ቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ — የስቱዲዮስ ገዳም መነኩሴና ካህን የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ የመጀመሪያው መቶ ተግባራዊ ምዕራፎች
📖 ከመጽሐፉ የተወሰደ፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫና የቅዱሳን አበው ትምህርቶች | ክፍል፦ ፊሎካሊያ — ቅጽ ፭ (Volume V) | ቅዱስ አባት፦ ቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ | ድርሳን 34 ከ 50
የስቱዲዮስ ገዳም መነኩሴና ካህን የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ የመጀመሪያው መቶ ተግባራዊ ምዕራፎች
1. ነፍስን የሚያድነውን እንድንጽፍ የሚያነሳሱን አራት ምክንያቶች እንዳሉ አስባለሁ። የመጀመርያው ነፃነት ማለትም ከነፍስ ክፉ ምኞት የጸዳ ንፅህና በተግባር እና በስራ ወደ ፍጡራን ተፈጥሯዊ ማሰላሰል የደረሰ እና ከዚያም በኋላ ወደ ስነ መለኮት ጥልቀት የገባ ነው። ሁለተኛው በእንባ እና በጸሎት የተገኘ የእውቀት ንጽህና የጸጋ ቃል የሚወለድበት እና የእውቀት ማዳን ወንዞች የሚፈሱበት ነው። ሦስተኛው በውስጣችን ያለው የቅድስት ሥላሴ ማደሪያ ሲሆን ከዚህም በመነሳት ራሳቸውን የሚያነጹትን ሁሉ የሚጠቅሙ፣ የመንግሥተ ሰማያት ምሥጢር የሚገለጥበት እና በነፍስ ውስጥ የተሰወረውን የእግዚአብሔርን ሀብት የሚገለጥበት የመንፈስ ብርሃን መፍሰስ ነው። አራተኛው "የእውቀትን ቃል" መክሊት የተቀበለውን ሁሉ የሚመዝነው ግዴታ ነው፣ ጌታ አጥብቆ ያስጠነቅቀናል: "አንተ ክፉ እና ሰነፍ አገልጋይ ገንዘቤን ለባንክ ነጋዴዎች ትሰጥ ነበር፣ እኔም በመጣሁ ጊዜ የእኔን ከወለድ ጋር እወስድ ነበር" (ማቴ 25: 26-27). በተመሳሳይም ምክንያት ዳዊት፡- “እነሆ፥ ከንፈሮቼን አልይዝም፤ አቤቱ አንተ ጽድቄን ታውቃለህ፤ እውነትህን በልቤ ውስጥ አልሰወርኩም፥ ማዳንህንም ተናግሬአለሁ፤ ምሕረትህንና እውነትህን ከታላቅ ጉባኤ አልሰውርም” (መዝ 39፡10-11) ብሏል።
2. በእግዚአብሔር ውስጥ ያለው የሕይወት መጀመሪያ ከዓለም መለየት ነው። ይህ መዞር ደግሞ የነፍስን ፍላጎት መካድ እና ምድራዊ ጥበብን መተው ነው ወደ መለኮታዊ ጥበብ በመውጣት ሥጋዊ ከመሆን ይልቅ ለሥጋና ለዓለሙ እየሞትን በነፍስ በክርስቶስና በመንፈስ ቅዱስ እየኖርን መንፈሳዊ እንሆናለን።
3. እውነተኛው የእግዚአብሔር እውቀት፣ ጥልቅና ጽኑ እምነት፣ የሚታየውን ሁሉ ንቀትና መልካም ሥራን ያለ ምንም ራስን መውደድ መተግበር፡- ይህ “በሦስት የተገመደ ገመድ” ነው፣ እሱም ሰሎሞን እንዳለው “በቶሎ የማይበጠስ” (መክ 4፡12)።
4. በእምነት የድካማችንን ዋጋ እንድንቀበል ተስፋ እናደርጋለን፣ ስለዚህም የመልካም ሥራን ድካም በቀላሉ እንታገሣለን። መንፈስ ቅዱስም ለዚህ እርግጠኝነት ስለሚሰጠን በፍቅር ክንፍ ወደ እግዚአብሔር እንበርራለን።
5. ርኩስ አስተሳሰቦች ሲቀሰቅሱብን ክፉ ከሚያደርጉት መካከል አንቆጠርም ነገር ግን ለበጎ ቀናኢነት በነፍስና በአእምሮ ሲዳከም በግዴለሽነትና በሥርዓት በጎደለው ምግባር በተደናበረ ምኞቶች መሽከረከር ይጀምራል እና እግዚአብሔርን በማሰላሰል እና በጸሎት ስንፍና የተነሳ የመልካም ምግባራት ስራዎች ሲቀሩ። ስለዚህ ምንም ጥፋት ባናደርግም በገዛ ፈቃዳቸው ርኩስ በሆነ ደስታ ጭቃ ውስጥ ከሚንከራተቱ ሰዎች ጋር ተቆጠርን።
6. የመመራት የስሜት ህዋሳቱ ሲፈታ፣ ስሜቶቹ ወዲያው ይነሳሉ እና የአገልጋይ ስሜቶች ይናደዳሉ። እነዚህ ምክንያታዊነት የጎደላቸው የስሜት ህዋሳቶች አንድ ጊዜ ከመታገስ እስራት ነፃ ሲወጡ በፍላጎታቸው ላይ በሚነሳው ነገር ላይ እራሳቸውን መጣል እና በገዳይ ሸለቆዎች ውስጥ እንደሚሰማሩ ይሰማቸዋልና። እና በእነርሱ በተደሰቱ መጠን፣ የበለጠ የማይጠግቡ ይሆናሉ። ምክንያቱም ከእስራቸው ተፈትተው ተፈጥሮአቸው የሚገፋፋቸውን ፊት ለፊት መያዝ አይችሉም።
7. አንዳንድ የስሜት ሕዋሳት – የማየት እና የመስማት – ምክንያታዊ ናቸው፣ ከሌሎቹ የበለጠ ለጥበብ እና የበለጠ ሉዓላዊ ናቸው፤ ሌሎቹ – ጣዕም፣ ሽታ እና ንክኪ – ምክንያታዊ ያልሆኑ እና እንስሳት ናቸው፣ ምክንያታዊውን ለማገልገል የተዘጋጁ ናቸው። በመጀመሪያ አይተን እንሰማለን፣ ከዚያም ሐሳብ እንደሚገፋፋን፣ አንድን ነገር እንነካካለን፣ ከዚያም እናሸታዋለን፣ ከዚያም ብቻ እናቀምሰዋለን። እነዚህ የመጨረሻዎቹ ሦስቱ የስሜት ህዋሳት ከመጀመሪያዎቹ ሁለቱ የበለጠ እንስሳ እና ምንም ጥርጥር የለውም። የቤት እንስሳት እና የዱር አራዊት፣ የበለጠ የማይጠግቡ እና የበለጠ ፍትወት ያላቸው በመሆናቸው፣ እነሱን ለማርካት ያለማቋረጥ ይጥራሉ፣ ወይ እራሳቸውን በማይጠግቡ ምግብ ላይ እየጎረፉ፣ ወይም ያለማቋረጥ ማግባትን ይፈልጋሉ።
8. የውጪውን የስሜት ህዋሳትን ተግባር በውስጣዊ ስሜት የሚተካው ማን ነው – እይታ፣ ለህይወት ብርሃን ራዕይ የአዕምሮ እድገት፤ ጆሮ፣ ለነፍስ ትኩረት፤ ጣዕም፣ ለመንፈሳዊ ማስተዋል፤ ማሽተት፣ በእውቀት ግንዛቤ፤ በመንካት በልብ ንቃት – በምድር ላይ የመላእክት ህይወት ይኖራል። ለሰዎች እርሱ ሰው ነው፣ እና ሰዎች ያዩታል፤ ለመላእክት ግን መልአክ ነው መላእክትም ያዩታል።
9. በአእምሮ እይታ መለኮታዊውን ብርሃን እናስተውላለን ፣ የተደበቀውን የእግዚአብሔርን ምስጢር እናውቃለን። በነፍስ ትኩረት ሀሳቦች በልብ ውስጥ እንዴት እንደሚወለዱ እንመረምራለን እና ጥሩውን ከመጥፎዎቹ እንለያለን፤ በመንፈሳዊ ማስተዋል፣ እንደ ጣዕም፣ የአስተሳሰብ ዓይነቶችን እንገነዘባለን፣ እና ከመራራ ሥር የሚፈልቁትን ወይ ለነፍስ ጣፋጭ ምግብ እንለውጣለን ወይም ሙሉ በሙሉ እንጥላቸዋለን፣ ከመልካም እና ፍሬያማ ዕፅዋት የሚበቅሉትን ደግሞ በደስታ እንቀበላለን እና “አእምሮን ሁሉ ለክርስቶስ መታዘዝ እንማርካለን” (2ቆሮ 10፡5)። በአእምሮ አረዳድ የመንፈስ ቅዱስን ጸጋ የኖቲክ ቪውየር መዓዛን እናሸታለን፣ ደስታን እና የልብ ደስታን ይሞላናል፤ በልባችን ንቃት መንፈስ ቅዱስ እንዴት ከመልካም ምኞታችን ነበልባል በላይ እንደሚረጭ ወይም በስሜታዊ ውርጭ ኃይላችንን እንደሚያሞቅ በመረዳት እንገነዘባለን።
10. በሰውነታችን ውስጥ አምስት የስሜት ህዋሳት እንዳሉት ማየት፣ መስማት፣ መቅመስ፣ ማሽተት፣ መነካካት – እንዲሁ በነፍስ ውስጥ አምስቱ አሉ-አስተዋይነት፣ ንግግር፣ የማሰብ ችሎታ፣ ማሰላሰል እና እውቀት። የነፍስ ስሜቶች በሶስት የነፍስ እንቅስቃሴዎች ይገለፃሉ: በእውቀት፣ በንግግር እና በማስተዋል። በአእምሮ ሀሳቦቻችንን እንቀበላለን፤ ከቃሉ ጋር፣ ምን ይባላል፤ እና በማስተዋል፣ የመለኮታዊ እውቀት እና የማሰላሰል እስትንፋስ።
11. አእምሮው ሃሳቦችን ይመረምራል፣ መልካሙን ከክፉ ይለያል እና ንጹህ መለኮታዊ እውቀትን ይቀበላል። ቃሉ የሁሉም የሚታዩ ፍጥረታት ተፈጥሯዊ እንቅስቃሴዎች እና የሁሉም ነገር መንስኤዎችን ያብራራል። የእውቀት ግንዛቤ ሰማያዊ ጥበብን እና የእውቀትን ማሰላሰል ይይዛል እና በፅድቅ ፀሐይ ሲበራ ከማስተዋል በላይ ይወጣል እና በማይታየው ጣፋጭነት ይደሰታል።
12. አራት ዋና ዋና የማሰብ ኃይላት አሉ፡ ዕውቀት፣ የአዕምሮ ቅንነት፣ ስጋት እና እርግጠኝነት። በነዚ ላይ የነፍስን ንጽህና በአእምሮ እውቀት፣ጥበብን በማስተዋል ጥበብ፣በፍርሀት ፍርሀት እና ድፍረትን በድፍረት የሚያዋህድ፣የነፍስን ንፅህና የሚያዋህድ ሁሉ የጨመረ ሁሉ ወደ ሰማይ የሚጋልብ ለራሱ የእሳት ሰረገላ ይሰራል። እነዚህ ስሜቶች በመጀመሪያዎቹ ሶስት በጎነቶች እና ሀይሎች ላይ ይነሳሉ-የገንዘብ ፍቅር ፣ የተድላ ፍቅር እና የክብር ፍቅር።
13. ህጋዊ ፍትህን በማግኘት ስግብግብነትን ያሸነፈ፣ ማለትም፣ ለባልንጀሮቹ ርኅራኄን፤ ተድላን መውደድን በብልሃት ንፅህና፣ ማለትም፣ በፍጹም ጽናት ያሸነፈው፤ የክብርን ፍቅር ምንም ኃይል እንደሌለው ነገር ግን በአእምሮና በጥበብ በጥልቅ አስገዝቶ መለኮታዊውንና የሰውን ነገር በጥንቃቄ በመመርመር በጸና እግር የረገጠ፥ የሕይወት መንፈስ ሕግ በሚፈቅደው መጠን የሥጋን ጥበብ አስገዛለት። ራሱን ከሥጋው አካል ሕግ ነፃ አውጥቷል፣ ከዚያ ፈፃሚ፣ እና “እግዚአብሔር ይመስገን!
14. በምንም ዋጋ የሰውን ክብር የሚፈልግ – እና ምንም አይደለም – የተድላ ፍቅርን በማትጠግብ ነፍስ አቅፎ በፈቃዱ ራሱን ለስግብግብነት አሳልፎ የሰጠ፣ ከትምክህተኝነትና ከትዕቢት የተነሳ ጋኔን ይሆናል ወይም እንደ አውሬ ይሆናል። ወይም በማይጠገብ እና ኢሰብአዊ በሆነው ስግብግብነቱ በጎረቤቶቹ ላይ ኃይለኛ ይሆናል። እንዲህ ዓይነቱ ሰው፣ እንደ ጌታ ቃል፣ "ከሰዎች ክብርን ስለሚቀበል" በእግዚአብሔር ላይ ካለው እምነት ይወድቃል፤ ከንጽህና እና ከንጽህና ይርቃል፣ ምክንያቱም ባለጠግነት ከሆዱ በታች ያሉትን ክፍሎች ያቃጥላል እና ለአሳፋሪ ግፊቶቹ ይገዛል፤ እራሱን ብቻ ስለሚንከባከበው እና ምንም አይነት እቃውን ለተቸገሩ ጎረቤቶቹ ስለማይካፈል ከፍቅር ተቆርጧል። ለዚህ ሁሉ እርሱ በብዙ ተቃርኖዎች የተዋቀረ፣ በእግዚአብሔር፣ በሰውና በአራዊት ዘንድ የሚጠላ ጭራቅ ይሆናል።
15. በቁጣ የተጋለጠ፣ የፍላጎት እና የማሰብ ችሎታ ያላቸው የማሰብ ችሎታዎች በተፈጥሯቸው ሲቀሩና ሲሠሩ፣ ሰውን ሁሉ መለኮታዊና አምላክ እንዲመስል ያደርጉታል፣ ስለዚህም ሁልጊዜ በመንፈሳዊ ንቃት እንዲኖርና ለእርሱ ተፈጥሮ ከሆነው ሕይወት እንዳያፈነግጥ። ነገር ግን ከተፈጥሮ በተቃራኒ ከትክክለኛው የአሰራር መንገዳቸው ወጥተው ወደ ተፈጥሮአቸው ወደማይገባ አቅጣጫ ሲንቀሳቀሱ ወይም ሲያዞሩ ሰውን ቀደም ሲል እንደተነገረው ከብዙ ተቃራኒዎች የተዋቀረ ጭራቅ ያደርጉታል።
16. ለቁጣ የተጋለጠ ኃይል በፍላጎት እና በነፍስ ምክንያታዊ መካከል ነው፣ እና ለእያንዳንዳቸው እንደ መሳሪያ ሆኖ ያገለግላል፣ በተፈጥሮም ሆነ በእሱ ላይ ቢሰሩ። የነፍስ ፍላጎትና ምክንያታዊ ኃይሎች እንደ ተፈጥሮ ሲሠሩ፣ ወደ መለኮታዊ ነገሮች ሲሄዱ፣ ያን ጊዜ ቁጣ እያንዳንዳቸው የፍትህ መሣሪያ ሆነው በክፉው እባብ ላይ ያገለግላቸዋል፣ ይህም የአካልን ደስታ እንዲቀምሱና በሰው ክብር እንዲደሰቱ ሹክ ይላቸዋል። ነገር ግን ከተፈጥሮአዊ እንቅስቃሴያቸው ፈቀቅ ብለው ተፈጥሮን ወደ ተቃራኒው ሲመለሱ፣ በመለኮታዊ ነገር ሳይሆን በሰው ነገር ሲሠሩ፣ ያኔ ቁጣ የፍትሕ መጓደል መሣሪያ ሆኖ ያገለግላል፣ በዚህም ፍላጎታቸውንና ግፊታቸውን የሚያደናቅፉትን ሁሉ ይዋጋሉ። ስለዚህም ሰው፣ በምእመናን ቤተ ክርስቲያን ውስጥ፣ እንደ ተፈጥሮው ሲሠራ፣ ተግባራዊ፣ ተመልካች እና ሥነ መለኮት ምሁር ነው፣ ወይም እንደ ከብት፣ እንደ አውሬና እንደ አጋንንት፣ ከተፈጥሮ ጋር ወደ ተቃራኒው ሲያፈነግጥ ነው።
17. ሰው በመጀመሪያ የነፍሱን ኃይላት በሚያሠቃይ ንስሐና በጠንካራ መንፈሳዊ ድካም ካልቀየረ፣ እና እግዚአብሔር በመጀመሪያ ለአዳም እንደ ሰጣቸው ካላደረገው – ሲፈጥረው የሕይወትን እስትንፋስ እፍ አለበት – ራሱን ሊያውቅ ወይም በስሜቶች ላይ የሚገዛ አስተሳሰብን ማግኘት አይችልም፡ ከትምክህተኝነት የጸዳ፣ ከከንቱ ጉጉ የጸዳ፣ ቀላልና ቸልተኝነት የሌለበት፣ ከስድብ የጸዳ፣ ከስድብ የጸዳ፣ ከስድብ የጸዳ፣ ከስድብ ነፃ የሆነ ለክርስቶስ መታዘዝ። ነፍሱም በእግዚአብሔር ፍቅር ፈጽሞ አይቃጠልም። ነፍሱ የመኖርን ገደብ ያልፋል፣ ባለው ነገር አይረካም እና ከቅዱሳን ጋር ለማረፍ አይፈልግም። እና ይህን መሪ ሃሳብ ካላገኛችሁ፣ ልባችሁ የዋህ፣ ትሁት፣ ከቁጣ የጸዳ፣ ደግ፣ ያለ ትዕቢት፣ ምሕረትና ደስታ የተሞላ አይሆንም። በዚያን ጊዜ ራሱን ያጠቃዋልና ኃይሉንም ያዛባልና የመንፈስ ቅዱስን የጸጋ ጨረሮች ለመያዝ እስኪሳነው ድረስ።
18. በመጀመሪያ ሰውን በራሱ አምሳል የፈጠረውን እርሱን መምሰል ያልፈጠረ ሁሉ ፥ ከመልክቱ ልዩነት የተነሣ ከራቀበት ከእርሱ ጋር እንዴት ይዋሃዳል? ብርሃንን አጥፍቶ ጨለማን የሳበው ከብርሃን ጋር እንዴት ይዋሃዳል? የፍጥረት መጀመሪያ ከተቀበለበት፣ ካለመሆንም ወደ መኖር አለፈ፣ ባለም ነገር ላይ ሥልጣንን ከተቀበለ፣ እርሱን እንደፈጠረው፣ ከእርሱ ተለይቶ ሲጠፋ፣ ወዴት ይጣላል? ይህ ለሚመለከቱት ግልጽ ነው፣ እኔም ከእንግዲህ አልናገርም።
19. የስሜታዊነት መንስኤዎች በውስጣችን እስካሉ ድረስ እና በራሳችን ፈቃድ እስከምንከባከባቸው ድረስ፣ እነሱን ለማባረር ሳናስብ፣ ስልጣናቸው በእኛ ላይ እየገዛ የሚኖረው፣ በእኛም ላይ ስልጣን ያለው ነው። ነገር ግን እነርሱን ከኛ ስንጥላቸው እና በንስሐ እንባ ልባችንን ስናጸዳ፣ የሚታዩ ነገሮች የሚያስቱብንን ጊዜዎች እንኳን ጠልተን፣ ያኔ የአጽናኝ መንፈስ ጉብኝት ተሳታፊዎች እንሆናለን። ከዚያም እግዚአብሔርን እናየዋለን እርሱም ያየናል።
20. ከዓለም ጋር ከተያያዙት እስራት ነፃ ያወጡት ከስሜት ባርነት ሁሉ ነፃ ናቸው፣ አንዱ መንፈስ በእነርሱ ውስጥ ስለሚኖርና ስለሚነጋገር ነው። እርሱ ይመራቸዋል፣ በእርሱም ከአብና ከቃሉ ጋር ተዋሕደዋል፣ ከእርሱም ጋር ተስማምተው፣ እንደ ቅዱስ ሐዋርያው ጳውሎስ ቃል፣ “ከእነርሱ ጋር አንድ መንፈስ ሆኑ”። እንደነዚህ ያሉት ሰዎች በአጋንንት የማይታወቁ ብቻ ሳይሆን ለእነርሱም አስፈሪ ይሆናሉ፣ እነሱ ራሳቸው ያቃጠሉት የመለኮታዊ እሳት ተካፋይ ናቸው።
21. ንክኪ በተለየ የሰውነት ክፍል ውስጥ የሚሰራ የተለየ ስሜት ሳይሆን በአጠቃላይ በሰውነት ውስጥ የተዘረጋ አጠቃላይ ስሜት ነው። ስለዚህ ፣ አሁንም በስሜታዊነት ለስላሳ እና ለስላሳዎች ሲስቡ እና አንድን አላስፈላጊ ነገር ሲነኩ ፣ በስሜታዊ ሀሳቦች አእምሮዎን ያናውጣሉ። ነገር ግን የልስላሴን ሁሉ አስወግዶ ስሜታዊነትን ካሸነፈ እና ከአስፈላጊነቱ እና ከተፈጥሮአዊ ፍላጎት የተነሳ አንድን ነገር ሲነካ ያኔ የነፍስን ስሜት አያናውጥም።
22. አእምሮው ከስሜት ህዋሳት በላይ ወደሆነው ነገር ሲሰደድ፣ ስሜት ህዋሳቶች በራሳቸው ቅደም ተከተል ውስጥ ሆነው ስሜታቸውን እና ተፈጥሮአቸውን ብቻ በመመርመር ተግባራቸውን እና ንብረቶቻቸውን በትክክል በመወሰን ስሜታቸውን የሚነኩ ስሜቶችን በመንካት ለነሱ ፍቅር ሳይኖራቸው ወይም ወደ እነርሱ ከተፈጥሮ ውጪ የሆነ ፍላጎት ሳያሳዩ።
23. መንፈሳዊ ውጊያዎች እና መንፈሳዊ ስራዎች የነፍስን ደስታ ያስገኛሉ፣ በስሜታዊነት ስሜት ይቀድማሉ። ስለዚህ ለሥጋዊ ስሜት ተገዢ ለሆኑት ሰዎች ከባድና የማያስደስት ነገር በመንፈሳዊ ሥራ የምትጸና ነፍስ የእግዚአብሔርን ፍቅር በተቀደሰ ላቡና በፍቅር ቁስሉ ለመለኮታዊ እውቀት የምትሰበስብ ብርሃንና እጅግ ጣፋጭ ነው። ለቀደሙት – ለሥጋ ዕረፍትን ለሚሰጡ እና በሥጋዊ ደስታ ለሚደሰቱ – የእነዚያን ተድላዎች ጨዋማ ጣዕም በእንባ ወንዞች አጥበው ስለማያውቁ የበጎነት ሥራዎች እና ትግሎች ደስ የማይል እና ከባድ ናቸው። እግዚአብሔርን የምታገለግል ነፍስ ግን ተፈላጊና ጣፋጭ ናት። እና እሷን የሚጎዱትን ተድላዎች ስለምትጠየፍ እና ከነሱ ጋር ያለውን ግንኙነት እና ሁሉንም የራስ ወዳድነት በሰውነት ላይ ያለውን እርካታ ስለናቀች አንድ ነገር ብቻ ያሳዝናል፡ የቀረው ከጉልበት እና ከጦርነቷ መቋረጡ። ስለዚህ፣ አካል እንደ ደስታ የሚያገለግል ነገር መለኮታዊ ወደ ያዘነብላል ነፍስ ሥቃይ ያመጣል፤ እና ለነፍስ መንፈሳዊ ደስታን የሚሰጠው ለእነሱ የትንፋሽ እና የስቃይ መንስኤ ነው።
24. መንፈሳዊ ውጊያን ለሚጀምሩ ሁሉ ሥራው መጀመሪያ ላይ የስቃይ መንስኤ ይመስላል። ነገር ግን በጎነትን ለመጨመር ለሚጥሩ እና ቀድሞውኑ በግማሽ መንገድ ለሄዱ፣ ለደስታ እና ለአድናቆት የሚያበቃ ማጽናኛ ናቸው። ሟች የሆነ የሰውነት ጥበብ ደግሞ በመንፈስ ቅዱስ መምጣት በሚሰጠው የማይሞት ሕይወት ሲዋጥ በሥራቸው ወደ ምግባሩ ፍጻሜ ለሚቀርቡት ያን ጊዜ በማይታበል ደስታና ደስታ ይሞላሉ፤ ምክንያቱም በዚህ ምክንያት የእንባ ምንጭ ይከፍቷቸዋል እና ጣፋጭ የመግጠም ጎርፍ ከላይ ይዘንባቸዋል።
25. የመልካም ምግባራትን ከፍተኛውን ደረጃ ላይ ለመድረስ እና ወደ እግዚአብሔር የሚወስደውን መንገድ በደህና ለማግኘት ከፈለግህ ለዓይኖችህ እንቅልፍን አትስጡ ወይም ለዐይንህ ሽፋሽፍት ዕረፍትን አትስጡ በቤተ መቅደሶችህም ላይ በታላቅ ድካምና እንባ በተጨነቀች ነፍስህ ውስጥ ከክፉ ምኞት የጸዳችውን የንጽሕና ቦታ እስክታገኝ ድረስ ወደ እግዚአብሔር የማሰላሰል መቅደስ ገብተህ በጥበብህ ፍጻሜው ምን እንደሚመስል በማየት የሰው ልጅ ጥበቡ ምን እንደሚመስል እያየህ ነው። ከታች፣ በታላቅ ጉጉት ወደ ከፍተኛ የማሰላሰል ተራሮች ሄድክ።
26. ለጀማሪዎች ወደ በጎነት የሚወስደው ፈጣን መንገድ የከንፈሮች ጸጥታ፣ የዓይን መዘጋት እና የጆሮ መስማት አለመቻል ነው። እነዚህ ከስራ ውጪ ሲሆኑ የማሰብ ችሎታው መግቢያውን ዘግቶ እራሱን እና የራሱን እንቅስቃሴ መመርመር ይጀምራል። ከዚያም በኖቲክ የሀሳብ ባህር ውስጥ የሚንሳፈፉትን ትዝታዎች እና ምን ሀሳቦች በአረዳድ መስቀሉ ውስጥ እንደሚቀመጡ ይመረምራል፡- ንፁህ ከሆኑ፣ ያለ መራራ ዘር ድብልቅ፣ እና ከብርሃን መልአክ የመጡ ከሆኑ፣ ወይም በብሩሽ እና በገለባ ከተደባለቁ እና ከብርሃን ጠላቶች የሚመጡ ከሆነ። እናም ሀሳቡን በመለየት እና ጥሩ ሀሳቦችን ከክፉው እየለየ መሃል ላይ እንደ ሉዓላዊ ሆኖ ይቀራል። የቀደሙት በመንፈስ ቅዱስ እሳት እንደተጋገረ እና በመለኮታዊ ውሃ እንደተፈጨ በኖቲክ ጎተራዎች ውስጥ ይቀመጣሉ፤ እነሱን ይመገባል፣ ጥንካሬን ያገኛል እና በብርሃን ይሞላል። ሰኮንዶች ምሬቱን እያራገፈ ወደ እርሳቱ ጥልቀት ያደርሳል። ይህ ሊሆን የሚችለው በአእምሮው ውስጥ ያለ ስሕተት ወደ ሰማይና ወደ እግዚአብሔር የሚወስደውን መንገድ የወሰደ እና የጠቆረውን የፍትወት ልብስ የጣለ ብቻ ነው።
27. ተንኮልንና ከንቱ የማወቅ ጉጉትን ብርቱ ትዕቢትን ወደጎን የጣለችው እና በአጽናኙ መምጣት በቀላል እና በማይረባ ልብ የበለፀገች ነፍስ ወዲያውኑ በእግዚአብሔር እና በራሱ ውስጥ ትገኛለች። እናም የሰማው እና የሚያየው ነገር ሁሉ እውነት እና እውነተኛ ነው ተብሎ ይታሰባል ፣ ምክንያቱም እሱ ቀደም ሲል ከባድ የሆነውን የክህደት ገደል አልፏል እና ከምቀኝነት ገሃነም በላይ ከፍ ብሏል።
28. ነፍስ ያለ ጥርጥር ምክር ስትሰጥ እና እራስን መውደድ ስትክድ ጽኑ እምነት ከሁሉም በጎነቶች ይቀድማል። ራስን መውደድን ያህል፣ የክፋት ሁሉ ሥር በሆኑት ሰዎች ውስጥ የትእዛዙን ፍጻሜ የሚያግድ ምንም ነገር የለም። ትጉዎችን በእድገታቸው ላይ ያግዳል። በቀላሉ የማይፈወሱትን የሰውነት በሽታና ምኞቶች ያመጣባቸዋል በነሱም የነፍስን ችሮታ ያቀዘቅዘዋል እና በጎነትን ለማግኘት መከራን እንዳይታገሡ ያነሳሳቸዋል፣ መከራ ሰላማዊ ሕይወት እንዳይኖር ያደርጋል። ራስን መውደድ ምክንያታዊ ያልሆነ የሰውነት ፍቅር ነው፤ “ነፍሱን የሚወድ ያጠፋታል” (ዮሐ። 12፡25) በሚለው የወንጌል ቃል መሠረት መነኩሴን ራሱን ማለትም ነፍሱንና ሥጋውን የሚወድ ያደርገዋቸዋል እንዲሁም ከእግዚአብሔርና ከእግዚአብሔር መንግሥት ያርቀዋል።
29. የእግዚአብሔርን ትእዛዛት ለመፈጸም በድካም የጀመረና በትጋት የመነኮሳትን የብርሀን ቀንበር በአንገቱ ላይ የጫነ፣ ለሥጋው ጤንነት የማይበቃ፣ በበጎነት ሥራ ድፍረት የማይታክት፣ በሥራው የማይሰቃይ፣ ወደ ሌላ የማይመለከት፣ በትጋትና በቸልተኝነት ገድሉን የማያስብ፣ በቸልተኝነትና በቸልተኝነት መዋጋትን አያስብም። ነገር ግን በብርቱ ፍቅር፣ በመከራ እየታገሥ፣ የመልካም ምግባራትን ጒድጓድ ያርሳል፣ ራሱን ብቻ እና የእግዚአብሔርን ትእዛዛት እየተመለከተ፣ በየቀኑ ዘሩን በሕያዋን ምድር ይዘራል፣ ከክፉ ምኞት የፀዳ የንጽሕና ቡቃያ፣ በውስጡ ይበቅላል፣ ወደ መለኮታዊ የማሰላሰል ግንድ እስኪያድግ ድረስ፣ የቃሉን እና የፍትህ ቅንጣትን የምታፈራ ጆሮ ይሸከማል።
30. እንደማስበው ነፍስን በእምነት የሚያራምድ ነገር የለም። በእግዚአብሔር እና በአንድ ልጁ ባመንንበት እምነት አይደለም፣ ነገር ግን በክርስቶስ የተስፋ ቃል ሁሉ እውነትን አምነን ለሚወዱት ሁሉ ባዘጋጀው፣ ለዲያብሎስና ለመላእክቱ ሁሉ በተዘጋጀው ዛቻና ሥጋዊ ስቃይ እውነት እናምናለን። እንዲህ ዓይነቱ እምነት ነፍስን ያግዛል፣ ስለዚህም በጦርነቱ ውስጥ ከቅዱሳን ጋር ተመሳሳይ ደረጃ ላይ ለመድረስ ተስፋ ያደርጋል፣ ማለትም፣ ከክፉ ምኞት ነፃ የሆነ የተባረከ ንፅህና እና ወደ ቅድስናቸው ከፍታ ላይ ይወጣሉ፣ እናም ከእነሱ ጋር የእግዚአብሔርን መንግሥት ይወርሳሉ። በእርግጠኝነት፣ እራሷን ሳትጠራጠር እና የቅዱሳንን ስራ በመኮረጅ ትእዛዛቱን ለመፈጸም እራሷን በትጋት ትሰራለች፣ እናም በእንደዚህ አይነት ፍልሚያዎች ወደ ፍጽምናዋ ለመድረስ ትቸኩላለች።
31. የነፍሱ ውስጣዊ ሁኔታ ሲለወጥ የሰው ውጫዊ ገጽታ ይለወጣል። መንፈሳዊ እንቅስቃሴው በሚሠራበት ጊዜ ፊቱም እርሱን ለሚመለከቱት ዝንባሌውን ይገልጣል። በውስጡ በሚሠሩት ሀሳቦች ተመካክረው እና በእነሱም ተለውጣ፣ ነፍስ አሁን በፊቷ ብሩህ ትሆናለች፣ በእግዚአብሔር መልካም ሀሳቦች እና ነጸብራቆች ልቡ ደስ ሲለው፣ አሁን ጨለማ እና ጨለማ፣ በማይገባቸው ሐሳቦች ሲጨቁኑ። ለዚያም ነው ሐሳብ የነፍስን ስሜት ከሚያውቁ ሰዎች ተሰውሮ የማይቀር። የልዑል ቀኝ እጅ መለወጥ የሚገለጠው እንደዚህ ነው። በእርሱ በኩል ከመንፈስ ከፍታ የተወለዱት ለጎረቤቶቻቸው ብርሃንና ጨው፣ አለበለዚያም የኃይል መነሳሳትና ግራ መጋባት የሆኑ። ሰው የሚሆነውን ምን ያህል አስተሳሰቦችን እንደሚጥል እና በመለኮታዊ ስጦታዎች የእግዚአብሔርን ልጅ አምሳያ ማኅተም ብርሃንን ሲሸከም ይታያል።
32. ውስጣዊ እንቅስቃሴ ወደ ነፍስ ወይ ዘውዶች ወይም ስቃይ እና ስቃይ ያመጣል። ወደ መለኮታዊ ነገሮች ስትዞር እና የትህትና መስኮችን በፍቅር ስታለማ፣ ከላይ በእንባ ተረጭታ የእግዚአብሔርን ፍቅር፣ እምነትንና ርህራሄን ለባልንጀራዋ ትመግባለች። በነዚም ነፍስ በክርስቶስ አምሳል የተለወጠች ነፍስ ለሰዎች ብርሃን ትሆናለች መልካቸውን በበጎነት ጨረሮች ወደ ራሷ ይስባል እና ሁሉም ሰው እግዚአብሔርን እንዲያከብር ያነሳሳል። ነገር ግን ውስጣዊ እንቅስቃሴ ዝቅተኛ እና የሰውን ነገር ሲያሳስብ፣ ጥልቁን ቀስቅሶ እና ኃጢአትን በማቀጣጠል፣ በእሱ ስር መጥፎ ሽታ እና ጨለማ ሲኖር፣ ጥላቻ እና ከመልካም መለያየትን ያመጣል፣ በዚህም ነፍስ ወደ አሮጌው ሰው ምድራዊ እና የተበላሸ ምስል ትለውጣለች፤ ወደዚያ ለሚቀርቡት ጨለማ ይሆናል፣ ቀላል እና ያልተመሰረቱ ነፍሳትን በመጥፎ ተግባራት እና ጎጂ ወሬዎች ያበላሻል እና በእግዚአብሔር ላይ ስድብን ያነሳሳል። እናም ሞት ነፍስን ባገኘባቸው በእነዚህ ግዛቶች ውስጥ፣ እንደዛው ሁኔታ ሽልማቷን ትቀበላለች።
33. ክፉ አሳብን የሚወድ በመልኩ ጨካኝና ሰነፍ ይሆናል፤ ለእግዚአብሔር ዝማሬ ምላሱ ዲዳ ነው፥ እርሱ ራሱም በንግግር ደስ የማይል ነው። ነገር ግን መልካሞቹንና የማይሞቱትን የልብ ገነቶች የሚያለማ፣ ፊት ያበራና የተደሰተ ፊት አለው። አንደበቱ በልመና ደስ ብሎ ይዘምራል እና እርሱ ራሱ በንግግር ደስ ይላል። ጠቢቡ ሰሎሞን፡- “ሐሤት የሚያደርግ ልብ ፊትን ደስ ያሰኛል፤ በልብ ኀዘን ግን መንፈስ ይሰበራል” (ምሳ 15፡13) እንዳለ ጠቢቡ ሰሎሞን እንዳለው አሁንም ርኩስ ምኞቶችን የሚያገለግሉ በምድራዊ ጥበብ ሕግ የሚጸኑትን በመልካም የሚያዩትና በመንፈስ ሕግ የሚጸኑትን ይለያሉ።
34. ምኞቶቹ የሚሟሉት በስራ ነው፣ እና በስራም ይድናሉ። የመጽናት እጦት፣ መጎምጀትና ሆዳምነት፣ ግድየለሽ እና ሰነፍ ሕይወት፣ በነፍስ ውስጥ የስሜታዊነት ልማድን ያመነጫል እና ወደ መጥፎ ሥራ ይመራታል። ነገር ግን ቁጥብነት እና አለመቻል፣ ስራ እና መንፈሳዊ ፍልሚያ ንፁህ እና ከመጥፎ ፍላጎቶች የፀዳ እና ከመጥፎ ስሜት ወደ ንፅህና እንዲመራ ያደርገዋል።
35. አንድ ሰው በሚያሠቃይና በከባድ ተጋድሎ፣ ከእግዚአብሔር በታላቅ ሥጦታዎች ትሕትናው የተገባ ሆኖ፣ ከዚያም ተሰናክሎ ሲወርድ፣ ለሥጋ ምኞትና ለአጋንንት ሲሰጥ፣ ራሱን ከሌሎች በላይ ከፍ እንዳደረገ፣ ለራሱ ከፍ ያለ ግምት እንደነበረው እና በሌሎች ላይ እንደተነሳ ይወቅ። በሌላ መንገድ እርሱን ከሚቆጣጠሩት ከስሜትና ከአጋንንት ፈውስና ነጻ መውጣትን አያገኝም ነገር ግን በንስሐ ወደ ቀድሞው ሥርዓት በመመለስ እና ያንን በጎ ተከላካይ ትሕትናን በመጠየቅ እና የራሱን መለኪያ ዕውቀት በመጠየቅ ምስጋናውን በመልካም ምግባር መሠረት ላይ የቆመ ሁሉ ራሱን ከፍጥረት ሁሉ ያነሰ አድርጎ ይመለከታቸዋል።
36. አንድ ሰው በሥራቸው የሚቀና እና የማይገታ ከሆነ ወይም በጎነትን በማግኘቱ የሚኮራ ከሆነ በእግዚአብሔር ፊት እና በእግዚአብሔር በሚኖሩ ሰዎች ፊት ክፉ ነው። የቀደሙት ሥራዎች እና በድብቅ የሚሠራው ሥራ ለመጥቀስ እንኳን አሳፋሪ ነው፤ እንዲሁም የሁለተኛው ሰው ልብ መኩራት በእግዚአብሔር ፊት አስጸያፊ ነው። የመጀመሪያው ከእግዚአብሔር ጋር የሚቃረን ነው፣ እንደ መለኮታዊ ቃል ሥጋዊ ነው፣ እና እግዚአብሔር በእርሱ ሊያርፍ አይችልም፤ ሁለተኛውም በእግዚአብሔር ፊት ርኩስ ነው፥ ትዕቢተኛ ነውና።
37. ፍትወት ባለበት ኃጢአት ወዲያው ይፈጸማል የሚለው እውነት አይደለም። አንዱ ነገር ፍትወት ሲሆን ሌላው ኃጢአት ነው። በተጨማሪም ስሜት በነፍስ ውስጥ የሚንቀሳቀስ ሲሆን የኃጢአት ሥራ ደግሞ በሰውነት ውስጥ የሚታየው ነው። ይኸውም ተድላ መውደድ፣ ገንዘብን መውደድ እና የክብር ፍቅር የነፍስ ጽኑ ስሜቶች ናቸው። ዝሙት፣ ወለድና ፍትሕ መጓደል ኃጢአተኛ የሰውነት ሥራ ናቸው። ምኞት ፣ ለቁጣ እና ለኩራት የተጋለጠ ኃይል የነፍስ ፍላጎቶች ናቸው ፣ ይህም ኃይሏ በተፈጥሮ ላይ ሲንቀሳቀስ የሚነሱ ናቸው ። ዝሙትና መግደል፥ መስረቅና ስካር፥ ሰውነትም አብዝቶ ሲሠራ ኃጢአተኛ የሥጋ ሥራ ናቸው።
38. የሁሉ ዋና ፍላጎት የሆኑ ሦስት ምኞቶች አሉ፣ እና እነሱን የሚዋጉ ሦስት በጎ ምግባሮች፣ እና እነሱን የሚያሸንፉ እና የሚገለብጡ ሦስት የሰዎች ምድቦች አሉ። እነዚህ ሦስት ጭንቅላት ያለውን እባብ ያሸነፉት ጀማሪ፣ መካከለኛ እና ፍፁም ናቸው፡ የመደሰት ፍቅር፣ የገንዘብ ፍቅር እና የክብር ፍቅር።
39. እነዚህ ሦስቱ ከሦስቱ ዋና ዋና ፍላጎቶች ጋር አንድ ዓይነት ውጊያ ወይም ተመሳሳይ የመንፈስ ኃይል አያደርጉም። ሰው ብቻውን ከአንዲት ፍትወት ጋር መታገል አንድ ነገር ነው፣ሌላኛው ደግሞ አንድ ሰው ፍልሚያውን አይቶ የጽድቅ ቁጣን በተፈጥሮው እንዲታጠቅ ነው።
40. ገና የአምልኮ ጦርነቶችን የፈፀመ እና ከስሜቶች ጋር መዋጋት የጀመረ ሙሉ ውጊያውን ከተድላ ፍቅር መንፈስ ጋር ያቀናል እና ሁሉንም አይነት ስቃይ እየታገሰ ይዋጋል። ሰውነቱን በጾም፣ መሬት ላይ በመተኛት፣ በምሽት ነቅቶና በምልጃ፣ በገሃነም ስቃይና በሞት አስተሳስብ ነፍሱን ይሰብራል፣ በንስሐ እንባም ልቡን ከቆሻሻ፣ ከቁጣና ከሐሳብ ፈቃድ ያነጻል።
41. የትግሉን መጀመሪያ አልፎ መሀል ላይ የደረሰ፣ ከተድላ አፍቃሪ መንፈስ ጋር ከጦርነቱ በኋላ ከክፉ ምኞት በጸዳ የንጽሕና ስፖንጅ ተጠርጎ፣ የነገሮችን ተፈጥሮ ማየት እንዲጀምር ዓይኖቹ የተከፈቱለት፣ እምነት የለሽ የስስት መንፈስ ላይ የእምነት መሣሪያ በእጁ ያዘ። መለኮታዊ ነገሮችን በመረዳት የማሰብ ችሎታውን ከፍ ያደርጋል፣ በቃላትም ፍጥረታትን ለመረዳትና ስለ ተፈጥሮአቸው ማብራሪያ ይደርሳል። በእምነት ነፍስን ከሚታየው ወደማይታየው ከፍታ ከፍ ያደርጋታል እናም ሁሉን ካለመሆን ወደ መኖር ያመጣው እግዚአብሔር ራሱ እንደሚያስብለት ያምናል:: እናም ለመለኮታዊ ህይወት ተስፋውን በእግዚአብሔር ላይ አደረገ።
42. በማሰላሰልና በንጽህና ከክፉ ምኞት የፀዳ ተጋድሎውን ግማሹን አልፎ የዓለምን ማስተዋል ሽንገላ ትቶ አስቀድሞ በእውቀት ቃልና በእግዚአብሔር አስመሳይ ጥበብ ወደ ሥነ መለኮት ጨለማ የገባ፣ በትህትና ኃይል ነፍሱን በቅዱስ መገለጥ እየገፋ ያለ ስቃይ እንባ እያፈሰሰ በክብር ፍቅር መንፈስ ላይ ትጥቅ ያነሳል። የሰውን ድካም በማስታወስ የራሱን ጥበብ ያሸንፋል እና በመለኮታዊ እውቀት እውቀት ከፍ ያደርገዋል።
43. በጾም፣ በንቃትና በጸሎት፣ በመሬት ላይ በመተኛት፣ በአካል ሥራ እና የራሳችንን ፈቃድ በመቁረጥ የተድላ ፍቅር መንፈስን ተግባር እናቆማለን። በንስሃ እንባ ያዝነው እና ወደ ማቆያ እስር ቤት ወሰድነው፣ ምንም ማድረግ እንደማይችል ተወው። ግን ይህ ሊሆን የሚችለው ቀናተኛ ተዋጊዎች አባል ስንሆን ብቻ ነው።
44. የእግዚአብሄር ቃል በሆነው በእምነት መሳሪያ እና በመንፈሳዊው ሰይፍ የስስት መንፈስን አሸንፈን እንገድላለን፤ ከዚያም በጥበብ ቃል የሆነውን ነገር ወደ ማሰላሰል እናልፋለን፣ እናም በእውቀት ቃል ከሚታየው ሁሉ በላይ እንነሳለን እና በንጉሣዊው የፍቅር አዳራሽ ውስጥ በእግዚአብሔር የተስፋ ሀብት እናርፋለን።
45. ከክፉ ምኞት እና ከትህትና በምስጢረ መለኮት አየር ውስጥ በንጽህና ክንፍ ላይ እየወጣን እና በመለኮታዊ መንፈስ ወደ ከፍተኛ የአስተሳሰብ ከፍታ ውስጥ በመግባት የፍቅርን መንፈስ በመለኮታዊ ትምህርት እና የማስተዋል መብረቅ እናቃጥላለን። በእንባ ዝናብና በግጥም ወንዞች የሰውን ነገር መጨረሻ እየተመለከትን ፈረሰኞቻቸውን አሰጠምናቸው፡ አጋንንትን በቅዠት፣ በትዕቢትና ከንቱ ውዳሴ ጋር የሚዋጉን።
46. በፍጹም ነፍሱ የጠላ የሥጋን ክፉ ምኞት፣ ክፉ ሥጋዊ የአይን መሻትንና የሕይወትን መመካት – እነዚያን ራሳችንን የእግዚአብሔር ጠላቶች ላደረግንበት ፍቅር ሲል እነዚያን ዓለማዊ ውሸቶች ጥሎ፣ ራሱን ለዓለም ሰቀለ፣ ዓለምም ተሰቅሎለታል። በእግዚአብሔርና በነፍስ መካከል በሥጋው ውስጥ የነበረውን ግድግዳ አፍርሶ በሁለቱም ሰላም አደረገ። የሥጋን ጥበብ ንቆ ሞቶአልና ከእግዚአብሔርም ጋር ታረቀ ከዓለምም ጋር ጥሉን ገድሎ ጣፋጭነቱን ገድሎ ለዓለም በተሰቀለ ሕይወትና በኢየሱስ ፍቅር ገድሏልና። እንዲህ ያለው ሰው ከእንግዲህ የእግዚአብሔር ጠላት ወይም የዓለም ወዳጅ አይሆንም፤ ለዓለም ከተሰቀለበት ጊዜ ጀምሮ የእግዚአብሔር ወዳጅ ይሆናል፡- “ዓለም ስለ እኔ ተሰቅሎአል እኔም ለዓለም ተሰቅያለሁ” (ገላ 6፡14) ሊል ይችላል።
47. በከንቱ ውዳሴ፣ በሌሎች ላይ ለመፍረድ እና በበጎ ምግባራቸው ለመኩራት የሚታገሉ ሁሉ ደርሶባቸዋል። ከእነዚህ ውስጥ አንዳቸውም በሚዋጋው ሰው ነፍስ ውስጥ ሲገኙ፣ እግዚአብሔር እርሱን ለመተው ምክንያት ይሆናል። እናም የውድቀቱን ምክንያት አስወግዶ የትህትናን ቤተመቅደስ እስካልጠበቀ ድረስ በመውደቁ ምክንያት ከትክክለኛ ፍርድ አያመልጥም።
48. ንጹሕ ያልሆነው ሰው ማለት የልብ ርኩሰት እና የነፍስ እድፍ ብቻ አይደለም – በስኬቱ የሚኮራ፣ ስለራሱ ከፍ አድርጎ የሚያስብ፣ የእግዚአብሔርን ጥበብ ያወቀ መስሎት፣ ሰነፍ እና ቸልተኛ ወንድሞቹን የሚገስጽ ሰው ነው። ይህ በቀራጩና በፈሪሳዊው ምሳሌ ላይ ግልጽ ነው።
49. በትዕቢት እያሰብክ በበጎነትህ እየኮራህ ምኞቶች እንደሚዳከሙ እና ከስሜታዊ ሀሳቦች እድፍ እንደምታመልጥ አታስብ። በራስህ እና በራስህ ስራ እስከተደገፍክ ድረስ የሰላምን ቤት በሃሳብህ መልካምነት አታይም ወደ ፍቅር ቤተመቅደስም በፍጹም ቸርነት እና የልብ እርጋታ አትገባም።
50. ነፍስህ በአካላት ውበት በጋለ ስሜት ስትማረክ እና በውስጣችሁ በሚነሱ የስሜታዊ ሀሳቦች ስትሰቃይ የረብሻችሁ እና የስሜታዊነት እንቅስቃሴዎች መንስኤ ይህ ነው ብለው አያስቡ። መንስኤው በነፍስህ ውስጥ በጥልቅ እንደተደበቀ እወቅ። ማግኔት ብረትን እንደሚስብ በጋለ ስሜት እና በመጥፎ ልማድ ኃይል የአካልን ውበት መጎዳትን የሚስብ ነፍስህ ናት። የእግዚአብሔር ፍጥረት ሁሉ እንደ እግዚአብሔር ቃል እጅግ በጣም ጥሩዎች ናቸውና የእግዚአብሔር ፍጥረት የሚነቀፈበት ምንም ነገር የለምና።
51. ባህርን ተሻግሮ በባህር ህመም የታመመ ሁሉ አይሰቃይም ምክንያቱም የባህር ባህሪው እንደዚህ ነው፣ ነገር ግን በውስጡ አስቂኝ ቀልዶች ስላሉ ነው። እንደዚሁም ነፍስ በሰዎች ምክንያት አትሠቃይም፣ ነገር ግን የክፋት ልማድ በጥልቅ ውስጥ ተደብቋል፤ እና ለዚያም ነው የፍላጎት እንቅስቃሴዎችን እና ረብሻዎችን ይቋቋማል።
52. እንደ ነፍስ ውስጣዊ ዝንባሌ የነገሮች ተፈጥሮ የሚለወጥ ይመስላል። በውስጡም የአዕምሮ ህዋሳት እንደ ተፈጥሮ እና አእምሮ ሲሰበሰቡ ሳይንከራተቱ የፍጡራንን ተፈጥሮ ሲመረምር እንዴት እንደሚኖሩ እና እንደሚንቀሳቀሱ ሲያስረዳ ነፍስ ነገሮችን እና ሰዎችን በተፈጥሯቸው ያየዋል፤ በተጨማሪም ከስሜት ህዋሳት በላይ የሆነውን ነገር ተፈጥሮ አይቶ ምንም አይነት ጉዳት ወይም ጉዳት አይደርስበትም፣ ምክንያቱም ምንም አይነት ድብቅ ምክንያት የለም። ነገር ግን ኃይሎቹ በተፈጥሮ ላይ ሲንቀሳቀሱ፣ እራሳቸውን ስም በማጥፋት፣ ነፍስ የተበላሹ ነገሮችን፣ በተፈጥሯቸው ላይ ያያሉ፤ በተፈጥሮ ውበቷ ወደ ፈጣሪ እውቀት አይመሩዋትም፣ ነገር ግን በስሜታዊነት ልምዳቸው፣ ወደ ጥፋት ጥልቀት ይጎትቷታል።
53. ጸጋው ጥሎህ በሥጋ፣ ወይ በአንደበት፣ ወይም በሃሳብ ወደቅክ – እስከ አሁን በድካም እና በችግር ውስጥ የኖርክ – በውድቀትህ አትደነቅ። የመጣው ካንተ ነው፣ መንስኤውም በአንተ ውስጥ ነው። ምክንያቱም ይህ ሊሆን የማይገባውን አዲስና በትዕቢት የተሞላውን ለራስህ ባታስብ ወይም በትዕቢት ተነሥተህ በሰው ፊት ባትመካ ወይም በሰው ልጅ ድካም ባትፈርድ ኖሮ በእግዚአብሔር ቅን ፍርድ ባልተጣህም ነበርና ድካምህን ባወቅህ ነበር። አሁን ግን እንዳትፈርድ እና ለማሰብ ከሚገባው በላይ እንዳታስብ እና ከማንም በላይ እራስህን እንዳታስብ ይህ ሆነብህ።
54. በክፋት አዘቅት ውስጥ ከወደቃችሁ፣ ከውስጣችሁ ለመውጣት ተስፋ አትቁረጡ፣ ምንም እንኳን ጥልቅ በሆነ ውስጣዊ ክፋት ውስጥ ወድቃችሁ ቢሆንም። በተግባራዊ በጎነት የአምልኮት መሠረት በአንተ ዘንድ ተጠብቆ ከነበረ፣ ምንም እንኳን በበጎነት ድንጋይ የሠራህው የአምልኮት ቤት በመውደቅህ ፈርሶ እስከ መሠረቷ ፈርሶ፣ እስከ ኃጢአተኛ ምድር ድረስ፣ እግዚአብሔር የቀደመውን ድካምህንና ተጋድሎህን አይረሳም፣ በመውደቅህ የተሰበረ ልብህ ቢያዝን፣ ያለፈውን ዘመን ቢያስብና ቢያለቅስም። ከላይ ወደ ታች እያየህ ከቃሉ የተነሣ ስትሸበር በቅርቡ ወደ አንተ ይመለከታል፣በዓይንህም በማይታይ ሁኔታ የታመመውን ልብህን ይነካዋል፣በድካምም ላይ በተቀመጥክበት በጎነት መሠረት ላይ ያጸናልህ፣ከቀድሞው የተሻለና ፍጹም የሆነ ጥንካሬን በነበልባል መንፈስ ሽቶ ይሰጥሃል፣እንደገና በትሕትና መንፈስ በትዕግሥት በትዕግሥት መንፈስ በትሕትና ሥራ በትሕትና መንፈስ እንዲገነባ። ለዘላለም ዕረፍትህ ይሆን ዘንድ ከፊተኛው ይልቅ ያማረ ቤት። (መዝ 131፡14) ተብሎ እንደ ተጻፈ ከዘላለም እስከ ዘላለም።
55. በሰውም ሆነ በአጋንንት በእኛ ላይ የሚደርስ ውርደት ሁሉ በእግዚአብሔር ፍትሃዊ አቅርቦት በኩል ይመጣል፣ የነፍሳችንን ከንቱ እብሪት ለማዋረድ ነው። የሕይወታችን አብራሪ የሆነው እግዚአብሔር ትሕትናን ሊያስተምረን ይፈልጋል፡ ስለዚህም " ማሰብ ከሚገባው በላይ ስለ ራሳችን ከፍ አድርገን አናስብም፤ ይልቁንም በመንፈሳዊ ንቃት እንደ እምነት መጠን እናስብ" (ሮሜ 12፡3)። ስለራሳችን ከፍ አድርገን እንዳናስብ፣ ነገር ግን ወደ እርሱ እንድንመለከት እና በተቻለ መጠን የተባረከውን ትህትናውን እንድንኮርጅ። እርሱ ራሱ ትሑት ልቡም የዋህ ነበርና፤ ስለዚህም እኛ ደግሞ እንዲሁ እንድንሆን ይፈልጋል፤ እርሱ ስለ እኛ በግፍና በጸጸት ሞትን ታገሠ። በጣም የሚያስደስተው ነገር የለም፣ ወይም የመልካም ምግባሮች ሁሉ ዓይነተኛ አይደለም፣ ወይም ሰውን ከስሜት እበት ማውጣት አይችልም፣ እንደ የዋህነት፣ ትህትና እና ባልንጀራን መውደድ። ነገር ግን በጎነትን ስንለማመድ እና ትህትና፣ የዋህነት ወይም ባልንጀራ ፍቅር ከሌለን ስራችን ሁሉ ከንቱ ናቸው እናም መንፈሳዊ ስራዎቻችን ሁሉ ከንቱ እና ተቀባይነት የሌላቸው ናቸው።
56. በጎነትን ሕይወት የጀመሩ ሰዎች ትእዛዛትን ለመፈጸም እና ከኃጢአት ለመራቅ በሥቃይ ፍርሃት ይንቀሳቀሳሉ። ነገር ግን በበጎ ምግባራቱ የእግዚአብሔርን ክብር ማሰላሰል የቻሉት ለእግዚአብሔር ባላቸው ፍቅር የተነሳ በሌላ ፍርሃት የታጀቡ ናቸው፡ ንጹሕ ፍርሃት ከእግዚአብሔር ፍቅር ውስጥ መውደቅን ስለሚፈሩ የማይነቃነቅ ሆነው እንዲቆዩ ይረዳቸዋል። የመጀመርያው ውድቀት፣ ንስሐ ግቡ እና እንደገና ሲነሱ፣ የመጀመሪያው ፍርሃት እና ጥሩ ተስፋዎች ያጀቧቸዋል። ነገር ግን እነዚህ ሌሎች በጠላት ምቀኝነት ከእግዚአብሔር ማሰላሰያ ከፍታ በመውደቅ ኃጢአትን ሲሠሩ፣ ከዚያም ሁለተኛው ፍርሃት ወዲያውኑ አብሮአቸው አይሄድም፣ ነገር ግን አንድ ዓይነት ጭጋግ እና ጨለማ፣ በሀዘን እና በህመም እና በምሬት የተሞላ፣ ከመጀመሪያው የስቃይ ፍርሃት ጋር። እናም ጌታ ሳባኦት እነዚያን ሊቋቋሙት የማይችሉትን ህመም ቀናት ባያሳጥረው ከዚያ ከወደቁት መካከል አንዳቸውም ባልዳኑ ነበር።
57. ነፍስን የሚያሠቃይ ስሜታዊነት ሲዳከም ሥጋንም የሚያሠቃይ የእሳት ነበልባል ሲጠፋ ይህ የሆነው መንፈስ ቅዱስ ወደ እኛ በመጣ ጊዜ መሆኑን እወቅ። መተላለፋችን ይቅር እንደተባለ እና ከክፉ ምኞት የጸዳ ንጽህናን እንደተሰጠን ያስታውቃል። ነገር ግን ነፍስ በተደጋጋሚ ከሚሰነዝሩት ጥቃታቸው የተነሣ የሃሳብ ሽታ እስካሸተተች ድረስ እና ከታች ያለው አካል እስካለ ድረስ የመንፈስ ቅዱስ መዓዛ ከእርሷ የራቀ መሆኑን እና ህማማት እና ስሜቶች በጠንካራ ትስስር ውስጥ እንዳሉ ታውቃለች።
58. ጠቢቡ ሰው፣ “ከፀሐይ በታች አየሁ፣ ጥበበኛ የሆነ የሚመስለውን ሰው” (ምሳ። 26፡12) ይላል። እኔም እንደዚህ ያለ ሰው አይቻለሁ፡ በህይወቱ በራሱ ስራ ላይ ተመርኩዞ ስለ ምድራዊ እና ሳይኪክ ስለ ሰው ጥበብ ብዙ ያስባል። በዚህም ምክንያት ራሱን ከፍ አድርጎ በቀላል ሰዎች ላይ ብቻ ሳይሆን በመለኮታዊ ጸጥታ የቀሩትን የክርስቲያን አስተማሪዎች ሳይቀር ሳቀባቸው፣ እና ግልጽ በሆነ ቋንቋቸው እና የነጠረውን የውጪ ምሁር ቃላትን ለመከተል ፈቃደኛ ባለመሆናቸው ወይም የጽሑፍ ትምህርቶቻቸውን በሚያምር ሁኔታ ለመንከባከብ ይሳለቁ ነበር። ስለ እርሱ፣ እግዚአብሔር ስለ ጠራ ቃል ወይም ዜማ ድምጾች ግድ እንደማይሰጠው ያልተረዳ፣ ነገር ግን ስለ መልካም ስም፣ ከጌጥ ማስተዋል የሚሻል፣ እኔ ይህን ምሳሌ እላለሁ፡- “ከሞተ አንበሳ ሕያው ውሻ ይሻላል” (መክ 9፣4)። እና ደግሞ፡- “ምክርን ለመቀበል ከማያውቅ ሽማግሌና ሰነፍ ንጉሥ ይልቅ ድሀና ጠቢብ ጎበዝ ይሻላል” (መክ 4፡13)።
59. የስድብ ስሜት በጣም ከባድ ነው እና በቀላሉ አይሸነፍም። መንስኤው በእግዚአብሔር ውስጥ በበጎነት የሚኖሩትን ሁሉ እና ብዙ ጊዜ በጸሎት እና በመለኮታዊ ነገሮች ላይ በማሰላሰል ያደጉትን የሚረብሹ የሰይጣን እብሪተኞች ሀሳቦች ናቸው። ስለዚህ ሁሉንም ስሜቶቻችንን በጥንቃቄ ልንጠብቅ እና ሁሉንም አስፈሪ የእግዚአብሔር ምስጢራትን፣ ቅዱሳት ምስሎችን እና ቃላቶችን ማክበር እና ይህ መንፈስ ሲመጣ ነቅተን መጠበቅ አለብን። ስንዘምር ወይም ስንጸልይ አጠገባችን ተቀምጧል፣ እና እኛ ቸል ካልን ከከንፈራችን በራሳችን ላይ እርግማን እና በልዑል እግዚአብሔር ላይ የማይገባ ስድብን በመዝሙረ ዳዊት ጥቅሶች እና በጸሎቶች ቃላቶች ላይ ጨምሯል። ተመሳሳይ ነገር በአፋችን ሲያስገባ ወይም በአእምሯችን ሲዘራ የክርስቶስን ቃል በእርሱ ላይ ልንለውጠው ይገባል። እንዲህ እንበለው፡- “ክፉ ጠረን ሁሉ የሞላብህና የዘላለም እሳት የገባህ ሰይጣን ሆይ፥ ከእኔ ተለይ። "ስድብህ በራስህ ላይ ውደቅ" እናም ወዲያውኑ አእምሮን ወደ አንዳንድ መለኮታዊ ወይም የሰው ጉዳይ እናዞር ወይም በእንባ ወደ ሰማይ እና ወደ እግዚአብሔር እናንሳ፤ እናም፣ በእግዚአብሔር እርዳታ፣ ከስድብ ሸክም ነፃ እንወጣለን።
60. ሀዘን ነፍስንና አካልን የሚያበላሽ እና እስከ መቅኒ ድረስ የሚደርስ ስሜት ነው። በጊዜያዊ እድሎች በሰዎች ላይ የሚወድቅ እና አንዳንዴም ለሞት ምክንያት የሆነው የዚህ አለም ሀዘን እንደዚህ ነው። ነገር ግን አምላካዊ ሀዘን ያድናል እና እጅግ በጣም ጠቃሚ ነው፤ ሰው በሕመም እና በፈተና እንዲጸና ይረዳዋል በመንፈሳዊ የሚታገል መነኩሴ እና የእግዚአብሄርን ፍትህ ለሚናፍቅ ሰው የደስታ ምንጭን ያሰፋል እና ልቡን በእንባ ይመገባል። ስለዚህ የዳዊት ቃል ፍጻሜውን ያገኘው፡- “የእንባን እንጀራ አበላኸን፤ እንባንንም በብዛት አጠጣኸን” (መዝ 79፡6)።
61. ክፉን በመሥራት የወደቁት የነፍስ ኃይላት በአምላካዊ ኀዘን እጅግ ተመልሰዋል፣ ይህም ወደ ተፈጥሯዊ ሁኔታቸው ይመልሳቸዋል። በእንባ የክረምቱን ስሜትና የኃጢአት ደመናን አሰልጥኖ ከነፍስ ማራዘሚያ ያባርራቸዋል፣ ስለዚህም በአንድ ጊዜ ጥሩ የአየር ሁኔታ ወደ አእምሮአችን ይመጣል፣ ጸጥታም ወደ ኖቲክ ባሕር፣ ለልባችን ደስታ፣ እና ወደ ፊታችን ይለወጣል። ይህንንም ያየ በመልካም ማየትን የሚያውቅ ከዳዊት ጋር፡- “ይህ የልዑል ቀኝ መለወጥ ነው” (መዝ። 76፡11) ብሎ ይጮኻል።
62. ክፉው በባልንጀራህ ላይ የሚዘራብህን ሃሳብ አትቀበል። እነሱ ውሸታም እና አጥፊ ናቸው እና ወደ ቅዠት ይመራሉ። አጋንንት በእነሱ በኩል በበጎነት ያደጉ ነፍሳትን ወደ ጥፋት አዘቅት ሊጥሏቸው እንደሚሞክሩ ያውቃል። በባልንጀራው ውጫዊ ባህሪያት እና ዝንባሌ ላይ መጥፎ ጥርጣሬን እንዲቀበል እስኪያስገድዱት ድረስ የሚታገለውን ወደ ኩነኔና የኃጢአት ጥልቅነት መጣል አይችሉምና። ስለዚህም በኃጢአትና በፍርድ ሥር እንዲወድቅ ያደርጉታል ስለዚህም ከዚህ ዓለም ጋር እንዲፈረድበት በመጽሐፍ ቃል፡- "በራሳችን ብንፈርድ ባልተፈረደብንም ነበር፤ ነገር ግን በጌታ በተፈረደብን ጊዜ ከዓለም ጋር እንዳንኮነን እንገሥጻለን" (1ቆሮ። 11፡31-32)።
63. በአሴዲያ በኩል አጋንንት በወንድሞቻችን ላይ ጥርጣሬን በጆሮአችን እንዲያንሾካሹክ ከፈቀድን እና የዓይናችንን እንቅስቃሴ ካልጠበቅን በበጎነት ፍጹማን የሆኑትን እንኳን እንድንፈርድ ያስተምሩናል። ደስተኛ መልክ ያለው እና ፈገግታ ያለው ፊት ያለው ሰው፣ ከእሱ ጋር ለመስማማት ቀላል፣ ወደ ተድላ እና ሌሎች ፍላጎቶች ፍቅር ያዘንባል፤ ፊቱን የሚያይ እና ዘገምተኛ ሰው በእናንተ ላይ ቁጡ እና ትዕቢተኛ ይመስላል። ነገር ግን በውጫዊ መልክ መፍረድ የለብንም፣ ምክንያቱም እንዲህ ዓይነቱ ፍርድ ስህተት ይሆናል። ወንዶች በተፈጥሮ ባህሪያት እና ልማዶች እና በአካላዊ ህገ-ደንቦች እርስ በእርሳቸው በጣም ይለያያሉ፣ እናም በትክክል ሊፈረድባቸው የሚችሉት በታላቅ ስሜት ንፁህ የሆነ የነፍስ ዓይን ባገኙ እና ለመኖሪያ ጓደኛቸው የማያልቅ የመለኮታዊ ህይወት ብርሃን ባገኙ ብቻ ነው። የእግዚአብሔርን መንግሥት ምስጢር እንዲያዩ ተሰጥቷቸዋል።
64. በገዛ ፈቃዳችን ክፉ አካላዊ ድርጊቶችን እንፈጽማለን፣ ለዚያም ምክንያት ከተፈጥሮ ውጪ የሆነ ፍላጎት እና የነፍስ ቁጣን እናገለግላለን፤ እኛ ሥጋን በክፉ የኃጢአት ልቀቶች እናረክሳለን እና በቁጣ ምሬት ነፍስን እናጨልማለን ፣ እናም ከእግዚአብሔር ልጅ እንርቃለን። ጣፋጩ ሰውነትን በተፈጥሮ ልቀት ሲያቆሽሽ የሃዘን ህመም በተፈጥሮው የእንባ ወንዝ እንዲያጸዳው የረከሰውን የሰውነት ልቀትን በእንባ ወንዞች ማፅዳት አለብን። በንዴት ምሬት የመጣውን የነፍስ ጨለማ በድፍረት ብርሃን እና በእግዚአብሔር ፍቅር ጣፋጭነት ልናባርር እና በክፉ ሥጋዊ ሥራ ራሳችንን ከለየንለት ከእርሱ ጋር እንደገና ራሳችንን እንተባበር።
65. ከጣፋጭነት የሚገኘው እድፍ ኃጢአትን በሚነዳ ሰይጣናዊ ቅንዓት እንደሚቀድም ሁሉ፣ከሚያሳምም ሀዘን የሚመጣው መንጻት ደግሞ ልቅሶና እንባ የሚገፋ ጽኑ ንስሐ ይቀድማል። ይህም የእግዚአብሔር የቸርነት መግቦት ነው፡ በሚያሠቃይ ድካም የጣፋጩን ሥራ እንቃወማለን በእንባም ወንዞች አሳፋሪ የሥጋ ልቀትን እንቃወማለን እና ክፉውን የአዕምሮ ምስሎችን በማንጻት ከነፍስ አውጥተን በተፈጥሮአዊ ውበቱ የበለጠ ውብ እናደርገዋለን።
66. በክፉ መንፈስ ድርጊት አንድ ሰው ዝሙትን እንደሚፈጽም እና የአካል ደስታን እንደ ሽልማት ይቀበላል፣ እናም የክፋት መጨረሻው እድፍ ነው፣ በመንፈስ ቅዱስ ተግባር ስር ያለ ሰው ደግሞ የነፍስ ደስታን እንደ ሽልማት ይቀበላል፣ ፍጻሜውም መልካም ነው: በእንባ እና ከእግዚአብሔር ጋር በመገናኘት እንደገና መወለድ።
67. በውስጣችን ሁለት የተፈጥሮ ወንዞች አሉ፡ የዘሩ ወንዝ እና የእንባ ወንዝ። በመጀመሪያ የነፍስን ልብስ እንበክላለን፣ በሁለተኛውም እናጸዳዋለን። ከራሳችን የሚመጣውን እድፍ ከራሳችን በሚመጣው እንባ ማጽዳት አለብን። ደህና፣ አለበለዚያ ከተፈጥሮ የሚመጣውን ነጠብጣብ ለማጽዳት የማይቻል ነው።
68. ኃጢአት የምትሠራው የነፍስ ሁኔታ፣ በመጥፎ ልማዶች እየተነዳች፣ ከድካም በሚመጣው አጭር ደስታ ይጠፋል። እራሷን ከመጥፎ ልማዶች ያጸዳች እና የምትናገር ነፍስ ሁሉ ድካሟን ወደ ረጅም የደስታ ደስታ ታሰፋለች። ወይ ይገርማል! ደስታ ጣፋጭነትን አፍኖ ከጣፋጭነት የሚመጡ ህመሞችን ያጣፍጣል።
69. አንዳንድ ጊዜ ምሬት እና ህመም ከእንባ ወንዝ ወደ መንፈሳዊ የልብ ስሜት፣ እና አንዳንድ ጊዜ ደስታ እና ደስታ ይፈስሳሉ። በንስሐ ከኃጢአት ዝገት፣ ከኃጢአትም እድፍ በእሳት ሙቀት ስንነጻ ያን ጊዜ በመለኮታዊ እሳት የተነደፈ እንባ ይኖረናል። እናም፣ መዶሻ ሀሳባችንን እንደሚመታ፣ ከልባችን ጥልቅ በጥልቅ እናዝናለን እናም በአዕምሮ እና በስሜቶች ውስጥ ምሬት እና ህመም ይሰማናል። ነገር ግን በእነዚህ እንባዎች በበቂ ሁኔታ ከጸዳን እና ከስሜቶች ነፃ ከወጣን በኋላ፣ መለኮታዊው መንፈስ ያጽናናል፣ ምክንያቱም የተረጋጋ እና ንጹህ ልብ አግኝተናል፣ እናም በደስታ እና በደስታ እንባዎች በደስታ እንሞላለን።
70. አንዳንድ እንባዎች የሚፈሱት ለንስሐ ሲሆን ሌሎች ደግሞ ለመለኮታዊ ቁርጠኝነት ነው። የቀደመው ሰምጦ የኃጢአትን ምሽጎች ሁሉ ታጥቧል። የኋለኛው እንደ ዝናብ በለመለመ ሣር ላይ እና በለመለመ ቀንበጦች ላይ እንደ በረዶ ይመጣል፣ የእውቀት ጆሮ እንዲያድግ እና እህል የተሞላ እና ፍሬያማ ያደርገዋል።
71. እንባዎች ባሉበት ቦታ ወዲያውኑ መጨናነቅ አይከተልም፤ በመካከላቸው ትልቅ ልዩነት አለ። እንባዎች ከንሰሃ የሚመጡት ለራስ ልማዶች እና ያለፈውን የነፍስ ውድቀት ትውስታ ነው፣ ስለዚህም እንደ እሳት እና ሙቅ ውሃ፣ ልብ ይጸዳል። ነገር ግን ቁርጠኝነት ከላይ ወደ ነፍስ ከመንፈስ ቅዱስ መለኮታዊ ጠል ይወርዳል፣ እንደገና ወደ ትሕትና ጥልቀት ወደ ገባች እና ወደማይቀርበው ብርሃን በማሰብ ወደተደሰተች ነፍስ፣ ዳዊትም እንዳደረገው በደስታ ወደ እግዚአብሔር ትጮኻለች: "በእሳትና በውኃ አለፍን፣ ወደ ዕረፍትም አወጣን" (መዝ። 65:12).
72. አንዳንዶች “ከሰው ጋር ካልራቅክ ወደ በረሃ ካልሸሽክ በጎነትን መለማመድ አይቻልም” ሲሉ ሰምቻለሁ። እና በዚያ መንገድ ሊገለጽ የማይችለውን በቦታ ሲገልጹ ተደንቄያለሁ። በጎነትን መለማመድ ማለት የነፍስ ኃይላትን እና ዋና ዋና በጎነቶችን አንድነት ወደነበረበት መመለስ ማለት ነው፣ ስለዚህም እንደ ተፈጥሮው ይሠራሉ። ይህ ደግሞ ከውጭ እንደመጣ ወደ እኛ አይመጣም፣ ነገር ግን ከተፈጠርንበት ጊዜ ጀምሮ ከእኛ ጋር ይኖራል። በነሱ እና በነሱ አማካኝነት በባህሪያቸው ተገፋፍተን እንደ ጌታ ቃል በውስጣችን ወዳለችው መንግሥተ ሰማያት እንገባለን። ለዚያም ነው ምድረ በዳ የምንገባው በንስሐና የእግዚአብሔርን ትእዛዛት በመጠበቅ ነውና ይህም በግዛቱ ቦታ ሁሉ ሊደረግ የሚችለውን መለኮታዊ ዳዊት፡- "ነፍሴን በግዛቱ ስፍራ ሁሉ እግዚአብሔርን ባርኪ" (መዝ። 102፡22) እንዳለ።
73. በንጉሱ ጦር በአዛዦችና በጄኔራሎች እየተመራ፣ ከጠላት ጋር ሲፋለም ድፍረቱን ማሳየት ወይም አንድ ጠላት እንኳን ማሸነፍ ያልቻለው ሰው፣ በውጊያ ልምድ በማጣቱ ከብዙ ሺህ ጠላቶች ጋር ብቻውን እንዴት ይዋጋል? ይህ በተራ ጦርነት ውስጥ የማይቻል ከሆነ በመንፈሳዊ ጦርነት ውስጥ ምን ያህል ይበልጣል? ከወንድሞቹ ጋር በመኖር የራሱን ፈቃድ ማቋረጥን አስቀድሞ ካልተማረ እና በእውነቱ የማይታይ እና የማይታይ ጦርነት ውስጥ ጄኔራል ኤክስፐርት ያለው ከሆነ ፣ ወደ ምድረ በዳ የሸሸ ፣ የአጋንንትን ጥቃት እና የፍትወት ጥቃቶችን የሚያውቅ ወይም እነሱን እንዴት መቋቋም እንደሚችል የሚያውቅ ማን ነው? እና ይህ የማይቻል ከሆነ፣ እንደዚህ አይነት ሰው ሌሎችን ማሸነፍ ወይም ማንም የማይታዩ ጠላቶችን እንዲያሸንፍ ማስተማር ፈጽሞ የማይቻል ነው።
74. የእግዚአብሔርን ትእዛዛት የቸልተኝነት እና የቸልተኝነትን ነውር ከአንተ አስወግድ፤ ራስን መውደድን ያስወግዱ እና ሰውነትዎን ያለ ርህራሄ ይያዙ፤ የእግዚአብሔርን ሕግና ምስክሮቹን ፈልጉ፤ ክብርን እና ውርደትን ይንቃል፤ ተድላ-አፍቃሪ የሰውነት ፍላጎትን ይጠላል፤ እርካታን ይከላከላል፣ በዚህ ምክንያት ከሆድ በታች ያሉት ክፍሎች ይቃጠላሉ፤ ድህነትን እና ክፋትን መቋቋምን ይቀበላል፤ ስሜቶችን መቃወም፤ ስሜትዎን ወደ ውስጥ፣ ወደ ነፍስ ይለውጡ፤ ወደ ውስጥ ተመልከት እና መልካም ማድረግን ተማር፤ በሰዎች ጉዳይ መስማት የተሳናቸው መሆን፤ ኃይላችሁን ሁሉ ለትእዛዛት ፍጻሜ ምሪት፤ አልቅሱ፥ በምድር ላይ ተኛ፥ ጾም፥ ታገሡ፥ ጸጥታን ጠብቁ። በመጨረሻም በዙሪያዎ ያለውን ነገር አታውቁም፣ ግን እራስዎን፤ ከሚታዩ ነገሮች በላይ መነሳት፤ የማስተዋልህን ዓይን ወደ እግዚአብሔር ማሰላሰል አቅና በፍጡራን ውበት የጌታን ጣፋጭነት ታያለህ። ከዚያም ወርዳችሁ የዘላለም ሕይወትንና የእግዚአብሔርን መንግሥት ምሥጢራት ለወንድሞቻችሁ ንገሩ። እናም ይህ—የሰዎች ሽሽት በፍጹም ቅንዓት — ወደ ምድረ በዳ የምንሄድበት ራሱ ሥራ ነው።
75. እግዚአብሔር ለሚወዱት ያዘጋጀውን መልካም ነገር ማየት ከፈለግህ በራስህ ፈቃድ በምትካድበት ምድረ በዳ ተቀመጥ ከዓለምም ሽሽ። ከየትኛው አለም? ከክፉ ሥጋዊ ዓይን፣ ከሥጋ ምኞት፣ ከሐሳብ ትዕቢትና የሚታየውን ማታለል። ከእንዲህ ዓይነቱ ዓለም ስትሸሹ “በዚያን ጊዜ ብርሃንህ እንደ ንጋት ይበራል” (ኢሳ 58፡8) መለኮታዊ ሕይወትንና የነፍስህን ፈውስ ታያለህና። እላችኋለሁ፥ በቅርቡ እንባ ይፈስሳል እናንተም በልዑል ቀኝ እጅ ትለወጣላችሁ (መዝ 76፡11) የሥጋም ቍስል ወደ ሥጋችሁ አይቀርብም። ስለዚህ በአለም እና በሰዎች መካከል ቀርተህ በምድረ በዳ እንደሚኖር ማንንም እንደማያይ ትሆናለህ። ነገር ግን በዚህ መንገድ ዓለምን ካልሸሹ ከሚታዩ ነገሮች መራቅ ብቻ በበጎ ምግባሮችዎ ላይ ወይም ከእግዚአብሔር ጋር ባለዎት አንድነት ላይ ምንም ነገር አይጨምርም።
76. መነኩሴ መሆን ከሰውና ከዓለም መለየት ማለት አይደለም፤ ከሥጋ ፍላጎት ርቆ ወደ ምድረ በዳ መግባትን መማር ማለት ነው። እናም አንድ ታላቅ መንፈሳዊ ተዋጊ መነኩሴ እንኳን፡- “ከሰው ሽሽ ትድናለህ” ከተባለ፣ በትክክል መረዳት ያለበት በዚህ መልኩ ነው። እርሱ ከዓለም ሲሸሽ ከዚያ በኋላ በሰዎች መካከል ኖሯል ወደ መንደራቸውም መጥቶ ከደቀ መዛሙርት ጋር ኖረ፤ ነገር ግን በድንጋጤ ሸሽቶ ከማስተዋል ነገር ፈጥኖ ሸሽቷል፤ ስለዚህም ነው ከሰዎች ጋር የነበረው ግንኙነት ያልጎዳው። እንዲሁም ሌላው ከመለኮታዊ ቢሮ ሲወጣ "ወንድሞች ሆይ ሽሹ!" የሚሸሽበትንም በጠየቁት ጊዜ ወደ ከንፈሮቹ አመለከተ።
77. አብሮ መኖር ከህይወት ብቻ የበለጠ አስተማማኝ ነው። የኢየሱስ እና የእግዚአብሔር ቅዱስ ቃል የጋራ ሕይወት አስፈላጊነትን ይመሰክራል፡- “ሁለት ወይም ሦስት በስሜ በሚሰበሰቡበት በዚያ በመካከላቸው እሆናለሁ” (ማቴ 18፡20)። በብቸኝነት ውስጥ ስላለው ሕይወት አስቸጋሪነት ደግሞ ሰሎሞን፡- “ሲወድቅ ብቻውን የሚያነሣው ለሌለው ወዮለት!” ይላል። ( መክብብ 4:10 ) ዳዊትም በፍቅርና በስምምነት ለእግዚአብሔር የሚዘምሩትን ያመሰግናቸዋል፡- “ማመስገንን የሚያውቅ ሕዝብ የተባረከ ነው” (መዝ 88፡16)። እናም እንደገና "ወንድሞች አብረው ቢኖሩ ምን ያህል ጥሩ እና ምን ያህል አስደሳች እንደሆነ እዩ!" በማለት የጋራ ሕይወትን ያወድሳል። ( መዝ 132፣1) የጌታ ደቀ መዛሙርትም “አንድ ልብና አንድ ነፍስ” ነበራቸው (ሐዋ። 4፡32)። እግዚአብሔርም በእነርሱ ላይ የወረደው በምድረ በዳ ሳይሆን በከተማ ውስጥ በኃጢአተኞች መካከል ነበር። ስለዚህ፣ ስምምነት እና የጋራ ህይወት አስፈላጊ ናቸው፣ ብቸኝነት አደገኛ እና በአጋጣሚዎች የተሞላ ነው።
78. " ቅሌት ሊመጣ ይገባል ነገር ግን ቅሌት ለሚመጣበት ለዚያ ሰው ወዮለት!" (ማቴ 18፡7) በወንድማማች ማኅበር መካከል ያለ ፍርሃት እግዚአብሔርንም ሳይፈራ የሚቀር ሁሉ ብዙ ተራ ወንድሞችን ያስታል። በሥራው፣ በመልክውና በመጥፎ ልማዱ፣ ወይም በንግግሩና በጎጂ ንግግሮቹ ነፍሳትንና መልካም ልማዶችን ያበላሻል።
79. የእግዚአብሔርን ትእዛዛት የሚጠብቅ ለሰዎች ማሰናከያ አይሆንም በእርሱም ውስጥ ቅሌት የለም – "ሕግህን የሚወዱ ብዙ ሰላም አላቸው ለእነርሱም ነውር የለባቸውም" (መዝ 118:165) – እንደ እግዚአብሔር ቃል "እናንተ የምድር ጨው ናችሁ" (1ኛ – 4) እንደ እነዚህ ያሉ ሰዎች የዓለም ብርሃንና የሕይወት ጨው ናቸው። እንዲህ ዓይነቱ ሰው ብርሃን ነው፣ ምክንያቱም በጎነት ስለሚኖር፣ በንግግር ውስጥ ግልጽ እና ጥበበኛ ነው። እና ጨው ነው፣ ምክንያቱም በመለኮታዊ እውቀት ባለ ጠጋ እና በእግዚአብሔር ጥበብ የጠነከረ ነው። ሕይወትም ናት በቃላት ፍትወት ለገደሉት ሕይወትን ይሰጣል ከተስፋ መቁረጥ ገሃነመም ያስነሣቸዋል በጽድቅ ሥራዋ ብርሃን በሰዎች ፊት ታበራለች። በቃላቱ ጣፋጭነት እና ሙቀት ከስንፍና ያነሳቸዋል እና ከስሜታዊነት መበስበስ ነጻ ያወጣቸዋል። በቃሉ ሕይወት ኃጢአት የገደላቸውን ነፍሳት ሕይወትን ይሰጣል።
80. የከንቱ ውዳሴ ስሜት ሦስት እሾህ ያለው አሜከላ ሲሆን ሙቀትን አጋንንት የሚፈጥር እና ከንቱ ውዳሴ፣ ግምታዊ እና ትዕቢት ነው። ነገር ግን በሰማያዊው አምላክ ቤት የሚኖሩ እርሱን አይተው እሾቹን ሰበሩ ራሳቸውም በትሕትና ወደ ላይ እየበረሩ በሕይወት ገነት ያርፋሉ።
81. ይህ ርኩስ እና እጅግ ተንኮለኛ ጋኔን በበጎ ምግባር የምትራመዱ ሰዎች ላይ ቁጣውን ሲያስነሳባችሁ እና ከፍ ያለ ዙፋኖች ሲያቀርብላችሁ ስራችሁን እያስታወሳችሁ እና ከሌሎች እንደሚበልጡ እያመሰገናችሁ ነፍሳትን የመምራት ብቃት እንዳለችሁ ሲመክርላችሁ በአእምሮአችሁ ያዙት እና እንዲያመልጣችሁ አትፍቀዱለት። እሱንም በያዘው ጊዜ በሃሳብህና በማስታወስ አንተ አንድ ጊዜ ሠርተኸው ወደነበረው ክፉ ሥራ ተመለስና ለእሱ አሳይተህ እንዲህ ብለህ ጠይቀው፡- እንዲህ ያሉትን የሚያደርጉ በእግዚአብሔር ፊት ወደ ላይ ሊወጡ ይገባቸዋልን? ነፍሳትን መምራትና ወደ ክርስቶስ ሊያድኑአቸው ይችላሉን? አንተ ተናገር እኔም ዝም እላለሁ። ዓለም እንግዲህ የጌታን ትእዛዛት እና የጌታን ሕማማት ተመልከት፤ የጫካ ኩሬ ከባሕር እንደሚርቅ ሁሉ ፍጽምናም እንዳልሆንክ ታያለህ።
82. በእግዚአብሔር ፍቅር በጣም የቆሰለ ሰው ለእሱ ምላሽ ለመስጠት በቂ ጥንካሬ የለውም። በመንፈሳዊ ተጋድሎ ስራ እና ላብ የማይጠግብ ነው። በማይጠፋ ጥም እንደሚቃጠል ሰው ነው፡ ኃይለኛ ጠብ አያረካውም። ሌት ተቀን ለመስራት ይናፍቃል።ግን ጥንካሬው ይጎድለዋል። እኔ እንደማስበው የክርስቶስ ሰማዕታት እንዲሁ በተፈጥሮ ሕማማት የተማረኩ ናቸው፣ ለዚህም ነው የሥቃያቸው ሥቃይ ያልተሰማቸው ወይም ያልረኩት። ለእግዚአብሔር ባላቸው ታላቅ ቅንዓት ራሳቸውን አሸንፈዋል፣ እናም የመከራቸው መጠን ሁልጊዜ ሊቀበሉት ከሚፈልጉት ያነሰ ነበር።
83. ራሱን በማናቸውም መንገድ ከመንፈሳዊ ተዋጊ መነኮሳት ወይም ከሚኖሩባቸው ወንድሞች ጋር የሚያወዳድር ሰው ራሱን ያታልላል ከእግዚአብሔርም ያርቃል። እንዲህ ያለው ሰው ራሱን አላወቀም ወይም ወደ መንግሥተ ሰማያት ከሚወስደው መንገድ ተሳቷል። የራሳቸውን ጥበብ ያፈረሱ በዚያ መንገድ ይሄዳሉ፤ ከክፉ ምኞት በጸዳ የንጽህና ክንፍ በጠላት መረብ ላይ እየበረሩ ወደ ኖቲክ ማራዘሚያ ገብተው በትህትና ተውበው ጸደይያቸውን በብርሃን ቦታ ያሳልፋሉ።
84. ትዕቢተኛና ራሱን ከፍ የሚያደርግ፣በአእምሮው ከፍ ከፍ የሚያደርግ፣“በብርሃንህ ብርሃንን እናያለን” ተብሎ እንደ ተጻፈ የእግዚአብሔር የጥበብ ብርሃን ለተሰበረበት የትሕትናን ጸጋ በአእምሮአዊ ሁኔታ አያገኝም። የሰው ተፈጥሮ የዱር አራዊት ሁሉ የሚራመዱባት፣ የትምክህተኞችና የከንቱ ውዳሴ አንበሶች፣ የዝሙት ጋኔን የሚያገሣ፣ የሚውጠውን የሚፈልገው በተስፋ መቁረጥ ማኅፀን ውስጥ የሚጥለው፣ የምኞት ሌሊት ትሸፍናለች።
85. በሰው ብቻ ለሚኖር እና ለትምክህተኝነት መንፈስ ተግባር ለሚሰጥ ሰው ይህ ህይወት የነፍሱን ኖቲክ ሃይል በተድላ ጨዋማ ውሃ የሚያጠጣ እና የሶስቱን ሀይሎች በአስጨናቂው የፍትወት ማዕበል የሚመታ የክፉ ባህር ይሆናል። የከባድ ሀዘን ድንጋጤ በላዩ ላይ ተዘርግቷል ፣ መርከቡ እና የነፍሱ መሪ በሥጋ ምኞት ሲወድሙ ፣ እና መሪው ፣ ማለትም ፣ አስተዋይ ፣ በኃጢአት ጥልቅ ሞት በሞት ይጠፋል ፣ የክፉ ባህር ሞገዶቹን በትህትና እና በጨው ገደሉ ውስጥ እስኪዘጋው ድረስ ፣ የደስታ እና የደስታ እንባ እና ደስታ ይሆናል። መደመር
86. የሰውነትን ጣፋጭነት እስከ ጥጋብ ድረስ ያገለገለ በመንፈሳዊ ተጋድሎና መከራን በመታገሥ፣ ጥጋብን ጥጋብን፣ ጣፋጩን በሥቃይ፣ ስንፍናን በድካም ለመካድ፣ በጸጥታም ብዙ ደስታን እና ደስታን ያገኝ። ስለዚህ ለስላሳው የንጽህና እና የንጽህና መዓዛ ትደሰታለህ እናም የማይጠፋውን የማይጠፋውን የመንፈሳዊ ፍሬዎች ጣፋጭ ጣዕም ትቀምሳለህ። በተመሳሳይ መንገድ ብዙውን ጊዜ እፅዋትን ለማጽዳት በቆሸሸ ልብስ ውስጥ እናስቀምጣለን፣ በጣም ከቆሸሹ በኋላ ሊለብሱ አይችሉም።
87. በሽታዎች በጎነትን ሕይወት ለሚጀምሩ ሰዎች ጠቃሚ ናቸው፤ ክብደታቸው እንዲቀንስ እና የተቃጠለውን አካል እንዲያዋርዱ ተሰጥተውናል። የሥጋን ጥንካሬ ያዳክማሉ፣ የነፍስን ምድራዊ ጥበብ ያዳክማሉ፣ ኃይሏንም ያጠነክራሉ እናም ያጸናሉ፣ መለኮታዊው ሐዋርያ፡- “ስደክም ያን ጊዜ ኃይለኛ ነኝና” (2ቆሮ። 12፡10)። ነገር ግን በሽታዎች ለጀማሪዎች እንደሚጠቅሙ፣ በበጎ ምግባሮች ላይ በተሳካ ሁኔታ ለሰሩት፣ ከስሜት ህዋሳት በላይ ለተነሱ እና ወደ ሰማያዊ ነገሮች ማሰላሰል ለገቡ በጣም ጎጂ ናቸው። እንደነዚህ ያሉ መንፈሳዊ ተዋጊ መነኮሳት በመለኮታዊ ነገሮች ውስጥ እራሳቸውን እንዲለማመዱ አይፈቅዱም እናም የነፍስን ኖቲክ ሃይል በህመም ያሸንፉታል፣ በሃዘን ደመና ከበው እና ስሜቱን በህመም ያደርቁታል። ራሱን በሚገባ የተመለከተው ሐዋርያው ጳውሎስ ይህንን አውቆ በማስተዋል ሕግ ሲናገር፡- “ለሌሎች ከሰበክሁ ራሴ የተጣልሁ እንዳልሆን ሥጋዬን እየጐሰምሁ አስገዛሁት።” (1ቆሮ።9፡27)።
88. ለጠረጴዛው ሥርዓት ያለው መመሪያ በማይኖርበት ጊዜ የተለያዩ በሽታዎች በብዙዎች ውስጥ ይከሰታሉ: አንድ ሰው መብላቱን አቁሞ ያለ ማስተዋል እና ያለ መለኪያ የበጎነት ስራዎችን ሲሰራ፣ በተቃራኒው፣ ሰውነቱ ወደ ሆዳምነት እና ጥጋብ ይገፋፋዋል። በጎነትን መዋጋት የጀመሩት ሁለቱም ፅናት ያስፈልጋቸዋል፣ እና ግማሹን ግማሹን ያለፉ ሰዎች ለማሰላሰል ፍፁም አቀበት ይፈልጋሉ። የጤና እናት የንጽሕና አጋር የትሕትና አጋር ናትና።
89. ከመጥፎ ምኞት የፀዳ ንፅህና ሁለት እንደሆነ ያውቃል እና እራሱን በሁለት መንገድ በቅናት ይገልጣል። በመጀመሪያ ቀናኢዎች የተግባር ፍልስፍና ፍጻሜ ላይ ሲደርሱ ከመጥፎ ምኞት የጸዳ የመጀመሪያው ንፅህና ወደ እነርሱ ይመጣል፣ ይህም በውጊያ ውስጥ በተገኘው በብዙ ድካም ምኞቶችን ይገድላል፣ እናም የሰውነት መነሳሳትን ያስቀራል፣ እናም የነፍስ ሃይሎች እንደ ተፈጥሮ እንዲሰሩ ያነሳሳቸዋል እናም አእምሮን ወደ መለኮታዊ ነገሮች ጥናት ይመራቸዋል። ከዚያም በተፈጥሮ ማሰላሰል ጅምር፣ ከክፉ ፍላጎቶች የፀዳው ሁለተኛው እና ፍጹም ንፅህና ይመጣል፣ ይህም የማሰብ ችሎታ፣ ሀሳቦች ዝም ሲል፣ ወደ ሰላም ሁኔታ ውስጥ በመግባት ብዙ ማየት እና መጠባበቅ ይጀምራል። መለኮታዊ ነገሮችን በተሻለ ሁኔታ ያያል፣ በአርያም ላይ በማሰላሰል እና በእግዚአብሔር ምስጢር መገለጥ ውስጥ። እና ገና ያልተከሰቱትን እና አንድ ቀን የሚመጡትን የሰውን ነገሮች አስቀድሞ ያያል። በማየትና በማየት አንድ መንፈስ ይሠራል፥ በመጀመሪያ ንጹሕ ከሆነ ከክፉ ምኞት ንጹሕ ሆኖ የሚቆይና የሚገታ፥ በሁለተኛውም ደግሞ ሐዋርያው ጳውሎስ እንደ ተናገረ የዘላለም ሕይወትን ነፃ ያወጣል (ሮሜ 6፡22)።
90. ከክፉ ምኞት የፀዳ የንጽህና ድንበሮችን የተቃረበ እውነተኛ የእግዚአብሔር ራዕይ እና ያለው ሁሉ ተፈጥሮ አለው። እንደ ንጽህናዋ መጠን ከፍጡራን ውበት ወደ ፈጣሪ አልፋ የመንፈስን ብርሃን ታገኛለች። ለሁሉም ሰው ጥሩ አመለካከት ማዳበር ሁል ጊዜ ሁሉንም ሰው በጥሩ ሁኔታ ይይዛል። ሁሉንም ቅዱስ እና ንጹህ እዩ እና በመለኮታዊ እና በሰው ነገሮች ላይ በትክክል ፍረዱ። የዓለም ሰዎች በጣም ከፍ አድርገው የሚመለከቱትን ሁሉንም ነገር አይንከባከቡም። ከዓለማዊ ማስተዋል አእምሮውን ይዞ ወደ ሰማይና ወደ እግዚአብሔር ይወጣል ከቆሻሻ ሁሉ ንጹሕና ከባርነት ሁሉ ነጻ ሆኖ ሁሉም በአንድ መንፈስ የእግዚአብሔር ኖቲክ ዕቃዎች መካከል ሆኖ መለኮታዊውን ውበት አይቶ ለእግዚአብሔር በተከበረው የእግዚአብሔር ክብር መለኮታዊ ቦታዎች በማይገለጽ ዝምታና ደስታ ይኖራል። ሁሉም የስሜት ህዋሳቱ ይለወጣሉ፣ እናም እሱ መንፈሳዊ ነው፣ እንደ መልአክ፣ እና በምድራዊ አካል ውስጥ ከሰዎች ጋር ይነጋገራል።
91. አእምሮው አምስት ስሜቶችን እና ትምህርቶችን ያውቃል፡ ንቁነት፣ ጥናት፣ ጸሎት፣ መረጋጋት እና ጸጥታ። እነዚህን የስሜት ህዋሳቶች ከራሱ ጋር ያገናኘ – የነቃ እይታ፣ ለመማር መስማት፣ ለጸሎት ማሽተት፣ ለመረጋጋት ጣዕም እና ዝምታን መንካት – በቅርቡ የነፍሱን አእምሮ ያጸዳዋል እና ከእነሱ ጋር ቀጭኖ ንፁህ እና ከመጥፎ ስሜት እና ብልህነት የጸዳ ያደርገዋል።
92. አእምሮው ንፁህ እና ከመጥፎ ፍላጎቶች የፀዳው ስሜትን አሸንፎ ከደስታና ከሀዘን በላይ ሲወጣ ነው። መከራዎች ሲመጡ በሐዘን አይደክምም ወይም በመልካም ሁኔታዎች በሚመጣው ደስታ አይጠፋም። በመከራ ውስጥ ነፍስ ትደሰታለች፣ እና አንድ ጥሩ ነገር ሲመጣ እራሷን ይይዛል እና ከአቅሟ በላይ አይሄድም።
93. ብዙውን ጊዜ አጋንንት በቀንም በሌሊትም በማሰላሰል በሚራመዱ ሰዎች ላይ ይወድቃሉ። ከመንፈሳዊ ታጋዮች መነኮሳት ጋር ይቆያሉ እና ከባድ ፈተናዎችን ይልኩላቸዋል: እነርሱን ለማስፈራራት ጩኸት ያሰሙባቸዋል፣ እናም በእንቅልፍ ላይ እያሉ ያጠቃቸዋል፣ በደስታቸው ይቀናቸዋል፣ እና ከእግዚአብሔር ጋር የተጣመሩትን ሊጎዱ ባይችሉም በተለያየ መንገድ ያሳዝኗቸዋል። የሠራዊት ጌታ የእግዚአብሔር መልአክ ባይጠብቃቸው ከአጋንንት ጥቃት ወይም ከሞት ወጥመድ አያመልጡም።
94. በተግባራዊ በጎነት ፍልስፍና ውስጥ እየታገልክ፣ ከአጋንንት አጥፊ ጥቃቶች ጠብቅ። ወደ ከፍተኛው በጎነት በገባህ ቁጥር መለኮታዊው ብርሃን በጸሎቶችህ እየጨመረ በሄደ ቁጥር እና ወደ መገለጦች እና ወደማይታወቁ አስተያየቶች በመንፈስ በተጠጋህ መጠን እነሱ ወደ ሰማይ ስትወጣ ሲያዩ ጥርሳቸውን ያፋጫሉ እና የክፋትአቸውን ወፍራም መረብ በትጋት በኖቲክ ስፋት ውስጥ ያሰራጫሉ። ምኞቶች፣ ቁጣዎች፣ ሥጋ ወዳዶች እና አውሬ የሆኑ አጋንንት በአንተ ላይ መተንፈስ ብቻ ሳይሆን በመራራ የስድብ ቅናት ይነሳሉብህ። እና በሚታይ እና በማይታይ ሁኔታ ወደ እነርሱ እየበረሩ፣ የአየር አለቆች እና ሀይሎች፣ እንግዳ እና አስፈሪ ምስሎችን እየወሰዱ፣ የቻሉትን ያህል ሊጎዱህ ይነሱብሃል። ነገር ግን የንቃተ ህሊናህን አይን በጸሎተ ፍትሃዊ ስራ ብትለማመድ እና በተፈጥሮአዊ አስተሳሰብ አሳብ የእግዚአብሄርን ፍጥረት ብትማር በቀን የሚበርውን ፍላጻውን አትፈራም ወደ ሰውነትህም መቅረብ አይችሉም በአንተ ያለው ብርሃን እንደ ጨለማ ያባርራቸዋል የመለኮት እሳትም ያቃጥላቸዋል።
95. እርኩሳን መናፍስት የመለኮታዊውን መንፈስ ጸጋ እና በተለይም እኛን በጥናት እና በንፁህ ጸሎት በማንጻት በእኛ ላይ በብዛት ሲመጣ በጣም ይፈራሉ። በጸጋ ወደ ተገለጠላቸው አካላት ለመቅረብ አይደፍሩም ስለዚህም መንፈሳዊ ተዋጊ መነኮሳትን በአስፈሪ ጩኸት እና በአራዊት ድምጽ ለማስፈራራት እና ግራ ለማጋባት ይሞክራሉ እና ከንቃት እና የጸሎት ስራዎች ይለያቸዋል። መንፈሳውያን ተዋጊ መነኮሳት ለማረፍ መሬት ላይ ተኝተው ቢቀሩም አጭር እረፍታቸውን ይቀናቸዋል እና ይጎትቷቸዋል፣ እንቅልፍን ከዓይናቸው ለማባረር እና በዚህም ሕይወታቸውን ቀድሞውንም በስቃይ እና በስራ የተሞላ፣ የበለጠ ከባድ ያደርገዋል።
96. የጨለማ መናፍስት የተወሰኑ ስውር አካላትን የሚለብሱ ይመስላል፣ ተሞክሮ እንደሚያረጋግጠው። ስለራሳቸው እንዲህ ያለውን ሀሳብ ብቻ ቢጠቁሙ ወይም በጥንታዊ ውድቀታቸው በእውነት የተፈረደባቸው እንደሆነ። ነገር ግን አካላቸው ወደ እንቅልፍ ሲጠጋ ከመንፈሳዊው ተዋጊ መነኩሴ ነፍስ ጋር ለመዋጋት ይሞክራሉ። ይህ ነፍስ ከሥጋው በላይ ለሆነችው ነፍስ፣ በቁጣ የተጋለጠ ኃይሉና ድፍረቷ እስከምን ድረስ እንደሚነሣባቸው፣ በቁጣ በታላቅ ቁጣ የሚያስፈራሯት ነፍስ ፈተና ይመስለኛል። በእግዚአብሔር ፍቅር የቆሰለው እና በዋና ዋና ምግባራት የተሞላው ነፍስ በጽድቅ ቁጣ መቃወም ብቻ ሳይሆን ምንም ዓይነት ስሜት ቢኖረውም ያስጨንቃቸዋል፣ ልክ እንደ ምድራዊ ፍጡራን የሚመስሉ፣ ከመጀመሪያው እና ከመለኮታዊ ብርሃን የወደቁ እንደሚመስሉ።
97. ከጦርነት እና ከድል በፊት፣ አጋንንቶች ብዙውን ጊዜ የነፍስን ስሜት ይረብሹ እና እንቅልፍን ከዐይን ሽፋኖቹ ያባርራሉ። ነገር ግን በመንፈስ ቅዱስ ድፍረት እና ወንድነት የተሞላ ነፍስ ጥቃቱን እና መራራ ቁጣውን ይንቃል። ሕይወት ሰጪ በሆነው ምስል እና በኢየሱስ እና በእግዚአብሔር ጥሪ ቅዠቶቻቸውን ያጠፋል እና እንዲሸሹ ያደርጋቸዋል።
98. ተግባራዊ ፍልስፍና ወደ ውጭ ወጥተህ የጠላት መናፍስትን ምርኮ እንድትነጥቅ የሚያስገድድህ ከሆነ፣ እራስህን መንፈሳዊ የጦር መሣሪያዎችን ታጥቆ በጥንቃቄ ተመልከት። የማንን ዕቃ ለመያዝ እንዳቀረብክ እወቅ፡ የኖቲክ እና የውስጥ ጠላቶች መርከቦች፤ እናንተም በሥጋ ውስጥ ሆናችሁ ለመናፍስት ንጉሥና ለእግዚአብሔር ተዋጉ። እንግዲያውስ የበለጠ በጽኑ ማጥቃት እንደሚጀምሩ እና በብዙ ተንኮሎችም ወደ አንተ እንደሚመጡ እወቅ፣ ዝርፊያቸውንም እስኪመልሱ ድረስ፣ እናንተንም ማርከው ነፍሶቻችሁን በታላቅ ምሬት እስኪሞሉ ድረስ፣ ወይም አካልህን ለመጨቆን እና ለመጉዳት ክፉ እና የሚያሰቃይ ፈተናዎችን ያመጡባችኋል።
99. ከዓለም ነገሮች የተነሣ ደመናማና የሚገማ ውሃ ከጥሩ ምንጭ ሊፈስ አይችልም። አሁንም ከመንግሥተ ሰማያት ውጭ ያለ ልብ የመለኮታዊ ሕይወትን ወንዞች ማፍሰስ አይችልም፣ የኖቲክ የቪኦኤን መዓዛዎችን ያሰራጫል። ምንጭስ በአንድ መክፈቻ ጣፋጭና መራራ ውሃን ያፈስበታልን? ( ያእቆብ 3፡11 ) ወይራ በሃውወን ላይ፣ ወይንስ በወይራ ዛፍ ላይ ይበቅላል? እንዲሁም አንድ ምንጭ፣ ልብ፣ ሁለቱንም መጥፎ እና ጥሩ ሀሳቦችን መፍጠር አይችልም፤ ነገር ግን "መልካም ሰው ከልቡ መልካም መዝገብ መልካሙን ያወጣል፣ ክፉውም ከክፉ መዝገብ ክፉውን ያወጣል" (ሉቃስ 6: 45).
100. መብራት ያለ ዘይትና እሳት ሊነድና በቤቱ ላሉት ብርሃን መስጠት እንደማይቻል፣ ነፍስ ያለ መለኮታዊ መንፈስና ያለ እሳት፣ ስለ መለኮታዊ ነገሮች በግልጽ መናገር ወይም ሰዎችን ማብራት አትችልም። ፍጹም ስጦታ ሁሉ ከብርሃናት አባት ይወርዳልና እግዚአብሔርን ለምትወደው ነፍስ ሁሉ ያከፋፍላልና። "በእርሱ የመለወጥ ወይም የመለወጥ ጥላ የለም" ይላል ቅዱሳት መጻሕፍት።
የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ምዕራፎች ማውጫና ቀጣይ ንባብ
- ⬅️ ቀዳሚው ድርሳን (33/50)፦ ቅዱስ ዲያዶኮስ ዘፎቲኪ — የብፁዕ ቅዱስ ዲያዶኮስ 100 ተግባራዊ ምዕራፎች፦ ስለ መንፈሳዊ ዕውቀትና ስለ መንፈሳዊ ማስተዋል
- 📚 ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫ (ሁሉም 50 ድርሳናት)፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ ማውጫና ሥነ-መለኮታዊ መመሪያ
- ➡️ ቀጣዩ ድርሳን (35/50)፦ ቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ — የዚያው የቅዱስ ኒኬታስ ሁለተኛው መቶ የተፈጥሮ ምዕራፎች፦ ስለ አእምሮ መንጻት
- 🕊️ ተዛማጅ መንፈሳዊ መጽሐፍ፦ የመንፈሳዊ መንገደኛ ልባዊ ትረካዎች ለመንፈሳዊ አባቱ (ስለ ኢየሱስ ጸሎት)
📱 የዘወትር የጸሎት ሕይወትዎን በ Pray.ee መተግበሪያ ያጠናክሩ፦ የቅዱሳን አበውን ትምህርቶችና የኢየሱስን ጸሎት በየዕለቱ በሥርዓት ለመለማመድ ነጻውን የ Pray.ee የጸሎት መተግበሪያ ከ Google Play ያውርዱ። መተግበሪያው የ40 ቀን የጸሎት ቆጣሪ (40-day prayer tracker)፣ ዕለታዊ የጸሎት ማስታወሻ (daily reminders) እና ያለ ኢንተርኔትና ያለ ማስታወቂያ ለማታ ንባብ ምቹ በሆነ የጨለማ ገጽታ (Dark Mode) የቅዱሳን አበውን ጽሑፎች የማንበብ አገልግሎት ይሰጣል።
ሥነ-መለኮታዊና መንፈሳዊ ማስታወሻ፦ የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ ትምህርትና ንቃተ ልቡና (Nepsis)
በ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) መድብል ውስጥ የሚገኘው የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ ትምህርት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማዊ ትውፊት — በተለይም ከመጽሐፈ መነኮሳት (ማር ይስሐቅ፣ ፊልክስዩስ እና አረጋዊ መንፈሳዊ) ጋር ጥልቅ መንፈሳዊ አንድነት አለው። ዋናው ዓላማው ንቃተ ልቡና (Nepsis) ማለትም አእምሮንና ልብን ከክፉ ሐሳቦች መጠበቅ፣ በትሕትናና በንስሐ መመላለስ፣ እንዲሁም «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» በሚለው የልብ ጸሎት ከእግዚአብሔር ጸጋ ጋር መዋሐድ ነው።
የአበው መንፈሳዊ ጥንቃቄ፦ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቅዱሳን አባቶች ጸሎትን እንደ አስማታዊ ቃል (magical mantra) ወይም ያለ ንስሐና ያለ ትሕትና በራስ ጥበብ ብቻ እንደሚፈጸም ሥጋዊ ልምምድ ከመቁጠር አጥብቀው ያስጠነቅቃሉ። እውነተኛ ጸሎት የሕያው እግዚአብሔርና የሰው ነፍስ የፍቅር ግንኙነት ስለሆነ ከምስጢረ ንስሐ፣ ከቅዱስ ቁርባን፣ ከትሕትናና ከባልንጀራ ፍቅር ጋር ተያይዞ ሊፈጸም ይገባል።
ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች (FAQ)
ይህ የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ ድርሳን በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ ምን ያስተምራል?
ይህ የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ ድርሳን («የስቱዲዮስ ገዳም መነኩሴና ካህን የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ የመጀመሪያው መቶ ተግባራዊ ምዕራፎች») የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ዋና ክፍል ሲሆን፣ ስለ መንፈሳዊ ንቃተ ልቡና (Nepsis)፣ ከክፉ ሐሳቦችና ከፍትወታት ስለ መንጻት፣ ስለ ትሕትናና ስለ ዘወትር ጸሎት የሚያስተምር የአበው መመሪያ ነው።
ምእመናን የ«ፊሎካሊያ» ትምህርቶችን በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው እንዴት ሊተገብሩ ይችላሉ?
ምእመናን በንስሐ፣ በትሕትና፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብና «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» የሚለውን የኢየሱስ ጸሎት በሰላምና በትኩረት በመጸለይ የቅዱሳን አበውን ምክር በሕይወታቸው መተግበር ይችላሉ።
ሙሉውን የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) 50 ድርሳናት በአማርኛ የት ማግኘት ይቻላል?
ሁሉንም 50 የ«ፊሎካሊያ» ምዕራፎችና የቅዱሳን አበው ድርሳናት በ Pray.ee ድረ-ገጽ በሚገኘው ሙሉ የአማርኛ ማውጫ (/am/filokaliya-fikre-senay-mulu-metsihaf-mawcha/) እንዲሁም በነጻው የ Pray.ee የሞባይል መተግበሪያ ላይ በነጻ ማንበብ ይችላሉ።