረስ እነዚህን ውሀዎች በቀላሉ በአስተሳሰብ እንጓዝ።

23. እራሳቸውን ካልኮነኑ ማንም በእውነት ሊወድ ወይም ሊያምን አይችልም። ህሊናችን በነቀፋ ራሱን ሲቸገር ከዚህ አለም በዘለለ የሸቀጥ ጠረንን እንዲገነዘብ አእምሮ አይፈቅድም እና አእምሮው ወዲያው በጥርጣሬ ይከፋፈላል። የቀደመውን የእምነት ልምዱን አውቆ ወደ እነርሱ ሞቅ ብሎ ይዘረጋል፣ነገር ግን እንደተናገርነው ከህሊናው ነቀፋ የተነሳ በልቡ ማስተዋል በፍቅር ሊቀበላቸው አይችልም። ሆኖም፣ በሞቀ ትኩረት እና በብዙ ልምድ በመንጻት፣ የምንፈልገውን በእግዚአብሔር እንጀምር።

24. የሰውነት ስሜቶች ከፍላጎታችን በተቃራኒ ወደ የሚታዩ ዕቃዎች ይጎትቱናል። በተመሳሳይ መልኩ የማሰብ ችሎታው መለኮታዊ ቸርነትን ሲቀምስ የማሰብ እንቅስቃሴዎች ወደማይታዩ እቃዎች ይመራሉ። ለእያንዳንዳቸው ከእሱ ጋር ያለውን ዝምድና ይመኛል። ነፍስ፣ ግዑዝ መሆን፣ ሰማያዊውን ነገር ከላይ ትፈልጋለች፤ አካል፣ አፈር፣ ምድራዊ ደስታ ነው። እንግዲያውስ ያለማታለል ከሥጋዊ ማስተዋል በላይ በሆነው የመንፈሳዊ ማስተዋል ልምድ ውስጥ እንድንገባ እንታገል።

25. ያ የተፈጥሮ ግንዛቤ አንድ ነበር፣ የቅዱስ እውቀት ሥራ ያስተምረናል። በአዳም መተላለፍ ምክንያት ለሁለት ተከፍሎ ነበር። ነገር ግን ከመንፈስ ቅዱስ ኃይል የሚመጣ ሁለተኛ ቀላል ግንዛቤ አለ ሁሉም ሰው ሊያውቀው አይችልም ነገር ግን የዚህን ህይወት መና የናቁት ለመጪው መልካም ነገር ተስፋ የናቁ እና በመቆየት የሁሉንም የሰውነት ስሜቶች ፍላጎት ያደረቁ ብቻ ናቸው። በእነሱ ውስጥ ብቻ የማሰብ ችሎታ፣ እንክብካቤ በሌለበት የሚነዳ፣ የማይባል መለኮታዊ ቸርነት መረዳት የሚችል ነው፤ እንደ ሥራው መጠን መጠን ደስታውን ለሥጋው ያስረዳል፥ በንስሐ ፍቅርም ቃል ደስ ይለዋል። " ልቤ እግዚአብሔርን ጠበቀ ረዳኝም። ሥጋዬም አብቦ በፈቃዴም አከብረው።” (መዝ።27፡7) እንዲህ ያለው የነፍስና የሥጋ ደስታ የማይጠፋ ሕይወት መታሰቢያ ነው።

26. የሚዋጉትም ሀሳባቸውን አጥብቀው መያዝ አለባቸው፡ አእምሮ የሚመጣውን ሃሳብ መርምሮ በእግዚአብሔር የተላኩ መልካሞቹን በማስታወሻ መዝገብ ውስጥ እንዲያከማች እና ዓመፀኞችን እና አጋንንትን ከተፈጥሮ ማከማቻ ስፍራ እንዲጥላቸው። ባሕሩ በጥልቁ ውስጥ እንኳን ሲረጋጋ፣ ዓሣ አጥማጆች እያንዳንዱን ዓሦች ያያሉ እና ምንም ህይወት ያለው ፍጥረት ሊደበቅ አይችልም። ነገር ግን አውሎ ነፋሱ በተነሳ ጊዜ ባሕሩ ደመናማ ይሆናል እና ጸጥታው ሲቆይ የሚታየውን ይደብቃል። ከዚያም ዓሣ አጥማጆቹ ምንም የሚያደርጉት ነገር የለም እና ክህሎታቸው ምንም ፋይዳ የለውም። በተለይ የነፍስ ጥልቀት በግፍ ቁጣ ሲጨልም፣ የሚያሰላስል አእምሮም ተመሳሳይ መከራ ሲደርስበት ይከሰታል።

27. ጥቂቶች ጥፋታቸውን ሁሉ ጠንቅቀው የሚያውቁ ጥቂቶች ናቸው አእምሮአቸውም አላህን ከማውሳት የማይርቅ ጥቂቶች ናቸው። ስለዚህ የሰውነት አይኖቻችን ጤናማ ሲሆኑ በአየር ላይ የሚበሩትን ትንኞች እና ዝንቦች ሳይቀር ሁሉንም ነገር ያያሉ። ዳመና ሲከድንህ ግን ትልቅ ነገር ብታይ እንኳን ከጭንቅ አታየውም ትንሽም ነገር ከቶ አታይም። ነፍስም እንዲሁ፡ በትኩረት ከፍቅር የሚመጣውን መሸፈኛ ወደ አለም ስታባርር ትንንሽ ውድቀቷን እንኳን እንደ ትልቅ ትቆጥራለች እና በማያቋርጥ ምስጋና እንባ ትጨምራለች። ጻድቃን ስምህን ያመሰግናሉ ተብሎአልና (መዝ 139፡14)። ነገር ግን በዓለማዊ ከንቱነት መኖርን በሚወድ ጊዜ፣ ለራሱ የሚያበላሽ እና ለትልቅ ስቃይ የሚገባውን ነገር ቢሠራ እንኳ፣ እምብዛም አያስተውለውም እና ትናንሽ በደሎችን በጭራሽ ላያያቸው ይችላል። ብዙውን ጊዜ እሱ እንደ ስኬት ይቆጥራቸዋል እና አያፍርም፣ አያሳዝኑም፣ በቃላት ይሟገቷቸዋል።

28. አእምሮን የሚያነጻው መንፈስ ቅዱስ ብቻ ነው። እሱ ብርቱው ሌባውን ካልማረከና ካላሰረ አእምሮው ከምርኮ አይወጣም። ስለዚህ በሁሉም ምግባሮች እና ከሁሉም በላይ በነፍስ ሰላም፣ መንፈስ ቅዱስን በውስጣችን ማቆየት፣ የእውቀት መብራት ሁልጊዜ ከእኛ ጋር እንዲኖር ማድረግ ተገቢ ነው። በነፍስ ጎተራ ውስጥ ያለማቋረጥ ሲያበራ፣ አጋንንት፣ መራርና ጨለማ የሚቀሰቅሱት ነገሮች ለአእምሮ መገለጥ ብቻ ሳይሆን፣ ያ ቅዱስ ብርሃን ስለሚያጋልጣቸው በጣም ተዳክመዋል። ስለዚህም ነው ሐዋርያው፡- መብራቱን እንዳታጠፉ መንፈስን አታጥፉ (1ኛ ተሰ 5፡19) ያለው። ክፉ ስታደርግ ወይም ስታሰላስል መንፈስ ቅዱስን ታሳዝናለህና። እሱ ሁል ጊዜ ያለ እና ሕይወት ሰጪ ይወጣል ማለት አይቻልም፤ ነገር ግን እሱን ማዘን ወይም ከእርሱ መራቅ አእምሮን ደካማ እና ጨለማ ያደርገዋል።

29. ቀደም ብለን እንደተናገርነው አንድ ነጠላ ግንዛቤ ለነፍስ ተፈጥሯዊ ነው። መንፈስ ቅዱስና ሰውን ወዳድ እንደሚያስተምረን የአካልን ፍላጎት የሚያገለግሉ አምስት የስሜት ህዋሳት አሉ። በአለመታዘዝ በተከሰተው አእምሮ ወደ ክፋት በማዛወር ምክንያት የነፍስ ግንዛቤ ለሁለት ተከፍሎ በነፍስ እንቅስቃሴ ይገለጣል። ለዚያም ነው አሁን ወደ ነፍሱ ስሜታዊ ክፍል ዘንበል ይላል፣ በጊዜያዊ እቃዎች ወደምትደሰትበት፣ እና አሁን የነፍስ ምክንያታዊ እና ኖቲክ እንቅስቃሴዎችን በእጅጉ ትደሰታለች፣ ምክንያቱም የማሰብ ችሎታችን፣ ንፁህ በሚሆንበት ጊዜ፣ እራሱን ወደ ሰማያዊ በጎነት ለመምራት ስለሚፈልግ። በዚህ ዓለም ባለጠግነት እንድንፈተን አለመፍቀዱን ስናለማመድ የነፍስን ምድራዊ ምኞት ከምክንያታዊ ሥርዓቷ ጋር፣ ማለትም ይህንን በውስጣችን ከሚመሠርት ከመንፈስ ቅዱስ ጋር አንድ ማድረግ እንችላለን። መለኮትነት የልባችንን ማከማቻዎች በንቃት ካላበራ፣ ባልተከፋፈለ ግንዛቤ ማለትም በነፍስ አጠቃላይ መዋቅር ዘላለማዊ እቃዎችን ማወቅ አንችልም።

30. የማሰብ ችሎታ ያለው ግንዛቤ በፍርድ ውስጥ እርግጠኛነት ነው። ጤነኛ ስንሆን በሰውነታችን ጣፋጩን ከማይጣው ለይተን ጣዕሙን እንመኛለን። እንደዚሁም የእኛ አእምሮ: በጥሩ ጥንካሬ እና በታላቅ ግድየለሽነት ሲንቀሳቀስ፣ መለኮታዊ መጽናኛ ምን እንደሆነ በደንብ ይረዳል እና ወደ ተቃራኒው መጽናኛ አይለወጥም። አካል ምድራዊ ደስታን ሲቀበል እነሱን ለመለየት ያለ ስሕተት እንደሚማር፣ አእምሮም ከሥጋዊ አሳብ በላይ ሲራመድ፣ በመንፈስ ቅዱስ መጽናኛ ውስጥ ሳይታለል መሳተፍ ይችላል። እግዚአብሔር ቸር እንደ ሆነ ቅመሱ እዩም ተብሏልና (መዝ 33፡9)። የማሰብ ችሎታው በማያቋርጥ ፍቅር ተግባር የተቀበለውን ጣዕም ያስታውሳል እና የማይሻር የማስተዋል ልምድ ይኖረዋል፣ እንደ ሐዋርያው ​​ቃል፡- "ይህንም እለምናለሁ ፍቅራችሁ በእውቀትና በማስተዋል ሁሉ ከፊት ይልቅ እንዲበዛ" (ፊልጵ 1፡9)።

31. አእምሮአችን የመንፈስ ቅዱስን ማጽናኛ ማግኘት ሲጀምር ሰይጣንም ነፍስን ያጽናናል፣ በሌሊት ጸጥታ ውስጥ፣ የብርሃን እንቅልፍ ሲመጣ በተወሰነ ጣፋጭ ስሜት ይታያል። አእምሮም እግዚአብሔርን ሞቅ ባለ መታሰቢያ የጌታን የኢየሱስን ቅዱስ ስም በመያዝ እና በማታለል ላይ በጦር መሣሪያ ፣ በተቀደሰ እና ክቡር ስም በተነሳ ጊዜ ፣ ​​ያ አጭበርባሪዎች ይርቃሉ ፣ ግን በዚህ በነፍስ ላይ ግልፅ ጦርነትን ይፈጥራል ። ስለዚህ የማሰብ ችሎታ የክፉውን ሽንገላ በሚገባ በመረዳት መንፈሳዊ ነገሮችን ለማወቅ የበለጠ ይማራል።

32. መልካም ማጽናኛ ወደሚመለከተው አካል ይመጣል፣ እና እንቅልፍ ሲተኛ እንኳን፣ በእግዚአብሔር ሞቅ ያለ ትውስታ ውስጥ ያለው ነፍስ በፍቅር ከእሱ ጋር ከተጣበቀ። አሽላሚው መጽናኛ የሚመጣው መንፈሳዊው ተዋጊ መነኩሴ እግዚአብሔርን አጥብቆ ሳያስታውስ ቀለል ባለ እንቅልፍ ውስጥ ሲወድቅ ነው። የመጀመሪያው፣ ከእግዚአብሔር የሚመጣ፣ በግልጽ የነፍስን ጥልቅ ማስተዋል የሚፈልገው በፍቅር የአምልኮት መንፈሳዊ ተዋጊ የሆኑትን መነኮሳትን ነው። ሁለተኛው ግን ነፍስን በማታለል ንፋስ ይበትነዋል እናም በአካል እንቅልፍ የማስተዋል ልምድን ይሰርቃታል፣ አእምሮም የእግዚአብሔርን መታሰቢያ ይጠብቃል። አእምሮ ብዙ ጊዜ ጌታ ኢየሱስን ሲያስታውስ፣ በቀኝ እጁ የጸጋ መሣሪያና እጅግ የሚያስመሰግን ልምድ ስላለ፣ አስተናጋጁ በመጣበት እየተደሰተ ያንን የጨለመውን የጠላት እስትንፋስ ያባርረዋል።

33. ነፍስ ስትጀምር ያለምንም ጥርጣሬ እና ቅዠት፣ በእግዚአብሔር ፍቅር መቃጠል፣ እንዲሁም ከጀርባዋ ያለውን አካል ወደማይገለጽ ፍቅር ጥልቀት እየሳበች – በቅዱስ ጸጋ ተግባር ስትመለከትም ሆነ ወደ እረፍቷ ስትሄድ – ያኔ ምንም አትረዳም ፣ ግን የምትፈልገው የመንፈስ ቅዱስ ተግባር መሆኑን ብቻ ያውቃል። በዛ የማይታወቅ ጣፋጭነት ሁሉንም ትደሰታለች እና ሌላ ምንም ነገር መረዳት አልቻለችም፣ ምክንያቱም በተወሰነ የማያቋርጥ ደስታ ትደሰታለች። ነገር ግን አንዳንድ ርኩሰት ወይም አንዳንድ ጥርጣሬዎች በአእምሮ ውስጥ ሲቀሰቀሱ ወይም ክፋትን ለማባረር የተቀደሰውን ስም መውሰድ ሲገባቸው ይህ ማጽናኛ ከፈታኙ እንደሚመጣ እና የደስታ መገለጫዎች ብቻ እንደሆኑ ማወቅ አለብን። እንዲህ ዓይነቱ ደስታ ያልተረጋጋ እና አስተማማኝ አይደለም፣ ምክንያቱም ከጠላት የመጣ ነው፣ ነፍስ ምንዝር እንድትፈጽም ይፈልጋል። ጠላት የማሰብ ችሎታው በአመለካከቱ ውስጥ ኤክስፐርት እንደሚሆን ሲመለከት፣ አንዳንድ በሚመስሉ ጥሩ መጽናኛዎች ነፍስን ያንቀሳቅሰዋል፣ ስለዚህም በእርጥበት ጣፋጭነት በመደሰት፣ እራሱን ከአሳላቂዎች ጋር መቀላቀሉን አይገነዘብም። በእነዚህ ምልክቶች የእውነት መንፈስ የት እንዳለ እና የማታለል መንፈስ ያለበትን እንለያለን። ለማንም በማሰብ መለኮታዊውን መልካምነት ሊለማመድ ወይም በተሞክሮ የአጋንንትን መራራነት መቅመስ፣ ጸጋ በአእምሮው ጥልቀት ውስጥ መቀመጡን እና እርኩሳን መናፍስት በልቡ ብልቶች ውስጥ እንደማይኖሩ እስካረጋገጠ ድረስ ለማንም አይቻልም። ለዚያም ነው አጋንንት ሰዎች በዚህ እንዲያምኑ የማይፈልጉት አእምሮ እንዳይረዳው እና በእግዚአብሔር መታሰቢያ እንዳይታጠቅባቸው።

34. የነፍስ ፍጥረታዊ ፍቅር አንድ ነገር ሲሆን ከመንፈስ ቅዱስ የሚገኘውም ሌላ ነው። የመጀመሪያው፣ ስንፈልግ፣ በፈቃዳችን ተግባር ውስጥ በመጠኑ ይንቀሳቀሳል። ስለዚህ አጥብቀን ሳንይዘው እርኩሳን መናፍስት በቀላሉ ያጠፉታል። ነገር ግን ሁለተኛው ነፍስን በእግዚአብሔር ፍቅር ያቃጥላል ስለዚህ ሁሉም የነፍስ ኃይሎች ከመለኮታዊ ምኞት ጋር ሊገለጽ በማይችል መልካምነት ፣ ወደዚያ ሁኔታ የማይለካ ቀላልነት ይከተላሉ። አእምሮው ያኔ ስለ መንፈሳዊ ተግባር ይፀንሳል እና ያለማስመሰል የፍቅር እና የደስታ ምንጭ ያመነጫል።

35. በተቀሰቀሰው ማዕበል ላይ ዘይት ሲፈስስ የዘይቱ አለመታዘዝ ያረጋጋቸዋል። ልክ እንደዚሁ ነፍሳችን በመንፈስ ቅዱስ ጸጋ ስትሞላ በጣፋጭነት ትረጋጋለች በደስታም እራሷን በእርሱ እንድትሸነፍ ትፈቅዳለች፡ ቅዱሳት መጻሕፍት፡- "አንቺ ነፍሴ ሆይ፥ ለእግዚአብሔር ተገዛ" (መዝ። 61፡6)፡ በቸርነቱና በማይነገር ቸርነቱ ለሚሸፍነው ለእግዚአብሔር። እና ከዚያ፣ ምንም ያህል አጋንንት በነፍስ ላይ ቢዋጉ፣ ያለ ቁጣ ይቀራል፣ አይረበሽም እና በደስታ ይሞላል። ነገር ግን መንፈሣዊው ተዋጊ መነኩሴ ነፍሱን በፈሪሃ እግዚአብሔር ካልመገበ ወደዚህ ዓይነት ደረጃ አይደርስም በውስጧም አይቀርም። ጌታ ኢየሱስን መፍራት ለመንፈሳዊ ተዋጊ መነኮሳት የተወሰነ ንጽህናን ያመጣል፡ "እግዚአብሔርን መፍራት ንጹሕ ነው ለዘላለምም ይኖራል" (መዝ 18፡10)።

36. ማንም ሰው ስለ አእምሮአዊ ግንዛቤ ሲሰማ፣ የእግዚአብሔር ክብር ለእሱ በግልጽ እንደሚገለጥ አይጠብቅ። ነፍስ ስትነጻ መለኮታዊ ማጽናኛን በማይታወቅ መንገድ እንደምትገነዘብ ተናግረናል። ነገር ግን ምንም የሚታይ ነገር የለም። "በእምነት እንጂ በራእይ አንመላለስምና" (2ኛ ቆሮ 5፡7) ይላል የተባረከ ጳውሎስ። ብርሃንም ለማንኛውም መንፈሳዊ ተዋጊ መነኩሴ፣ ወይም የእሳት ምስል ወይም ድምጽ ከታየ፣ እንዲህ ያለውን ራእይ ፈጽሞ አይቀበል፣ ምክንያቱም የጠላት ግልጽ ማታለል ነው፤ ብዙዎች ተቸግረዋል፣ ምክንያቱም ባለማወቅ ከእውነተኛው መንገድ ስላፈነግጡ ነው። በዚህ በሚበላሽ አካል ስንመላለስ ከእግዚአብሔር የራቅን መሆናችንን እና ስለዚህ እርሱንም ሆነ ሰማያዊውን ድንቅ ነገሮች ማየት እንደማንችል እንወቅ።

37. የእግዚአብሔር ፍቅር ለነፍስ የሚያሳያቸው ሕልሞች ምን ያህል ጤናማ እንደሆነ ያሳያሉ። ለዚህም ነው ከአንዱ ወደ ሌላው የማይለወጡ፣ ነፍስን የማያስፈሩት፣ የማይስቁ ወይም በድንገት የሚያሳዝኑት። ነፍስን በታላቅ ገርነት ይቀርባሉ እና በመንፈሳዊ ደስታ ይሞላሉ፣ ስለዚህም ሰውነት ሲነቃ፣ ነፍስ የእንቅልፍ ደስታን ትፈልጋለች። ተቃራኒው የሚሆነው ከአጋንንት በሚመጡ ሕልሞች ነው። ከራሳቸው ማታለል በወሰዱት ነገር ረክተው መኖር ስለማይችሉ ተለዋዋጭ ናቸው እና ከእረፍት ነፃ አይደሉም። ብዙ ቃል ይገባሉ እና የበለጠ ይከለክላሉ፣ እና ብዙውን ጊዜ የወታደርን መልክ ይይዛሉ፣ እና አንዳንድ ጊዜ ነፍስን ያሞግሳሉ፣ ጮክ ብለው ይጮኻሉ። የማሰብ ችሎታ፣ በመጠን፣ አውቆ አካልን ያነቃቸዋል፤ እና አንዳንድ ጊዜ፣ ሽንገላቸውን በመረዳቱ ከሚገኘው ደስታ የተነሳ፣ በህልሙ እራሱ ውስጥ ገለጣ ያደርጋቸዋል፣ እና በዚህም በጣም ያበሳጫቸዋል። ሆኖም ፣ ጥሩ ህልሞች ለነፍስ ደስታን አያመጡም ፣ ይልቁንም የተለየ ሀዘን እና ህመም የሌለው እንባ። እንዲህ ያሉት ሕልሞች የሚከሰቱት ታላቅ የአስተሳሰብ ትሕትናን ባሳዩት ነው።

38. ጥሩ ሕልሞችን ከመጥፎዎች እንዴት እንደሚለዩ ነግረናል፣ ልምድ ካላቸው ሽማግሌዎች እንደሰማነው። ግን ለማንኛውም ህልም ትኩረት አለመስጠት ለእኛ ትልቅ በጎነት ይሆናል። ሕልሞች የሚያታልሉ ሐሳቦችን ከጣዖቶች ወይም በሌላ አነጋገር በአጋንንት መሣለቅ እንጂ ሌላ አይደለምና። የእግዚአብሔር ቸርነት ራእይ ቢላክልንና ካልተቀበልነው፣ በጣም አፍቃሪ የሆነው ጌታ ኢየሱስ አይናደድም ምክንያቱም ለአጋንንት ተንኮል እንዳንሰጥ በዚህ መንገድ እንደምንሠራ ያውቃል። ከላይ የተጠቀሰው ህልሞችን የመለየት መንገድ ትክክል ነው፤ ነገር ግን፣ ነፍስ ከፍላጎቷ ውጪ በሆነ ንቃተ ህሊና መቆሸሽ ትችላለች – ይህም የሚሆነው ለሁሉም ሰው ይሆናል ብዬ አምናለሁ – እና ከዚያ ትክክለኛ ግንዛቤዋን አጥታ መጥፎ ህልሞች ጥሩ እንደሆኑ ማመን ይጀምራል።

39. ይህ ታሪክ ለተነገረው ነገር ማረጋገጫ ሆኖ ያገለግላል። አንድ ሰው ቤቱን ጥሎ በሌሊት ተመለሰ። በበሩ ፊት ቆሞ አገልጋዩን ጠራው። እርሱ ግን ጌታውን በትክክል ስላላወቀው በሩን አልከፈተለትም። በድምፅ መመሳሰል እንዳይታለል፣ ሌባ ከመግባት እና በዚህም አደራ የተሰጠውን ዕቃ እንዳያጣ ፈርቶ ነበርና። ቀኑ ሲደርስ ጌታ አለመናደዱ ብቻ ሳይሆን በጌታው ድምጽ እንኳን መታለልን በመፍራት እና አንዳንድ እቃዎች እንዳያጡ በመፍራቱ አመስግኖታል።

40. የማሰብ ችሎታችን፣ በመለኮታዊ ብርሃን በሚሰራው ተግባር፣ ራሱ ብርሃን ሆኖ በውስጡ ያለውን ብዙ ብርሃን ማየት እንደሚጀምር ምንም ጥርጥር የለውም። ይህ የሚሆነው የነፍስ ሃይል በስሜቶች ላይ በተሸነፈ ቁጥር ነው። ነገር ግን በብርሃንም ሆነ በእሳት ምንም ዓይነት መልክ ቢታይለት ይህ የጠላት ሴራ ነው። ይህንንም ነው መለኮታዊው ጳውሎስ፡- “ሰይጣን ራሱ የብርሃንን መልአክ እንዲመስል ራሱን ይለውጣልና” (2ቆሮ። 11፡14) ሲል ያስተምራል። የጸሎትና የጾም መንፈሳዊ ሕይወትን የጀመረ ሰይጣን ያቺን ነፍስ ለምርኮ የተዘጋጀች እንዳያገኛት ራዕይን አይጠብቅ። ይልቁንስ እግዚአብሔርን ለመውደድ በፍጹም ማስተዋል እና በእርግጠኝነት በልብ እንትጋ ይህ ደግሞ በፍጹም ነፍስ፣ በሙሉ ልብ እና በሙሉ ሃሳብ መውደድ ነው። ማንም በእግዚአብሔር ቸርነት ይህን ያደረገው ምንም እንኳን በዓለም ቢኖርም ለዓለም እንግዳ ይሆናል።

41. መታዘዝ ኩራትን የሚቆርጥ እና የአስተሳሰብ ትህትናን ስለሚፈጥር ለጀማሪዎች ሁሉ የመጀመሪያው ትእዛዝ መሆኑን ማወቅ አለብን። የሙጥኝ ያሉ ወደ እግዚአብሔር ፍቅር መግቢያና በር ይደረጋሉ። አዳም ከመታዘዝ ርቆ ወደ ሲኦል ጥልቁ ገባ። ጌታ ግን መታዘዝን ወደደ በቃሉም መሰጠት ለአብ እስከ መስቀልና ሞት ድረስ ታዘዘ (ፊልጵ 2፡8) ምንም እንኳን ከመለኮት ግርማ በምንም መልኩ ባያንስም በታዛዥነቱ የተፈጸመውን የሰውን በደል በመደምሰስና በመታዘዝ የሚኖሩትን ወደ በረከትና ዘላለማዊ ሕይወት ይመራል። የዲያቢሎስን ትዕቢት የሚዋጉ ሰዎች ከሁሉም በላይ ስለ ታዛዥነት ጥንቃቄ ማድረግ አለባቸው፣ እና እሱ እንደ መመሪያ፣ ሁሉንም የበጎነት መንገዶችን ያለምንም ስህተት ያሳየናል።

42. መቆንጠጥ የሁሉም በጎነቶች የጋራ ስም ነው። ለዚያም ነው የመፀነስ ልምድን የሚለማመዱ ሰዎች ሁል ጊዜ መለማመድ አለባቸው። በጣም ትንሹ የሰው አካል ቢቆረጥ፣ ምንም እንኳን በጣም ትንሽ ቢጠፋም፣ ሙሉው ሰው ተጎድቷል። በተመሳሳይም አንድ ሰው አንድን በጎነት ሲተው ምንም እንኳን ባይገነዘበው እንኳን ሙሉውን ሥርዓት ያጠፋል። መሥራት ያለብን በአካል በጎነት ላይ ብቻ ሳይሆን የውስጣችንን ሰው ማጥራት በሚችሉት ላይም ጭምር ነው። ነፍስ ስታመነዝር በአጋንንት ተማርኮ ሥጋ በድንግልና ቢቀር ምን ይጠቅመዋል? ወይም ሆዱን ከመሙላትና ከሰውነት ምኞት ሁሉ የተቆጠበውን ነገር ግን ከትዕቢትና ከክብር ፍቅር ለማላቀቅ ያልቸኮለውን አክሊል ያቀዳጃል? ወይስ የእውነት ብርሃን በትሕትና መንፈስ የተሠራውን የጽድቅ ሥራ ብቻ ስለሚመዝን ትንሹን መከራ እንኳ ያልታገሠ ማን ነው?

43. መንፈሳዊው ተዋጊ መነኩሴ ይህ ጥላቻ የተለመደ እንዲሆን ሁሉንም የሰውነት ፍላጎቶች መጥላት አለበት። እና በምግብ ውስጥ ያለው አለመመጣጠን ማንም ሰው ማንኛውንም ምግብ አስጸያፊ አድርጎ በማይቆጥርበት መንገድ መቀመጥ አለበት። ይህ የአጋንንት ንድፍ ነው እና የተረገመ ነው። ምግብን የምንቀበለው መጥፎ ስለሆነ አይደለም – ማንም አያስብ። ብዙ ምግቦችን በማስወገድ፣ በሰውነታችን ውስጥ የሚቃጠሉ እግሮችን በመጠኑ እናደክማለን። እንዲሁም የተረፈው ምግብ ለድሆች ይሂድ፣ ይህም የእውነተኛ ፍቅር ምልክት ነው።

44. በፊታችን የተቀመጠውን ሁሉ መብላትና መጠጣት እግዚአብሔርን ማመስገን የአስተሳሰብን ህግ አይጥስም ምክንያቱም የተፈጠረው ሁሉ መልካም ነው። ነገር ግን ከጣፋጭ እና ጠቃሚ ምግቦች መከልከል በጣም ብልህ እና አስተዋይ ነው። ይሁን እንጂ በእውቀትና በልምድ የእግዚአብሄርን ጣፋጭ እስክንቀምስ ድረስ ጣፋጭ ምግቦችን በፈቃደኝነት መተው አንችልም።

45. ብዙ ምግብ የተጫነው አካል አእምሮን አስፈሪሃ እግዚአብሔር ያለውና ሰነፍ እንደሚያደርገው፣ እንዲሁ ከመጠን በላይ በመቆየት የተዳከመው አእምሮ የነፍስን የማሰብ ኃይል ደካማ እና ንግግርን የሚጎዳ ያደርገዋል። ሰውነት እንደ ሁኔታው ​​ምግብ መሰጠት አለበት: ጤናማ ሲሆን፣ ትንሽ ይደክመው፤ በሚታመምበት ጊዜ፣ በመጠኑ መብላት አለበት። መንፈሣዊው ተዋጊ መነኩሴ አካሉን ማሟጠጥ የለበትም፣ ነገር ግን በሚችለው መጠን በጦርነት ይለማመዱት፣ ነፍስም በአካል ሥራ ትነጻለች።

46. ስንጾምና ከንቱ ክብር ሲነሣብን ወንድሞች ወይም መንፈሳዊ መንገደኞች መጥተው የጾም ሥርዓታችንን እንዳንጥስ ስትገፋፋን ጾምን ትተን ወደ ተራ ምግብ ብናልፍ መልካም ነው። ስለዚህ የአጋንንትን ንድፍ ከእኛ ላይ እናስወግዳለን፣ እና በማልቀስ እና በማልቀስ ያፈገፍጉ፤ እና የፍቅር ህግን እንፈጽማለን እና የመቆየትን ምስጢር እንጠብቃለን።

47. ጾም ዋጋ አለው በእግዚአብሔር ፊት ግን አይደለም። የያዙትን ንጽህና ይጠብቃል። ለዚያም ነው መንፈሳዊ የአምልኮ ተዋጊዎች ለሆኑት መነኮሳት ለእሱ ከፍ ያለ ግምት እንዲኖራቸው የማይመቸው ነገር ግን በእግዚአብሔር በማመን ብቻ የአላማችንን ፍጻሜ መጠበቅ። የእጅ ጥበብ ባለሙያዎች ጥሩ መሣሪያ ስላላቸው የእጅ ሥራቸውን አያመሰግኑም፣ ነገር ግን አንድ የተወሰነ ሥራ ያጠናቅቃሉ፣ እና የእነሱን ጌቶች ይመሰክራል።

48. ምድሪቱ በተገቢው መጠን በዝናብ ስታጠጣ እና ንጹህ ዘር በተጣለባት ጊዜ ብዙ ምርት ትሰጣለች፤ ዝናብ ሲበዛ ግን እሾህና አሜከላን ያፈራል። የልብ ምድርም እንዲሁ፡- በመጠን ስንጠጣ የተፈጥሮ ዘሩን ንፁህ አድርጎ ያሳያል፣ መንፈስ ቅዱስ የዘራውን ያበቅላል እና ብዙ ፍሬ ያፈራል። ከመጠን በላይ ስንጠጣ ግን ሀሳባችን ሁሉ እሾህና አሜከላን ማብቀል ይጀምራል።

49. አእምሮአችን በመጠጥ ማዕበል ውስጥ ሲዘፈቅ አጋንንት በህልም ያስቀመጧቸውን ምስሎች በስሜታዊነት ማየት ብቻ ሳይሆን በራሱ ውስጥ አንዳንድ የማይገባቸውን ሥዕሎች በመሳል በራሱ ምናብ ይቃጠላል። የፍትወት አባላቶች በወይን ሙቀት ሲነዱ ፣እንደደሰቱ የስሜታዊነት ጥላን ለአእምሮ ያሳያሉ። ስለዚህ በመጠጣት መጠነኛ እንድንሆን፣ ከመጠን በላይ የሚመጡ ጉዳቶችን ለማስወገድ ለእኛ ምቹ ነው። በአእምሮ ውስጥ የኃጢአትን ምናብ የሚያበራው ደስታ ሲጎድል፣ አእምሮው ከቅዠት ነፃ ሆኖ ይቀራል፣ እና፣ በተሻለ ሁኔታ፣ በእሱ አይደሰትም።

50. የሥጋን ብልቶች ሊያዋርድ የሚፈልግ እነዚያን መጠጦች ከመብል በፊት ሊጠጡት የሚችሉትን መጠጦች ሁሉ አይጠጣ ወይም አያዘጋጅም ምክንያቱም ከእነርሱ በኋላ ብዙ ምግብ ይበላልና። ለመንፈሳዊ ተጋድሎ መነኮሳት አካል ጎጂ ብቻ ሳይሆን ቅይጥነታቸውም እግዚአብሔርን የሚሸከም ንቃተ ህሊና ይረብሸዋል። በወይኑ ውስጥ ምን መጨመር አለበት? የተለያዩ ጣፋጮች መጨመር ጥንካሬውን ለመቀነስ የታቀደ ካልሆነ በስተቀር።

51. የዚህ የተቀደሰ ሕይወት ጌታችንና መምህራችን ኢየሱስ ክርስቶስ በሕማማቱ ጊዜ የዲያብሎስን ትእዛዝ በሚያገለግሉ ሰዎች እጅ ሆምጣጤ ጠጣ። በዚህ ገድላችንን እንዴት መሄድ እንዳለብን ያሳየን ይመስላል። “ደስ የሚል መጠጥ መጠጣት ወይም ወደ ኃጢአት የሚገፋፋችሁን ጣፋጭ መብላት ተገቢ አይደለም፤ መራራውን ትግል በጽናት መታገሥ ይሻላል” ሲል ሂሶጵን ስናስታውስ ስፖንጁን ማስታወስ የምንችለው የመንጻታችንን መንገድ በተሻለ መንገድ ለመወከል ነው።

52. ወደ መጸዳጃ ቤት መሄድ ኃጢአት ወይም ሞኝነት አይደለም። ነገር ግን ለመረጋጋት ሲባል፣ ላለመሄድ ይሻላል፣ እና ይህ ወራዳ እና ንጹህ ይሆናል። ያኔ ሰውነታችን በውሃው ውለታ አይለሰልስም፣ የአዳምን የከበረ ላብ አናስብም (ዘፍ 3፡19)፣ ሁለተኛውን ውርደት የሚሸፍን ቅጠል አንፈልግም። ይህ በተለይ ከዓለማዊ መንከራተት ለመጡ እና የራሳቸውን እርቃናቸውን ሳያዩ ወደ ንጽህና መቀላቀል ለሚገባቸው ሰዎች ጥሩ ነው።

53. ለታመሙ ሰዎች ሐኪም መደወል ፈጽሞ የተከለከለ ነው። በተጨማሪም በሰዎች ልምድ ውስጥ እውቀት አለ፣ ለዚህም ነው በወንዶች መካከል ዶክተሮች አሉ። ነገር ግን የመፈወስን ተስፋ ማድረግ ያለብን በእነሱ ላይ ሳይሆን በእውነተኛው አዳኛችን እና ሀኪም በኢየሱስ ክርስቶስ ላይ ነው። በገዳማትም ሆነ በከተሞች ለሚዋጉት እንዲህ እላለሁ፤ ምክንያቱም በየጊዜው በሚደርስባቸው ፈተና ምክንያት፣ ከፍቅር የተነሣ የእምነትን ሥራ ያለ ማቋረጥ በእነርሱ ዘንድ ሊያገኙ ስለማይችሉ ነው። ደግሞም በከንቱ ውዳሴና በዲያብሎስ ፈተና ውስጥ እንዳይወድቁ፥ አንዳንዶቹ ሐኪም እንደማያስፈልጋቸው በሁሉም ፊት ስለሚናገሩ። ነገር ግን በብቸኝነት፣ በምድረ በዳ፣ ሁለት ወይም ሦስት ወንድሞች ያሉት አንድ አሳብ ያላቸው፣ ሲታመም የሚኖር ሁሉ፣ ሕማምንና ቁስሉን ሁሉ በሚፈውስ በጌታ ሙሉ እምነት አለው። እንደዚህ ያለ ሰው በሕመሙ ውስጥ በቂ ማጽናኛ አለው: ምድረ በዳ በእግዚአብሔር፤ በድብቅ እና በማይታይ ሁኔታ በትዕግሥት በጎነትን ስለሚያገኝ፣ በረሃውን እንደ ጥሩ መሸፈኛ ስላደረገ እምነት የማያጣው ለዚህ ነው። እርሱን ለመሳሰሉት ሲል "እግዚአብሔር ብቸኞችን በቤታቸው ያኖራል" (መዝ 67፡7)።

54. በአካል ስንሰቃይ፣ ነፍሳችን በሥጋ ምኞት እንደምትሠቃይ ማወቅ አለብን። ለዚያም ነው ነፍስ፣ ምድራዊ ደህንነትን በመሻት፣ የዚህን ህይወት እቃዎች መተው አይፈልግም፤ እና በህመም ምክንያት ምድራዊ ደስታን መደሰት በማይችልበት ጊዜ ለእርሷ ታላቅ መጥፎ ዕድል ነው። ነገር ግን ሕመሞችን እና ህመሞችን በጸጋ ስትቀበሉ፣ ያኔ ከክፉ ምኞት የጸዳ የንጽህና ገደቦች ሩቅ አይሆኑም። ለዛም ነው ሞት የእውነተኛ ህይወት መንስኤ ሆኖ የሚጠብቀው።

55. በዚህ ዓለም ውስጥ አንድ ነገር ሲይዝ ነፍስ ከሥጋው ለመለየት በጭራሽ አትፈልግም። የሰውነት ስሜቶች ሁሉ ከእምነት ጋር ይቃረናሉና፤ የበረከት ነገርን ይፈልጋሉና፤ እምነት ግን ሊመጣ ያለውን ባለ ጠግነት ተስፋ ይሰጣል። ስለዚህም ነው መንፈሣዊ ተዋጊ የሆነው መነኩሴ ጥላ የሚሰጡ ቅጠላማ ዛፎችን፣ የመልካም ውኃ ምንጮችን፣ የአበቦችን አትክልቶችን፣ የተዋቡ ቤተ መንግሥቶችን፣ ከፍተኛ ደረጃ ያላቸውን ዘመዶችን፣ የክብር ክብርን ሳያስታውስ፣ ነገር ግን አስፈላጊ በሆነው ነገር ላይ ብቻ ከምስጋና ጋር መጣበቅ ተገቢ ነው። እናም ይህችን ህይወት ከአካል ጥገኝነት የጸዳ እንግዳ መንገድ አድርጎ ሊመለከተው ይገባል። አስተሳሰባችንን በዚህ መንገድ ስንገድበው፣ በዚህም ወደ ዘላለማዊ ህይወት አሻራ እናዞረዋለን።

56. ኢቫ የመጀመሪያዋ ትሆናለች መብላት ማሰላሰልን እንደሚጎዳ እና ሁሉም ሌሎች የስሜት ህዋሳት የልብ ትውስታን ያለማስተዋል ስንቀበላቸው ይደብቃሉ። የተከለከለውን ዛፍ በፍላጎት እስካላየች ድረስ (ዘፍ 3፡6) መለኮታዊውን ትእዛዝ አስታወሰች ስለዚህም ነው መለኮታዊ እንክብካቤ እንደ ክንፍ ሸፈናት የራሷንም ኃፍረተ ሥጋ አላየም። ነገር ግን ዛፉን በስሜታዊነት ስታየው እና በታላቅ ምኞት ስትዳስሰው እና በመጨረሻም ያንን ፍሬ በላች ፣ ጣዕሙም እንዲህ እንድትሰራ ገፋፋው ፣ ወዲያውኑ ወደ ሥጋዊ ደስታ አዘነበለች እና የመጀመሪያ መሸፈኛዋን አጥታ ወደ ስሜቱ ተቀላቀለች። ለጣዕም በሚያምር ፍሬ ምኞቱን ሁሉ ወደ አሁን ደስታ መለሰ፥ በራሱም ላይ የአዳምን መተላለፍ ጨመረ። አምላክንና ትእዛዛቱን ማስታወስ ለሰው ልጅ የማሰብ ችሎታ ቀላል ያልሆነው ለዚህ ነው። እኛ ግን ያለማቋረጥ የልባችንን ጥልቀት ስንመለከት ለዚች አለም ትኩረት ሳንሰጥ እንደ እውር ሰዎች ጌታ ኢየሱስን በማያቋርጥ መታሰቢያ እንሻለን እናም በዚህ በመማለል የተሞላ ህይወት እንመላለስበታለን። ለእውነተኛ መንፈሳዊ ፍልስፍና የማያቋርጥ እንክብካቤ እይታ ሳይዛባ መጠበቅ ተገቢ ነው። ልምድ ያለው ኢዮብም “ልቤ ዓይኖቼን ተከተለ” በማለት ይህንን ያስተምራል። እና ይህ የእውነተኛ የመረጋጋት ምልክት ነው።

57. ዘወትር ወደ ልቡ የሚገባ ከዚች ሕይወት ውበት ሁሉ ይርቃል፤ በመንፈስ የሚመላለስ የሰውነትን ምኞት ማወቅ አይችልምና። ዓይኑን ወደ ልብ የሚመለከት በጎነት በረኛው ነው፣ ዜግነትንና ምድራዊ ክብርን ይረሳል። ለዚያም ነው የአጋንንት ሴራዎች እንኳን በእሱ ላይ አቅም የሌላቸው፣ ምንም እንኳን አጋንንቶች፣ በዓለማዊ እንክብካቤ ተበረታተው፣ ቀስታቸውን በቀጥታ በተፈጥሮ መስኮቶች ላይ ይተኩሳሉ።

58. ነፍሳችን የምድርን ምኞቶች መተው ስትጀምር፣ የተወሰነ የአሲዲያ መንፈስ ይመጣባታል እና አገልግሎቱን እንድትፈጽም ወይም እቃው እንዲመጣ አትፈልግም፤ እና ከዚህም በተጨማሪ ይህን ጊዜያዊ ህይወት እጅግ ባዶ አድርጎ ያሳየዋል፣ ይህም በውስጡ ምንም ሊሰራው የሚገባ የበጎነት ስራ እንደሌለ ያህል ነው። ይህን እውቀት ብዙዎች ቀድሞውንም እንደያዙት ወይም ፍጹም የሆነ ነገር እንደማይሰጠን አድርጎ ይንቀዋል። እንግዲህ አሲዲያን ከሚፈጥረው ከዚህ የሚያቃጥል ስሜት እንሽሽ። ሀሳባችንን በጠባብ እና በጣም በሚያሳምም ገደብ ውስጥ ስናስቀምጥ ወደ እግዚአብሄር ትውስታ ብቻ እንዲመለከት ስናደርግ ብቻ ነው የማሰብ ችሎታው ወደ እራሱ ሙቀት ውስጥ በመግባት ከዚያ ምክንያታዊነት የጎደለው ስሜት እራሱን ነጻ ማድረግ የሚችለው።

59. በእግዚኣብሔር መታሰቢያ የኣእምሮኣችንን መውጫዎች በሙሉ ስንዘጋው ኣንድ አስፈላጊ ስራ ልንሰጠው ይገባል። "ጌታ ኢየሱስ" የሚሉትን ቃላት መስጠት ተገቢ ነው፣ ስለዚህም እነዚህ ብቻ ይደገማሉ። በመንፈስ ቅዱስ ካልሆነ በቀር ኢየሱስ ጌታ ነው ሊል የሚችል የለም (1ኛ ቆሮ 12፡3) ተብሏልና። ስለዚህ የማሰብ ችሎታው ሁል ጊዜ እነዚህን ቃላት በሱቆች ውስጥ ብቻ ይናገር እና በምትኩ ወደ ቅዠቶች አይለፍ። ይህንን የተቀደሰ እና የተከበረ ስም በልባቸው ውስጥ ያለማቋረጥ የሚደግሙ ሁሉ አንድ ቀን የራሳቸውን የማሰብ ብርሃን ያያሉ። ሐሳብ ይህን ቅዱስ ስም በማስታወስ ውስጥ አጥብቆ ይይዛል፣ እና ወደ ነፍስ በስሜታዊነት የሚቀርበውን ርኩሰት ሁሉ ያቃጥላል። “አምላካችን የሚበላ እሳት ነውና” (ዕብ 12፡29) ክፉውን ሁሉ የሚበላ። በመጨረሻም ጌታ ነፍስን ወደ ክብሩ ታላቅ ፍቅር ይጠራል። ይህ የተከበረ እና በጣም የተወደደ ስም የማሰብ ትውስታን በልብ ሙቀት ውስጥ ሲይዝ፣ ያን ጊዜ ቸርነቱን መውደድን እንለማመዳለን እና ምንም ነገር አይከለክለንም። ይህ ዕንቁ ዋጋው እጅግ የበዛ ነውና ንብረቱን ሁሉ የሚሸጥም ሊገዛው ይችላል። ካገኘህ በኋላ በከንቱ ትደሰታለህ።

60. አንደኛው የጀማሪዎች ደስታ ሲሆን ሌላኛው ደግሞ የፍጹም ሰዎች ደስታ ነው። ቅዠት ከመጀመሪያው ደስታ ጋር ይደባለቃል፣ ሁለተኛው ደግሞ የአስተሳሰብ ትህትና ኃይል አለው። በሁለቱም መሀል እግዚአብሄርን የሚወድ ሀዘን እና ህመም የሌለው እንባ አለ። "በጥበብ ብዛት ብዙ ኀዘን አለና፥ እውቀትንም የሚጨምር መከራን ይጨምራል" (መክ 1፡18)። ስለዚህ በመጀመሪያ ነፍስን በጀማሪው ደስታ ወደ ጦርነቱ ለመጥራት እና ለመገሠጽ እና ሁሉንም ነገር በመንፈስ ቅዱስ እውነት ለመማር ይመከራል: ስለ ሁሉም ክፋት እና አሁንም በራሱ ግምት ውስጥ ስለሚሰራው። "ሰውን በበደሉ ተግሣጽ ቀጣኸው፥ ነፍሱንም እንደ ሸረሪት ድር አጠፋችኋት" (መዝ 38፡12) ነፍስ በመለኮታዊ ተግሣጽ የተፈተነች ወርቅ በመስቀል ላይ እንደተፈተነ በእግዚአብሔር ሞቅ ያለ መታሰቢያ ሐሤትን እንድታገኝ ነው።

61. ነፍስ በንዴት ስትታወክ፣ ወይም በምግብ ስትታወክ፣ ወይም በኃይለኛ ቁጣ ስትደናበር፣ ምንም ያህል ራሱን ቢያስገድድ፣ የማሰብ ችሎታ በራሱ ውስጥ የእግዚአብሔርን ትውስታ ማቆየት አይችልም። በአመጽ ስሜቶች ሙሉ በሙሉ ተደብቋል፣ ለራሱ ግንዛቤ እንግዳ ይሆናል። ለዛም ነው ምኞቱ የትም ማኅተም ማድረግ የማይችለው፣ ስለዚህም የማሰብ ችሎታው ያለማቋረጥ ይለማመዳል፣ ትዝታው በስሜታዊነት ጭካኔ ስለሚደነድን። ነገር ግን እንዲህ ዓይነቱ የፍላጎቶች ተግባር ሲጎድል ፣ ያኔ ፣ ምንም እንኳን አንዳንድ ጊዜ መዘንጋት የተፈለገውን ነገር ቢሸፍነውም ፣ የማሰብ ችሎታ ወዲያውኑ ወደ አቅጣጫው ይመለሳል እና በጣም ተወዳጅ አደን እና ማዳንን በጥብቅ ይሠራል። ከእርሱ ጋር የሚለማመድ እና “ጌታ ኢየሱስን” የምትል ከእርሱ ጋር ጸጋ አለችና። ልክ እንደዚሁ እናት ልጅዋ አባቱን እንዲጠራ ልጇን ታስተምራለች እና ቃሉን አብራው ትደግማለች፣ ይህም ልጅ አባቱን በግልጽ መጥራት እስኪለምድ ድረስ፣ ያለ ልጅነት መጮህ። ለዚህም ነው ሐዋርያው፡- “እንዲሁም መንፈስ ድካማችንን ያግዛል፤ የምንጸልይለትን አናውቅምና፥ ነገር ግን መንፈስ ራሱ በማይገለጽ መቃተት ይማልድልናል፤" (ሮሜ 8:26) እኛም እንደ ሕጻናት ስለ ጸሎትና በበጎ ምግባራት ፍጻሜ ላይ ስለሆንን ለዚያም ነው በአንተ ጣፋጭነት ሐሳባችን ሲጸናና ሲጣፍጥ ወደ ጌታችን ወደ ጌታችን ወደ ጌታችን ወደ ጮኸን ወደ እግዚአብሔርም ወደሚጠራው ወደ እግዚአብሔር ምኞታችን ሁሉ ወደ ጸሎትና ወደ ቸርነት እንሂድ። አቆመ፡ አባ አባት፡ ይላል የሚደነቀው ጳውሎስ።

62. ቁጣ ነፍስን ይረብሸዋል እና ወደ ግራ መጋባት ይመራታል ከሌሎቹ ምኞቶች የበለጠ ነገር ግን አንዳንድ ጊዜ ትልቅ ጥቅም ያመጣል። ቊጣው በማይከብደው ወይም በማያሳፍር ሰው ላይ ይድናል ወይም ያፍር ዘንድ ያለ ቍጣ በነሣ ጊዜ፥ ከእርሱ ጋር የዋህነት በውስጣችን ያድጋል። በሃሳብ የእግዚአብሔርን እውነት እና ቸርነት እናከብራለንና፣ እናም በኃጢያት ላይ በጣም በመናደድ የራሳችንን ድካም ወደ ድፍረት እንገፋለን እና ከሁሉም በላይ ደግሞ የመበስበስን መንፈስ እንከለክላለን። ትንሽ ስንናደድ በገዳይ ውዳሴ ጥበበኞች እንሆናለን። ባለ ሁለት አስተሳሰብ መሆን አእምሮን አይመቸውም፤ እኛን ሊያስተምረን ጌታ እንዲሁ ሰራ። ሁለት ጊዜ በመንፈስ ሲኦልን ገሠጸው እና ተንቀጠቀጠ እና ግራ በመጋባት ሳይሆን የፈለገውን እንደሚያደርግ የአልዓዛርን ነፍስ ወደ ሥጋው መለሰ። የፈጠረን አምላክ ተፈጥሮአችንን የፍትህ ንፁህ ቁጣን የሰጠን ይመስለኛል። ሔዋን በእባቡ ላይ ብታስታጥቅ ኖሮ ያ የስሜታዊነት ጣፋጭነት አያሸንፋትም ነበር፣ ለእኔ ይመስለኛል። ንጹሕ ቁጣ ርኅራኄን ይጠብቃል፣ እና ለዚያም ነው ለእሱ መለኪያ ሆኖ የሚያገለግለው፣ የማሰብ ችሎታው የማይቆጣው የበለጠ ልምድ ያለው ይሆናል። የኋለኛው አእምሮ የሰውን ልማድ አያውቅም፤ ነገር ግን የመጀመሪያው የኤልያስን ወደ ሰማይ ማረጉን ሲናገር የእስራኤል ሰረገላ ብሎ የሚጠራውን ቡድን እግዚአብሔርን በመፍራት በአጋንንት ሠራዊት መካከል በምግባር ፈረሶች ላይ እንደ መንፈሳዊ ተዋጊ መነኩሴ ቀዳሚው ይጋልባል። እግዚአብሔር ለመጀመሪያዎቹ አይሁዶች ስለ አራቱ በጎነቶች በተለያየ መንገድ አስተምሯቸዋል፣ ለዚህም ነው እንዲህ ያለ የጥበብ፣ የድፍረት እና የፍትህ አስተማሪ በእሳት ሰረገላ ተወሰደ። በእሳቱ እስትንፋስ በመንፈስ ሲወሰድ ፈረሶቹ ንጹሕ ምግባሮቹ እንደሆኑ ይሰማኛል።

63. የተቀደሰ እውቀትን የተማረ የእግዚአብሔርን ጣፋጭነት የቀመሰው ልብሱን ቢያወልቁ ከማንም ጋር አይከራከር ወይም ማንንም ወደ ፍርድ ቤት አይቅረቡ። ከእግዚአብሔር ጽድቅ ጋር የሚነጻጸር ምንም ነገር ስለሌለ የዚህ ዘመን አለቆች ፍትሕ በእግዚአብሔር ፍትሕ የተሸነፈ ነውና። በእግዚአብሔር ልጆች እና በዚህ ክፍለ ዘመን ሰዎች መካከል ምን ልዩነት አለ? ይህ ብቻ: የኋለኛው ፍትህ ፍጽምና የጎደለው ነው፣ እና ለዚህም ነው የሰው ፍትህ ተብሎ የሚጠራው፣ የቀደመው ግን መለኮታዊ ነው። ለዚያም ነው ጌታ ኢየሱስ ሲሳለቁበት መልስ ያልሰጠው፤ ሲበድሉትም ከወራሪዎች አልተከላከለም እና ልብሱን ሲወስዱ በዝምታ ታገሰ፤ ከዚህም በተጨማሪ እርሱን የሚጎዱትን ሰዎች እንዲያድናቸው ወደ አብ ጸለየ። ዓለማዊ ሰዎች የራሳቸው የሆነውን ነገር እስካልወሰዱ ድረስ እና በተለይም ለዕዳ ወለድ ሲጠይቁ ሙግት አይቋረጡም። ለዚህም ነው ፍትሃዊነቱ ብዙ ጊዜ ለከፍተኛ ኢፍትሃዊነት መንስኤ የሚሆነው።

64. እግዚአብሔርን በመፍራት የተሞሉ አንዳንድ ፈሪሃ ቅዱሳን ሰዎች የሚያስፈልገንን ወይም ድሆችን ለማስታገስ የሚረዳውን ማንም ከእኛ እንዲወስድ መፍቀድ እንደሌለብን ሲናገሩ ሰምቻለሁ። በተለይ ደግሞ እንደ ክርስቲያን ይህን መከራ ስንቀበል ለሚበድሉን ሰዎች የኃጢአት ምክንያት እንዳንሆን ምንም እንኳ ቂም ልንይዝባቸው ባንችልም። እንዲህ ያለው አስተሳሰብ ምክንያታዊ ባልሆነ ምክንያት የራስን ፈቃድ ከማሟላት ውጭ ሌላ አይደለም። ጸሎትን ትቼ የራሴን ልብ ከሰማሁ እና የሆነ ነገር ሊወስዱኝ የፈለጉትን ካወግዛቸው፣ ቀስ በቀስ ፍርድ ቤት መቀመጥ እጀምራለሁ። ከዚህ በመነሳት ከእኔ የተወሰደው ከራሴ መዳን በላይ ለእኔ እንደሚያስብ፣ የአዳኝን ትእዛዛት ሳናስብ ይታያል። እና አንድ ነገር ከወሰደኝ ሰው ምንም ነገር እንዳትጠይቅ የሚያዝዘውን የወንጌል መመሪያ እንዴት እፈጽማለሁ፣ እንደ ሐዋርያው ​​ቃል፣ ንብረቴን በመውረስ በደስታ መታገስ ካልቻልኩ? በትእዛዙ መሠረት ማንም ለፍርድ ሳይቀርብ የሚፈልገውን ያገኘ በዚህ ከመጎምጀት ኃጢአት ነፃ አይደለም። የሚበላሹ ፍርድ ቤቶች የእግዚአብሔርን የማይበላሽ ፍርድ ውሳኔ ሊወስኑ አይችሉምና። ለዚህም ነው ከፍላጎታችን በተቃራኒ ምላሽ የምንሰጥባቸውን ህጎች ማክበር ያለብን። ለዛም ነው የያዙትን ወደ እኛ እንዳይመለሱ በንስሐ የስስት ኃጢአት ይቅር እንዲሉላቸው የሚበድሉንን ሰዎች ግፍ በትዕግስት ብንጸልይላቸው መልካም ነው። የእግዚአብሔር ጽድቅ የሚፈልገው ይህ ነው፤ ንስሐ ከኃጢአት ያነጻውን መጎምጀት እንጂ መጐምጀትን አንቀበልም።

65. የአምልኮን መንገድ ለምናውቅ፣ ያለንን ሁሉ በአንድ ጊዜ እንድንሸጥ፣ ዕቃውን ሁሉ እንደ ጌታ ትእዛዝ እንድናከፋፍል (ሉቃ። 12፡33) እና ሁልጊዜም ምጽዋትን መስጠት እንፈልጋለን እያልን ራሳችንን እንዳናመካ፤ ይህን በማድረጋችን የአዳኙን ትእዛዝ ስለመጣን የአምልኮ መንገድን ለምናውቅ ለእኛ በጣም ጥሩና ጠቃሚ ነው። በዚህ ምክንያት፣ በመጀመሪያ፣ ጥሩ የእንክብካቤ እጦት ይኖረናል፣ ስለዚህም ከምቀኝነት የጸዳ ድህነት፣ ከፍትሕ መጓደል እና ሙግት ሁሉ በላይ የሚሰማን፣ የስግብግብነትን እሳት የሚያቀጣጥለውን እንዳንይዝ። ያኔ የአስተሳሰብ ትህትና የበለጠ ያሞቀናል እና ራቁታችንን ሆነን በራሱ ጥልቅ ያፅናናል እና እናት ልጇን በእቅፏ ወስዳ እንደ ልጅነት ቅለት ልብሷን አውልቃ ጥሎ፣ በታላቅ ንፅህናዋ እየተደሰተች ከደማቅ ልብስ ይልቅ በራቁትነትዋ ትደሰታለች። ጌታ ሕጻናትን ይጠብቃል ተብሎአልና። ተዋረድሁ እርሱም አዳነኝ” (መዝ 114፡5)።

66. ጌታ ምጽዋትን እንዴት እንደሰጠን ይጠይቀናል። የሚሰጠውን እንጂ ምንም የሌላቸውን አይጠይቅም። ለብዙ ዓመታት የማከፋፍለው ነገር ካለኝ እግዚአብሔርን ከመፍራት የተነሣ በጎ ፈቃድ በአጭር ጊዜ ውስጥ እሰጠዋለሁ። እና ምንም ሳጣ ማን ይወቅሰኛል? ነገር ግን አንድ ሰው፡- እንኪያስ ይመግቡ ለነበሩ ድሆች ምጽዋት ምን ይሰጣል? እንደዚህ አይነት ሰው የራሱን ስስት በማመካኘት እግዚአብሔርን መናቅ አይለምደዉ። እግዚአብሔር ከጥንት ጀምሮ እንዳሰበው ፍጥረቱን አይጥልም፤ ምክንያቱም ይህ ወይም ያ ምጽዋት ከመጀመሩ በፊት ድሆች ምግብና መጠለያ አጥተው አያውቁም ነበርና። እውነትን አውቆ ድሆችን ማገልገል እና ከሀብት የሚገኘውን ምክንያታዊ ያልሆነ አስተሳሰብን እና ትዕቢትን መጣል እና የራስን ፍላጎት መጥላት ጥሩ ነው ፣ ይህም ማለት የራስን ነፍስ ማግኘት ማለት ነው ። ሁልጊዜ ምጽዋት ስለ ምናደርግ ደስ አይበልን፥ ነገር ግን ምንም መልካም ነገር እንዳላደረግን ራሳችንን እንወቅ። ሀብት እስካለን። ነገር ግን ሁሉን ከሰጠን በኋላ ፍትሐዊ ምንም እንደማያደርጉት ትሕትናና ርኅራኄ ያለ ልክ ይወርድብናል። ስለዚህ ነፍስ በታላቅ ትህትና እና ትዕግስት ወደ ራሷ ትመለሳለች እናም በተጠናከረ ጸሎት ፣ በትዕግስት እና በሐሳብ ትህትና ምጽዋትን በማከፋፈል ማግኘት የማትችለውን ታገኛለች። " ድሆችና ችግረኛ አቤቱ፥ ስምህን ያመሰግናሉ" (መዝ 73፡21)። እግዚአብሔርን በሚወድ ድህነት የእግዚአብሔር መንግሥት ብልጥግና ይነገር ዘንድ ያላቸውን ሁሉ ለእግዚአብሔር ወንጌል ክብር ለመስጠት ፈቃደኞች ላልሆኑት ሁሉ እግዚአብሔር የንግግር ስጦታን አይሰጥም። ይህንንም “ሁሉንም ነገር ለድሆች አዘጋጅተሃል” ባለው ሰው ተብራርቷል። በተጨማሪም፡- “እግዚአብሔር በታላቅ ኃይል ምሥራቹን ለሚሰብኩ ቃልን ይሰጣል” (መዝ። 67፡11-12) በማለት ተናግሯል።

67. የአምላካችን የጸጋ ስጦታዎች ሁሉ እጅግ መልካም ናቸው ከእነርሱም ቸርነት ሁሉ ይወጣል። ነገር ግን ምንም ነገር የሚያቃጥል እና ልባችንን እንደ ሥነ መለኮት ወደ በጎነቱ ፍቅር የሚያንቀሳቅስ የለም። ፍሬው ከመለኮታዊ ጸጋ ጋር እኩል ነው፡ የሚመጣውን ያስታውቃል ለነፍስም ስጦታ ይሰጣል። በመጀመሪያ፣ የዚህን ሕይወት ፍላጎቶች ሁሉ በደስታ እንድንንቅ ይመራናል። እና በተጨማሪ፣ በለውጥ እሳት አእምሮአችንን ያበራል እና ከአገልጋይ መናፍስት ጋር ይመሳሰላል። እራሳችንን ለዚህ በሚገባ አዘጋጅተን፣ ወዳጆች ሆይ፣ ሁላችንንም እንክብካቤ እጦት የሚያመጣን፣ እና በማይታወቅ ብርሃን በሚያበራ፣ አእምሮን በእግዚአብሔር ቃል፣ በእግዚአብሔር ቃል የሚመግብ፣ ይህን እጅግ የሚያምር እና የማይታይ በጎነት እንመኝ። እናም ብዙም ሳይረዝም፣ ምክንያታዊ የሆኑ ነፍሳትን በትንቢት ስጦታ ታከብራቸዋለች እና በማይነጣጠሉ አንድነት አንድ ያደርጋቸዋል። ወይ ይገርማል! ይህ የሙሽራው አገልጋይ እግዚአብሔርን የሚያዩ እና ታላቅነቱን በመለኮት የሚዘምሩ ሰዎችን አብሳሪ ያደርጋል።

68. አእምሮአችን በፀሎት ውስጥ እራሱን ለመለማመድ ብዙ ጊዜ ይከብዳል ፣ ምክንያቱም ከፀሎት ባህሪው ጠባብነት እና ትኩረት የተነሳ። ነገር ግን ለመለኮታዊ ቃላት ስፋት እና ነፃነት ስነ-መለኮትን በደስታ ይቀበላል። ነገር ግን ብዙ እንዲናገር ወይም ያለ ልክ በደስታ እንዲወሰድ ፈቃድ አንስጠው ነገር ግን ቃሉን የሚወዱ ሰዎች በእምነታቸው የተገለጠባቸውን ሰዎች ጽሑፋችንን ቸል ሳንል አብዝተን ጸሎትና መዝሙር፣ መዝሙረ ዳዊትን እንስጠው። ቃላችንንም በጸጋው ቃል ላይ አንጨምር፣ ወደ ከንቱ ውዳሴም እንድንሳብ ወይም በታላቅ ደስታና ብዙ ንግግር እንድንሰማራ አንፍቀድ። እና በማሰላሰል ጊዜ አእምሮን ከማንኛውም ቅዠት እናስወግድ። እና፣ በቀላል አነጋገር፣ ሀሳቦቻችሁ በእንባ የታጀቡ እንዲሆኑ እንስራ። ከየትኛውም ጣፋጭነት ይልቅ በዝምታ ጊዜ ማረፍ እና በጸሎት መደሰት፣ አእምሮ ከተነገረው ሁሉ ነፃ ብቻ ሳይሆን ከጊዜ ወደ ጊዜ እየታደሰ ይታደሳል፣ በፍጥነት እና ያለ ድካም በመለኮታዊ ማሰላሰል ላይ እስኪደርስ፣ ማስተዋልን እስኪያገኝ እና ታላቅ ትህትና ላይ እስኪደርስ ድረስ። ነገር ግን፣ ጸሎት ከሁሉም ስፋት በላይ መሆኑን ማወቅ አለብን። በሁሉም ግንዛቤ እና እርግጠኝነት ልምድ ያላቸው እና በቅዱስ ጸጋ የተሞሉ ናቸው።

69. በመጀመሪያ ጸጋ ነፍስን በራሷ ብርሃን ታበራለች እና ብዙ ጊዜ የነፍስን የቀድሞ ተጋድሎዎች በስውር ይሸፍናል ከሥነ-መለኮታዊ ምሥጢራት። ከዚያም በደስታ፣ ከድንቁርና ወደ ማስተዋል በተጠሩት በመለኮታዊ ራዕይ መንገድ ላይ ያደርገናል፣ በትግሉም አረዳዳችንን ከከንቱ ውዳሴ የጸዳ ያደርገዋል። እንግዲህ ራሳችንን አብዝተን አዋርደን ለጌታ ክብር ​​እንድንገዛ የተተወን ያህል ራሳችንን ልንጨነቅ የተገባ ነው። እና በመልካም ተስፋ በመደገፍ በጊዜው ደስ ይበለን። ታላቅ ሀዘን ነፍስን ወደ ተስፋ መቁረጥ እና ተስፋ እንደሚቆርጥ ሁሉ ታላቅ ደስታም ወደ ትዕቢት ይመራታልና። ገና ሕፃን ስለሆኑት በማስተዋል እናገራለሁ፡ ለእነርሱ በእውቀትና በመተው መካከል ያለው መካከለኛው ቦታ ፈተና ነው፣ በሀዘንና በደስታ መካከል ደግሞ ተስፋ ነው። “እግዚአብሔርን በትዕግሥት ጠበቅሁት አየኝም” (መዝ 39፡2) ተብሎአልና። ደግሞም፡- “ኀዘኔ በበዛ ጊዜ መጽናናትህ ነፍሴን ደስ አሰኘው” (መዝ 93፡19)።

70. የመታጠቢያ ቤት በሮች በተደጋጋሚ ሲከፈቱ በውስጡ ያለው ሙቀት ሁሉ ይወጣል። ነፍስም እንዲሁ ናት፡ ብዙ ማውራት ስትፈልግ የሚናገረው ሁሉ መልካም ቢሆንም የራሷን ትዝታ በድምፅ በር ይስባል። ለዛም ነው ከንጹሕ ሐሳብ የተነፈገች እና ከማንም ጋር ያለ ሥርዓት የምትናገረው፣ ሐሳቧን ከቅዠት የጸዳ መንፈስ ቅዱስ አሁን በውስጧ ስለሌለ ነው። የከንቱነት እና የሁሉም ቅዠቶች መንስኤ በመሆኑ መልካም ነገር ሁሉ ሁል ጊዜ ከብዙ ወሬ ይሸሻል። ለዚህም ነው በጊዜው ዝምታ ጥሩ ነገር ነው፣ ምክንያቱም የጥበብ ሀሳቦች እናት እንጂ ሌላ አይደለም።

71. የእውቀት ቃላቶች የሚያስተምሩን ስሜቶች ከመጀመሪያው ጀምሮ የስነ-መለኮታዊ ነፍስን ያጠቃሉ፣ እና ከሁሉም ቁጣ እና ጥላቻ በላይ። ይህንን የምትሰቃየው በሚያጠቋት አጋንንት ብቻ ሳይሆን በእራሷ እድገት ምክንያት ጭምር ነው። ነፍስ በዚህ ዓለም ጥበብ እስካለች ድረስ፣ ማንም ሰው እውነትን ሲረግጥ ብታያት እንኳ፣ በራሷ ፍላጎት የተጠመደችና ለእውነት ደንታ የላትምና፣ እንደማትንቀሳቀስ እና እንደጠፋች ትቆያለች። ነገር ግን ከገዛ ምኞቱ በላይ ሲወጣ የአሁኑን ንቆ የእግዚአብሔርን ፍቅር ስለሚመለከት እውነት የተናቀችበትን ለማየት በሕልሙ እንኳን አይታገሥም። እውነትን የሚጥሱትን ቀና አስተሳሰብ ለክብሩ ተገዥ ሆኖ እስኪያይ ድረስ ክፉ በሚያደርጉ ላይ ይቆጣል። ለዚህም ነው በዳዮችን ይጠላል፣ ጻድቃንን የሚወድ። የነፍስ ዓይን በታላቅ ራስን በመግዛት መጋረጃውን ማለትም ሥጋውን ወደ ታላቅ ስውር ካላመጣ በደስታ አይያዝም። ነገር ግን፣ በዳዮችን ከመጥላት የበለጠ ታላቅ ሥራ፣ ለእነርሱ ግድየለሽነት ማልቀስ ነው። ለጥላቻ የሚገባቸው ቢሆኑም እግዚአብሔርን የምትወድ ነፍስ የማሰብ ችሎታው በጥላቻ እንዲረበሽ አይፈልግም፤ ጥላቻ በነፍስ ውስጥ ሲኖር ማሰብ የለምና።

72. የነገረ መለኮት ምሁር፣ ነፍስን በእግዚአብሔር ቃል የሚያስደስት እና የሚያቃጥል፣ ከክፉ ምኞት የጸዳ የንጽሕና መለኪያ ጋር በበቂ ሁኔታ ይቀርባል። " የእግዚአብሔር ቃል የነጠረ ንጹሕ ቃል ነው፥ በእሳትም የነጠረ ከምድርም የነጠረ ብር" (መዝ 11፡7)። የሚያውቅ አእምሮ ግን የነገሮችን ተግባር በልምድ አውቆ ከስሜታዊነት በላይ ይሆናል። የነገረ መለኮት ምሁር ደግሞ ትሑት በሚሆንበት ጊዜ የእውቀት ልምድን ይቀበላል። የሚያውቀው የማሰብ ችሎታም የነፍስን የማስተዋል ኃይል ያለ ኃጢአት ከቀጠለ በማሰላሰል በጎነት በጥቂቱ ይሳተፋል። እያንዳንዳቸው ሁለቱንም ስጦታዎች በትክክል የሚቀበሉበት ሁኔታ አይደለም፤ እያንዳንዱ ከጸጋ ስጦታው አንዱ ሲኖረው ሌላው ከእርሱ የሚበልጠውን ያደንቅ። ያኔ የአስተሳሰብ ትህትና እና ለእውነት ያለው ቅንዓት በውስጣቸው ይበዛል። ስለዚህም ነው ሐዋርያው፡- “ለአንዱ የጥበብን ቃል በመንፈስ ይሰጠዋል ለአንዱም በዚያው መንፈስ የእውቀት ቃል ይሰጠዋል” (1ቆሮ።12፡8) ያለው።

73. ነፍስ በተፈጥሮ ፍራፍሬዎች ሲበዛ ጮክ ብሎ ይዘምራል እናም ጮክ ብሎ መጸለይ ትፈልጋለች። መንፈስ ቅዱስ በውስጧ ሲሠራ ግን በፍጹም ደስታና ደስታ በልቧ ትጸልያለች። ከዚህ በኋላ በምናብ የታጀበ ደስታ ይመጣል ፣ እና ከዚያ በኋላ መንፈሳዊ እንባ ፣ እና ከዚህ ሁሉ በኋላ በምናብ የሚደሰት የተወሰነ ደስታ። ድምፁ በሚቆይበት ጊዜ ማህደረ ትውስታው ሞቃት ሆኖ ይቆያል እና አንዳንድ ለስላሳ እና እንባ ሀሳቦች በልብ ውስጥ እንዲኖሩ ነገሮችን ያዘጋጃል። በዚህ ውስጥ የመከሩ ደስታ እንደሚመጣ ተስፋ በማድረግ የጸሎት ዘር በልብ አፈር ውስጥ እንዴት እንደሚዘራ በእውነት ማየት ይችላሉ። ነገር ግን በትልቁ ሀዘን ከተከበደን ከበድ ያለ የሀዘን ደመና በድምፅ ንፋስ እስኪሻገር ድረስ ትንሽ ከፍ ባለ ድምፅ መዘመር አለብን።

74. ነፍስ እራሷን ካወቀች በኋላ ሙቀት እና እግዚአብሔርን የምትወድ እፍረት ታመጣለች። በዚህ ህይወት ሀዘን አልተረበሸችም ለዚህም ነው ፍቅር እና ትህትና ከእርሷ የሚፈልቀው። ትሕትና እግዚአብሔርን ለሚፈልጉ እንደ ኃይላቸው ይሰጣል። ነገር ግን ይህ ብዙም ሳይቆይ ይቀየራል፣ ወይም የስሜት ህዋሳቱ የማስታወስ ችሎታን ስለሚወስዱ፣ ወይም ተፈጥሮ እና የመልካም ስራዎች እጦት ስላሸነፈ ነው። ለዛም ነው የግሪክ ጠቢባን ዘላለማዊ እና ፍፁም እውነተኛ ጥበብ በአእምሮአቸው ውስጥ ስላልሰራ ራሳቸውን በመግዛት የፈለጉትን ነገር ሙሉ በሙሉ ማሳካት አልቻሉም። ነገር ግን መንፈስ ቅዱስ ወደ ልብ የሚያመጣው ሙቀት ከሁሉም በላይ የዋህ እና የማያቋርጥ ነው፤ የነፍስ ኃይላትን ሁሉ ወደ እግዚአብሔር ፍቅር ይጠራል እና ከልብ ሳይለቁ መላውን ሰው ከኋላው ወደ አንድ ፍቅር እና ደስታ ያለምንም ገደብ ይስባል። እሱን የተረዱት ወደ ራሱ መድረስ አለባቸው። ተፈጥሮ እራስን ሲቆጣጠር እና ሲመለከት፣ ይህ የተፈጥሮ ፍቅር ምልክት ነው፤ ነገር ግን የተፈጥሮ ፍቅር መንፈሳዊ ፍቅር እንደሚያደርግ ተፈጥሮን ከክፉ ምኞት ወደ ንጽህና ሊያቃጥል አይችልም።

75. ለእኛ የተፈጠረው አየር ቀዝቃዛ ነፋስ ሲነፍስ ይጸዳል፣ የዚያ ነፋስ ተፈጥሮ ጥሩ እና ንጹህ ነው፤ ነገር ግን የደቡቡ ንፋስ ሲነፍስ አየሩ ይከብዳል፣ ምክንያቱም ያ ንፋስ ጭጋግ ያመጣል እና ደመናን በመላው ምድር ላይ ስለሚገፋ። ነፍስም እንዲሁ: መንፈስ ቅዱስ በትንፋሹ ሲነፍስባት፣ ከአጋንንት ጭጋግ ሁሉ ተላቃለች፤ ነገር ግን የማታለል መንፈስ በነፋበት ጊዜ ሙሉ በሙሉ በኃጢአት ደመና ይሸፈናል። የነፍሳችን የማሰላሰል ኃይል ሁል ጊዜ ንፁህ ሆኖ እንዲቆይ እና የሚያዩትን በሚያበራ ብርሃን በሚፈነጥቀው አየር ውስጥ በመለኮታዊ ራእይ ያለ ሽንገላ እንድንደርስ ነቢዩ ሕዝቅኤል በራዕዩ እንዳየው በሙሉ ኃይላችን ወደ መንጻቱና ሕይወትን ወደሚሰጠው የመንፈስ ቅዱስ እስትንፋስ መዞር አለብን። ይህ ደግሞ የእውነተኛ እውቀት ብርሃን ነው።

76. አንዳንዶች ጸጋና ኃጢአት ማለትም የእውነት መንፈስና የስህተት መንፈስ በአንድነት በተጠመቁ ሰዎች አእምሮ ውስጥ ተደብቀዋል ብለው ያስባሉ። ለዚህም ነው አንዱ መንፈስ አእምሮን ወደ መልካም ሌላውን ወደ ክፉ ይጠራል የሚሉት። ነገር ግን ከቅዱስ ጥምቀት በፊት ፀጋ ነፍስን ከውጭ ወደ መልካም ነገር እንደሚገፋፋው ከመለኮታዊ ቅዱሳት መጻህፍት እና ከአእምሮ እውቀት ተረድቻለሁ ክፉ ነገር በነፍስ ጥልቀት ውስጥ ሰፍኖ እና ሁሉንም የእውቀት መግቢያዎች ለመዝጋት ይሞክራል። ዳግመኛ ከተወለድንበት ሰዓት ጀምሮ ግን ክፋት ውጭ ነው ጸጋም ከውስጥ ነው። ከዚህ በመነሳት ከጥምቀት በፊት ማታለል ነፍስን ይገዛል፣ እና ከዚያ በኋላ፣ እውነት። ከጥምቀት በፊትም ሆነ በኋላ በነፍስ ላይ ክፋት ይሠራል፣ እና እንዲያውም የበለጠ፤ ነገር ግን ከጸጋ ጋር አንድ ላይ አይደለም – ማንም እንዲህ አያስብ። በሰውነት ድካም ምክንያት እጣን ያጥባል፣ ለማለት፣ ከአእምሮ በፊት፣ ምክንያታዊ ባልሆኑ ስሜቶች ጣፋጭነት። ይህ የሚሆነው በእግዚአብሔር ፈቃድ ነው፡ ስለዚህም ሰው በማዕበል፣ በእሳትና በፈተና አልፎ በፈለገው ጊዜ መልካምን እንዲቀበል ይማራል። በእሳትና በውኃ አለፍን ወደ ዕረፍትም አወጣኸን ተብሏልና (መዝ 65፡12)።

77. ጸጋ እንዳልኩት ከተጠመቅንበት ጊዜ ጀምሮ መገኘቱን ከአእምሯዊ ግንዛቤ ይሰውራል። ነገር ግን ሰው እግዚአብሄርን በሙሉ ልቡ መፈለግ ሲጀምር ያን ጊዜ ፀጋ ወደ ነፍስ ዘወር በማለት በአእምሮ ግንዛቤ አማካኝነት በተወሰነ የማይገለጽ ቃል እና የእራሱን እቃዎች የተወሰነ ክፍል ያስተላልፋል፤ እና ከዚያም ሌሎች ሸቀጦችን ለማግኘት ፍላጎት በነፍስ ውስጥ ይነሳል። ያገኘውን ሊይዝ የሚወድ ሁሉ የዘላለም ሕይወት መዝገብ የተሸሸገበትን ያን እርሻ ይገዛ ዘንድ ያለውን ሁሉ በታላቅ ደስታ ይካድ። ሰው የዚህን ህይወት ሀብት ሁሉ ሲካድ የእግዚአብሔር ጸጋ የተደበቀበትን ቦታ ያገኛል። ነፍስ ስትገፋ የእግዚአብሔር የጸጋ ስጦታ ለአእምሮ የራሱን መልካምነት ያሳያል። ከዚያም ጌታ አጋንንት ነፍስን የበለጠ እንዲያስቸግሯት፣ መልካሙን ከክፉ እንድትለይ እንድታስተምራት እና የበለጠ ትሑት እንድትሆን ይፈቅድላታል፣ ምክንያቱም እርኩስ የአጋንንት አስተሳሰቦች ምን እንደሚያመጡ ሲያውቅ በጣም ማፈር አለበት።

78. የእግዚአብሔር መልክ በእኛ ውስጥ የሚገለጠው በነፍስ መንፈሳዊ እንቅስቃሴ ሲሆን ሥጋ ግን እንደ ቤቱ ነው። ከአዳም በደል በኋላ የነፍስ ገጽታ መበከሉ ብቻ ሳይሆን ሰውነታችንም በመበስበስ ውስጥ ወደቀ። ስለዚህም ነው የእግዚአብሔር ቅዱስ ቃል ሥጋ ሆነና እንደ እግዚአብሔር የጥምቀትን ውኃ ለድኅነት እና ለዳግም ልደት የሰጠን በመንፈስ ቅዱስና ሕይወትን በሚሰጥ ሥራ ከውኃ እንወለድ ዘንድ ነው። በፍጹም ልባችን ወደ እግዚአብሔር ለመቅረብ ከፈለግን በጥምቀት ነፍስንም ሥጋንም እናነጻለን። ያን ጊዜ መንፈስ ቅዱስ በውስጣችን ይኖራል ኃጢአትም ከእኛ ይሸሻል። አንዳንዶች እንደሚያስቡት የነፍስ አንድነት እና ቀላልነት ሁለት ሰዎች ሊኖሩባት የማይቻል ነውና። በቅዱስ ጥምቀት ለእግዚአብሔር አምሳያ በማይገባ ፍቅር የተዋሐደ መለኮታዊ ጸጋ ሲኖር፣ እንደ ጋብቻ – በቅዱሳት መጻሕፍትም የተረጋገጠ – ታዲያ ማንም ክፉ ሰው ቦታ የሚያገኘው ከየት ነው? ብርሃን ከጨለማ ጋር አብሮ አይኖርምና። እንግዲያውስ የብልሹነት ምንጭ ክፋትን ከአእምሮ ጎተራ እንደሚያወጣ እናምናለን። ነገር ግን፣ እኛ በቅዱስ ውጊያዎች ውስጥ ቀናተኛ ተዋጊዎች ስለሆንን፣ በጣም የተለያዩ ፈተናዎች ያጠቁናል። እና ከተጠመቅን በኋላ ጥሩም ሆነ መጥፎ ሀሳቦች ወደ እኛ በመምጣታቸው አያስደንቀን። ቅዱሱ ምንጭ የበደላችንን እድፍ ያጥባል ነገርግን የፈቃዳችንን ድርብ ባህሪ አይለውጥም አጋንንትም እንዳያጠቁን እና የውሸት ቃል እንዲነግሩን አይከለክልም በእግዚአብሔር ኃይል የፍትህን መሳሪያ አንስተን ያላስቀመጥነውን በተፈጥሮአችን እንጠብቅ።

79. እንዳልኩት ቅዱስ ጥምቀት ሰይጣንን ከነፍስ ያስወጣል፤ ነገር ግን ቀደም ሲል በተጠቀሱት ምክንያቶች ነፍስን በሥጋ መሞከር ተፈቅዶለታል። የእግዚአብሔርም ጸጋ በነፍስ ጥልቅ ውስጥ ማለትም በአእምሮ ውስጥ ይኖራል። የንጉሥ ሴት ልጅ ክብር ሁሉ በውስጥ ነው ተብሎአልና (መዝ 44፡14) – ለአጋንንትም የማይታይ ነው። ለዚያም ነው እግዚአብሔርን በሙቀት ስናስታውስ መለኮታዊ ፍቅር ከልባችን ጥልቅ ይወጣል። ነገር ግን እርኩሳን መናፍስት በሰውነት ህዋሳት ውስጥ ይገባሉ እና እዚያ ጎጆ ውስጥ ይገባሉ፣ በሰውነት ድካም አማካኝነት በነፍስ ውስጥ ገና ህጻናት በሆኑት ላይ ይሠራሉ። ለዛም ነው አእምሮአችን ሐዋርያው ​​እንዳለው ሁል ጊዜ በመንፈሳዊ ህግ ደስ ይለዋል የአካል ህዋሳት ግን ወደ ተድላ ያዘንባሉ (ሮሜ 7፡18)። ስለዚህ ጸጋ፣ በአእምሮ ግንዛቤ፣ ማሰላሰልን ለተማሩ ሰዎች አካል የማይነጥፍ ደስታን ይሰጣል። ነገር ግን ነፍሰ ገዳዮች አጋንንት በሥጋ ኅሊና ነፍስን ይማርካሉ፣ እኛ በፈሪሃ እግዚአብሔርን መንገድ ስንሄድ አይተው በግዳጅ ወደማትፈልገው ይገፋፋሉ።

80. ሁለት ሰዎች በምእመናን ልብ ውስጥ ይኖራሉ፣ ያም ጸጋና ኃጢአት፣ “ብርሃንም በጨለማ ይበራል ጨለማም አላሸነፈውም።” (ዮሐ። ነገር ግን፣ የወንጌል ቃል በዚህ መንገድ ስለ ቅዱሳት መጻሕፍት የሚያስቡ ሰዎችን ይገሥጻል። የእግዚአብሔር ቃል በሥጋ ለፍጥረት ሁሉ ሊገለጥ የታሰበ እውነተኛ ብርሃን ነውና ለሰውም ባለው ፍቅር የራሱን የቅዱስ ዕውቀት ብርሃን የበራልን። ነገር ግን ዓለማዊ ጥበብ የእግዚአብሔርን ብርሃን አልተረዳም "ስለ ሥጋ ማሰብ በእግዚአብሔር ዘንድ ጥል ነውና" (ሮሜ 8፡7)። ለዚህም ነው የነገረ መለኮት ምሁር እነዚህን ቃላት የተናገረው። እናም እኚህ ድንቅ ወንጌላዊ በተጨማሪ ሲያብራሩ፡- “ለሰው ሁሉ የሚያበራው እውነተኛው ብርሃን ነበር” ሲል ያበራል እንጂ ያስተምራል እና ያነቃቃል-; " በዓለም ነበረ፥ ዓለሙም በእርሱ ሆነ፥ ዓለሙም አላወቀውም። ወደ ገዛ ወገኖቹ መጣ፥ የገዛ ወገኖቹም አልተቀበሉትም። ለተቀበሉት ሁሉ ግን በስሙ ለሚያምኑ የእግዚአብሔር ልጆች ይሆኑ ዘንድ ሥልጣንን ሰጣቸው።” ( ዮሐ። 1:9-12 ) በጣም ጠቢቡ ጳውሎስ ደግሞ እንዲህ ብሏል:- “አሁን እንዳገኘሁት ወይም አሁን ፍጹም እንደ ሆንሁ አይደለም፣ ነገር ግን በክርስቶስ ኢየሱስ የተያዝሁበትን ያን እይዘው እንደ ሆንሁ ለማየት እፈጥናለሁ።” ( ፊልጵስዩስ 3:12 ) ስለዚህ ወንጌላዊው ስለ ሰይጣን ሲናገር ወንጌላዊው ሲናገር እውነትን አልተረዳም ሲል ተናግሯል። ከጥንት ጀምሮ ለእርሱ እንግዳ ነገር ነውና፥ ነገር ግን የእግዚአብሔርን ድንቅና ኃይል ሰምተው ወደ ዕውቀቱ ብርሃን መቅረብ የማይፈልጉ ሰዎች ናቸውና ልባቸው ጨልሟልና ለዚህ ነው ወንጌላዊው በሚስማማ ቃል የሚገሥጻቸው።

81. የእውቀት ቃል ሁለት አይነት እርኩሳን መናፍስት እንዳሉ ያስተምረናል፡ አንዳንዶቹ ይበልጥ ስውር፣ሌሎች ደግሞ ጨካኞች ናቸው። ረቂቅ የሆኑት ከነፍስ ጋር ይዋጋሉ፣ ሻካራዎቹ ግን በተወሰነ የጠራ ደስታ ሥጋን ይማርካሉ። ለዚያም ነው አጋንንት እርስ በርሳቸው የሚዋጉት፡ ከነፍስ ጋር የሚዋጉት ሥጋን ከሚያጠቁት ጋር ነው፡ ምንም እንኳን በሁሉም ውስጥ ሰውን ለመጉዳት ያለው ፍላጎት አንድ ነው። ጸጋ በሰው ውስጥ በማይኖርበት ጊዜ እባቦች በልባቸው ጥልቀት ውስጥ መክተት ይጀምራሉ እናም ነፍስ መልካም ነገርን እንኳን እንድትመኝ አይፈቅዱም። ጸጋ በአእምሮ ውስጥ ሲደበቅ ግን ያን ጊዜ እንደ ጨለማ ደመና በልባቸው ውስጥ ያልፋሉ፣ ኃጢአተኛ ፍትወትን እየነኩ ወደ ተለያዩ ቅዠቶች በመቀየር የማሰብ አእምሮን በማወክ ከጸጋ ጋር ከመነጋገር ይነቅፋሉ። ነፍሳችንን ከሚያስጨንቁን አጋንንት የተነሣ በነፍስ አምሮት ስንቃጠል ከምንም በላይ ደግሞ የትዕቢት ሁሉ እናት የሆነች የሥጋችን እናት የሆነችውን ያን ጊዜ የሰውነታችንን ብልሹነት እናስብና ለክብር ያለንን ፍቅር ከፍታ በውርደት እንሸፍናለን። አጋንንት ሰውነታችንን ሲያጠቁ እና ልባችንን በሚያሳፍር ምኞት ሲያቃጥሉ እንደዚሁ መደረግ አለበት። የአምላክን ስም በትዝታ ማስታወስ ብቻ የክፉ መናፍስትን ጥቃት ሊያጠፋ ይችላል። እናም በነፍስ ላይ የሚሠሩት አጋንንት ከዚያ ትውስታ በኋላ ፣ ስለ ሰው ተፈጥሮ መጨረሻ የሌለው መሠረት እና ዋጋ እንደሌለው ሀሳቦችን ሊጠቁሙን ሲጀምሩ – እናም እኛን ተስፋ እንድንቆርጥ ሊገፋፉ ይወዳሉ – ታዲያ ማንም ሊያታልልባቸው የሚፈልግ ፣ መራራውን እና አስፈሪውን ፍርድ ሳይረሳ የመንግሥተ ሰማያትን ክብር እና ክብር አስታውስ። በመንግሥተ ሰማያት መታሰቢያ ሐዘናችንን እናጽናና፣ እናም የመጨረሻውን ፍርድ በማስታወስ የሥጋችንን መነሳሳት እንከልከል።

82. ጌታ በወንጌል ያስተምረናል፣ ሰይጣን ተመልሶ ቤቱን – ማለትም የራቀውን ልብ – ንጹሕና ተጠርጎ ሲያገኝ፣ ከዚያም ሌሎች ሰባት መናፍስትን ጠርቶ በዚያ ገብተው ይኖራሉ፣ “የዚያም ሰው የኋለኛው ሁኔታ ከፊተኛው ይልቅ የባሰ ይሆናል” (ሉቃስ 11፡25-26)። ስለዚህም ነው መንፈስ ቅዱስ በውስጣችን ሲኖር ሰይጣን ወደ ነፍስ ጥልቅ ውስጥ ሊገባ ወይም እዚያ ሊቆይ እንደማይችል ማወቅ አለብን። መለኮታዊው ጳውሎስ ምክንያቱን በተሞክሮ አይቶታልና በዚህ መንገድ እንድንረዳው ያስተምረናል፡ ስለዚህም ነው፡- "እንደ ውስጣዊ ሰው እንደ ምኞቴ በእግዚአብሔር ሕግ ደስ ይለኛል ነገር ግን በብልቶቼ ከአእምሮዬ ሕግ ጋር የሚዋጋውንና በብልቶቼ ላለው ለኃጢአት ሕግ የሚማርከኝን ሌላ ሕግ አይቻለሁ" (ሮሜ 7፡22-23) ያለው። አክሎም “እንግዲህ በክርስቶስ ኢየሱስ ላሉት ኩነኔ የለባቸውም። በክርስቶስ ኢየሱስ ያለው የሕይወት መንፈስ ሕግ ከኃጢአትና ከሞት ሕግ አርነት አውጥቶአችኋልና” (ሮሜ 8፡1-2)። በሌላ ቦታ ደግሞ ሰይጣን በሥጋ ነፍስን እንዴት እንደሚያጠቃ ለማሳየት እንዲህ ይላል፡- "ስለዚህ ወገባችሁን በእውነት ታጥቃችሁ የጽድቅንም ጥሩር ለብሳችሁ፥ በሰላም ወንጌልም ዝግጁነት እግራችሁን ተጫምታችሁ ቁሙ፥ ከሁሉ በላይ ደግሞ የክፉው መንፈስ ሰይፍ የሆነውን የእግዚአብሔርን ቃል የመዳን መንፈስ ያለበትን የእሳት ፍላጻዎች ሁሉ በእርሱ ልታጠፉ የምትችሉበትን የእምነት ጋሻ አንሡ። (ኤፌ 6፡14-17) ነገር ግን ምርኮኝነት አንድ ነገር ነው፣ እናም ውጊያው ሌላ ነው። የመጀመሪያው ማለት በአንድ ሰው ላይ የኃይል የበላይነት ማለት ነው፣ እና ሁለተኛው፣ በጥንካሬው ውስጥ እኩል የሆነ ውድድር። ለዚህም ነው ሐዋርያው ​​ዲያብሎስ ክርስቶስን የሚወዱ ነፍሳትን በእሳት ፍላጻዎች ያጠቃቸዋል ያለው። ወደ ጦርነት ገብቶ የሚቃወመውን ታጋይ ማሸነፍ ሲያቅተው ከሩቅ የሚዋጋውን ጠላት ለመጉዳት ቀስት ይነድፋል። ምክንያቱም በጸጋው መምጣት የተዋጊው አእምሮ እንደ ቀድሞው መኖር አይችልም ለዚህም ነው ነፍስን ወደ ሰውነት ስንፍና ለመጎተት በጣፋጭነት ይርገበገባል እና በሰውነት ውስጥ ይቀመጣል። ከሐዋርያው ​​ቃል መረዳት የሚቻለው መለኮታዊ ብርሃን በተዋጊው አእምሮ ላይ ያበራል፣ ለዚህም ነው መለኮታዊውን ህግ የሚያገለግለው እና በእሱ ይደሰታል። በሌላ በኩል አካሉ በተንኮል ይደሰታል እናም የእነዚያን መናፍስት ዘዴዎች በፈቃደኝነት ይቀበላል እና ለዚህም ነው ተንኮላቸውን ለማገልገል የሚሳበው። ከዚህ በመነሳት እግዚአብሔር እና ዲያብሎስ በአንድ ጊዜ በአእምሮ ውስጥ ሊኖሩ እንደማይችሉ ግልጽ ነው። አእምሮዬ በነጻነት ከአጋንንት ጋር በጸጋ ቸርነት ተማርኮ ባይዋጋ፥ የእግዚአብሔርን ሕግ በአእምሮዬና በሥጋዬ የኃጢአትን ሕግ እንዴት አገለግላለሁ? ሰውነት ምክንያታዊ ያልሆነ ጣፋጭ መዓዛ መቀበል ይወዳል፣ እና ስለዚህ ተዋጊዎች በክፉ መናፍስት እንዲታለሉ ይፈቀድላቸዋል። "በእኔ ማለት በሥጋዬ ምንም መልካም ነገር እንዳይኖር አውቃለሁና" (ሮሜ 7: 18); እና በጦርነት መካከል እንዳለ፣ ኃጢአትን የሚቃወሙ ሰዎች ውጊያዎች ይሟላሉ። ሐዋርያው ​​አጋንንት አእምሮን እንደሚያጠቁ ስለራሱ አልተናገረም፤ ይልቁንም ሰውነትን በሚያስደስት ጣፋጭነት በጠንካራ ደስታዎች ለማዘንበል ይሞክራሉ። ይህ በእግዚአብሔር ፍትሃዊ ፍርድ ይፈቀዳል፣ ስለዚህም እነርሱ ከኃጢአት ጋር ለመዋጋት የሚችሉትን ሁሉ በሚያደርጉት ውስጥ እንኳን ወደ ጥልቁ ወደ ሰውነት ውስጥ ዘልቀው እንዲገቡ፤ ለሰብአዊ አስተሳሰብ እራሱን ፍትሃዊ ነው ብሎ የሚያምን ሁሌም ለፈተና የተጋለጠ ነው። አንድ ሰው በዚህ ህይወት ውስጥ እየኖረ እራሱን በስራ መሞት ሲችል ያኔ የመንፈስ ቅዱስ ቤት ይሆናል። እንዲህ ያለው ሰው ከመሞቱ በፊት ተነሥቷል፤ እርሱ ራሱ የተባረከ ጳውሎስ እና ከኃጢአት ጋር ፍጹም የተዋጉ እና የተዋጉት ሁሉ እንዲህ ነበሩ።

83. ልብ ጥሩ እና መጥፎ ሀሳቦችን ከራሱ ያወጣል። ክፉ አሳብ ከተፈጥሮህ አይደለም፣ ነገር ግን በቀደመው ማታለል ክፋትን ስለለመድክ እንጂ፤ በእርሱም አብዛኛው ክፋት የሚጀምረው በአጋንንት ምሬት ነው። ነገር ግን፣ ሁሉም ሀሳቦች ከልብ እንደሚመነጩ ስለምናውቅ፣ አንዳንዶች ኃጢአት በአእምሮ ውስጥ ከጌታ ጋር ይኖራል ብለው ያስባሉ። ስለዚህም ጌታ እንዲህ እንዳለ ያስታውሳሉ፡- “ከአፍ የሚወጣው ከልብ ነው ሰውንም የሚያረክሰው ከልብ ክፉ አሳብና መግደል መግደልም ምንዝርም ይወጣል” (ማቴ 15፡18-19)። አእምሮአችን በእርኩሳን መናፍስት የተጠቆመውን ሃሳብ የሚቀበልበት ረቂቅ ግንዛቤ እንዳለው አያውቁም እና እንዴት ወደ ነፍስ እና ከነፍስ በተጨማሪ ለሥጋም እንደሚያስተላልፍ አናውቅም – ይህም ሥጋን በጣም ደስ የሚያሰኝ ነው፣ ምክንያቱም ሥጋ የማታለል እንክብካቤን በጣም ስለሚወድ። ለዚህም ነው በአጋንንት የተጠቆሙት ሀሳቦች ከልብ የመነጩ ናቸው ብለን የምንገምተው፤ እኛም ደስ ልንላቸው ስንፈልግ እንደኛ እንቆጥራቸዋለን፤ ለዚህም ጌታ ይገስጸናል፤ ከተጠቀሱት ቃላቶች ግልጽ ነው። በሰይጣናዊ ተንኮል የተጠቆሙትን ሃሳቦች ደስ በሚያሰኘው እና በልቡ ውስጥ ያስቀመጧቸውን ሰዎች ከራሱ አስተሳሰብ ውስጥ ሥር ሰድደው ያድጋሉ።

84. ጌታ በወንጌል ላይ ከእርሱ የሚበረታ መጥቶ አስሮ እስኪያስወጣው ድረስ ኃያል ሰው ከቤቱ ሊባረር አይችልም (ማቴ። 12፡29)። ታዲያ እንደዚህ ባለ አሳፋሪነት የተባረረው እንዴት ተመልሶ ገብቶ ከእውነተኛው የቤቱ ባለቤት ጋር አብሮ የሚኖረው እሱ ራሱ እንደፈለገ ሁሉን በቤቱ ያዘጋጃል? ንጉሥ ጠላቱን ድል ባደረገ ጊዜ በንጉሣዊው ቤተ መንግሥት ውስጥ እንዲቀመጥ አይፈቅድለትም፣ ወይም ወዲያውኑ ይገድለዋል፣ ወይም ለዘገየ ስቃይ እና ከባድ ሞት ለወታደሮቹ አሳልፎ ይሰጣል።

85. መንፈስ ቅዱስና ዲያብሎስ በአእምሮአችን ስላደሩ ክፉውንም ደጉንም እናሰላስላለን ብሎ የሚያስብ ካለ ይህ የሚሆነው እግዚአብሔር ቸር እንደ ሆነ ገና ስላልቀመስን ስላላየን ነው (መዝ። 33፡9)። በመጀመሪያ ፣ አስቀድሜ እንደተናገርኩት ፣ ጸጋ በተጠመቁት ውስጥ ተደብቋል ፣ የነፍስን ተገቢነት ይጠብቃል። ነገር ግን ሰው ሙሉ በሙሉ ወደ ጌታ ሲመለስ፣ በማይነገር ማስተዋል፣ ጸጋ በልቡ መገኘቱን ይገልጣል እና እንደገና ከነፍስ ምላሽ ይጠብቃል፣ ይህም የአጋንንት ፍላጻዎች ጥልቅ ግንዛቤው ላይ እንዲደርሱ ያስችላቸዋል፣ ስለዚህም ነፍስ በጋለ ስሜት እና በትህትና እግዚአብሔርን መፈለግ ይጀምራል። በትእዛዙም አፈጻጸም እና ጌታ ኢየሱስን ያለማቋረጥ ሲጠራ፣ ከዚያም ደግሞ በልብ ውጫዊ እይታ የቅዱስ ጸጋ እሳት ይነድዳል፣ የሰውን እርሻ እሾህ ያቃጥላል። ለዚያም ነው የአጋንንት ጥቃቶች የነፍስን ስሜት በጸጥታ በማነሳሳት ወደ ሩቅ ቦታ የሚያፈገፍጉት። ነገር ግን የሰው ልጅ የውጊያውን በጎነት ሲፈጽም እና ከንብረት አለመኖር ሁሉ በላይ ያን ጊዜ መላ ሰውነቱ በጥልቅ ማሰላሰል ያበራል፣ ይህም ለእግዚአብሔር ባለው ታላቅ ፍቅር ይሞቀዋል። የመንፈስ ቅዱስ እስትንፋስ ልብን ወደ ትህትና ነፋሳት ስለሚያንቀሳቅሰው እሳት የተሸከመው ጋኔን አሁንም ወደ አየር የሚወነጨፈውን ፍላጻ ስለሚያጠፋ የአጋንንት ፍላጻዎች ከአካል ማስተዋል ውጪም ይጠፋሉ። ነገር ግን፣ ይህንን መለኪያ የደረሱትም እንኳን፣ ጌታ በአጋንንት ክፋት ውስጥ እንዲወድቁ እና አእምሮአቸውን ሳይገለጽ እንዲተዉ ፈቅዶላቸዋል፣ ስለዚህም የእኛ ነፃ ውሳኔ ሙሉ በሙሉ በጸጋ ማሰሪያ የታሰረ እንዳይሆን – በትግላችን ኃጢአትን እንድናሸንፍ ብቻ ሳይሆን፣ ነገር ግን ሰው በመንፈሳዊ ሕይወት መግፋት አለበት። የተማርነው እና ለእኛ ፍፁም መስሎ የታየን ነገር እግዚአብሔር የቸርነቱን መውደድ ከሚያስተምረን ባለጠግነት ጋር ሲወዳደር ፍጽምና የጎደለው ነውና።

86. ጌታ ራሱ “ሰይጣንን ከሰማይ እንደ መብረቅ ሲወድቅ አየሁ” (ሉቃ። 10፡18) – ርኩሱ የቅዱሳን መላእክትን ማደሪያ እንዳያይ። ታዲያ ከጥሩ የእግዚአብሔር አገልጋዮች ጋር እንዲተባበር ካልተፈቀደለት በሰው አእምሮ ከእግዚአብሔር ጋር እንዴት ሊኖር ይችላል? አንዳንዶች ይህ የሚሆነው በፈቃድ ነው ይላሉ፣ ከዚያ ውጪ ግን ምንም አይሉም። አስተማሪ ፈቃድ እንኳን ነፍስን ከመለኮታዊ ብርሃን አያሳጣውምና። ነፍስ የአጋንንትን መራራ ተግባር እንድትለማመድ እና በፍጹም ፍርሃት እና ትህትና የእግዚአብሔርን እርዳታ እንድትፈልግ እና የጠላቷን ክፋት በግልፅ እንድትረዳ ፣ እንዳልኩት ፀጋ መገኘቱን ብቻ ነው የሚሰውረው። እንደዚሁ እናት ልጇ የማይታዘዛት ሲኾን የተቆጣ ሰዎችን ወይም አንዳንድ አራዊትን ፈርቶ ወደ እናቱ ይመለስ ዘንድ እጆቿን ለጥቂት ጊዜ ትተው በታላቅ ፍርሃትና እንባ ይመለሱ። ነገር ግን ከዞረ በኋላ የሚመጣው ፈቃድ ነፍስ እግዚአብሔርን ማግኘት ስለማትፈልግ እንደታሰረ ለአጋንንት ይሰጣል። እኛ ግን የፍርሃት ልጆች አይደለንም – እንዲህ አይሁን። እኛ የእግዚአብሔር የጸጋው የቅርብ ልጆች መሆናችንን እናምናለን እና ወተትን እንደ ወተት በትንሽ ፈቃድ እና ብዙ ጊዜ በማጽናናት ትመግበናለች ይህም በቸርነትዋ በመመገብ "የፍጹም ሰው ደረጃ እስከ ክርስቶስ ሙላት ከፍታ" (ኤፌ። 4: 13).

87. አስተማሪ ፈቃድ ታላቅ ሀዘንን እና ትህትናን እና የነፍስን መጠነኛ ዓይናፋርነትን ያመጣል፣ ስለዚህም ክብሯ ወዳድ እና እብሪተኛ ሃይሏ በቀላሉ ወደ ትህትና ይደርስ ዘንድ። ከዚያም እግዚአብሔርን መፍራት፣ የኑዛዜ እንባዎች እና ለጥሩ ጸጥታ ከፍተኛ ፍላጎት ወዲያውኑ ወደ ልብ ይመጣሉ። ነገር ግን ከእግዚአብሔር መራቅ በኋላ የሚመጣው ፈቃድ ነፍስን በተስፋ መቁረጥ፣ በአሲዲያ፣ በእብሪት እና በቁጣ ይሞላል። ሁለቱንም ፍቃዶች በልምድ የምናውቀው የፈቃዱ ተፈጥሮ በሚጠይቀው መሰረት ወደ እግዚአብሔር መምጣታችን ተገቢ ነው። በመጀመሪያ መፅናናትን በመንፈግ የጠፋን አካላችንን ለሚያስተምረን እርሱን ከተስፋ ቃል ጋር ልናቀርበው ይገባናል እንደ ቸር አባት መልካሙን ከክፉ መለየት እንዲያስተምረን። በሁለተኛው ውስጥ ያለማቋረጥ በደሎችን እና እንባዎችን መናዘዝ እና አሁንም ብቸኝነትን ማምጣት አለብን፣ ስለዚህም በዚህ ላይ ድካም በመጨመር፣ እግዚአብሔር እንደ ቀድሞው ልባችንን እንዲመለከት እንማፀነዋለን። ሆኖም፣ ሰይጣንም የነፍስን ድፍረት እንዲዋጋ እንደተፈቀደ ማወቅ አለብን። በማስተማር ፍቃድ ጸጋ ምንም እንኳን ድርጊቱን ቢደብቅም፣ በማይታይ ሁኔታ ነፍስን ለመርዳት በፍጥነት ይሮጣል፣ ስለዚህም ጠላቶች ነፍስ በራሷ አሸንፋለች ብለው ያምናሉ።

88. በክረምት ወቅት አንድ ሰው ወደ ምሥራቅ ትይዩ ክፍት በሆነ ቦታ ላይ ቆሞ ቀኑን ሙሉ ቢቆይ፣ ፀሐይ ከፊት ለፊት ታሞቅዋለች፣ ነገር ግን ፀሐይ በራሱ ላይ ስላልገባች ጀርባው ሙቀት አይኖረውም። ስለዚህ በመንፈሳዊ ሥራ መጀመሪያ ላይ ነው: ልብ በከፊል በቅዱስ ጸጋ ይሞቃል፣ ከዚያም የማሰብ ችሎታ የመንፈሳዊ ማስተዋል ፍሬዎችን ማፍራት ይጀምራል። ሁሉም የልብ ክፍሎች በጸጋው ቅዱስ ብርሃን ጥልቅ እውቀት ገና ስላልበራ የሚታዩ ኃይሎቹ በሰውነት ውስጥ ይቀራሉ፣ ያንጸባርቃሉ። አንዳንዶች፣ ይህንን ሳይረዱ፣ ሁለት ሰዎች በአእምሮ ውስጥ እንደሚሟገቱ እና በዚህም ምክንያት ነፍስ መልካሙን እና ክፉውን ታሰላሳለች ብለው ያስባሉ – ልክ መጀመሪያ ላይ ሰው ሞቃት እና ቀዝቃዛ ነው እንዳልነው። የማሰብ ችሎታችንም ወደ ዕይታ ድርብ ተፈጥሮ ውስጥ ስለገባ ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ከፍላጎቱ ውጭ እንኳን መልካም እና መጥፎ ሀሳቦችን በተለይም ረቂቅ ማስተዋልን በሚቀዳጁ ሰዎች ውስጥ ማፍለቅ አለበት። ምንም እንኳን አእምሮ መልካሙን ብቻ ለማሰብ የቸኮለ ቢሆንም ወዲያው አንድ መጥፎ ነገር ያስታውሳል ምክንያቱም ከአዳም በደል በኋላ ትዝታው ወደ ድርብ አስተሳሰብ ተከፍሏል። ነገር ግን የእግዚአብሔርን ትእዛዛት በትጋት መፈጸም ስንጀምር፣ ጸጋ፣ ግንዛቤዎቻችንን ሁሉ በጥልቅ እውቀት እያበራ፣ የኃጢአት ትዝታዎችን እንደ እሳት ያቃጥላል፣ በማይቋረጥ ፍቅር በትሕትና ልባችንን አጣፍጦ፣ ለሥጋዊ ሳይሆን ለመንፈሳዊ ነገር እንድንጨነቅ ያስተምረናል። ይህ የሚሆነው ወደ ፍጽምና በሚቀርቡ እና የጌታን የኢየሱስን መታሰቢያ በልባቸው ውስጥ ሳያቋርጡ በሚያቆዩት ላይ ነው።

89. ቅዱስ ጸጋ በጥምቀት ይሰጠናል፣ በእርሱም ዳግመኛ የተወለድንበት፣ ሁለት ዕቃዎች፣ የመጀመሪያው ከሁለተኛው እጅግ የሚበልጠው። የመጀመሪያው በቅጽበት ይከሰታል፡ የሁሉንም የቆሻሻ መተላለፋችን የጥምቀት ውሃ መታጠብ እና የእግዚአብሔርን አምሳያ የሆኑትን የነፍስ ባህሪያት ሁሉ ማብራት ነው። ሁለተኛው ግን የእግዚአብሔርን ምሳሌ ከእኛ ጋር ለማነጽ ነው። አእምሮአችን በታላቅ እውቀት ወደ መንፈስ ቅዱስ ጸጋ ሲገባ፣ ጸጋ ከዚያ በኋላ እንደጀመረ፣ ለመናገርም፣ የእግዚአብሔርን መልክና ምሳሌ በሰው መሳል እንደሚጀምር ማወቅ አለብን። ሠዓሊዎችም ይህንን ያደርጋሉ፡ በመጀመሪያ የሰውን ቅርጽ በአንድ ቀለም ይከተላሉ፣ ከዚያም ቀለም ላይ ቀለም ያስቀምጣሉ፣ ኮንቱርዎቹ የሚቀቡትን እስኪመስል ድረስ እስከ ፀጉር ድረስ። እንዲሁ ደግሞ የእግዚአብሔር ቅዱስ ጸጋ አስቀድሞ በጥምቀት ሰው የእግዚአብሔርን መልክ ከበደሉ በፊት እንደ ክብር ይሰጠዋል። ነገር ግን በሙሉ ነፍሳችን የእግዚአብሄርን መምሰል እንድንመኝ እና ራቁተን ሆነን ለጦርነት እራሳችንን እንደታጠቅን አይቶ ግቡን ለማሳካት በአንድ ምግባሩ በነፍሳችን ውስጥ ሌላ መልካም ምግባርን ሲፈጥር የነፍስን ገጽታ ከክብር ወደ ክብር ከፍ አድርጎ የመምሰል ቅርጾችን ይሰጣታል። አመለካከቱ በእኛ ውስጥ እንዴት እንደሚንፀባረቅ ማስተዋል ያሳያል ነገር ግን የምስሉ ፍጹምነት በጸጋ ብርሃን ይገለጣል። አእምሮ በጎነትን ሁሉ በማስተዋል ይቀበላልና። ነገር ግን መንፈስ ቅዱስ ካላበራለት ማንም ሰው መንፈሳዊ ፍቅር ሊያገኝ አይችልም። አእምሮው ፍጹም የሆነውን የመለኮታዊ ብርሃን አምሳያ እስኪያገኝ ድረስ ከፍፁም ፍቅር በቀር ሁሉም በጎነቶች ሊኖሩት ይችላል። ነገር ግን በበጎነቱ እንደ እግዚአብሔር ከሆነ፣ ሰው እግዚአብሔርን መምሰል እስኪችል ድረስ፣ የመለኮትን ፍቅር አምሳል በራሱ ላይ ይሸከማል። አንድን ሰው በሚስሉበት ጊዜ የአርቲስቱ ክህሎት ፈገግታ እንኳን ሊይዝ ይችላል። እንዲሁ ደግሞ መለኮታዊ ጸጋ በውስጣችን መለኮታዊውን ምሳሌ ሲቀባ እና የፍቅርን ብርሃን ሲጨምር የውበት መመሳሰልን ሲገልጥ ሁሉም እንደ አምሳልና ምሳሌ ፍጹም ነው። “ፍቅር የሕግ ፍጻሜ ነው” (ሮሜ 13፡10) ፍቅር ብቻ እንጂ ሌላ በጎ ምግባር የነፍስን ከመጥፎ ምኞት የጸዳ ንጽሕናን ሊሰጥ አይችልም። ለዚያም ነው የውስጣችን ሰው ከቀን ወደ ቀን እየታደሰ ፍቅርን እየተለማመደ፤ በእሱ እርዳታ ወደ ላይ ወጥቶ ወደ ፍጽምና ጫፍ ይደርሳል።

90. የእግዚአብሔርን በጎነት በቅንዓት የምንመኝ ከሆነ በእድገታችን መጀመሪያ ላይ መንፈስ ቅዱስ ነፍስ እግዚአብሔርን ለሚያፈቅር ሥራ ምን ዋጋ እንዳለው እንዲረዳ ነፍስ የእግዚአብሔርን ጣፋጭነት በሁሉም አመለካከቷ እና በፍጹም እርግጠኝነት እንድትቀምስ ያደርጋታል። ነገር ግን መንፈስ ቅዱስ የዚህን ስጦታ ሕይወት ሰጪ ሀብት ለረጅም ጊዜ ይደብቀዋል፣ ስለዚህም እኛ፣ ሁሉንም በጎነቶች ስናሳካ፣ ራሳችንን እንደ ምንም ነገር እናስብ፣ ቅዱስ ፍቅር ገና ለኛ የተለመደ ስላልሆነ። ያኔ የጥላቻ ጋኔን የተፋላሚዎችን ነፍስ ስለሚያሰቃያቸው በደግነት የሚይዟቸውንም ጭምር ይጠላሉ። ሰላምታ ሲለዋወጡም እንኳ የጥላቻ ተግባርን በራሳቸው ውስጥ ይሸከማሉ። ለዚያም ነው ነፍስ መንፈሳዊ ፍቅርን ስለሚያስታውስ እና በአመለካከቷ ሊደርስባት ስለማይችል ፍፁም ስራዎች ስለሌላት ነፍስ የበለጠ ህመም ይሰማታል። እራስዎን ማስገደድ አለብዎት፣ ለመናገር፣ ለመውደድ፣ በማስተዋል ፍቅርን ሙሉ በሙሉ በእርግጠኝነት። በሥጋ ያለ ማንም ሰው ፍጹም ፍቅርን ሊያገኝ አይችልም፣ ከሥቃይና ፍጹም ኑዛዜ ከደረሱ ቅዱሳን በቀር። ፍፁም ፍቅርን የተቀበለ ሙሉ በሙሉ ተለወጠ እና ምግብ እንኳን አያስፈልገውም። መለኮታዊ ፍቅር ሲመግበው የዚህን ዓለም ሀብት ማን ሊመኝ ይችላል? ለዚያም ነው እጅግ ጠቢቡ ጳውሎስ፣ ያ ታላቅ የእውቀት ዕቃ፣ ስለ ጻድቃን የወደፊት ምግብ በምሥራቹ የሚያስተምረን፡- “የእግዚአብሔር መንግሥት ጽድቅና ሰላም በመንፈስ ቅዱስም የሆነ ደስታ ናት እንጂ መብልና መጠጥ አይደለችም” (ሮሜ 14፡17) – ይህ ሁሉ ደግሞ የፍጹም ፍቅር ፍሬ ነው። ለዚያም ነው ወደ ፍጽምና የሚቀርቡ ሰዎች ብዙውን ጊዜ እዚህ ውስጥ መሳተፍ የሚችሉት። ነገር ግን ሟቹ በሕይወት እስካልተማረከ ድረስ ማንም ሙሉ በሙሉ ሊያገኘው አይችልም።

91. ለእግዚአብሔር የማያልቅ ፍቅር ከተሰማቸው መካከል አንዱ እንዲህ አለ፡- “የእግዚአብሔርን ፍቅር በአእምሮዬ ለማወቅ አንድ ጊዜ ፈለግሁ፣ ቸሩም ጌታ በታላቅ ማስተዋል ሰጠኝ፣ እናም የፍቅር ድርጊት ተሰማኝ፣ እናም ነፍሴ፣ በማይታበል ደስታ እና ፍቅር፣ ይህን ጊዜያዊ ህይወት እንዳላይ ሰውነቱን ትታ ወደ ጌታ መሄድን ፈለገች። እርሱን የሚያሠቃይበት ነገር ቀርቷል፣ አይናደድም፣ ከሚያስቸግረውና ከሚበድለው ጋር አንድ ያደርጋል እንጂ የሚቆጣው ድሆችን በሚጨቁኑት እና በቅዱሳት መጻሕፍት ላይ “በእግዚአብሔር ላይ በደልን በሚናገሩ” (መዝ። 74፡6) ወይም ሌላ ክፉ ነገር የሚያደርጉ፣ እግዚአብሔርን የሚወድ ራሱን ብቻ ሳይሆን የሚያከብረውን ብቻ ሳይሆን ራሱን ብቻ ሳይሆን እግዚአብሔርንም የሚያከብር ነው። እርሱን በዘላለም ሕይወት ያከበረው ይህንንም የሚፈልገው በማለፍ ምኞት አይደለም ነገር ግን በታላቅ የእግዚአብሔር ፍቅር ልምምድ ምክንያት ልማዱ ነው። ከዚህም በላይ እግዚአብሔር እንዲህ ያለውን ፍቅር የሚያስነሣበት ሰው በልቡ ማስተዋል ከትልቅ ፍቅር የተነሣ በእምነት የሚያከብረውን በእርሱ ፍቅር ሥራ ጊዜ ከእምነት በላይ መሆኑን ማወቅ ይኖርበታል። ስለዚህ ጉዳይ ቅዱስ ጳውሎስ በግልጽ ሲነግረን “አሁንም እምነት ተስፋ ፍቅር እነዚህ ሦስቱ ጸንተው ይኖራሉ። ከእነዚህም የሚበልጠው ፍቅር ነው” (1ኛ ቆሮ 13፡13) እንዳልኩት እግዚአብሔርን በፍቅር ባለጠግነት ያለው እርሱ ሙሉ በሙሉ በፍቅር የሚኖር ስለሆነ ከራሱ እምነት የላቀ ነው።

92. የቅዱስ እውቀት ተግባር ብዙውን ጊዜ እንድንሰቃይ ያደርገናል፣ ስንናደድ፣ አንድን ሰው ስናናድድ እና ጠላት ስናደርጋቸው። ያኔ ብዙ ማብራሪያ ይዘን ያወኩትን ወደ ቀድሞ ባህሪው እስክንመልሰው ድረስ ሕሊናችንን ማሰቃየቱን አያቆምም። ከዚህም በኋላ አንድ ሰው ያለምክንያት ተቆጥቶ ስለ እርሱ ኀዘን ስናዝንና ስንደክም፥ ከንቱ ንግግራችን እንቅፋት ሆኖበት ይሆናልና። ከዚያም አእምሮው ከእውቀት ይርቃል። እውቀት ራሱ ምክንያታዊ ፍቅር ነው፣ እናም በእኛ ላይ ያለምክንያት የተቆጣውን በፍቅር እስክንቀበለው ድረስ አእምሮ ወደ መለኮታዊ እይታዎች እንዲሰፋ አይፈቅድም። እሱ ካልፈለገ ወይም ከቤታችን ቢርቅ በነፍሳችን ሳናስመስል በደግነት ልናስበው ይገባል – ከዚያም በልባችን ውስጥ በጥልቅ የፍቅር ህግን እንፈጽማለን። አምላክን ማወቅ የሚፈልጉ ሁሉ ለሚቆጡ ደግነት ማሳየት አለባቸው። ይህ ሲሆን አእምሮአችን በሥነ መለኮት ስሕተት ሳይኖር ብቻ ሳይሆን በታላቅ ድፍረት ወደ እግዚአብሔር ፍቅር ከዝቅተኛ ደረጃ ወደ ከፍተኛ ደረጃ ያለ ምንም እንቅፋት ያልፋል።

93. ፍትህን መሻት ለጀመሩ ሰዎች የአምልኮት መንገድ ከባድ እና አድካሚ ይመስላል፤ ነገር ግን ይህ በእውነት ስለሆነ ሳይሆን ሰው ከተወለደ ጀምሮ በጣፋጭነት ውስጥ መኖር ተፈጥሯዊ ስለሆነ ነው። ነገር ግን፣ የዚህን መንገድ ግማሹን ለተጓዙ ሰዎች ጣፋጭ እና አስደሳች ይመስላል። ጥሩ ልማዶች መጥፎዎችን ያሸንፋሉ፣ እና የጣፋጭነት ምክንያታዊ ያልሆነ ድርጊት ከማስታወስ ይሰረዛል። ያን ጊዜ ነፍስ በደስታ በጎነትን ጎዳና ትጓዛለች። ለዚህም ነው ጌታ ወደ ድኅነት መንገድ ያመጣን፡- "ወደ ሕይወት የሚወስደው ደጅ ጠባብ መንገዱም ከባድ ነው የሚያገኙትም ጥቂቶች ናቸው" (ማቴ 7፡14) ያለው። እና ቅዱስ ትእዛዛቱን ለመፈጸም ቁርጥ ውሳኔ ላደረጉት ደግሞ፡- "ቀንበሬ ልዝብ ሸክሜም ቀሊል ነውና" (ማቴ 11፡30) ይላል። ቸሩ ጌታ አላማችንን፣ ስራችንን እና በውስጡ ያለንን እንክብካቤ አይቶ፣ ትእዛዛቱን በቅንዓት እንድንፈጽም በላያችን ላይ ጣፋጭ መንፈስ እንዲልክልን ከጦርነቱ መጀመሪያ ጀምሮ የእግዚአብሔርን ቅዱሳን ትእዛዛት እንድንፈጽም ማስገደድ ተገቢ ነው። “ከዚያም ጌታ ምኞቱን ይሰጣል” ተብሏልና። ያን ጊዜ በታላቅ ደስታ መልካም ነገርን እናደርጋለን፣ ከዚያም "እግዚአብሔር እንደ በጎ ፈቃዱ ፈቃድም ሆነ ማድረግ በእናንተ እንደሚሰራ" (ፊልጵ። 2፡13) የሚለውን በእውነት እንረዳለን።

94. በሰም ላይ ያልሞቀ ወይም ያልለሰለሰ ማኅተም የጠራ ምልክት ሊተው እንደማይችል፣በምጥና በበሽታ ያልተፈተነ ሰው የእግዚአብሔርን በጎነት ማኅተም ሊይዝ አይችልም። ለዚህ ነው ጌታ ለመለኮታዊው ጳውሎስ፡- “ጸጋዬ ይበቃሃል ኃይሌም በድካም ይፈጸማልና” (2ቆሮ።12፡9) ያለው። ሐዋርያው ​​ራሱም “ስለዚህ የክርስቶስ ኃይል ያድርብኝ ዘንድ በድካሜ እጅግ ደስ ብሎኛል” እያለ ይመካል። በምሳሌ መጽሐፍ ደግሞ፡- “እግዚአብሔር የሚወደውን ይገሥጻል፤ አባት የሚወደውን ልጁን እንደሚገሥጽም ተጽፎአል” (ምሳ 3፡12)። ሐዋርያው ​​የመስቀሉ ጠላቶች ድክመቶች ይሏቸዋል፣ እርሱ ራሱ እንደ ተናገረው፣ "የመገለጥ ብዛት" (2ኛ ቆሮ። 12: 7) በሌሎች ፊት እንዳይመኩ፣ ነገር ግን በትህትና እና በተደጋጋሚ ውርደት፣ በፍጽምና አምሳያ እና መለኮታዊ ስጦታን ለመጠበቅ። አሁን ግን መጥፎ ሀሳቦች እና የሰውነት እንቅስቃሴዎች ድክመቶች ብለን እንጠራዋለን። በዚያም ወራት ከኃጢአት ጋር የተዋጉት የቅዱሳን ሥጋ ለሞት የሚዳርግ ቁስሎችና ሌሎች ስቃዮች ስለደረሰባቸው በኃጢአት ምክንያት ወደ ሰው ተፈጥሮ ከገቡት ሕማማት በላይ ነበሩ። አሁን ግን በጌታ ላሉት አብያተ ክርስቲያናት ሰላም በመብዛቱ የአምልኮተ አምላኪዎች ነፍስ በአካል እንቅስቃሴ እና በክፉ አስተሳሰቦች – እና በተለይም ማሰላሰል በሁሉም ማስተዋል እና በእርግጠኝነት የሚሰራባቸው – ከከንቱ ውዳሴና ከትዕቢት ሁሉ ነፃ እንዲወጡ ማድረጉ ተገቢ ነው ። ያን ጊዜ ከታላቅ ትሕትና የተነሣ የመለኮትን የውበት ማኅተም በልባቸው ይይዙ ዘንድ ይችላሉ እንደ ነቢዩ ቃል፡- "አቤቱ፥ የፊትህ ብርሃን በላያችን ታወቀ" (መዝ 4፡7)። ስለዚህ እንዲህ ያለውን የጌታን ዕቅድ ስናመሰግን መታገሣችን ተገቢ ነው፣ ከዚያም ደጋግሞ መታመም እና ከአጋንንት ሐሳብ ጋር የሚደረግ ውጊያ እንደ ሁለተኛ ሰማዕትነት ይቆጠርልናል። ያን ጊዜ ቅዱሳን ሰማዕታትን ክርስቶስን ክደው የዚህን ሕይወት ክብር ይወድዱ ዘንድ በክፉ መሳፍንት የተናገራቸው እርሱ የእግዚአብሔር አገልጋዮችን እያስቸገረ ያለማቋረጥ ያንኑ ነገር ይደግማል። ያን ጊዜ የጻድቃንን ሥጋ ያቆሰለ እና የተከበሩ መምህራንን የዲያብሎስን አስተሳሰብ በሚያገለግሉ ሰዎች ላይ ያሰቃየ፣ ያው ነው አሁን በሃይማኖት መናዘዞች ላይ የተለያዩ ስሜቶችን እያመጣ፣ እያሰቃያቸው እና እጅግ እያስከፋቸው – በተለይም በታላቅ ኃይል ለጌታ ክብር ​​የተበደለ ድሆችን ሲረዱ። ስለዚህም ነው፡- “እግዚአብሔርን በትዕግሥት ጠበቅሁት አየኝም” (መዝ። 39፡2) ተብሎአልና በትጋትና በትዕግሥት የኅሊናችንን ሰማዕትነት በእግዚአብሔር ፊት ልናስነሣው የሚገባን።

95. የሃሳብ ትህትና በቀላሉ የሚገኝ አይደለም። ታላቅ ነገር ስለሆነ የሚሰጠን በታላቅ ጦርነቶች ብቻ ነው። በቅዱስ እውቀት ለሚካፈሉ ሰዎች በሁለት መንገድ ይመጣል፡ የአምልኮት ተዋጊ ወደ መንፈሳዊው ፍልሚያ መካከል ሲደርስ፡ ያን ጊዜ ስለ ራሱ በትሕትና ያስባል፡ በአካል ሕመም ምክንያት ወይም ከጻድቃን ጋር በሚዋጉ ሰዎች ጥቃት ወይም በመጥፎ ሐሳብ ምክንያት ነው። ነገር ግን ቅዱስ ጸጋ አእምሮን በታላቅ ማሰላሰል እና በእርግጠኝነት ሲያበራ ያን ጊዜ የሃሳብ ትህትና ለነፍስ ተፈጥሯዊ ይሆናል። በመለኮታዊ ጸጋ የተጠጣች፣ ወደ ክብር ፍቅር ከፍታ ልትወጣ አትችልም፣ እና ምንም እንኳን ያለማቋረጥ የእግዚአብሔርን ትእዛዛት ብትፈጽምም፣ ከመለኮታዊ የዋህነት ጋር በመዋሃዱ ከሁሉም ታናሽ ተደርጋ ትቆጠራለች። የመጀመርያው የአስተሳሰብ ትህትና ብዙ ጊዜ በሀዘንና በሀዘን የታጀበ ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ በጥበብ የተሞላ በራስ አለመተማመን ነው። ለዚህም ነው የመጀመሪያው፣ እንደተናገርነው፣ በመንፈሳዊ ፍልሚያ ውስጥ ላሉት፣ ሁለተኛው ደግሞ ወደ ፍጽምና እየተቃረቡ ያሉት። ለዚያም ነው የመጀመሪያው ብዙውን ጊዜ በዚህ ህይወት እቃዎች ይቋረጣል፣ ሁለተኛው፣ ሁሉም የአለም መንግስታት ለእሱ የተሰጡ ቢሆኑም እንኳ፣ አይፈሩም እና ምንም አይነት የኃጢአተኛ ድፍረት አይሰማቸውም። ፍጹም መንፈሳዊ የሆነ የሰውነት ክብር አያስፈልገውም። ተዋጊው ከመጀመሪያው የአስተሳሰብ ትህትና ወደ ሁለተኛው እንዲሸጋገር ምቹ ነው። ነገር ግን የመጀመሪያውን አሳልፈን የፍትወት ጥቃቱን እስክንለማመድ ድረስ ጸጋው የራሳችንን ፈቃድ አያለሰልስም ወይም የሁለተኛውን የአስተሳሰብ ትህትና ሀብት አይሰጠንም።

96. የአሁኑን ህይወት ተድላ የሚወዱ ከሀሳብ ወደ መተላለፍ ይሸጋገራሉ። የማያውቁት ልማዶቻቸው ሁሉንም ጥልቅ ሀሳባቸውን ወደ ክፉ ቃላት እና የማይገባቸው ተግባራት እንዲተረጉሙ ይገፋፋቸዋል። ነገር ግን የጸሎትና የጾም መንፈሳዊ ሕይወት የጀመሩት ከበደሎች ወደ መጥፎ ሐሳብ ወይም ወደ አንዳንድ መጥፎና ጎጂ ቃላት ይሸጋገራሉ። አጋንንት እንዲህ ሲያዩአቸው—በማስደሰታቸው በሌሎች ላይ ሲሳለቁ፣ ወይም ስለ ባዶ እና አላስፈላጊ ጉዳዮች ሲያወሩ፣ ወይም በማይገባቸው ቦታ ሲሳቁ፣ ወይም ከመጠን በላይ ሲናደዱ፣ ወይም ከንቱ እና ከንቱ ክብርን ሲመኙ—ያን ጊዜ በአንድ ልብ ሆነው ይነሱባቸዋል። የእነዚያን ሰዎች የክብር ፍቅር እንደ አጋር ወስደዋል እና እንደ ጨለማ ክፍል ውስጥ ዘልቀው በመግባት የነፍስን ሀብት ይዘርፋሉ። በጎነትን ብዛት መቀላቀል የሚፈልግ ማንም ሰው ክብርን አይመኝ፣ ረጅም ንግግርን አይመኝ፣ ብዙ ጊዜ አይወጣም፣ በሌሎች ላይም አይሳለቅበት – መሣለቅበት የሚገባው ነገር ቢኖርባቸው እንኳን – ብዙም አይናገር፣ የሚናገረው ሁሉ መልካም ቢሆንም። ከመጠን በላይ ማውራት የማሰብ ችሎታን ያሰራጫል እና ለመንፈሳዊ ስራ ሰነፍ ብቻ ሳይሆን ለአሴዲያ ጋኔን ይሰጣል። ያለ ልክም ከጫነው በኋላ ለኀዘንና ለቍጣ አጋንንት አሳልፎ ሰጠው። ለዚህም ነው ቅዱሳን ትእዛዛትን በመጠበቅ እና የክብር ጌታ የሆነውን ኢየሱስን በጥልቀት በማስታወስ ሁል ጊዜ ማስተዋልን መለማመድ ይመከራል። “ትእዛዙን የሚጠብቅ ክፉን አያውቅም” (መክ 8፡5) ተብሏልና – ማለትም ወደ ክፉ ቃል ወይም ሐሳብ አይመራም።

97. ልብ የአጋንንትን ጥይት በተወሰነ በሚያቃጥል ህመም ሲቀበል፡ ማንም የተጠቃ ሁሉ በጥይት ብቻ እንደሚሰቃይ እንዲያስብ፡ ይህ ማለት ነፍስ ራሷን ማጥራት ስለጀመረች ፍትወትን ትጠላለች ማለት ነው። በኃጢአተኛ እፍረተ ቢስነት የማይሠቃይ ከሆነ በበጎነት ፍትሕ አብዝቶ ማግኘት አይችልም። ልቡን ሊያነጻ የሚወድ ሁል ጊዜ በጌታ በኢየሱስ መታሰቢያ ያብበው፣ በዚህ ራሱን ያለማቋረጥ እየተለማመደ እና የዘወትር ሥራው ያደርገው። የራሳቸውን መበስበስን ለማስወገድ የሚፈልጉ ሰዎች በአንድ ጊዜ መጸለይ እና በሌላ ጊዜ መጸለይ አይችሉም። ከአብያተ ክርስቲያናት ርቆ ቢኖርም አእምሮውን ለመጠበቅ ሁል ጊዜ በጸሎት መትጋት አለበት። ወርቅን ማንጻት የሚፈልግ የምድጃውን እሳት ቢለቅቀው ወርቁ እንዲጠነክር ያደርጋል። እንደዚሁም አንድ ጊዜ እግዚአብሔርን የሚያስታውስ በሌላ ጊዜ ደግሞ የማያደርግ በጸሎት ያገኘውን የሚመስለውን በስንፍና ያጣል። የጌታ ኢየሱስ የመልካም ትውስታ እሳቱ በነፍስ ውስጥ ያለውን ክፉ ነገር ሁሉ ያቃጥላል እና ነፍስም ወደ ራሷ የተፈጥሮ ብርሃን እንድትገባ በማያቋርጥ መታሰቢያ እግዚአብሔርን በማስታወስ ፣የልብ ምድራዊ አሳብ በመያዝ በጎነትን የሚወድ ሰው ባህሪይ ነው።

98. ከመጥፎ ምኞት የፀዳው ንጽህና በአጋንንት አለመጠቃትን ውስጥ አያካትትም – በዚያን ጊዜ እንደ ሐዋርያው ​​ቃል "ከዚህ ዓለም መውጣት አለብን" (1ኛ ቆሮ። 5:10) – ነገር ግን አጋንንት ሲያጠቁን ሽንፈትን አንቀበልም። ጋሻ ጃግሬዎች በጠላቶቻቸው በጥይት ይመታሉ፤ የተኩስ ድምጽ ይሰማሉ አልፎ ተርፎም ሁሉንም ፍላጻዎች ያያሉ ነገር ግን ቁስሎች አይጎዱም ምክንያቱም ፍላጻዎቹ ጋሻቸውን አይወጉም። ጋሻ ጃግሬዎች ብረት ለብሰው ሲጣሉ አይሸነፉም። እና እኛ የቅዱስ ብርሃን መሳሪያዎችን እና የመዳንን ራስ ቁር ስናስታጥቅ የአጋንንትን ጭፍሮች እንበትናለን። ንጽህናን የምናገኘው ክፋትን ባናደርግበት ጊዜ ሳይሆን በበጎ ትጋት ስንጥል በሙሉ ኃይላችን ነው።

99. የእግዚአብሔር ሰው ሲመሰረት ማለትም ምኞቶችን ሁሉ ድል አድርጓል፣ አሁንም ከእርሱ ጋር የሚዋጉ ሁለት አጋንንት አሉ። ከመካከላቸው አንዱ ነፍስን ያጠቃታል፣ ለእግዚአብሔር ካለው ታላቅ ፍቅር የተነሳ፣ ወደ ከመጠን ያለፈ ቅንዓት፣ ነፍስ እግዚአብሔርን ለማስደሰት ሁሉንም ሰው ለመምታት እንደፈለገች፤ ሌላው ደግሞ በሰውነት ውስጥ ክፉ ሥጋዊ ምኞትን ያነቃቃል። ይህ በሰውነት ላይ ይከሰታል፣ በመጀመሪያ፣ ይህ ክፉ ሥጋዊ ፍላጎት ለመራባት ተፈጥሯዊ ስለሆነ ነው፣ ስለዚህም ለማሸነፍ ቀላል አይደለም፤ ሁለተኛም በእግዚአብሔር ፈቃድ። ጌታ ከተዋጊዎቹ አንዱ በመልካም ምግባር ብልጽግና ሲያብብ፣ ያ ሰው በዚህ ጋኔን እንዲረክስ ፈቅዶለታል፣ ስለዚህም ከሌሎች ሰዎች የባሰ ይሰማዋል። የፍላጎት ጥቃት ትእዛዛቱ ከተፈፀመ በኋላ ይመጣል፣ ወይም ደግሞ ይቀድማል፣ ስለዚህም በስሜታዊነት መምጣት እና ተግባር ነፍስ አትታበይ፣ ምንም ያህል ትልቅ ስኬት ቢኖራትም። ነገር ግን የመጀመሪያውን ጋኔን በታላቅ የሃሳብ እና የፍቅር ትህትና፣ ሁለተኛው ደግሞ በቁጣ በሌለበት እና የሞትን ጥልቅ ትውስታ በማሸነፍ የመንፈስ ቅዱስን ተግባር ዘወትር በማወቅ ከእነዚህ ምኞቶች በላይ በጌታ እንሆን ዘንድ ነው።

100. በቅዱስ ማሰላሰል ውስጥ የተካፈሉት ደግሞ ለአእምሮው ያለፈቃዳቸው መንከራተት መልስ ይሰጣሉ። ኢዮብ እንደሚለው፡- “ሳላስበው የበደልኩትንም አንተም በትክክል ተመልክተሃል። ሰው እግዚአብሔርን ከማሰብ እና ቅዱስ ትእዛዛቱን መፈጸምን ካላቆመ በውዴታም ሆነ በግዴለሽነት ኃጢአት ውስጥ አይወድቅም ነበር። የዕለት ተዕለት ህግን በማሟላት ያለፈቃዱ ኃጢአቶችን መናዘዝ በደስታ ወደ እግዚአብሔር ማምጣት አለበት። ሰው ኃጢአትን እንዳይሠራ የማይቻል ነውና ለዚህም ነው ኅሊናችን በፍቅር እንባ ይቅርታውን እስኪያረጋግጥልን ድረስ እንናዘዛለን። “በኃጢአታችን ብንናዘዝ ኃጢአታችንን ይቅር ሊለን ከዓመፃም ሁሉ ሊያነጻን የታመነና ጻድቅ ነው” (1ኛ ዮሐ። 1፡9) ተብሎአልና። ሕሊናችን ራሱን እንዳያታልል፣ ለእግዚአብሔር በቂ መስሎ እንደ ሰጠ በመወሰን የኑዛዜን ግንዛቤ ዘወትር ልንጠብቅ ይገባል። የእግዚአብሔር ፍርድ ከሕሊናችን ፍርድ ይልቅ እጅግ የሚሻ ነው፣ ምንም እንኳን ሰው በራሱ ላይ ምንም ዓይነት ክፉ ነገር የማያውቅ ቢሆንም፣ ጠቢቡ ጳውሎስ እንዳስተማረው፡- “በራሴ ላይ ምንም አላውቅምና፥ ነገር ግን ስለዚህ ምክንያት አልጸድቅም፤ የሚፈርድብኝ ጌታ ነው” (1ቆሮ። 4፡4) በማለት አስተምሯል። ፍፁም ባልሆነ መንገድ ስንናዘዝ፣ ነፍስ ከሥጋ በምትወጣበት ጊዜ የተወሰነ ለመረዳት የማይቻል ፍርሃት ይመጣል። እኛ ጌታን የምንወድ ያን ጊዜ እንዳንፈራ መጸለይ አለብን። በፍርሃት የተገኘ ሁሉ ከጥልቅ አለቆች ጋር በነፃነት አያልፍም ምክንያቱም የገዛ ክፋት ተባባሪውን በሚፈራ ነፍስ ውስጥ ያያሉ። ነገር ግን ነፍስ በእግዚአብሔር ፍቅር በደስታ የምትኖር ከሆነ፣ ከሥጋ በምትወጣበት ጊዜ፣ ከጨለማ ኃይሎች ሁሉ በላይ ትሆናለች እናም በሰላም መላእክት ተሸክማ ትሄዳለች። መንፈሳዊ ፍቅር እንደ ክንፍ ይሰጠዋል፣ ምክንያቱም በዚያ ፍቅር የሕግ ፍጻሜ አለው። ስለዚህ ጌታ ከቅዱሳን ሁሉ ጋር ሲመጣ ይህን ሕይወት በድፍረት የሚለቁት ከሌሎቹ ሁሉ የተለዩ ይሆናሉ። ፴፭ እናም በሞት ሰዓት በጥቂቱ የሚፈሩ፣ በፍርድ ስር እንዳሉ ሆነው፣ ስራቸው እንዲፈተን እና ከቸሩ አምላክ እና ከንጉሳችን ከኢየሱስ ክርስቶስ የሚገባውን እንዲያገኙ በሰው ብዛት መካከል ይቀራሉ። እርሱ የእውነት አምላክ ነውና የምንወደውንም የመንግሥቱን ቸርነት ሀብት ከዘላለም እስከ ዘላለም ይጠብቅልን። አሜን።

የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ምዕራፎች ማውጫና ቀጣይ ንባብ

• ⬅️ ቀዳሚው ድርሳን (32/50)፦ ቅዱስ ዲያዶኮስ ዘፎቲኪ — የኢሊሪኩ ፎቲኪ ኤጲስ ቆጶስ የብፁዕ ዲያዶኮስ የተጋድሎ ቃል (መንፈሳዊ ድንጋጌዎች)
• 📚 ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫ (ሁሉም 50 ድርሳናት)፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ ማውጫና ሥነ-መለኮታዊ መመሪያ
• ➡️ ቀጣዩ ድርሳን (34/50)፦ ቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ — የስቱዲዮስ ገዳም መነኩሴና ካህን የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ የመጀመሪያው መቶ ተግባራዊ ምዕራፎች
• 🕊️ ተዛማጅ መንፈሳዊ መጽሐፍ፦ የመንፈሳዊ መንገደኛ ልባዊ ትረካዎች ለመንፈሳዊ አባቱ (ስለ ኢየሱስ ጸሎት)

📱 የዘወትር የጸሎት ሕይወትዎን በ Pray.ee መተግበሪያ ያጠናክሩ፦ የቅዱሳን አበውን ትምህርቶችና የኢየሱስን ጸሎት በየዕለቱ በሥርዓት ለመለማመድ ነጻውን የ Pray.ee የጸሎት መተግበሪያ ከ Google Play ያውርዱ። መተግበሪያው የ40 ቀን የጸሎት ቆጣሪ (40-day prayer tracker)፣ ዕለታዊ የጸሎት ማስታወሻ (daily reminders) እና ያለ ኢንተርኔትና ያለ ማስታወቂያ ለማታ ንባብ ምቹ በሆነ የጨለማ ገጽታ (Dark Mode) የቅዱሳን አበውን ጽሑፎች የማንበብ አገልግሎት ይሰጣል።

ሥነ-መለኮታዊና መንፈሳዊ ማስታወሻ፦ የቅዱስ ዲያዶኮስ ዘፎቲኪ ትምህርትና ንቃተ ልቡና (Nepsis)

በ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) መድብል ውስጥ የሚገኘው የቅዱስ ዲያዶኮስ ዘፎቲኪ ትምህርት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማዊ ትውፊት — በተለይም ከመጽሐፈ መነኮሳት (ማር ይስሐቅ፣ ፊልክስዩስ እና አረጋዊ መንፈሳዊ) ጋር ጥልቅ መንፈሳዊ አንድነት አለው። ዋናው ዓላማው ንቃተ ልቡና (Nepsis) ማለትም አእምሮንና ልብን ከክፉ ሐሳቦች መጠበቅ፣ በትሕትናና በንስሐ መመላለስ፣ እንዲሁም «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» በሚለው የልብ ጸሎት ከእግዚአብሔር ጸጋ ጋር መዋሐድ ነው።

የአበው መንፈሳዊ ጥንቃቄ፦ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቅዱሳን አባቶች ጸሎትን እንደ አስማታዊ ቃል (magical mantra) ወይም ያለ ንስሐና ያለ ትሕትና በራስ ጥበብ ብቻ እንደሚፈጸም ሥጋዊ ልምምድ ከመቁጠር አጥብቀው ያስጠነቅቃሉ። እውነተኛ ጸሎት የሕያው እግዚአብሔርና የሰው ነፍስ የፍቅር ግንኙነት ስለሆነ ከምስጢረ ንስሐ፣ ከቅዱስ ቁርባን፣ ከትሕትናና ከባልንጀራ ፍቅር ጋር ተያይዞ ሊፈጸም ይገባል።

ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች (FAQ)

ይህ የቅዱስ ዲያዶኮስ ዘፎቲኪ ድርሳን በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ ምን ያስተምራል?

ይህ የቅዱስ ዲያዶኮስ ዘፎቲኪ ድርሳን («የብፁዕ ቅዱስ ዲያዶኮስ 100 ተግባራዊ ምዕራፎች፦ ስለ መንፈሳዊ ዕውቀትና ስለ መንፈሳዊ ማስተዋል») የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ዋና ክፍል ሲሆን፣ ስለ መንፈሳዊ ንቃተ ልቡና (Nepsis)፣ ከክፉ ሐሳቦችና ከፍትወታት ስለ መንጻት፣ ስለ ትሕትናና ስለ ዘወትር ጸሎት የሚያስተምር የአበው መመሪያ ነው።

ምእመናን የ«ፊሎካሊያ» ትምህርቶችን በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው እንዴት ሊተገብሩ ይችላሉ?

ምእመናን በንስሐ፣ በትሕትና፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብና «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» የሚለውን የኢየሱስ ጸሎት በሰላምና በትኩረት በመጸለይ የቅዱሳን አበውን ምክር በሕይወታቸው መተግበር ይችላሉ።

ሙሉውን የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) 50 ድርሳናት በአማርኛ የት ማግኘት ይቻላል?

ሁሉንም 50 የ«ፊሎካሊያ» ምዕራፎችና የቅዱሳን አበው ድርሳናት በ Pray.ee ድረ-ገጽ በሚገኘው ሙሉ የአማርኛ ማውጫ (/am/filokaliya-fikre-senay-mulu-metsihaf-mawcha/) እንዲሁም በነጻው የ Pray.ee የሞባይል መተግበሪያ ላይ በነጻ ማንበብ ይችላሉ።

ዋቢ መጻሕፍትና ቀኖናዊ ምንጮች

• መጽሐፍ ቅዱስ (ሰማንያ አሐዱ) — 1ኛ ወደ ተሰሎንቄ ሰዎች ምዕራፍ 5፥17 («ሳታቋርጡ ጸልዩ»)
• የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ይፋዊ ድረ-ገጽ — ቀኖናዊና ገዳማዊ ትውፊት (መጽሐፈ መነኮሳት)
• ማኅበረ ቅዱሳን (EOTCMK) — የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሥርዓተ ጸሎትና የአበው ትምህርት