አባ ኤვაግሪዮስ — የዚያው የአባ ኤვაግሪዮስ ምዕራፎች፦ በፍትወታትና በክፉ ሐሳቦች መካከል ስላለው ልዩነት
📖 ከመጽሐፉ የተወሰደ፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫና የቅዱሳን አበው ትምህርቶች | ክፍል፦ ፊሎካሊያ — ቅጽ ፩ (Volume I) | ቅዱስ አባት፦ አባ ኤვაግሪዮስ | ድርሳን 25 ከ 50
የዚያው የአባ ኤვაግሪዮስ ምዕራፎች፦ በፍትወታትና በክፉ ሐሳቦች መካከል ስላለው ልዩነት
1. የጸሎትና የጾም መንፈሳዊ ሕይወት ጥበብን ከሚቃወሙ ጠላቶች መካከል በመጀመሪያ ወደ ጦርነት የሚሄዱት የሰው ፍላጎት በአደራ የተሰጣቸውና በውስጣችን የገንዘብ ፍቅር የሚዘሩና የሰውን ክብር እንድንሻ የሚገፋፉ ናቸው። ሁሉም ሰው ወደ ኋላ ይቆማል እና የመጀመሪያዎቹ የተጎዱትን ያነሳል። በመጀመሪያ ሆዳምነት ካልወደቀ ማንም በዝሙት መንፈስ እጅ ሊወድቅ አይችልም፤ ለምግብ፣ ለሀብት ወይም ለክብር ካልታገለ ማንም በቁጣ ሊቆጣ አይችልም። እና ማንም ሰው ሀብትን ወይም ክብርን ካላጣው የሀዘን መንፈስ ሊያመልጥ አይችልም። የገንዘብ ፍቅር የሆነውን የክፋት ሁሉ ሥር እስካጠፋ ድረስ የዲያብሎስ በኩር የሆነው ማንም ከኩራት አይራቅም ምክንያቱም በሰሎሞን ቃል መሠረት "ድህነት ሰውን ያዋርዳል" (ምሳ። 10፡4)። በአንድ ቃል ሰው ወደ ፊት የሚሄዱ ሰዎች እስካልቆሰሉ ድረስ በጠላት እጅ ሊወድቁ አይችሉም። ለዚያም ነው ዲያብሎስ አንድ ጊዜ እነዚህን ሦስት ሃሳቦች በአዳኙ ፊት ያስቀመጠው፡ ድንጋዩ ዳቦ ይሆናል፤ ጌታ በፊቱ ቢሰግድ ለዓለሙ ሁሉ ቃል ገባለት፤ እርሱን ቢያዳምጠው እንደሚከብርና ራሱን በመጣል እንደማይጎዳ ነገረው። ጌታ ግን ከእነዚህ አስተሳሰቦች የበላይ መሆኑን አሳይቶ ዲያብሎስን ከእርሱ እንዲርቅ አዘዘው፣ በዚህም ዲያብሎስ እነዚህን ሦስት አሳብ ሳይንቅ መሸነፍ እንደማይቻል አስተምሮናል።
2. ሁሉም የአጋንንት አስተሳሰቦች አስተዋይ የሆኑ ነገሮችን ወደ ነፍስ ያስተዋውቁታል፣ እና የማሰብ ችሎታው፣ እነርሱን ሲቀበል፣ የእነዚያን ነገሮች ምስሎች በራሱ ውስጥ ይሸከማል፣ እናም የትኛው ጠላት እንደቀረበ ይገነዘባል። ቅር ያሰኙን ወይም ያዋረዱን ሰዎች በዓይነ ሕሊናችን ከታዩ ይህ የቁጣን ሐሳብ ያሳያል። ሀብት ወይም ክብር ሲታወስ፣ በዚህም ማን እንደሚነሳን እንገነዘባለን። እና በሌሎቹ ሀሳቦች ውስጥ የሚያጠቃቸው እና የሚያመጣቸው ማን እንደሆነ ያገኛሉ። ነገር ግን የሰው ልጅ የማሰብ ችሎታ በራሱ ተፈጥሮ የሚንቀሳቀስ እና የሚመስለውን ነገር ስለሚያስብ የእንደዚህ አይነት ነገሮች ትዝታዎች ሁሉ ከአጋንንት አይደሉም። ከመጠን በላይ ቁጣን እና ምኞትን ከሚያመጡት ከአጋንንት የሚመጡት ውክልናዎች ብቻ ናቸው። እነዚህ ኃይላት ተረበሹ፣ አእምሮም በሐሳብና በመደባደብ ያመነዝራል፣ ምክንያቱም ሕግን የሰጠውን እግዚአብሔርን ማስታወስ ስለማይችል። የነገሮች ሃሳብ በማይኖርበት ጊዜ በጸሎት ጊዜ የእግዚአብሔር ብርሃን በአእምሮ ይገለጣልና።
3. ሰው በጾም፣ በንቃትና በመሬት ላይ ተኝቶ ምኞቱን ለመተው ካልታገለ እና በትዕግሥት ፣ በክፋት በሌለበት እና በደልን በመርሳት ንዴትን ካላረገበ የስሜታዊ ትዝታዎችን ውድቅ ማድረግ አይችልም። ከእነዚህ ከሁለቱ አምሮት የሚወለዱት ሁሉም ማለት ይቻላል አእምሮን ወደ ጥፋትና ጥፋት የሚጥሉት ናቸው። ጣፋጭ ምግቦችን፣ ባለጠግነትን እና ክብርን እንዲሁም የራስን አካል እንኳን ሳይተዉ እነዚህን ስሜቶች ማሸነፍ የማይቻል ነው ፣ ምክንያቱም በተከታታይ ጥቃቶች ሊያደክሙት በሚፈልጉ ሰዎች። በባህር ላይ አደጋ ውስጥ የሚገኙትን እና ነፋሱ ሲፈነዳ እና ማዕበሉ ሲነሳ ሸክማቸውን ወደ ባህር ውስጥ የሚጥሉትን መምሰል በጣም አስፈላጊ ነው። እዚህ ግን በሰው ፊት ለመመካት ሸክሙን እንዳንጥል መጠንቀቅ አለብን ምክንያቱም ያን ጊዜ ሽልማታችንን እንቀበላለን መርከባችንም ትሰበርና ጥፋታችን ከፊተኛው የባሰ ይሆናልና የከንቱ ውዳሴ ነፋስ በላያችን ሲነፍስ። ስለዚህ ጌታ መሪያችንን ማለትም አእምሮን ሲነግረው፡- “ለሰዎች ትታዩ ዘንድ መልካሙን ሥራችሁን ከምታደርጉት ተጠንቀቁ። ያለዚያ በሰማያት ካለው አባታችሁ ዘንድ ዋጋ የላችሁም።” (ማቴ 6፡1) ደግሞም፡- “ስትጸልዩም እንደ ግብዞች አትሁኑ በምኵራብና በመንገድ ማዕዘን ለሰው ይታዩ ዘንድ መጸለይን እንደሚወዱ ግብዞች አትሁኑ፤ እውነት እላችኋለሁ፥ ዋጋቸውን ተቀብለዋል” (ማቴ 6፡5)። "ስትጾሙም እንደ ግብዞች አትዘኑ፤ ሰዎች መጦማቸውን ያውቁ ዘንድ ፊታቸውን ያጠፋሉና። እውነት እላችኋለሁ ዋጋቸውን ተቀብለዋል” (ማቴ 6፡16) የነፍስን ሐኪም ማዳመጥ ተገቢ ነው፡- ቁጣን በምጽዋት እንዴት እንደሚፈውስ፣ አእምሮን በጸሎት እንዴት እንደሚያነጻና በጾም ምኞትን እንደሚያረካ፣ በዚህም የተነሳ “እንደ ፈጣሪው ምሳሌ ወደ ፍፁም እውቀት የሚታደስ አዲስ ሰው። የግሪክ ሰው አይሁዳዊም የተገረዘም ያልተገረዘም አረማዊም እስኩቴስም ባሪያም ጨዋ ሰው የለም ክርስቶስ ግን ሁሉ ነው በሁሉም ነው” (ቆላ 3፡10-11)።
ስለ ሕልሞች
4. በህልም ውስጥ አጋንንቶች በአዕምሯችን ውስጥ ቅርጾችን እና ምስሎችን እንዴት እንደሚፈጥሩ ልብ ሊባል ይገባል ። ይህ የሚሆነው በእንቅልፍ ላይ ብቻ ሳይሆን የማሰብ ችሎታ በአይን ሲያይ ወይም በጆሮ ሲሰማ ወይም በሌላ ስሜት ሲገነዘብ ወይም ማህደረ ትውስታ በአእምሮ ውስጥ ምስሎችን ሲያወጣ እና በሰውነት ውስጥ ሲቀበላቸው ነው። እንደሚመስለኝ በህልም ውስጥ አጋንንት በማስታወስ ላይ ስለሚሰሩ የአካል ክፍሎች እንቅስቃሴ-አልባ ስለሆኑ ውክልናዎችን ወደ አእምሮው ያስተዋውቁታል። በማስታወስ ላይ እንዴት እንደሚሠሩ መጠየቅ ተገቢ ነው። በስሜት ብቻ? ይህ የሚታየው ንጹሕና ንጹሕና ከክፉ አምሮት የራቁ እንደነዚህ ያሉትን ነገሮች ስላላጋጠማቸው ነው። ከኛ ወይም ከቅዱሳን ኃይላት የሚወጣ የተወሰነ የማስታወስ እንቅስቃሴ አለ፣ በዚህም ከቅዱሳን ጋር የምንነጋገርበት እና የምንበላበት። ነገር ግን፣ ነፍስ ከሥጋ ጋር የምትለማመደው ነገር በኋላ ላይ ያለ አካል በማስታወስ እንደሚደገም መታወስ አለበት። እናም ይህ የሚታየው ብዙውን ጊዜ እንዲህ ያሉ ነገሮች በእንቅልፍ ውስጥ ስለሚከሰቱ ነው፣ ሰውነት በእረፍት ጊዜ። ሰው ቢጠማም ባይጠማውም ውሃ እንደሚያስታውሰው ሁሉ ወርቅንም በስስትም ሆነ በስስትም ያስታውሳል። እና አንድ ሰው ሌሎች ነገሮችን በተመሳሳይ መንገድ ማስታወስ ይችላል። እና ህልሞች በጣም የተለያዩ ስለሆኑ ይህ የአጋንንት ተንኮል ምልክት ነው። በተጨማሪም አጋንንት ህልሞችን ለማምረት ውጫዊ ነገሮችን እንደሚጠቀሙ ማወቅ አለብን፣ ለምሳሌ ለመርከበኞች የማዕበል ድምጽ።
5. ከመጠን በላይ የሚንቀሳቀስ እና ለሁሉም ኃይለኛ ተንኮሎቻቸው የሚገዛው ቁጣችን የጠላቶችን ንድፍ በእጅጉ ይደግፋል። ለዛም ነው ከአንዱ በላይ ሌት ተቀን ሊያስጨንቃት የሚደፈሩት። ነገር ግን በየዋህነት እንደታሰረ ሲያዩት ያን ጊዜ ምክንያታዊ በሚመስሉ ሰበቦች ሊለቁት ይሞክራሉ፣ ስለዚህም ይበልጥ የተሳለ እና ለጨካኝ ዲዛይናቸው ተስማሚ ይሆናል። ለዚያም ነው ለፍትሃዊ ወይም ኢ-ፍትሃዊ ድርጊቶች ማነሳሳት ወይም ሰይፍን ወደ ክፋት በሚገፋፉ ሰዎች እጅ ውስጥ ማስገባት የማይመከር፤ ግን ብዙዎች ብዙ ጊዜ ያደርጉታል እና ትርጉም ለሌላቸው ምክንያቶች ይነሳሳሉ። ለምንድነው፣ ንገረኝ፣ የተናቃችሁ ጣፋጮች፣ ሃብትና ክብር ካለህ ቁጣ ትጀምራለህ? ለምንድነው ውሻ የምትመገበው፣ ምንም ጥሩ ነገር የለኝም ካልክ? ውሻው በሰዎች ላይ ቢጮህ እና ቢጮህ፣ የሚያድነው ነገር እንዳለው ግልጽ ነው። ነገር ግን እንዲህ ዓይነቱ ሰው ከንጹሕ ጸሎት የራቀ ይመስለኛል፣ ምክንያቱም ንጹህ ጸሎት ቁጣን ያጠፋል። ከዚህም በላይ የቅዱሳኑን በተለይም የዳዊትን ቃል ዘንግቶ “ቁጣን ተው መዓትንም ተው” (መዝ። 36፡8) እንዲሁም “ቍጣን ከልብህ መልስ ክፉን ከአንተ አርቅ” የሚለውን ትእዛዝ መክብብ መክብብ 11፡10 የሚለውን ንግግራቸውን መዘንጋቱ አስገርሞኛል። ሐዋርያውም "በየስፍራው ሁሉ ያለ ቍጣና ያለ ክርክር ንጹሐን እጆችን ወደ ሰማይ አንሡ" ብሎ አዝዟል (1ጢሞ 2፡8)። የጸሎት ጊዜ ሲደርስ ውሻን ከቤት ማስወጣት ከጥንታዊው ልማድ የምንማረው ይህ አይደለምን? ይህ ልማድ ራሱ የሚመሰክረው ቁጣ በሚጸልዩ ሰዎች ውስጥ መኖር ተገቢ እንዳልሆነ ነው። ቅዱሳት መጻሕፍት እንዲህ ይላል፡- “ወይናቸው የእባብ መርዝ ነው” (ዲ። 32፡33)። ለዚህም ነው ናዝራውያን ወይን ያልጠጡት። ስለ ልብስም ሆነ ስለ ምግብ አለመጨነቅ፣ ሳይናገር ይሄዳል፡- አዳኙ ራሱ በወንጌል “ስለ ነፍሳችሁ በምትበሉትና በምትጠጡት ወይም ስለ ሰውነታችሁ በምትለብሱት አትጨነቁ” (ማቴ 6፡25) በማለት ከልክሏል። እንግዲህ ያ የአረማውያንና የማያምኑት፣ የጌታን መግቦት ንቀው ራሳቸውን ከፈጣሪ የሚለዩ ናቸው። ነገር ግን ለክርስቲያኖች እንግዳ ነገር ነው፣ ምክንያቱም ክርስቲያኖች ለሁለት ስምንት የሚሸጡ ድንቢጦች እንኳን በመላእክት እንደሚንከባከቡ ያምናሉ። ነገር ግን፣ አጋንንት እንዲሁ ይህ ልማድ አላቸው፡- ርኩስ ከሆኑ ሃሳቦች በኋላ የጭንቀት ሀሳቦችን ያስተዋውቃሉ፣ ስለዚህም ኢየሱስ በብዙ የማሰብ ሀሳቦች መካከል ጠፍቶ ቃሉ ፍሬ አልባ ሆኖ በጭንቀት ሰምጦ ይኖራል።
አስተውል፡- “በእሾህ መካከል የተዘራውም ቃሉን የሚሰማ ነው፥ የዚህ ዓለም አሳብና የባለጠግነት መታለል ግን ቃሉን ያንቃል፥ ፍሬም አያፈራም” (ማቴ 13፡22)።
ስለዚህ ይህንን ትተን ባለን ረክተን፣ በድህነት እየኖርን ራሳችንን እንለብሳለን እና የአባቶቻችንን ከንቱ ውዳሴ በየቀኑ ወደ ጎን እናስወግድ። ደካማ ልብስ ለብሶ መጥፎ መስሎ የሚመስለው ማንም ቢኖር በብርድና ራቁቱ ሆኖ የፍትህን አክሊል ይጠባበቅ የነበረውን ቅዱስ ጳውሎስን ተመልከት። ሐዋርያውም ይህችን ዓለም ትርኢትና ውድድር ብሎ ስለጠራው፣ ጭንቀትን ለብሶ የጨነቀ ሰው ወደ እግዚአብሔር ታላቅ ጥሪ ሽልማት መሮጥ ይቻል እንደሆነ ወይም ከጨለማ ዓለም አለቆች፣ ባለ ሥልጣናት እና ገዥዎች ጋር ሊዋጋ ይችል እንደ ሆነ እንመልከት። ይህንንም ከአስተማሪ ንጽጽር አውቄአለሁ፡ በፉክክር የሚሮጥ በመጎናጸፊያው እንደሚጠመድ ሁሉ አእምሮም በዚህ ሐሳብ ይጠመዳል፤ ቃሉ በእውነት ማስተዋል በመዝገብ ይኖራል ይላልና፡- “መዝገብህ ባለበት ልብህም በዚያ ልብህ ደግሞ ይሆናል” (ማቴ 6፡21)።
6. አንዳንድ ሀሳቦች መቆረጥ አለባቸው፣ ሌሎች ደግሞ እራሳቸውን ይቆርጣሉ። ክፉ አስተሳሰቦች መልካሞቹን ይቆርጣሉ በተቃራኒው ደግሞ ጥሩዎቹ ክፉዎችን ያቋርጣሉ። መንፈስ ቅዱስ የበኩርን አስተሳሰብ ይመለከታል እናም በእሱ ይኮንነናል ወይም ይቀበለናል። እና ደግሞ እንደዚህ ይሆናል፡ ተጓዦችን የመቀበል ሀሳብ አለኝ፣ እናም ይህ ሃሳብ የመጣው ከጌታ ነው። ነገር ግን ለክብር ተጓዦችን የመቀበል ሃሳብ መጥቶ የቀደመውን ይቆርጣል። ዳግመኛም፡- ለሰዎች ክብር መንገደኞችን የመቀበል ሃሳብ አለኝ፣ነገር ግን የተሻለ ሀሳብ መጥቶ ይቆርጠዋል፣ እና በጎነታችንን ወደ ጌታ ያቀናል፣ እናም ተጓዦችን በሰው ፊት እንድንቀበል ያነሳሳናል።
7. ሀሳባችንን በመመልከት ከመላእክት፣ የቱ ከሰው እና ከአጋንንት የመጡትን መለየት እንማር። የመላእክት ሐሳቦች የነገሮችን ተፈጥሮ ይመረምራሉ እና መንፈሳዊ ትርጉማቸውን ይመረምራሉ: ለምሳሌ ወርቅ ለምን እንደ ተፈጠረ እና ለምን በምድር ላይ በትናንሽ እህሎች ውስጥ ተበታትኖ እና ለምን በታላቅ ጥረት እና ጉልበት ተገኝቷል፤ ለምን ቢገኝ በውኃ ታጥቦ በእሳት ይቀልጣል እና የነጠረውን የድንኳኑን መቅረዝ፣ ጥናውን፣ የባቢሎን ንጉሥ የማይጠጣውን የዕጣን ዕቃና ጽዋ ለሚሠሩ የእጅ ባለሞያዎች እጅ ይሰጣል በመድኃኒታችን ቸርነት፣ ቀለዮጳ ግን በዚህ የሚያቃጥል ልብ ይሰጠኛል። ነገር ግን አጋንንታዊው ሀሳብ ስለዚህ ነገር ምንም አያውቅም ወይም አይረዳውም: ቁሳዊ ወርቅ ለመሰብሰብ እና ከእሱ የሚመጣውን ክብር እና ማፅናኛ ብቻ ያበስራል። የሰው ሀሳብ ማግኘትን አይፈልግም ወይም የወርቅ ምልክት የሆነውን አይመረምርም ነገር ግን የወርቅ ገጽታው ያለ ስሜታዊነት እና ያለ ልቅነት ነው የሚወከለው። እና በሌሎች ነገሮች ላይ ስናሰላስል ተመሳሳይ ነገር ሊባል ይችላል።
8. አታላይ ብለው የሚጠሩት አንድ ጋኔን አለ፣ እና እሱ ብዙውን ጊዜ በማለዳ ለወንድሞች ይገለጣል። አእምሮውን ከከተማ ወደ ከተማ፣ ከመንደር ወደ መንደር ይሸከማል። መጀመሪያ ላይ የማሰብ ችሎታ ቀላል ንግግሮችን ያካሂዳል፣ ከዚያም የበለጠ ይነጋገራል እና በሚያገኛቸው ሰዎች መካከል ያለውን ደረጃ ያጣል፣ እና በትንሹም ቢሆን ከአላህ እውቀት እና በጎነት እውቀት ይወጣል፣ ስእለቱንም ይረሳል። ለዚህ ነው ብቸኛ ሰው ይህ ጋኔን ከየት እንደመጣ እና የት እንደሚቆም ማየት አለበት። ይህንን ክበብ በከንቱ ወይም በአጋጣሚ አይጓዝም ፣ ግን ይህንን የሚያደርገው የብቸኝነትን ሁኔታ ለማጥፋት ነው ፣ ስለሆነም በብዙ ንግግሮች የተቃጠለ እና የሰከረ አእምሮ ወዲያውኑ የዝሙት ወይም የቁጣ ወይም የሀዘን መንፈስ ይነካል። ነገር ግን የእርሱን ተንኮለኛነት በግልጽ ለማየት ስንፈልግ፣ እርሱን ለመቃወም አንቸኩል፣ ነገር ግን ወዲያውኑ መምጣቱን እንግለጽ፣ እና እንዴት ከአእምሮ ጋር መነጋገር እንደጀመረ እና በትንሹ በትንሹ ወደ ሞት እንደሚመራው፤ ወዲያውም ከእኛ ይሸሻል። ይህን ሲያደርግ መቆም አይችልም፣ እና ከዚያ እኛ ለማወቅ የምንፈልገውን ነገር አናገኝም። ተንኮሉን በሚገባ አውቀን በቃላት ገልጠን እናባርረው ዘንድ የጀመረውን ለአንድ ወይም ለሁለት ቀን ይቀጥል። እናም በፈተና ጊዜ አእምሮው ስለሚታወክ እና ምን እንደደረሰበት ስለማይረዳ ጋኔኑ ሲጠፋ ይህን አድርግ፡ ተቀምጠህ የጀመርክበትንና የሄድክበትን፣ የዝሙት ወይም የኀዘን ወይም የቁጣ መንፈስ በአንተ ላይ የወረደበትን እና እንዴት እንደ ሆነ አስብ። ሲመለስ ጋኔኑን ገልጠው እንዲያውቁት ከተረዳችሁት በኋላ አስታውሱት። የሚደበቅበትን ቦታ ተመልከት፣ እና ከዚያ በኋላ ለእሱ አትገዛም። ልታስቆጣው ከፈለግክ፣ ልክ እንደታየ ገላውን አውጣው እና መጀመሪያ የገባህበትን ቦታ፣ ከዚያም ሁለተኛውንና ሦስተኛውን በቃላት ስም ጥቀስ፡ ያኔ በጣም ያዝንበታል፣ ምክንያቱም ማፈርን አይታገሥም። ሀሳቡ ከእርስዎ ይርቃል፣ እና ይህ እንደዚህ አይነት መጋለጥን መቃወም ስለማይችል እንደዚህ አይነት ንግግር ማድረግ እንዳለብዎት ማረጋገጫ ይሆናል። በአጋንንት ላይ ድል በኋላ ጥልቅ እንቅልፍ፣ ታላቅ የማቀዝቀዝ ጋር ሽፋሽፍት መደንዘዝ፣ በጫንቃው ውስጥ ማለቂያ ማዛጋት እና ስበት: ይህ ሁሉ ልባዊ ጸሎት በኋላ በመንፈስ ቅዱስ የተባረረ ይሆናል።
9. አጋንንትን መጥላት ለደህንነታችን ብዙ ይረዳል እና በጎነትን ለመስራት አስፈላጊ ነው። ነገር ግን የነፍስ ወዳጅ በሆነው በተድላ ፍቅር መንፈስ ተገፋና በጎ ፍሬ አድርገን በውስጣችን ልናቆየው አንችልም። ይሁን እንጂ የነፍስ ሐኪም የማይድን ጋንግሪን በቁርጭምጭሚት ስለሚድን ይህንን ጓደኝነት ከመተው ጋር ይፈውሳል። ቀንና ሌሊት ከዲያብሎስ አስከፊ ነገር እንድንሰቃይ ፍቀድልን። ከዚያም ነፍስ በዳዊት ቃል ጌታን እንዲህ ማለትን ተምራ ወደ ቀደመው ጥላቻ ትመለሳለች (መዝ 132፡28)። በቃልም ሆነ በሐሳብ ኃጢአትን የማይሠራ ጠላቶቹን በፍጹም ጥላቻ ይጠላል፤ ይህም ከክፉ ምኞት የጸዳ የታላቁና የመጀመሪያ ንጽህና ምልክት ነው።
10. ነፍስን ከንቱ ስለሚያደርገው ጋኔን ሌላ ነገር ልበል? ነፍስ በመጣች ጊዜ ከሥርዓቷ እንደምትወጣ እግዚአብሔርን መፍራትና እግዚአብሔርን መፍራትን እንዴት እንደ ጠፋች፥ ኃጢአትንም እንደ ኃጢአት፥ በደልንም እንደ በደል እንደማትቆጥር፥ ስለ እርሱ ልጽፍ እንኳ እፈራለሁ። እና ስለ ዘላለማዊ ስቃይ እና ፍርድ ቃሉን እንደ አንድ የተለመደ ቃል ይሰማል፣ እና የእሳቱን መንቀጥቀጥ ያፌዝበታል እና ምንም እንኳን እግዚአብሔርን ቢመሰክርም፣ ትእዛዙን አያውቅም። ወደ ኃጢአት ሲለወጥ ደረቱን ትመታታለህ፣ እና እሱ አይሰማውም። በቅዱሳት መጻሕፍት ቃል ትናገራታለች ታውራለች አትሰማምም። ከሰዎች የሚደርስበትን ውርደት አሳየኸው፥ አያይም። ዓይኑን እንደ ጨፈነና አጥሩን እንደ ከሰበረ አሳማ በሰው ፊት አሳፍሮ አያውቅም። ይህ መንፈስ በአእምሮ ውስጥ ብዙ ሲዘገዩ ከንቱ ውዳሴ ሃሳቦች የተነሳ ነው። በዚህ መንፈስ ምክንያት “እነዚያ ቀናት ባያጥሩስ ማንም ባልዳነም ነበር” (ማቴ 24፡22)። ይህ መንፈስ በወንድሞች ላይ እምብዛም የማያጠቃበት ምክንያት ግልጽ ነው፡ ነፍስ በሌሎች መጥፎ አጋጣሚዎች ስትነካ፣ ሲታመም ወይም እስር ቤት ሲሰቃይ ርኅራኄን ይደርሳል፣ ከዚያም ይህ መንፈስ የፈጠረው አለመረጋጋት ይጠፋል። እኛ ግን አናውቅም ምክንያቱም በመካከላችን ጥቂት የታመሙ ሰዎች አሉ እና እምብዛም አይታዩም። ይህንን መንፈስ እንድናባርር ጌታ በወንጌል የታመሙትን እንድንንከባከብ እና እስረኞችን እንድንጎበኝ አዟል፡- “ታምሜ ጠይቃችሁኛል” (ማቴ 25፡36)። ነገር ግን ይህን ደግሞ ልናውቅ ይገባናል፡- ይህን መንፈስ ሰምቶ የዝሙትን ሐሳብ የማያስብና መኖሪያውንም የተወ በኤሴዲያ ምክንያት ብቻውን ከነበሩት ሁሉ ትዕግሥትና ንጽሕናን ይቀበላል። ነገር ግን እግዚአብሔርን ለመምሰል ቃል የገቡ፣ በዓለም ሰዎች መካከል ለመኖር የሚፈልጉ፣ ከዚህ መንፈስ ሊጠበቁ ይገባል። እና ስለ እሱ ሌላ ነገር ለመናገር ወይም ለመጻፍ በሰዎች ፊት አፍሬአለሁ።
ስለ ሀዘን መንፈስ
11. ሁሉም የደስታ ፍቅር መናፍስት ለነፍስ አንድ ነገር ያስተምራሉ፤ የሐዘን መንፈስ ብቻ ሊያደርገው አይችልም። ሐሳብን ያጠፋል፣ የነፍስ ደስታን ሁሉ ያስወግዳል፣ በሐዘንም ያደርቃታል፣ ምክንያቱም “ሰው ሲያዝን አጥንቶቹ ይደርቃሉ” (ምሳ። 17፡22) ተብሏል። አልፎ አልፎ ሲያጠቃ ብቸኛ ሰው ልምድ ያገኛል፣ ምክንያቱም ከዚህ ዓለም ምንም ነገር አለመቀበል እና ሁሉንም ደስታዎች መተው ይማራል። ነገር ግን ይህ መንፈስ ብዙ ጊዜ ሲያጠቃ ነፍስን ለማስወገድ ወይም ከዚያ ቦታ ለመሸሽ የሚመክሩ ሀሳቦችን ያመነጫል። ጻድቁ ኢዮብ ይህ መንፈስ ባጠቃው ጊዜ የተሰማው በዚህ መንገድ ነበር። "ምነው ራሴን መግደል ወይም ሌላ ሰው እንዲያደርግልኝ ብጠይቅ" ይላል። የዚህ መንፈስ ምልክት እፉኝት ነው፡ መርዙን በጥቂቱ ሲወሰድ የሌሎችን አራዊት መርዝ ያጠፋል ነገር ግን ከመጠን በላይ ወስዶ የሚወስደውን ይገድላል። ጳውሎስ በቆሮንቶስ ኃጢአት የሠራውን ለዚህ መንፈስ አሳልፎ ሰጠው። ለዚያም ነው ለቆሮንቶስ ሰዎች፡- “ከመጠን ያለፈ ሀዘን እንዳይጎዳው ፍቅር አሳዩት” (2ቆሮ። 2፡7-8)። ነገር ግን ይህ መንፈስ ሰዎችን የሚጎዳ ወደ ጥሩ ንስሐም ሊመራቸው ይችላል። ስለዚህም ነው መጥምቁ ቅዱስ በዚህ መንፈስ የቆሰሉትን ወደ እግዚአብሔር የሚመጡትን የእፉኝት ዘር ብሎ የጠራቸው፡- “የእፉኝት ዘር፥ ከሚመጣው ቍጣ እንድትሸሹ ማን አስተማራችሁ? እንግዲህ ለንስሐ የሚገባ ፍሬ አድርጉ፥ በልባችሁም። አብርሃም አባት አለን እንደምትሉ አታስቡ፤ ነገር ግን እንደ አብርሃም ያለ ደግ ሁሉ መንፈሱን ትቶአል፤ ደግነቱም ከዚህ ይልቅ በረታ።
12. ቁጣን ያሸነፈ አጋንንትንም አሸንፏል። የነገሠችበት ግን ከብቸኝነት ሕይወት የራቀ እና ለአዳኛችን መንገድ የራቀ ነው። ጌታ ራሱ እንዲህ ይላል፡- “የዋሆችን መንገዱን ያስተምራቸዋል” (መዝ 24፡9)። ለዚያም ነው የብቻውን ሰው ወደ የዋህነት ሸለቆ ሲሸሽ አእምሮን ለመያዝ ቀላል ያልሆነው፡ አጋንንት የዋህነትን ያህል ምንም በጎነት አይፈሩም። በሰዎች ሁሉ ትሑት ተብሎ በሚጠራው በታላቁ ሙሴ ተያዘ። ቅዱስ ዳዊትም ለእግዚአብሔር መታሰቢያ የሚገባውን የዋህነትን አወጀ፡- “አቤቱ ዳዊትን የዋህነቱንም ሁሉ አስብ። ራሱ አዳኝ “ከእኔ ተማሩ እኔ የዋህ በልቤም ትሑት ነኝና ለነፍሳችሁም ዕረፍት ታገኛላችሁ” (ማቴ 11፡29) በማለት የዋህነቱን እንድንመስል አዘዘን። ነገር ግን ቁጣውን በክፉ አሳብ እያቀጣጠለ ከመብልና ከመጠጥ ቢርቅ፥ አለቃዋ ጋኔን እንደ ሆነች መርከብ ነው። ለዚያም ነው መርከባችንን የምንችለውን ያህል እንድንከታተል እና ሊጠቃ እንደሚችል እናስታውስ እና ለወንዶች የዋህ እንድንሆን የሚመከር።
ስለ ከንቱ ውዳሴ
13. ከንቱ ውዳሴ ብቻውን በብዙ መልኩ ሊመጣ ይችላል። ክፉ ከዳተኛ የከተማዋን በሮች ለጠላት እንደሚከፍት መላውን ምድር ከሞላ ጎደል ይሸፍናል እና ለሁሉም አጋንንት በሮችን ይከፍታል። ብቸኝነትን በእጅጉ ያዋርዳል፣ አእምሮውን በብዙ ቃላት እና ስራዎች ይሞላል እና የነፍሱን ቁስሎች ሁሉ የሚፈውስበትን ጸሎቶችን ያጠፋል። ይህ ሀሳብ በሁሉም የተሸነፉ ሀሳቦች ያድጋል፣ እና በእሱ አማካኝነት እንደገና ወደ ነፍስ ይመለሳሉ፣ እና የመጨረሻው ከመጀመሪያው የከፋ ይሆናል። ከዚህ አስተሳሰብ ደግሞ የመመሳሰልን ማኅተም እና የውበት አክሊልን ከሰማይ ወደ ምድር የሚጥለው የትዕቢት ሐሳብ ይወለዳል። ነገር ግን ከእርሱ ፈቀቅ አትበል፣ “ክብራችሁን ለሌሎች፣ ዓመታቶቻችሁንም ምሕረት የሌለበት እንዳትሰጡ” (ምሳ 5፡9)። ይህ መንፈስ በቅን ጸሎት እና ከንቱ ውዳሴን የሚያበረታታ ማንኛውንም ነገር ላለመናገር ወይም ላለማድረግ ካለው ፍላጎት ይባረራል።
14. የብቸኝነት አእምሮ ከክፉ ምኞት የፀዳ ትንሽ ንፅህናን ሲያገኝ፣በከንቱ ውዳሴ ፈረስ ላይ ተቀምጦ በከተሞች እየጋለበ ዝናውን ያልተገራ ክብር እየሰበሰበ። ነገር ግን በመግዛት የዝሙት መንፈስ እርሱን ለማግኘት ወጥቶ በከብቶች በረት ውስጥ አስቀምጦታል፣ በዚህም ሙሉ በሙሉ እስኪድን ከአልጋው ላይ እንዳይነሳ፣ ሳይፈወሱም ተነሥተው እንደገና መታመም ያለባቸውን ሥርዐት የሌላቸውን ድውያንን እንዳይመስል ያስተምራል። ስለዚህ በእኛ ቦታ በመቆየት በጎነትን በማግኘት ለኃጢአት እንዳንጋለጥ እንጠንቀቅ። በአስተዋይነት ስንዋጋ፣ ብዙ ራእዮችን እንቀበላለን እናም በእነሱ ተነስተን፣ የአዳኛችንን ብርሃን የበለጠ በግልፅ እናያለን።
15. በጣም ቀላል የሆኑትን አንባቢዎቼን በመፍራት ሁሉንም የአጋንንትን ክፋት መግለጽ ወይም ጠማማ ተንኮላቸውን መዘርዘር አልችልም። ነገር ግን የዝሙት መንፈስን ተንኮል ስማ። ሰው በሚፈልገው የነፍስ ኃይል ውስጥ ከመጥፎ ስሜቶች ነፃ የሆነ ንጽህና ላይ ሲደርስ እና አሳፋሪ ሀሳቦች የሚበርዱ ሲመስሉ ይህ መንፈስ የወንዶችና የሴቶችን ብቸኛ ምስሎች እርስ በርስ ሲተሳሰቡ ይጠቁማል እና አሳፋሪ ተግባራቸውን እንዲመለከት ያስገድደዋል። ግን ይህ ፈተና ብዙም አይቆይም። ጠንከር ያለ ጸሎት፣ መታቀብ እና የበለጠ አስጨናቂ ህይወት በንቃት እና በመንፈሳዊ ማሰላሰል ልምምድ ያባርሩት፣ ልክ እንደ ደመና ነፋስ ያባርሩት። አንዳንድ ጊዜ ይህ እርኩስ መንፈስ በሥጋ ላይ ይሠራል፣ ምክንያታዊነት የጎደለው እልህ አስጨራሽ፣ እና ሌሎች በሺዎች የሚቆጠሩ ሴራዎችን ያሴራል። በእንደዚህ ዓይነት ሀሳቦች ላይ በዲያብሎስ ላይ የሚነደው ቁጣ እንዲሁ ይረዳል ። ይህ ቁጣ በጣም የሚፈራው ሀሳብን ሲቀሰቅስ ነው፣ ምክንያቱም የእሱን ንድፎች ስለሚበታተን። ስለዚህም ነው፡- “ተቆጡ ኃጢአትንም አታድርጉ” የሚባለው፣ ምክንያቱም በዚህ መንገድ ነፍስ በፈተና ውስጥ አስፈላጊውን መድኃኒት ታገኛለች። የቁጣ መንፈስም ከዚህ መንፈስ ጋር ይመሳሰላል። ይህ የሚያሳየው መንፈሳዊውን ተዋጊ መነኩሴን ከዘመዶቹ ወይም ከጓደኞቹ አንዱ በማይገባቸው ሰዎች ሲሰደብ በምናብ ነው። መንፈሱ መንፈሳዊ ተዋጊው መነኩሴ መጥፎ ነገር እንዲናገር ወይም እንዲሰራ፣ እርሱ እንደሚያውቅ ለማሳየት ይገፋፋዋል። አንድ ሰው ከእንደዚህ አይነት ሀሳቦች መጠበቅ እና የማሰብ ችሎታውን ከእንደዚህ አይነት ምስሎች ማፍረስ አለበት፣ ስለዚህም በውስጡ እንዳይዘገዩ እና በጸሎት ጊዜ የሚቃጠል ምልክት እንዳይሆኑ። በቀላሉ የሚቃጠሉ የተናደዱ ወንዶች፣ ወደ እነዚህ ፈተናዎች በተደጋጋሚ ይወድቃሉ። ከንጹሕ ጸሎትና ከመድኃኒታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ እውቀት የራቁ ናቸው።
16. በጎች ለመልካም እረኛ በአደራ እንደተሰጡ የዚህ ክፍለ ዘመን ሃሳቦች ጌታ ለሰው ተሰጥቷል። ጌታም ለእያንዳንዱ ሰው "የልብ አሳብ" እንደ ሰጠው ተጽፏል (ዘፍ። 6፡5) በፍላጎትና በንዴት እንደ ረዳቶች አዋሕዶ፡ እረኛው በቁጣ የተኩላዎችን አሳብ ያባርራል በምኞትም በጎቹን ይወዳልና ይመግባቸዋል ምንም እንኳን ብዙ ጊዜ በዝናብና በነፋስ ቢመታም። ከዚህም በላይ ጌታ በጎችን እንዲሰማሩ ሕግን ሰጠ፣ አረንጓዴም ስፍራ፣ ውኃ፣ ከበገና፣ መሰንቆ፣ በትር፣ ከመንጋው እንዲሰማሩና እንዲለብሱ እንዲሁም በጊዜው ገለባ እንዲሰበስቡ ነው። " መንጋን የሚጠብቅ የመንጋውንም ወተት የማይበላ ማን ነው" ይላል መጽሐፍ። (1ኛ ቆሮ 9፡7) ስለዚህ በግ አውሬ እንዳይወሰድ ወይም በሌቦች እንዳይሰረቅ ብቸኛ ሰው ቀንና ሌሊት መንጋውን ቢጠብቅ ተገቢ ነው። እና እንደዚህ አይነት ነገር በጫካ ውስጥ ቢከሰት፣ ከአንበሳ ወይም ከድብ መንጋጋ መንጠቅ አለበት። ስለ ወንድማችን ማሰብ በጥላቻ ሲመግበን ይናደዳል። ስለ ሴት ማሰብ በአሳፋሪ ምኞት በእኛ ውስጥ ሲቀር፤ አንድ በወርቅና በብር ላይ፣ በእኛ ውስጥ በስስት ሲሰፍር፤ እና ስለ ቅዱስ ስጦታዎች ሀሳቦች፣ በአእምሮ ውስጥ ከከንቱ ውዳሴ ጋር ሲመገቡ። እና ሌሎች ሀሳቦች ስሜታዊነት ሲሰርቁ አንድ አይነት ናቸው። መንጋው በቀን ብቻ ሳይሆን በሌሊትም በንቃት መጠበቅ አለበት። ቅዱስ ያዕቆብም እንዲህ ይላል፡- “በአውሬ የተቀደደውን ወደ አንቺ አላመጣም፤ ኪሳራውን ከፍያለሁ፤ በቀን የተሰረቀ ወይም በሌሊት የተሰረቀ እንደ ሆነ በእጄ ያዝኸኝ። ዕጣዬ ይህ ነበረ በቀን በሙቀት በሌሊትም በብርድ በላሁ እንቅልፍም ከዓይኖቼ ሸሹ።” ( ዘፍ 31፡39-40 ) አሴዲያም በሥራ ምክንያት በመጣች ጊዜ ራሳችንን በእውቀት ዓለት ላይ አስቀምጠን በገና እንጫወት በበገናውም የልቡናውን አውታር እያቆሰልን እንጫወት።የእኛን በጎች በሲና ተራራ ሥር እንሰማራ የእግዚአብሔርንም ቃል ይሰጠን ዘንድ እግዚአብሔር ቃሉን ይስጠን። ምልክቶች እና ድንቅ።
17. ምክንያታዊ ተፈጥሮ፣ በኃጢአት የሞተ፣ በክርስቶስ የተነሣው በሁሉም ክፍለ ዘመናት እያሰላሰለ ነው። አብም የሞተውን ነፍስ በክርስቶስ ሞት እና በመገለጡ ያስነሳል። ሐዋርያው ጳውሎስ እንዲህ ይላል፡- “ከክርስቶስ ጋር ከሞትን ከእርሱ ጋር ደግሞ እንድንኖር እናምናለን” (ሮሜ 6፡8)።
18. አእምሮው አሮጌውን ሰው አውልቆ የጸጋውን ሰው ሲለብስ፣ ከዚያም በጸሎቱ ጊዜ የእስራኤል ሽማግሌዎች በሲና ተራራ ላይ ያዩትን ከሰንፔር ወይም ሰማያዊ ሰማያዊ ጋር የሚመሳሰል የራሱን ሁኔታ ይመለከታል።
19. አንዳንድ ርኩስ መናፍስት ሰውን እንደ ሰው ይፈትኑታል፣ሌሎች ደግሞ ምክንያታዊ ያልሆነ እንስሳ አስመስለው ይጨነቃሉ። የመጀመሪያው፣ ሲቃረብ፣ ምክንያታዊ ባልሆኑ ፍጥረታት ውስጥ የማይከሰቱትን ከንቱ ውዳሴ፣ ወይም ትዕቢት፣ ወይም ምቀኝነት ወይም ኩነኔን በውስጣችን ይዘሩ። ሌሎቹ፣ ሲቀርቡ፣ ከመጠን ያለፈ ቁጣና ፍላጎት ያስደስታል። እነዚህ ስሜቶች የእኛ እና የእንስሳት ዓይነተኛ ናቸው፣ እና በምክንያታዊ ተፈጥሮአችን ስር ተደብቀዋል። ለዚያም ነው መንፈስ ቅዱስ ወደ ሰዎች ስለሚመጡት አሳብ እንዲህ ይላል፡- “እኔ፡- እናንተ አማልክትና የልዑል ልጆች ሁሉ ናችሁ አልሁ። አንተ ግን እንደ ሰው ትሞታለህ እንደ አለቆችም ትወድቃለህ።” (መዝ 81፡6-7) በሰውም ላይ ስለሚደረገው አራዊት እንዲህ ይላል፡- “እንደ ፈረስና እንደ በቅሎ፣ ማስተዋል እንደሌላቸው፣ መንጋጋቸውን በልጓም ያዙ፤ ወደ አንተ ካልመጡ።” (መዝ 31፡9)። ነፍስ ኃጢአት ስትሠራ ትሞታለች። ይህ ደግሞ ሰዎች ሲሞቱ ሰዎች ይቀበራሉ፤ ነገር ግን እንስሳ ሲሞት ወይም ሲገደል በአዳኞች ወፎች ወይም ቁራዎች ይበላል። አንዳንድ ጫጩቶች ጌታን ይጠሩታል፣ ሌሎች ደግሞ በደም ተበላሽተዋል። የሚሰማ ጆሮ ያለው ይስማ።
20. ጠላት ቀርቦ ሲመታህ አንተም በሰይፍ ልትመታው ስትፈልግ እንደ መጽሐፍ ቃል፡- "ሰይፉ ወደ ልቡ ይግባ" (መዝ 36፡15) እንደምንልህ አድርግ። በውስጣችሁ የተዘራውን ሀሳብ ይከፋፍሉ እና ያ ሀሳብ ምን እንደሆነ ፣ ምን እንደተሰራ እና አእምሮን እንዴት እንደሚጎዳ እራስዎን ይጠይቁ ። ለምሳሌ፡- የስግብግብነት ሐሳብ ወደ አንተ ሲመጣ፣ የተቀበለውን አእምሮና የወርቅ ሐሳብ ከፋፍለው፤ እና የኋለኛው፣ በወርቅ እራሱ እና በስግብግብነት ስሜት። እና ከዚያ ከዚህ ሁሉ የትኛው ኃጢአት እንደሆነ እራስዎን ይጠይቁ። ምናልባት የማሰብ ችሎታ? ግን የእግዚአብሔር መልክ ነው። ምናልባት የወርቅ ሀሳብ? ነገር ግን አስተዋይ ሆኖ እንዲህ ያለ ነገር የሚናገረው ማን ነው? ወይስ ወርቅ ራሱ ኃጢአት ነው? ያኔ ምን ተፈጠረ? የኃጢያት መንስኤ ደግሞ በሌላ ነገር ውስጥ ነው፡ በራሱ ነገር ወይም በነገሩ ሃሳብ ውስጥ አይደለም። ኃጢአት ሰውን የሚጠላ፣ በነጻ ፈቃድ የተወለደ፣ የእግዚአብሔርን ፍጥረት አላግባብ እንዲጠቀም የሚገፋፋ ስሜት ነው። እና የእግዚአብሔር ህግ ያንን ጣፋጭነት ቆርጦ ያዛል። ይህንን ስትመረምር ሀሳቡ ይጠፋል፤ ምክንያቱም ወደ ክፍሎቹ ስለከፈልከው። እርኩሱ መንፈሱ ያንን ሃሳብ ተረድቶ አእምሮህ ከፍ ከፍ እንዳለ ካንተ ይሸሻል። ሰይፍህን ልትመልስበት ባትፈልግ ነገር ግን መጀመሪያ በበትርህ አሸንፈህ ከቦርሳህ ድንጋይ አንሥተህ መላእክትና አጋንንት ወደ ዓለማችን እንደሚገቡ ለመረዳት ሞክር እኛ ወደ እነርሱ ባንገባም መላእክትን ከእግዚአብሔር ጋር አብዝተን አንድ አድርገን አጋንንትንም ርኩስ ማድረግ አንችልም። በማለዳ የተነሣው ሉሲፈርም እንዴት ወደ ምድር እንደተጣለ (ኢሳ 14፡12)፣ ባሕሩም እንደ ሽቶ ዕቃ፣ የገሃነም ጥልቁም እንደ ባሪያ ሆነለት። ገደሉ እንደ ድስት ያፈላለት (ኢዮብ 41፡22-23)፤ በእሱ ክፋቱ ሁሉንም ሰው ያስቆጣዋል እና ሁሉንም ሰው ለመቆጣጠር ይፈልጋል። እነዚህን ነገሮች የማየት መንገድ ዲያብሎስን ይጎዳል እናም ሠራዊቱን በሙሉ ያባርራል። ነገር ግን ከስሜታዊነት እራሳቸውን ያጸዱ እና የተከሰቱትን ምክንያቶች የሚገነዘቡ ብቻ ይህንን ማየት ይችላሉ። ያልተነጹ ሰዎች ይህንን በአእምሮአቸው ሊያስቡ አይችሉም ወይም ከሌሎች አይማሩም፣ ምክንያቱም በውስጣቸው ከጦርነት ብዙ አቧራ እና ከፍላጎቶች ብዙ ግራ መጋባት አለ። ጎልያድ ብቻ በዳዊታችን ላይ እንዲወጣ የባዕድ ጭፍራን ሙሉ በሙሉ ማስታገስ አስፈላጊ ነውና። በተመሳሳይ መልኩ ሃሳቡን ከፋፍለን ርኩስ አስተሳሰቦች ሲረብሹን ጦርነቱን መዋጋት አለብን።
21. አንዳንድ ርኩስ አስተሳሰቦችን ወዲያውኑ ካባረርን፣ ይህ የሆነበትን ምክንያት እንፈልግ። በእቃው እጥረት ምክንያት ነው፣ ምክንያቱም እሱን ለማግኘት ቀላል አይደለም፣ ወይንስ በንጽህናችን፣ ከመጥፎ ፍላጎቶች የጸዳ፣ ጠላት በእኛ ላይ ምንም ስልጣን አልነበረውም? ለምሳሌ፣ አንድ ብቻውን የሆነ ሰው የከተማውን መንፈሳዊ አስተዳደር አደራ ተሰጥቶት ቢያስብ፣ ይህን ሐሳብ በራሱ ውስጥ እንዲይዝ አይፍቀድ። በእሱ በኩል ከላይ የተጠቀሰውን የእቃውን አለመኖር ያውቃል። ነገር ግን ማንም በተራ ከተማ ገዥ ቢሆን እንደዚህም ቢያስብ፥ ከክፉ ምኞት የጸዳ ስለ ንጽሕናው የተባረከ ነው። በተመሳሳይ መንገድ ከሌሎች ሀሳቦች ጋር መቀጠል አለብዎት፣ በዚህ መንገድ ይፈትሹዋቸው። ዮርዳኖስን ተሻግረን ለዘንባባ ዛፍ ቅርብ መሆናችንን ወይም አሁንም በበረሃ እየኖርን በባዕዳን እየተደበደብን እንደሆነ ለማወቅ እንደ ትጋታችንና እንደ ጥንካሬያችን ማወቅ አለብን። ለእኔ እንደሚመስለኝ የስግብግብነት መንፈስ በማታለል ውስጥ በጣም ተንኮለኛ እና ተንኮለኛ ነው፤ ብዙ ጊዜ በፍፁም ክህደት ይገደባል እና ከዚያም ጥሩ አስተዳዳሪ እና እግዚአብሔርን መውደድ ያስመስላል፡ በሃሳቡ ገና ያልደረሱትን እንግዶች ይቀበላል፣ ምጽዋትን ለሌሎች እኩል ላልገኙ ሰዎች ይልካል፣ የከተማውን እስር ቤት እየጎበኘ፣ የተሸጡትን ይታደጋል፣ ባለጠጎች ሴቶች ወደ እሱ እንዲቀርቡ ይገፋፋቸዋል፣ ሌሎችም ሀብት ለሞላባቸው ጎተራዎች እንዲገዙ ያዛል። እናም ቀስ በቀስ ነፍስን ወደ ጎዳና በመምራት በስግብግብነት ሀሳቦች ይከብባታል እና ለከንቱ ውዳሴ መንፈስ ይገዛል። ይህ ጌታን የሚያከብሩትን ብዙዎቹን ያሳታል። አንዳንዶች ስለ ክህነት መሾም እርስ በርሳቸው ለመነጋገር ይነሳሳሉ፤ የአሁኑን ቄስ ሞት ይተነብያል እና ምንም ቢያደርግ ከመሾም መራቅ እንደማይችል ጨምሯል። እናም ያልታደለው የማሰብ ችሎታ እነዚህን ሃሳቦች ለብሶ ካልተቀበሉት ጋር ይጨቃጨቃል። ለተቀበሉት ደግሞ ስጦታዎችን ያከፋፍላል ከእነርሱም ይቀበላል። በእርሱ ላይ የተነሱት ለዳኞች ተላልፈው ከከተማይቱ እንዲባረሩ ታዘዋል። እና እነዚህ እና ሌሎች ሀሳቦች ወደ ውስጥ ሲገቡ ፣ የኩራት መንፈስ ወዲያውኑ ይታያል ፣ ይህም ብዙውን ጊዜ የመብረቅ ብልጭታዎችን እና ክንፍ ያላቸው እባቦችን በሴል ውስጥ ይልካል እና በመጨረሻም ምክንያትን ያስወግዳል። እኛ ግን፣ እንደዚህ አይነት ሀሳቦች እንዲጠፉ ጌታን ከጠየቅን፣ ተለይተን እንቆይ። "ወደ ዓለም ምንም አላመጣንምና፥ ከእኛም ጋር ምንም መያዝ አንችልም። እራሳችንን የምንሸፍነው ሲሳይ እና ነገር ካለን በእርሱ ደስተኞች እንሁን። ሐዋርያው ጳውሎስም በመቀጠል “የክፉ ሁሉ ሥር ገንዘብን መውደድ ነው” (1ጢሞ።6፡7-8፡10) ብሏል።
22. ሁሉም ርኩስ አስተሳሰቦች በውስጣችን በስሜታዊነት የሚቆዩት አእምሮን ወደ ጥፋትና ጥፋት ይጥሉታል። የዳቦ ሃሳብ በረሃብ እንደሚዘገይ፣ ለተጠማውም የውሃ ሃሳብ በጥማት እንደሚዘገይ፣ እንዲሁ ሀብትን ማሰብና ከጣፋጮች የሚነሱ ርኩስ አስተሳሰቦች በፍትወት ይዘገያሉ። በከንቱ ውዳሴና በሌሎችም ዘንድ ተመሳሳይ ነገር ይታያል። በእንደዚህ ዓይነት ሀሳቦች የተጨቆኑ አእምሮዎች በእግዚአብሔር ፊት ቆመው የጽድቅ አክሊል ሊጌጡ አይችሉም። እነዚህ ሐሳቦች በወንጌል ውስጥ የተጠቀሰውን ሦስት ጊዜ የማይታደል የማሰብ ዕውቀት፣ የእግዚአብሔርን ረቂቅ እውቀት ክደው፣ እጆቻቸውና እግሮቹ የታሰሩትና በውጭ ጨለማ ውስጥ የተጣሉትን (ማቴ 22፡13)፣ አለባበሱም እንደዚህ ባሉ ሃሳቦች የተሸመነ ነበር፡ ለዚህም ነው ጌታ በሰርጉ ላይ ለመቅረብ ብቁ እንዳልሆነ የፈረደው። ለዚህም ነው የሠርግ ልብስ ዓለማዊ ፍላጎቶችን የተወች ምክንያታዊ ነፍስ ከክፉ ፍላጎቶች የጸዳ ንጽሕናን ያመለክታል። እናም ስለ አስተዋይ ነገሮች፣ በማዘግየት፣ አእምሮን የሚያበላሹበት ምክንያት፣ ይህ በጸሎት ምዕራፎች ውስጥ ተነግሯል።
23. ንቁ ሕይወትን ከሚጎዱ አጋንንቶች መካከል ሦስት ዋና ዋናዎቹ አሉ ፣ ከዚያ በኋላ መላው የውጭ አገር ሠራዊት ይመጣል። እነዚህ ሦስቱ በጦርነቱ ውስጥ የመጀመሪያዎቹ ናቸው እና ርኩስ በሆኑ ሀሳቦች ነፍስን ወደ ኃጢአት ያንቀሳቅሳሉ። ወደ ስግብግብነት የሚገፋፋንና የሰውን ክብር እንድንሻ የሚገፋፋን ሆዳምነትን አደራ ተሰጥቷቸዋል። ንፁህ ጸሎትን ከፈለግህ ከቁጣ ተጠንቀቅ ንፅህናን በመውደድ ሆድህን ገድብ እስኪጠግብ ድረስ እንጀራና ውሃ አትስጠው። በጸሎት አትተኛ እና ቂምህን ከአንተ አርቅ፤ የመንፈስ ቅዱስ ቃል በእናንተ ውስጥ አይቀንስ፣ እና የቅዱሳት መጻሕፍትን በር በመልካም እጆች አንኳኩ፤ ያን ጊዜ ከመጥፎ የልብ ምኞቶች የፀዳ ንጽህና በአንተ ውስጥ ይበራል በጸሎትም የማሰብ ችሎታህን እንደ ኮከብ ሲያበራ ታያለህ።
የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ምዕራፎች ማውጫና ቀጣይ ንባብ
- ⬅️ ቀዳሚው ድርሳን (24/50)፦ አባ ኤვაግሪዮስ — የአባ ኤვაግሪዮስ መነኩሴው ትምህርት ስለ ምንኩስና፦ እንዴት መጋደልና በጸጥታ መኖር እንደሚገባ
- 📚 ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫ (ሁሉም 50 ድርሳናት)፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ ማውጫና ሥነ-መለኮታዊ መመሪያ
- ➡️ ቀጣዩ ድርሳን (26/50)፦ አባ ኤვაግሪዮስ — የዚያው የአባ ኤვაግሪዮስ የተመረጡ ምዕራፎች ስለ ንቃተ ልቡና
- 🕊️ ተዛማጅ መንፈሳዊ መጽሐፍ፦ የመንፈሳዊ መንገደኛ ልባዊ ትረካዎች ለመንፈሳዊ አባቱ (ስለ ኢየሱስ ጸሎት)
📱 የዘወትር የጸሎት ሕይወትዎን በ Pray.ee መተግበሪያ ያጠናክሩ፦ የቅዱሳን አበውን ትምህርቶችና የኢየሱስን ጸሎት በየዕለቱ በሥርዓት ለመለማመድ ነጻውን የ Pray.ee የጸሎት መተግበሪያ ከ Google Play ያውርዱ። መተግበሪያው የ40 ቀን የጸሎት ቆጣሪ (40-day prayer tracker)፣ ዕለታዊ የጸሎት ማስታወሻ (daily reminders) እና ያለ ኢንተርኔትና ያለ ማስታወቂያ ለማታ ንባብ ምቹ በሆነ የጨለማ ገጽታ (Dark Mode) የቅዱሳን አበውን ጽሑፎች የማንበብ አገልግሎት ይሰጣል።
ሥነ-መለኮታዊና መንፈሳዊ ማስታወሻ፦ የአባ ኤვაግሪዮስ ትምህርትና ንቃተ ልቡና (Nepsis)
በ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) መድብል ውስጥ የሚገኘው የአባ ኤვაግሪዮስ ትምህርት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማዊ ትውፊት — በተለይም ከመጽሐፈ መነኮሳት (ማር ይስሐቅ፣ ፊልክስዩስ እና አረጋዊ መንፈሳዊ) ጋር ጥልቅ መንፈሳዊ አንድነት አለው። ዋናው ዓላማው ንቃተ ልቡና (Nepsis) ማለትም አእምሮንና ልብን ከክፉ ሐሳቦች መጠበቅ፣ በትሕትናና በንስሐ መመላለስ፣ እንዲሁም «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» በሚለው የልብ ጸሎት ከእግዚአብሔር ጸጋ ጋር መዋሐድ ነው።
የአበው መንፈሳዊ ጥንቃቄ፦ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቅዱሳን አባቶች ጸሎትን እንደ አስማታዊ ቃል (magical mantra) ወይም ያለ ንስሐና ያለ ትሕትና በራስ ጥበብ ብቻ እንደሚፈጸም ሥጋዊ ልምምድ ከመቁጠር አጥብቀው ያስጠነቅቃሉ። እውነተኛ ጸሎት የሕያው እግዚአብሔርና የሰው ነፍስ የፍቅር ግንኙነት ስለሆነ ከምስጢረ ንስሐ፣ ከቅዱስ ቁርባን፣ ከትሕትናና ከባልንጀራ ፍቅር ጋር ተያይዞ ሊፈጸም ይገባል።
ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች (FAQ)
ይህ የአባ ኤვაግሪዮስ ድርሳን በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ ምን ያስተምራል?
ይህ የአባ ኤვაግሪዮስ ድርሳን («የዚያው የአባ ኤვაግሪዮስ ምዕራፎች፦ በፍትወታትና በክፉ ሐሳቦች መካከል ስላለው ልዩነት») የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ዋና ክፍል ሲሆን፣ ስለ መንፈሳዊ ንቃተ ልቡና (Nepsis)፣ ከክፉ ሐሳቦችና ከፍትወታት ስለ መንጻት፣ ስለ ትሕትናና ስለ ዘወትር ጸሎት የሚያስተምር የአበው መመሪያ ነው።
ምእመናን የ«ፊሎካሊያ» ትምህርቶችን በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው እንዴት ሊተገብሩ ይችላሉ?
ምእመናን በንስሐ፣ በትሕትና፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብና «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» የሚለውን የኢየሱስ ጸሎት በሰላምና በትኩረት በመጸለይ የቅዱሳን አበውን ምክር በሕይወታቸው መተግበር ይችላሉ።
ሙሉውን የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) 50 ድርሳናት በአማርኛ የት ማግኘት ይቻላል?
ሁሉንም 50 የ«ፊሎካሊያ» ምዕራፎችና የቅዱሳን አበው ድርሳናት በ Pray.ee ድረ-ገጽ በሚገኘው ሙሉ የአማርኛ ማውጫ (/am/filokaliya-fikre-senay-mulu-metsihaf-mawcha/) እንዲሁም በነጻው የ Pray.ee የሞባይል መተግበሪያ ላይ በነጻ ማንበብ ይችላሉ።