ቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ — የዚያው የቅዱስ ኒኬታስ ሁለተኛው መቶ የተፈጥሮ ምዕራፎች፦ ስለ አእምሮ መንጻት
📖 ከመጽሐፉ የተወሰደ፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫና የቅዱሳን አበው ትምህርቶች | ክፍል፦ ፊሎካሊያ — ቅጽ ፭ (Volume V) | ቅዱስ አባት፦ ቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ | ድርሳን 35 ከ 50
የዚያው የቅዱስ ኒኬታስ ሁለተኛው መቶ የተፈጥሮ ምዕራፎች፦ ስለ አእምሮ መንጻት
1. የእግዚአብሔር ፍቅር መጀመሪያ የሚታየውን እና የሰውን ነገር ንቀት ነው፤ ግማሹ የልብ እና የአዕምሮ ንፅህና ነው፣ በዚህም የኖቲክ ዓይኖች መንፈሳዊ መከፈት እና በውስጣችን የተሰወረውን የመንግሥተ ሰማያትን እውቀት፤ እና ፍጻሜው ከተፈጥሮ በላይ ለሆኑ የእግዚአብሔር ስጦታዎች የማይሻር ናፍቆት ነው፣ ከእግዚአብሔር ጋር የመዋሃድ ተፈጥሯዊ ፍላጎት እና በእግዚአብሔር እረፍት ማግኘት።
2. የእግዚአብሔር ናፍቆት እና የኖቲክ ነገሮች ስራ እና በማይደረስበት ብርሃን ውስጥ ህብረት ባለበት በነፍስ ኃይላት መካከል ሰላም አለ ፣ የአእምሮ መንጻት እና የቅድስት ሥላሴ ማደሪያ። “የሚወደኝ ቢኖር ቃሌን ይጠብቃል አባቴም ይወደዋል ወደ እርሱም እንመጣለን በእርሱም ዘንድ መኖሪያ እናደርጋለን” (ዮሐ። 14፡23) ተብሏልና።
3. የአንድን ሰው ሕይወት የማዘዝ ሦስት መንገዶች አሉ፡- አካላዊ፣ ሳይኪክ እና መንፈሳዊ። እያንዳንዳቸው የየራሳቸውን የአኗኗር ዘይቤ ያቀርባሉ፣ ከሌሎቹ የተለየ እና ከነሱ የተለየ።
4. የአኗኗር ዘይቤ ሁል ጊዜ እና በሁሉም ቦታ አሁን ባለው ህይወት ጣፋጮች እና ተድላዎች ውስጥ ይለማመዳል፤ በራሱ በሳይኪክ ወይም በመንፈሳዊ መንገድ ምንም ነገር የለውም፣ እና ከእነሱ ምንም አያገኝም። የሳይኪክ ሁነታ በኃጢአት እና በጎነት መካከል መካከለኛ የሆነ ነገር ነው። በሥነ ልቦና የሚኖር ማንኛውም ሰው ስለ ሰውነት ደህንነት ፣ ጤና እና የሰው ውዳሴ ያሳስባል ። በዚያን ጊዜ የመልካምን ሥራ ይጥላል ከሥጋ ሥራም ይሸሻል ስለ ኃጢአትም ሆነ ስለ በጎነት ምንም አያስብም፥ ከሁለቱም የማይመችውን ብዙ ስለሚያገኝ፥ በበጎ ምግባሩ እልከኝነትና ችግር። በኃጢአት ውስጥ፣ የሰው ምስጋና ማጣት። መንፈሳዊው የህይወት መንገድ ከነዚህ ከሁለቱ መንገዶች ምንም የለውም እና በሁለቱም መጥፎ ነገር ውስጥ እራሱን አይለማመድም። የተከለከለውን ምንም ሳያደርግ እና ቸልተኝነትን ሳያስወግድ በፍቅር እና በንጽህና ክንፍ በሁለቱም ላይ የበረረ ከመጀመሪያው እና ከሁለተኛው ነፃ ነው ።
5. እንደ ሥጋ የሚኖሩና እንደ ሥጋ የሚያስቡ ራሳቸው ሥጋውያን ናቸውና እግዚአብሔርን ደስ ሊያሰኙት አይችሉም። ሀሳባቸው ጨለማ ነው እና በመለኮታዊ ብርሃን ጨረሮች ውስጥ መሳተፍ አይችሉም። በላያቸው ላይ የሚወድቁ የፍላጎት ደመናዎች፣ ልክ እንደ ከፍተኛ ግድግዳዎች፣ ወደ መንፈሳዊ ጨረሮች መንገዱን ይዘጋሉ፣ እና በዚህም ሳይበሩ ይቀራሉ። የነፍሳቸው ስሜት ታውሯል ስለዚህም የእግዚአብሔርን ውበቶች መመልከት፣ የእውነተኛ ህይወት ብርሃን ማየት ወይም ከሚታየው በላይ መነሳት አይችሉም። በዓለማዊ ማስተዋል የተሞሉ እንደ አውሬዎች ሆነዋል፤ የሰው እና ዓለማዊ ጉዳዮችን እንደ ዋና ነገር ይቆጥሩታል እና በሚታየው እና በሚበላሹ ነገሮች ላይ ብቻ ይጨነቃሉ፣ እርስ በእርሳቸው ይከራከራሉ። አንዳንድ ጊዜ ጉዳታቸውን እንደ ትልቅ ጥፋት ስለሚቆጥሩ ህይወታቸውን ለሰውነት፣ ለክብር እና ለደስታ ሲሉ እንኳን ይሰጣሉ። “መንፈሴ በሰው ውስጥ ለዘላለም አይኖርም፤ እርሱ ሥጋ ነውና” (ዘፍ 6፡3) የሚለው የትንቢት ቃል ስለ እነርሱ በእግዚአብሔር ስም መነገሩ ምንም አያስደንቅም።
6. በሥነ-አእምሮ የሚኖሩ እና ለዚያም ነው ሳይኪኮች የሚባሉት፣ ልክ እንደ፣ ግማሽ፣ እና ሰውነታቸው እንደ ተለቀቀ ነው። በጎነትን ለማግኘት ወይም የእግዚአብሔርን ትእዛዛት በቅንዓት ለመፈጸም አይሰሩም፣ እናም የሰውን ክብር ማግኘት ከሚችሉ ስራዎች ይርቃሉ። በራሳቸው ፍቅር ተማርከው አጥፊ ምኞትን የሚመግብ ለሥጋ ጤናን ለሥጋም ደስታን የሚሰጥ መድኃኒትን ሁሉ እየተማሩ ጠላታቸውን ሥጋን እያሳቡ መከራን፣ ሕማምንና መከራን በበጎነት የሚሠቃዩትን ሁሉ ጥለዋል። በዚህ መንገድ እየኖሩ አእምሮን ወደ ታች ይጎትቱታል፣ በስሜት ደነደነ፣ እናም ነፍስ በኖቲክ ሰማይ ውስጥ እንድትኖር ከቁስ የሚነጥቃቸውን ኖቲክ እና መለኮታዊ ነገሮችን አይቀበሉም። ይህን የሚሰቃዩት ግን አሁንም በምድራዊ መንፈስ ስለሚመሩ፣ ነፍሳቸውን ስለወደዱ እንደ ፈቃዳቸው ስለሚያደርጉ ነው። መንፈስ ቅዱስ እና ስጦታዎቹ በውስጣቸው የሉም። ለዚያም ነው በእነርሱ ውስጥ መለኮታዊ ፍሬ ወይም ባልንጀራ መውደድን ወይም በድህነት እና በችግር ጊዜ ደስታን፣ የነፍስ ሰላምን፣ ወይም ጽኑ እምነትን፣ ወይም ፍፁም መቻልን፣ መጨናነቅን፣ እንባዎችን፣ ትህትናን ወይም ምህረትን አታዩም። ለዚህም ነው በመንፈስ ጥልቀት ውስጥ ለመጥለቅ የሚያስችል ጥንካሬ የሌላቸው እና ማስተዋልን የሚከፍት እና ቅዱሳት መጻሕፍትን እንዲረዱ የሚሰጣቸው ብርሃን በእነርሱ ውስጥ የለም። ሌሎች ስለእነዚህ ነገሮች ሲናገሩ እንኳን አይሰሙም። ሐዋርያው ስለነዚህ ሰዎች ሲናገር ምንም አያስደንቅም፡- “ለፍጥረታዊ ሰው የእግዚአብሔርን መንፈስ የጸጋ ስጦታ አያስተውልም፤ ለእርሱ ዕብደት ናቸው” (1ቆሮ። 2፡14)። "ሕግም መንፈሳዊ እንደ ሆነ በመንፈስም የሚመረመር እንደ ሆነ ሊያውቅ አይችልም" (1ኛ ቆሮ 2፡14፤ ሮሜ 7፡14)።
7. እንደ መንፈስ ፈቃድ የሚኖሩና መንፈሳዊ ሕይወትን የሚቀበሉ ናዝራዊ ሆነው ራሳቸውን ለእርሱ ስለ ቀድሱ እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኙ ናቸው። ያለማቋረጥ ነፍሳቸውን በድካም ያነጻሉ እና የጌታን ትእዛዛት ይጠብቃሉ፣ ደማቸውን ስለ እርሱ ፍቅር ያፈሳሉ፤ ሥጋን በጾምና በንቃት ያነጹታል፣የልብ ድካም በእንባ ያለሰልሳሉ፣አካላቶቻቸውን በመከራ ሥቃይ ያሠቃያሉ፣አእምሮን በብርሃን ሞልተው በጸሎትና ጥናት ያበራሉ፣ፈቃዳቸውን ትተው ከሥጋ ምኞት ነፍሳቸውን ይቀደዳሉ። እናም ሁሉም መንፈሳዊ ይሆናሉ። እንግዲያው መንፈሳውያን እንደሆኑና መንፈሳዊ ተብለው መጠራታቸው ምንም አያስደንቅም። ከክፉ ምኞትና ፍቅር ወደ ንጽህና እየገሰገሱ ወደ ፍጡራን ማሰላሰል ይሸሻሉ፣ከዚያም በአምላክ ውስጥ በተሰወረው ጥበብ ያለውን ነገር ማሰብን ይቀበላሉ ይህም ከሥጋ በላይ ለተነሱት ነው። ስለዚህ ከሁሉም ዓለማዊ ግንዛቤ እና እውነታዎች አልፈው፣ በብሩህ አስተሳሰብ፣ ከስሜት ብልጫ፣ ቃሉን ያብራራሉ። በእግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያን እና በብዙ አማኞች ጉባኤ መካከል መልካም ቃላትን ከንጹሕ ልብ አፍስሰው ለሰዎችም ጨውና ብርሃን ይሆናሉ ጌታም ሲላቸው፡- “እናንተ የምድር ጨው ናችሁ… እናንተ የዓለም ብርሃን ናችሁ” (ማቴ 5፡13-14)።
8. "እረፉ እኔም አምላክ እንደ ሆንሁ እወቁ" (መዝ 45፡11) ይህ የመለኮታዊው ቃል ድምፅ ነው፣ እናም እሱን የሚፈልጉ ሁሉ በተሞክሮ ያውቁታል። ይህን የትርምስ ሕይወትና የከንቱነት ከንቱነትን የተወ በውጭ ያለውን ነገር በዝምታ ወደ ራሱ ዘወር ብሎ እግዚአብሔርን በውስጣችን እንዲፈልግ በውስጣችንም ያለችውን መንግሥቱን ያውቅ ዘንድ ይጠቅመዋልና። ይህን የሚያደርግ ማንም ሰው ከረዥም ጊዜ በኋላ እንኳን ከነፍሱ ላይ የክፋት ምልክቶችን ለማጥፋት እና ጥንታዊውን ውበት በንጽህና ለመጠበቅ ያቅታል።
9. ብዙ የክፋት መርዝ በውስጣችን ተከማችቷል፣ለዚህም ነው የሚያነጻው እሳት፣እና የንስሐ እንባ፣እና የበጎ ፈቃደኝነት መንፈሳዊ ስራዎች ያስፈልገናል። እኛ ራሳችንን ከኃጢአት እድፍ የምንነጻው በፈቃደኝነት ወይም በፈቃደኝነት በሚደርስብን መከራ ነው። የበጎ ፈቃደኝነት ስራዎች በሚኖሩበት ጊዜ፣ ያለፈቃድ መከራዎች መምጣት አያስፈልግም። ነገር ግን ድካማችን ውስጡን "የጽዋውንና የወጭቱን" (ማቴ 23፡25) ለማጽዳት ካልረዳን ያለፈቃዳችን መከራ ወደ ቀድሞ ሁኔታችን ለመመለስ የበለጠ ይሠራል። ጌታ በዚህ መልኩ አቀናጅቶታል።
10. እግዚአብሔርን በመምሰል ይስቃሉ፣ ራሳቸውም በሥራቸው መሳለቂያ ሆነዋል፣ ክዳቸውን እንደ ሚገባቸው ያላደረጉ እና ከጥንት ጀምሮ መምህርም ሆነ መሪ ሊኖራቸው የማይፈልጉ፣ ነገር ግን የራሳቸውን አስተሳሰብ ብቻ ያዳመጡ እና እራሳቸውን “በዓይናቸው ጥበበኞች” አድርገው ይቆጥሩታል (ኢሳ 5፡21)።
11. የአካል በሽታዎች ትክክለኛ መንስኤዎች እና ህክምናዎች ያለ የህክምና እውቀት እና ልምድ ሊታወቁ አይችሉም። እንዲሁም አንድ ሰው በልምድ ሳያውቅ የነፍስ በሽታዎች መንስኤዎችን ማወቅ አይችልም። የሰውነት በሽታዎችን በመመርመር ስህተቶችን ማድረግ ቀላል ነው፣ እና ጥቂት ዶክተሮች በእሱ ላይ የተካኑ ናቸው፤ እና ብዙ ተጨማሪ የነፍስ በሽታዎችን ሲወስኑ ስህተት ሊሆኑ ይችላሉ። ነፍስ ከሥጋው ከፍ ባለች መጠን ለሁሉም ከሚታዩት የሰውነት ሕመሞች የነፍስን ሕመሞች ለማወቅ በጣም ከባድ ነው።
12. ከሰው ጋር፣ የመጀመሪያዎቹ እና ዋና ዋና በጎነቶች ተፈጥረዋል፣ ይህም ሌሎቹን ሁሉ የሚቆጣጠሩ ናቸው። ከእነርሱም እንደ አራት ምንጮች የሌሎቹም በጎነት ሁሉ ወንዞች በውኃ ተሞልተው የእግዚአብሔርን ከተማ ያጠጡታል፣ ማለትም ልብን በእንባ ያነጻ እና ይጽናናል። የክፋት መናፍስት እንዲያንቀጠቀጡባቸው የማይፈቅድ ወይም ከውድቀት በኋላ በታላቅ የንስሐ ሥራ የሚታደስ፣ በራሱ ውስጥ ንጉሣዊ ቤትና ቤተ መንግሥት ሠራ፣ በዚያም የሁሉ ንጉሥ ማደሪያውን የሚያደርግበት፣ ለሠሩትም ታላቅ ስጦታውን የሚያከፋፍል ነው።
13. ይህ ሕይወት አጭር ነው የሚመጣውም ረጅም ነው፣ ለእኛ የተሰጠን የአሁኑ ሕይወት መለኪያ ትንሽ ነው። ሰው ትንሽም ትልቅም ፍጡር ነው አሁን ትንሽ ጊዜ ተሰጥቶት ደካማ ነው። ጊዜ አጭር ነው፣ ሰው ደካማ ነው፣ እና የሚጠብቀው ውጊያ ታላቅ ነው፣ በጭካኔ የተሞላ እና ወደ ትልቅ የዋህነት ይመራል።
14. እግዚአብሔር የትጉህ ሰዎች ሥራ ሳይፈተን እንዲሄድ አይፈልግም፤ በደንብ መሞከር ይፈልጋል። ስለዚህም የፈተና እሳትን በላያቸው ላይ አውጥቶ ለተወሰነ ጊዜ ከላይ የተሰጣቸውን ጸጋ ደብቆ የክፉ መንፈሶች የሃሳባቸውን ጸጥታ ለጊዜው እንዲቀሰቅሱ ያደርጋል። ከዚያም ወይ ወደ ፍቅሩ የሚቻኮሉትን ጸጋውን እጥፍ ድርብ ያደርጋቸዋል፣ ወይም ወደዚህ ዓለም ነገር ያዘነብሉትን በፈተናና በመከራ ያቆስላቸዋል፣ የሚታየውን ዕቃ በመለዋወጫቸውና በሚመጣው ጣፋጩ ምሬት እስኪጠሉ ድረስ፣ እና በእንባ አስጠሟቸው።
15. የክፋት መናፍስት የሃሳቦችን ሰላም ሲያውኩ አዳኞች እና ስጋ ወዳድ አጋንንቶች ወዲያውኑ ወደ ከፍታ በሚሮጠው አእምሮ ላይ ቀስቶቻቸውን ይተኩሳሉ። ወደ ላይ የሚወጣው የማስተዋል እንቅስቃሴም ሲቀር በስርዓት አልበኝነት እና በችግር መንቀሳቀስ ይጀምራል ከዚያም ስጋ በመንፈስ ላይ ሳይገራገር በመንፈሱ ላይ ይነሳና አእምሮን በቲቲሌሽን እና በእብጠት ወደ ታች እየጎተተ ጣፋጭ ጉድጓድ ውስጥ ሊቀብረው ይፈልጋል። ጌታ ሳባኦት እነዚያን ቀናት ባያሳጥረው ለአገልጋዮቹም የትዕግስትን ብርታት ባይሰጣቸው ኖሮ ሥጋ የለበሰ ሁሉ ባልዳነም ነበር ምክንያቱም ከዚህ የከፋ ነገር ባልዳነ ነበር።
16. የዝሙት ጋኔን እጅግ ቀልጣፋ እና እጅግ ተንኮለኛ ነው። ለአንዳንዶች ውድቀትና ጥልቅ ጉድጓድ ይሆናል፤ ለሌሎች፣ ቁስል እና ፍትሃዊ ዘንግ፤ እና ለሌሎች፣ ፈተና እና የነፍስ መሳት። የመጀመሪያው ለጀማሪዎች ሊተገበር ይችላል፣ አሁንም የመንፈሳዊ ሥራን ቀንበር ቀስ ብሎ እና ስንፍናን ይጎትቱታል፤ ሁለተኛው፣ በግማሽ መንገድ ወደ በጎነት ጎዳና ለተጓዙ እና ቀስ ብሎ መንቀሳቀስ ለጀመሩት። ሦስተኛው ደግሞ፣ የማሰብ ችሎታውን ወደ ማሰላሰል ክንፉን ዘርግተው ከመጥፎ ምኞቶች የፀዱ ሙሉ ንጽሕናን ላገኙ። ለእያንዳንዱ ጥቅም ጌታ የአጋንንትን ጥቃት ይፈቅዳል።
17. የዝሙት ጋኔን በቸልተኝነት ገዳማዊ ሕይወትን ለሚፈጽሙ ሰዎች ውድቀትና ጥልቅ ጉድጓድ ይሆናል። አባላቱን በዝሙትና በፍትወት ነበልባል ያበሳጫል እንዲሁም ከሌላ አካል ጋር ሳይዋሃዱ የሥጋን ምኞት እንዲፈጽሙ ለማድረግ ልዩ ልዩ ዘዴዎችን ይጠቀማል ይህም ለመናገርም እንኳ አሳፋሪ ነው። እንደነዚህ ያሉት መነኮሳት ሰውነታቸውን ያበላሻሉ እና የጨዋማ ጣፋጭ ፍሬዎችን ይበላሉ፣ በመልካቸው ጨለማ ይሆናሉ እና በትክክል ከበረከት ይጣላሉ። በእንባ መደሰትን በሚያመነጭ፣ ከክፉ ለመራቅ የሚረዳ፣ ነፍስን ከቆሻሻ የሚያጸዳ እና የእግዚአብሔር ምሕረት ወራሽ በሚያደርገው የንስሐ ሙቀት ሊፈወሱ ይችላሉ። ጠቢቡ ሰሎሞንም ስለዚህ ጉዳይ "የዋህነት ብዙ ኃጢአትን ይፈውሳል" ሲል በትክክል ተናግሯል (መክ 10፡4)።
18. ይህ መንፈስ ከተግባራዊ ፍልስፍና በመጥፎ ስሜት የመጀመሪያውን ንፅህና ላስመዘገቡ እና ወደ ፍጽምና እየገሰገሱ ላሉት ሰዎች መቅሰፍት እና በትር ይሆናል። አሴዲያ የመንፈሳዊ ሥራቸውን ጥንካሬ ሲያዳክም እና ትንሽ ወደ ግድየለሽ ዓለማዊ እይታ ሲዘዋወሩ እና የሰውን ነገር መመኘት ሲጀምሩ የእግዚአብሔር ታላቅ ቸርነት የዝሙት መንፈስ እንዲወርድባቸው ፈቅዶላቸው በክፉ ሥጋዊ ምኞት ሐሳቦች ያቆስላቸዋል፡ ስለዚህም እነርሱን መታገስ ባለመቻላቸው ወደ ጽኑ እንቅስቃሴ እና ትኩረት ወደ ጥንካሬአቸው ይመለሳሉ እናም የሚድኑበትን ሥራ በትጋት ያካሂዳሉ። ለእግዚአብሔር በጎ ነገርን የሚወድ ነፍስ እንዲህ ከፍታ ላይ የደረሰች ነፍስ እንደገና ወደ ዓለማዊ ማስተዋል እንድትመለስ አይፈልግም ይልቁንም ሁል ጊዜ በትጋት እንድትገፋና በትጋት እንድትሠራና የክፋት ቍስል ወደ ሥጋዋ እንዳይቀርብ።
19. እንደ መለኮት አሳብ ይህ መንፈስ ከመጥፎ ፍትወት የራቁ ሁለተኛ ንጽህና ላይ ለደረሱ ሰዎች ፈተና፣ እሾህና ድክመት ይሆናል፣ ስለዚህም ሲያስቸግራቸው ተፈጥሯዊ ድክመታቸውን እንዲያስታውሱ እና በማሰላሰል በሚመጣው መገለጥ እንዳይታበይ። ስለዚህም ይህን የአእምሯቸውን ህግ የሚዋጋውን ህግ አይተው ከትዝታያቸው ጎጂ ግንዛቤ እንዳይኖራቸው በመፍራት ስውር የሆነውን የሃጢያት ትዝታ እንኳን ወደ ጎን ይጥሉና የማሰብ ችሎታቸውን ከማሰላሰል ከፍታ ወደ መሬት ዝቅ ያደርጋሉ።
20. በመንፈስ፣ ከላይ፣ በአካላቸው እና በሃሳባቸው፣ ህይወት ሰጪ የሆነውን የጌታን መሞት ለመቀበል ብቁ የሆኑ ብቻ አእምሮአቸውን ከስውር የኃጢአት ትውስታ ሊጠብቁ የሚችሉት። ሥጋው ለኃጢአት የሞተ ነው፣ መንፈሱም በክርስቶስ ኢየሱስ ባለው ጽድቅ ምክንያት በሕይወት ባለ ጠጎች ሆነዋል። በጥበብ ቃል የክርስቶስ አሳብ በተሰጣቸው በእግዚአብሔር እውቀት የማይናወጥ እና ሕይወትን የሚሰጥ ሞት ያገኛሉ።
21. የፍትወት እና የቁጣ መንፈስ ዘወትር በሚነጹት ነፍሳት ላይ ይመጣል። ምክንያቱም? በእነርሱ ላይ የሚከብደውን የመንፈስ ቅዱስን ፍሬ ለማራገፍ። እናም የነፃነት ደስታ እንዲሁ በትንሽ በትንሹ በእንደዚህ ዓይነት ነፍሳት ውስጥ ስለሚሰራጭ ፣ ጥበብ ፣ ሁሉንም ነገር ለእኛ ጥቅም የሚያመቻች ፣ ሁል ጊዜ በስጦታዎቿ ሀሳባቸውን ወደ ራሷ ለመሳብ ፣ በማይናወጥ ሀሳብ በትህትና እንዲቆዩ እና በታላቅ ነፃነታቸው እና በስጦታዎቻቸው ብልጽግና በሌሎች ፊት እንዳይመኩ ፣ ወይም ቤተ መንግሥቱ በእራሳቸው ጥንካሬ እና ምክኒያት ይህንን ታላቅ የሰላም መንፈስ እንዳሸነፉ አድርገው አያስቡ ። ውድቀትን በመፍራት የተባረከውን የአስተሳሰብ ትህትና ይጠብቃሉ እና በስጋ እና በደም ላይ እንደሚመኩ በመረዳት ራሳቸው በመንፈስ ቅዱስ ኃይል ሊጠበቁ የሚችሉበትን ጥንካሬያቸውን ይፈልጋሉ።
22. ፈተናዎች የሚመጡት በውስጣችን በሚበዛው የስሜታዊ ህመም እና በውስጣችን ባለው የኃጢያት መበስበስ እና መራራው የእግዚአብሔር ፍርድ ጽዋ ከኛ ጋር ጠንከር ያለ ወይም የዋህ ይቀላቀላል። በውስጣችን ያለው የኃጢአት ጉዳይ ከተድላ ወይም ከሥጋ ወዳድነት አስተሳሰብ የመጣና ለማከም ቀላል በሆነ ጊዜ የነፍሳችን ሐኪም በምሕረት የተቀላቀለበት ጽዋ ይሰጠናል ይህ ኃጢአት የሚመጣው ከሰው ድክመቶች ነውና በሰው ድካም እንሰቃያለን። ነገር ግን ኃጢአታችን በቀላሉ ለመቋቋም ቀላል በማይሆንበት እና በሚዋሽበት ጊዜ እና በትዕቢት እና በትዕቢት ሀሳቦች ሟች መበስበስን በሚያመጣ ጊዜ ፣በእኛ ጨዋነት የተሞላው ሀሳባችን በብርሃን እንባ ፊት በትህትና ከነፍሳችን እንዲለይ ፣በእኛ ጨዋማ ሀሳባችን ፊት በትህትና እንድንሰጥ ፣በእኛ ጨዋነት የተሞላ ሀሳባችንን እናስጥመዋለን። ነፍሳት።
23. መንፈሳዊ ታጋዮች የሆኑ መነኮሳት የራሳቸውን ድክመት ካላወቁ እና ለፍትህ ሁሉ እንደ ባዕድ ካልቆጠሩ እና ለክብር እና ለማፅናናት ሁሉ የማይበቁ ከሆኑ ከተደጋጋሚ ፈተናዎች ማምለጥ አይችሉም። የነፍሳችን ሐኪም የሆነው የእግዚአብሔር አሳብ ነውና ሁልጊዜ ትሑታንና ወራሾች እንድንሆን ለሰው ሁሉ ባዕድ እንድንሆንና ሕማማቱን እንድንመስል ነው። እርሱ ራሱ የዋህ እና ትሑት ልብ ነበረ፣ እና እኛ ደግሞ በትእዛዛቱ መንገድ በየዋህነት እና በልብ ትህትና እንድንሄድ ይፈልጋል።
24. ትሕትና ራስን በማንበርከክ ወይም ፀጉርን ሳይታጠብ በመተው ወይም በመጎሳቆል እና በመሰባበር በመመላለስ አይገኝም – ብዙዎች በጎነት የሚይዘው ይህ ነው ብለው ያስባሉ – በተሰበረ ልብ እና የትሕትና መንፈስ እንጂ እንደ ዳዊት ቃል፡- “የተሰበረ መንፈስ፣ የተዋረደውን፣ የተዋረደውን ልብ እግዚአብሔር አይንቅም” (መዝ። 19)።
25. ትሁት ንግግር አንድ ነገር ነው ፣ ትህትና ሌላ ፣ እና የአስተሳሰብ ትህትና ሌላ ነው። ትሕትና ንግግርና ትሕትና በሥጋዊ እንቅስቃሴና በሥልጠና ላይ የተመኩ በመሆናቸው መከራን በትዕግሥት በመታገሥ መንፈሳዊ ተዋጊ በሆኑ መነኮሳት የተገኘ ነው። የትህትና ንግግር እና ትህትና ለነፍስ ጠንካራ ህገ መንግስት አይሰጡም እና ፈተና ሲመጣ ይረብሸዋል። ነገር ግን የአስተሳሰብ ትህትና መለኮታዊ እና የላቀ ነገር ነው፣ በአጽናኙ መምጣት ከጦርነቱ ግማሹን ላለፉት፣ ማለትም፣ በትህትና ሁሉ በበጎነት ጎዳና ለተጓዙት ነው።
26. የአስተሳሰብ ትህትና ወደ ነፍስ ጥልቀት ውስጥ ሲገባ እንደ ድንጋይ በከፍተኛ ሁኔታ ይወድቃል እና በኃይሉ ይጨቁነዋል እና ይገድቡትታል እናም ኃይሉ ከቁጥጥር ውጭ በሆነ የእምባ ጎርፍ ውስጥ ያልቃል፤ አእምሮም ከሐሳብ እድፍ ነጽቶ ወደ ማሰላሰል ይገባል የእግዚአብሔር ነብይ ኢሳይያስ እንደ ሆነ። ከነቢዩም ጋር፡- “ወዮልኝ ጠፋሁ፤ ከንፈሮቼ የረከሰ ሰው ነኝና ከንፈሮቻቸውም ርኩስ በሆኑ ሰዎች መካከል እኖራለሁና፥ ዓይኖቼ ግን የሠራዊትን ጌታ ንጉሡን አይተዋልና” (ኢሳ 6፡5) ሊል ይችላል።
27. ትሑት ንግግር ወደ ነፍስህ ጥልቀት ሲገባ ያን ጊዜ ታላቅነት ከአንተ ይርቃል። እናም ትህትና በልብህ ውስጥ ስር ሲሰድ፡ ላዩን ወይም ጥልቅ የትህትና ንግግር ከአንተ ይወድቃል። በትሕትናም ከላይ ሆናችሁ ባለ ጠጎች ስትሆኑ ያን ጊዜ ውጫዊ ትሕትናና ትሕትና የምላስ ንግግር ከእናንተ ዘንድ ፈጽሞ ይወጣል፤ እንደ ሐዋርያው ጳውሎስ ቃል “ፍጹም የሆነ በመጣ ጊዜ ፍጹም የሆነው ይጠፋል” (1ቆሮ። 13፡10)።
28. ምሥራቁ ከምዕራቡ ምን ያህል የራቀ ነው፣ እስከዚህ ድረስ እውነተኛ የትሕትና ንግግር ከእውነተኛ ትሕትና የራቀ ነው። ሰማያት ከምድር፣ ነፍስም ከሥጋ እንደሚበልጥ፣ በመንፈስ ቅዱስ የተሰጠው ፍጹም ትሕትናም ከእውነተኛ ትሕትና የበለጠ ፍጹምና የላቀ ነው።
29. ትሕትናውን የሚሠራውንና የሚለብሰውን ሰው ወይም ትዕቢተኛውን በትዕቢትና በትዕቢት የሚናገረውን እስክትፈትኑት ድረስ በልብህ እንደ ትሑት አትቍጠረው። ከፍሬያቸው ታውቋቸዋላችሁ።
30. የመንፈስ ቅዱስ ፍሬዎች ፍቅር፣ ደስታ፣ ሰላም፣ ምሕረት፣ ትዕግስት፣ በጎነት፣ እምነት፣ የዋህነት፣ መጽናት ናቸው። የክፉ መንፈስ ፍሬ ግን ጥላቻ፣ ዓለማዊ ሀዘን፣ የነፍስ እረፍት ማጣት፣ የልብ መደናገር፣ ተንኰል፣ ግምታዊ ጉጉት፣ ድካም፣ ቁጣ፣ አለማመን፣ ምቀኝነት፣ ሆዳምነት፣ ስካር፣ ምቀኝነት፣ ኩነኔ፣ ክፉ ሥጋዊ የዓይን ፍላጎት፣ ትዕቢትና የነፍስ ትዕቢት ናቸው። በእነዚህ ፍሬዎች በፊታችሁ የትኛው ዛፍ እንዳለ ታውቃላችሁ እና ከእናንተ ጋር የሚነጋገር መንፈስ እንደ ሆነ በእነርሱ ታውቃላችሁ። የጌታ ቃል ይበልጥ ግልጽ የሆኑ ምልክቶችን ይጠቁማችኋል፡- "መልካም ሰው ከመልካም መዝገብ መልካሙን ያወጣል፥ ክፉ ሰውም ከመጥፎ መዝገብ ክፉውን ያወጣል" (ማቴ 12፡35)።
31. የመንፈስ ቅዱስ ፍሬዎች ባሉበት እና በሚገለጡበት፣ እግዚአብሔር በእርሱ ይኖራል። በትህትናም ሆነ ከፍ ያለ ነገርን በትህትና ቢናገሩ ከጥበብና ከእውቀት ጋር የተረጋጋ የቃሉ ምንጭ ከነሱ ይፈስሳል። ነገር ግን የመንፈስ ቅዱስ ፍሬዎችና የጸጋ ስጦታዎች በማይገለጡበት፥ ይልቁንም ተቃራኒ መንፈስ የሆኑት፥ በእነርሱ ውስጥ እግዚአብሔርን አለማወቅ ጨለማ አለ፥ የሥጋ ምኞትም መከማቸት አለ፥ ተቃዋሚ መናፍስትም ያድሩባቸዋል። እንደነዚህ ያሉት ሰዎች በትሕትና ቢናገሩም ሆነ በትሕትና ቢናገሩ ወይም ከፍ ባሉ ጉዳዮች ላይ በትልቁ ሐቀኝነታቸውን ያሳዩበት ሁኔታ ቢናገሩ ምንም ለውጥ አያመጣም።
32. እውነት በሰዎች አይገለጽም በውጫዊ ገጽታም ቢሆን በቃላትም አይገለጽም እግዚአብሔርም በውስጣቸው አይቀርም። እሱ በተሰደዱ ልቦች እና ትሑት መናፍስት ውስጥ እና በእግዚአብሔር ማሰላሰል በተበሩ ነፍሳት ውስጥ ያርፋል። አንዳንድ ጊዜ አንድ ሰው በቃላት እራሱን ከሌሎች ዝቅ አድርጎ ይቆጥረዋል እና በትህትና ከሰዎች ምስጋናን ለመስማት ይናገራል፣ በውስጡ ግን በጎረቤቶች ላይ ተንኮል፣ ጥላቻ እና ቂም የተሞላ ነው። አንዳንድ ጊዜ ደግሞ አንድ ሰው በትዕቢትና በጥበብ ቃል ለእውነት ሲዋጋ ከውሸትና ከሕግ መጣስ ጋር በመቆም እውነትን ብቻ ይመለከታል በውስጡም የትሕትና አስተሳሰብ፣ትሕትናና ባልንጀራ መውደድ ተሞልቶ አልፎ አልፎም በጌታ ይከበራል፣እንዲሁም በጌታ የከበረውን ሐዋርያው ጳውሎስን እየደገመ፣“በድካሜ በደስታ እመካለሁ”(2ቆሮ።9)።
33. እግዚአብሔር የምንናገረውን ወይም የምንሰራውን ውጫዊ ገጽታ አይመለከትም ነገር ግን የነፍሳችንን ፍላጎት እና አንዳንድ የሚታዩ ስራዎችን በምንሰራበት ወይም ስለ ኖቲክ ነገሮች የምንናገርበትን አላማ ይመለከታል። በተመሳሳይም፣ ከሌሎች የበለጠ ግንዛቤ ያላቸው ሰዎች የቃላቱን ኃይል እና የሥራውን ዓላማ ይመለከታሉ፣ ስለዚህም ሰውየውን ያለ ስህተት ይፍረዱ። “ሰው መልክን ያያል እግዚአብሔር ግን ልብን ያያል” (1ሳሙ 16፡7) ተብሏልና።
34. እግዚአብሔር ከትውልድ ወደ ትውልድ መንፈስ ቅዱስ የእግዚአብሔርን ነቢያትን እና ወዳጆችን ለቤተክርስቲያኑ ፍጹምነት እንዲያዘጋጅ አዘጋጅቷል። የቀደመው እባብ የነፍስ ጥፋት በሚመጣበት በሰው ጆሮ ውስጥ የኃጢአትን መርዝ ማፍሰሱን ካላቆመ ልባችንን የሠራ እርሱ ብቻውን የእግዚአብሔር ቃል የሆነውን መንፈሳዊ ኃይልን ለወራሽ እየሰጠ ድሆችን ከትሕትናና ከሥጋ ፍትወት ምድር አያነሣምን? ፴፭ እናም በእውነትም፣ በትህትና የሚጀምሩት ወደ ትዝታ ከፍታ ይወጣሉ፣ እናም ከላይ ሆነው የጥበብ ቃል በእግዚአብሔር ሀይል ተሰጥቷቸዋል፣ ለቤተክርስቲያናቸው ድነትን እንደሚያበስሩ።
35. እራሱን ያወቀ ሰው በሃሳብ ትሁት መሆንን የሚያስተምረው፣ ልቡን የሚሰብር እና እንዲለማመድ እና እንዲጠብቀው የሚያነሳሳ እውነተኛ ትህትና አለው። እራስህን እስካሁን ካላወቅክ ትህትና ምን እንደሆነ አታውቅም እና እውነተኛ ልምምድ እና እውነተኛ ጥበቃ ላይ አልደረስክም። በጎነትን የምንለማመደው ለዚህ ነው፡ እራሳችንን ለማወቅ።
36. ከንጽህና ወደ ፍጡራን ማሰላሰል የተሸጋገረ ሰው እራሱን አውቋል "ራስህን እወቅ" በሚለው አባባል ነው። ነገር ግን ስለ ፍጡራን እና ስለ መለኮታዊ እና ስለ ሰው ነገሮች ማሰላሰል እና መረዳትን ያላሳየው በዙሪያው ያለውን እና ከእሱ ውጭ ያለውን ያውቃል ነገር ግን እራሱን አላወቀም።
37. ከእኔ በላይ ያለው እኔ አይደለሁም፤ ከእኔ በላይ ያለው እኔን የሚመለከት አይደለም፤ እኔን የሚያሳስበኝ ከእኔ ውጭ ያለው አይደለም፤ እነዚህ ሁሉ የተለያዩ ነገሮች ናቸው። እኔ የእግዚአብሔር አምሳል ነኝ፣ በኖቲክ፣ የማትሞት እና ምክንያታዊ ነፍስ ውስጥ የተገለጥኩ፣ አእምሮ በውስጡ የአብ ቃል ስላለው እና ከነፍስ ጋር አብሮ የሚኖር እና ከእሱ የማይነጣጠል ነው። እና ከእኔ በላይ ያለው ንጉሣዊ ፣ ገዥ ፣ ምክንያታዊ እና እራስን የገዛ ነው። እና እኔን የሚያሳስበኝ በምርጫዬ ላይ የተመሰረተ ነው፡- ገበሬ፣ ወይም ነጋዴ፣ ወይም አስተማሪ፣ ወይም ፈላስፋ መሆን እፈልጋለሁ። ከኔ ውጭ ያለው ደግሞ የህይወት ምኞትና የበታች መኳንንት ነው፡ ሀብት፣ ክብር፣ ክብር፣ ብልጽግና እና ከፍተኛ ማዕረግ፤ ወይም በተቃራኒው ድህነት፣ ጨለማ፣ ውርደት እና መጥፎ ዕድል።
38. ራሱን ያወቀ ሁሉ እንደ እግዚአብሔር ከሥራው ሁሉ ዐርፏል፣ ወደ እግዚአብሔር መቅደስም፣ ወደ መንፈስ ቅዱስ አገልግሎት እና ከክፉ ምኞትና መለኮታዊ ትሕትና ወደ ንጽህና ወደብ ገባ። ነገር ግን እራሱን በትህትና በአስተሳሰብ እና በማሰላሰል እራሱን ያላወቀ ግን ይህን ህይወት በስራ እና በላብ ማሳለፉን ቀጥሏል። ዳዊት ይህንን አስታወሰን፡- “ወደ እግዚአብሔር መቅደስ እስክገባ ድረስ ይህ ከብዶኝ ነበር” (መዝ 72፡16)።
39. አንድ ሰው ራሱን ሲያውቅ – እና ይህን ለማድረግ ከውጫዊው ነገር መጠበቅ፣ እራሱን ከዓለማዊ ጉዳዮች መለየት እና ህሊናውን መመርመር አለበት – የተወሰነ መለኮታዊ ትህትና ወዲያውኑ በነፍሱ ላይ ይወርዳል፣ ይህም በልቡ ላይ ቅሬታ እና የነፍስ እንባ ያመጣል። ሰው ተግባሩን ሲሰማው ራሱን እንደ አፈርና አመድ እና ትል አድርጎ ይቆጥረዋል፣ እና ሰው አይደለም፤ ከእግዚአብሔር በተሰጠው ታላቅ ስጦታ ምክንያት ራሱን ለዚህ እንስሳ ሕይወት ብቁ እንዳልሆነ አድርጎ ይቆጥራል። በዚህ ውስጥ ሊቆይ የተገባው በተዋሕዶ ሊገለጽ በማይችል ስካር ተሞልቷል፣ ወደ ትህትና አስተሳሰብ ጥልቅ ውስጥ ገብቶ ከራሱ ወጥቶ፣ ውጫዊውን ነገር ማለትም ምግብን፣ መጠጥን፣ ልብስን ይንቃል፣ የሰውነትን ፍላጎት ሳያጋንን፣ በልዑል ቀኝ እጅ መልካም ለውጥ ስለተለወጠ።
40. ከመልካም ምግባሮች መካከል ትልቅ ነገር ትህትና ነው። አንድ ሰው በንጹሕ ንስሐ ሲገባ፣ ጸሎትንና መታገሥን እንደ ባልንጀራ አድርጎ ሲገባ፣ ወዲያውኑ ከሥጋዊ ስሜት እስራት ነፃ ያወጣል፣ ለነፍስ ኃይል ሰላምን ይሰጣል፣ ልብን በእንባ ያጸዳል እና በመንፈስ ቅዱስ መምጣት ጸጥታን ይሞላል። መንፈሳውያን ተዋጊ መነኮሳት በዚህ መንገድ ቃል ኪዳናቸውን ሲቀበሉ፣ የእግዚአብሔር የእውቀት ቃል ይገለጽላቸዋል እናም የመንግሥተ ሰማያትን ምስጢር እያሰላሰሉ ፍጥረታትንም ይረዳሉ። ወደ መንፈስ ጥልቀት በገቡ ቁጥር፣ ወደ ጥልቅ የሃሳብ ትህትና ጠልቀው ይገባሉ። በዚህም የራሳቸው መለኪያ እውቀት በውስጣቸው ያድጋል፣ የሰውን ተፈጥሮ ደካማነት ያውቃሉ፣ ለእግዚአብሔር እና ለባልንጀሮቻቸው ያላቸው ፍቅር በውስጣቸው ይበዛል፣ እና በቀላሉ ሰላምታ በመስጠት እና ከእነሱ ጋር የሚነጋገሩትን በመቅረብ የተቀደሱ መስሏቸው።
41. እግዚአብሔርን እና ሰዎችን ለመውደድ ነፍስን እንደ ትህትና ፣የማሰብ እና የንፁህ ጸሎት ክንፍ አይሰጥም። የአስተሳሰብ ትህትና መንፈስን ይሰብራል፣ እንባዎችን ያጠፋል እናም ሰው ድካሙን በሰው መለኪያ ወሰን ውስጥ እንዲያይ ያስችለዋል። መደመር የቁስ አእምሮን ያጸዳል፣የልብን አይን ያበራል እናም ነፍስን በሙሉ ያበራል። ንፁህ ጸሎት ሰውን ሁሉ ከእግዚአብሔር ጋር ያገናኛል፣ ከመላእክትም መካከል ያቆመው እና የእግዚአብሔርን ዘላለማዊ ነገር ጣፋጭ ጣዕም እና የታላላቅ ምሥጢራትን ሀብት ያቀምስለታል፡ በታላቅ ፍቅር በማቀጣጠል ነፍሱን ለወዳጆቹ እንዲሰጥ ያስተምራል፣ አስቀድሞም ከሥጋው በላይ ተነሥቷል።
42. የተሰወረውን የፍቅር ሀብትና የዕንቍ ዕንቁዎች የተጠበቁበትን፣ አምላካችን ክርስቶስም በወርቃማ ዙፋን ላይ እንዳረፈ፣ የመንፈሱንም ስጦታ ለፍጡራኑ ሲያከፋፍል፣ ታላቅ ክብሩንም የሚሰጣቸውን የእርሱን የማሰላሰል ቃል፣ የሰውን ጥበብ ከማይገለጽ ንጹሕ የሆነ ማስተዋልን የሚሰጥበትን የትሕትናን መልካሙን ልብስ ጠብቁ። ምኞቱና አንድነት ከእርሱ ጋር በእግዚአብሔር አብ መንግሥት እንዲነግሡ፥ ስለዚህም እርሱ ራሱ፡— አባት ሆይ፥ የሰጠኸኝ እኔ ባለሁበት ከእኔ ጋር ይሆኑ ዘንድ እወዳለሁ፡ ብሎ ጸለየ (ዮሐ 17፡24)።
43. አንድ ሰው ትእዛዛቱን ለመፈጸም በትጋት ሲሰራ፣ በድንገት እራሱን በማይነገር እና ሊገለጽ በማይችል ደስታ ውስጥ ያገኛል፣ ምክንያቱም ከቃላት ሁሉ በላይ በሚያስደንቅ ለውጥ ይለወጣል፣ የሰውነት ክብደትን ይጥላል እና ምግብን፣ እንቅልፍን እና ሌሎች የተፈጥሮ ፍላጎቶችን ይረሳል፤ ምክንያቱም ይህ ደስታ በመንፈሳዊ ተዋጊ መነኮሳት ውስጥ ሕይወትን የሚሰጥ ሞትን የሚሠራ እና ከአሁን በኋላ እንደ ግዑዝ ኃይላት ዓይነት ሁኔታ የሚሰጣቸው የእግዚአብሔር ወደ እርሱ መምጣት ነው። የእንደዚህ አይነት የተባረከ ህይወት መንስኤ ትህትና ነው፤ ነርሷ እና እናቱ ቅዱስ ቁርኝት ናቸው፤ የእሱ ጓደኛ እና እህት የመለኮታዊ ብርሃን ማሰላሰል ነው፤ ዙፋኑ ከክፉ ምኞት የጸዳ ንጽህና ነው፤ ፍጻሜውም ቅድስት ሥላሴ እግዚአብሔር ነው።
44. ይህንን ጥንካሬ ያገኘ በስሜት ህዋሳት ትስስር አይታሰርም። የዚህን ህይወት ውበት አይመለከትም፣ የተከበረውን እና የማይከበረውን አይለይም። እግዚአብሔር በጻድቃንና በኃጢአተኞች፣ በክፉዎችና በበጎዎች ላይ ፀሐይና ዝናብን እንደሚልክ፣ እንዲሁ ሰው በፍቅር ያበራል። ለሁሉም ሰው ፍቅር የተሸከመው እና ችግር የሚሰማው በሚፈልገው መጠን መልካም ማድረግ በማይችልበት ጊዜ ብቻ ነው። ከእሱ፣ ከኤደን እንደሚገኝ፣ የመሰብሰቢያ ምንጭን ያፈልቃል፣ እና በአራት ጅረቶች ይከፈላል—የሀሳብ ትህትና፣ ንጽህና፣ ከክፉ ምኞት የጸዳ ንፅህና እና የጸጥታ ጸሎት ከፍታ—እና አጠቃላይ የእግዚአብሔርን ፍጥረት ያጠጣል።
45. የድጋፍ እንባ ጣፋጭነት ያልቀመሱ እና ጸጋቸውን እና ተግባራቸውን የማያውቁ ሰዎች ለሙታን ከሚፈሰሰው እንባ በምንም መንገድ የተለዩ አይመስላቸውም፤ ብዙ ግምቶችን ያዘጋጃሉ እና የማይጠቅሙ መደምደሚያዎችን ይሳሉ። ግን ይህ ሁሉ ለኛ ተፈጥሯዊ ነው። የማሰብ ትዕቢት ወደ ትህትና ሲያዘነብል፡ ነፍስም እንዲሁ ከሚታየው አለም እይታዋን በማዞር ወደማይገኝው እና ወደ ቀደመው ብርሃን በማሰላሰል የዚህን አለም ህዋሳትን ሁሉ ጥሎ የመንፈስ ቅዱስን መጽናኛ ከላይ ታገኛለች። ወዲያውም እንባ ከእርስዋ ዘንድ እንደ ውኃ ምንጭ ይፈልቃል እና አእምሮዋንም ደስ ያሰኛታል፣ ሀሳቦቿን በሙሉ ደስታ እና መለኮታዊ ብርሃን ይሞላሉ። ይህ ብቻም አይደለም፡ ልብን ይሰብራሉ እና ጥሩውን በማሰብ አእምሮን ያዋርዳሉ። ይህ አንዳቸውም በሌላ መንገድ በሚያለቅሱ እና በሚያለቅሱ ሰዎች ላይ አይደርስም።
46. የሃሳብ ጥልቅ ትህትና በሌለበት የእንባ ምንጭ ሊከፈት የማይቻል ነው፤ እና በተቃራኒው፣ ከመንፈስ ቅዱስ መምጣት ጋር በሚገለጥበት ጊዜ፣ በውስጥ መግባባት በማይኖርበት ጊዜ በሃሳብ ትሁት መሆን አይቻልም። መተሳሰብ የአስተሳሰብ ትህትናን በመንፈስ ቅዱስ ያመነጫል፣ እና በዚያው መንፈስ የአስተሳሰብ ትህትና መተሳሰብን ይፈጥራል። እርስ በርሳቸው እንደ ሰንሰለት ማያያዣዎች ይያዛሉ፣ በጸጋ ብቻ የተዋሃዱ እና በመንፈስ ቅዱስ የማይፈታ አንድነት አላቸው።
47. ከመለኮታዊ መንፈስ ወደ ነፍስ የሚገባው ብርሃን በጸጥታ በአሲዲያ ይወገዳል፣ ቸልተኛነት እና ቃላትን እና ምግብን በተመለከተ ትኩረት አለመስጠት። እና ለምግብ አለማሰብ፣ እና ብዛቱ፣ እና ያልተገራ አንደበት፣ እና የእይታ ጨዋነት የነፍስን ብርሃን አውጥቶ ያጨልመዋል። በጨለማም ስንሞላ የልባችን አውሬዎች እና አንበሶች – ጥልቅ ስሜት ያላቸው ሀሳቦች – እየጮሁ እና ለስሜቶች ምግብ ፍለጋ ይንቀሳቀሳሉ እና በእኛ ውስጥ የተቀመጠውን የመንፈስ ሀብት ለመስረቅ ይሞክሩ። ነገር ግን መላእክት የማይፈቅዱት በእውነት ውብ የሆነ መረጋጋት እና ጸሎት ሁሉም በነፍስ ውስጥ እንዲንከራተቱ አይፈቅድም፤ የመንፈስን ግርማ በአእምሮ ውስጥ የማይጠፋ ያደርጉታል፣ ልብን ጸጥ ያለ እና ንጹህ ያደርጋሉ፣ መለኮታዊ ቁርጠኝነትን ያጠፋሉ፣ ነፍስን ወደ እግዚአብሔር ፍቅር ያሰፋሉ እና ሁሉንም ከክርስቶስ ጋር በደስታ እና በድንግልና ያዋህዳሉ።
48. እንደ ነፍስ ንጽህና እና ንጽህና የቃሉን ያህል የተለመደ ነገር የለም። እናቱ የተከበበች እና የተከበረ መረጋጋት ናት፣ እና አባቱ ፍርሃት ነው። እናም ፍርሃት እግዚአብሔርን ወደ መሻት ተለወጠ እና ከመለኮታዊ ነገሮች ፍላጎት ጋር አንድ ላይ በመሆን ነፍስን የማትፈራ እና በእግዚአብሔር ፍቅር የተሞላ እና የመለኮታዊ ቃል እናት ያደርጋታል።
49. በመጀመሪያ ፍርሃት ነፍስን ይቀላቀላል እና በንስሐ ፍርዱን ያስታውሰዋል። ከዚያም የገሃነም ስቃይ ወደ እሱ ቀረበ፣ እና ልቅሶው እና ህመሙ ልብን ያደክማል፣ እሱም ስለወደፊቱ የኃጢያት ቅጣት እያሰላሰለ። ከዚያም በብዙ እንባ እና ስቃይ በአእምሮ እቅፍ ውስጥ ፀንሳ እና የድነት መንፈስ በልቡ ምድር ላይ ይፈጥራል እናም ከሲኦል ፍርድ ስቃይ እና ዋይታ ነፃ ይሆናል፤ ከዚያ በኋላ የሚመጡት መልካም ነገሮች ፍላጎት እና ደስታ በእሷ ላይ ይመጣል፣ እና ንፅህና በንፅህና አገኛት እና በፍቅር ወደ እግዚአብሔር አንድ ያደርጋታል። እናም ነፍስ ፣ በዚህ መንገድ አንድ ሆነች ፣ ሊገለጽ የማይችል ጣፋጭነት ይሰማታል እናም በእሱ በኩል ፣ በደስታ እና በደስታ ፣ የጭንቀት እንባዎችን ያፈሳሉ እና ሁሉንም ዓለማዊ ግንዛቤዎች ይተዋሉ። እንደ መነጠቅ ቀረች፣ ባሏን ተከትላ በማይሰማ ድምፅ አለቀሰች፡- “ከኋላህ ሮጥኩ፤ የመዓዛህ መዓዛ እጅግ ጣፋጭ ነው… ንገረኝ፣ ልቤ የወደደህ፣ መንጋህን የምታሰማራበት፣ በባልንጀሮችህም [በጻድቃን] መንጎች መካከል እንዳይቅበዘበዝ በቀትር ጊዜ የምታርፍበትን ንገረኝ። የፍጥረትን ተፈጥሮ በጥበብ አስብ።
50. በልብህ፡- “የድንግልና ንጽህናን ለማግኘት ከቶ አልቻልኩም በአካል ብልግናና እብደት ሥር እወድቃለሁና” አትበል። ከሥቃይና ከነፍስ ሙቀት ጋር የንስሐ ምጥ ባለበት፣ የኀጢአትም እንባ ወንዞች በሚፈሱበት፣ በዚያ የኃጢአት ምሽጎች ሁሉ ፈርሰዋል፣ የፍትወትም እሳት ይጠፋል፣ እናም በአጽናኙ መምጣት ከላይ ያለው ልደት ተፈጸመ፣ ነፍስም የንጽሕና እና የድንግልና ቤተ መንግሥት ትሆናለች። ከፍጥረት ሁሉ በላይ የሆነ እግዚአብሔር በብርሃንና በቃላት በማይገለጽ ደስታ ወደ እርስዋ ወርዶ በክብር ዙፋን ላይ ሆኖ በአእምሮዋ ከፍታ ላይ ተቀምጦ ለነፍስ ኃይሎች ሰላምን ይሰጣል፡- “ከሥጋ ምኞት የተለየ ሰላም ለእናንተ ይሁን፤ እንደ ተፈጥሮ ትሠሩ ዘንድ ሰላሜን እሰጣችኋለሁ፤ ከፍጥረትም በላይ ትሆኑ ዘንድ ሰላሜን እተውላችኋለሁ። ፍጽምናን ከራሱ ጋር አዋሕዶ በንጽሕና ከርቤ የተሸተተች መልካምና የተዋበች ድንግል አደረጋትና፡- ወዳጄ ሆይ ተነሺ አላት። ነይ የኔ ቆንጆ [በተግባራዊ ፍልስፍና]! እነሆ፥ ክረምቱ አልፎአልና፥ ዝናቡም አልፎ አልፎአል። አበቦች [የበጎነት መዓዛቸው] በምድር ላይ [በልብሽ] ተገለጡ… ውዴ ሆይ ተነሺ ነይ! ርግቤ [ወደ ድብቅ ሥነ-መለኮት መጠለያ እና ጨለማ እና በእኔ ላይ ወደ ጽኑ የእምነት ዓለት፣ እግዚአብሔር] ነይ! ( ሐዋ 2፡10-14)።
51. ለበጎው ለውጥና ዕርገት ከተበቁት መካከል፣ በተግባራዊ ፍልስፍና የስሜታዊነትን ግድግዳ አሸንፈው፣ ከዚያም በንጽሕና የብር ክንፎች ላይ ከክፉ ምኞት በፀዳው በንጽሕና የብር ክንፍ ላይ ሆነው፣ ወደ ፍጡራን ማሰላሰል ኖቲክ ማራዘሚያ የበረሩ፣ ከዚያም ወደ ሥነ መለኮት ጨለማ ገብተው በሥራቸው ሁሉ ከእግዚአብሔር የተባረኩ፣ ብፁዓን ናቸው። ምድራዊ መልአክና ሰማያዊ የሆነ ሰው እግዚአብሔርን በራሱ አከበረ እግዚአብሔርም አከበረው።
52. "ሕግህን የሚወዱ ብዙ ሰላም አላቸው የሚያሰናክላቸውም ምንም የለም" (መዝ 118፡165)። ሰውን የሚያስደስት ነገር ሁሉ እግዚአብሔርንም አያስደስተውም። ጥሩ አይደለም ተብሎ የሚታሰበው ደግሞ የነበረውን እና የሚሆነውን ምንነት ለሚያውቁ በባህሪው እጅግ በጣም ጥሩ ነው።
53. ለዓለም መሞትና ለክርስቶስ መኖር መልካም ነው፤ ያለበለዚያ እንደ ጌታ ቃል ከላይ መወለድ አይቻልም። ሰውም ከላይ ካልተወለደ ወደ መንግሥተ ሰማያት መግባት አይችልም። እናም ይህ ልደት የሚከናወነው ለመንፈሳዊ ወላጆች በመታዘዝ ነው። በመጀመሪያ የቃሉን ዘር በማህፀናችን በወላጆቻችን ትምህርት ካልተቀበልን እና የእግዚአብሔር ልጆች ካልሆንን ከላይ ልንወለድ አንችልም። ስለዚህም አሥራ ሁለቱ የክርስቶስ ሐዋርያትና ከአሥራ ሁለቱ ሰባ ሐዋርያት ተወልደው የእግዚአብሔር አብ ልጆች ሆኑ፡- “እናንተ በሰማያት ያለው የአባቴ ልጆች ናችሁ። ስለዚህም ነው ጳውሎስ፡- “በክርስቶስ አሥር ሺህ ሞግዚቶች ቢኖሩአችሁ ብዙ አባቶች የላችሁም። እኔ ወልጄአችኋለሁና… እንግዲህ እኔን እንድትመስሉ እለምናችኋለሁ” (1ኛ ቆሮ 4፡15-16)።
54. ወልድ እስከ መስቀልና ሞት ድረስ ለሰማዩ አብ እንደታዘዘ ለመንፈሳዊ አባት አለመታዘዝ ማለት ከላይ አለመወለድ ማለት ነው። የተወደደው የቸር አብ ልጅ ከላይ ከቃልና ከመንፈስ ባይወለድ ኖሮ እርሱ ራሱ የመልካም ልጆች አባት ሊሆን አይችልም ነበር እንደ አባቱም መልካም ልጆችን አይወልድም ነበር። ካልሆነ ደግሞ ዛፉ ምንድን ነው፣ ፍሬው እንደዚህ ነው።
55. አለማመን መጥፎ ነገር ነው፣ በጣም ተንኮለኛው የክፉ ስግብግብነት እና የምቀኝነት ዘር ነው። አለማመን ደግሞ ክፋት ከሆነ የወርቅ ፍቅር በሰው ዘንድ ከክርስቶስ ፍቅር ይልቅ ትልቅ ቦታ የሚሰጠው፣ፈጣሪም ከቁስ አካል ያነሰ ስለሚያደርግ እና ቁስን ከእግዚአብሔር በላይ እንዲያገለግሉ ስለሚያስተምር ፍጡርን በፈጣሪ ፊት እንዲያገለግሉ እና የእግዚአብሔርን እውነት በውሸት እንዲለውጡ ስለሚያደርግ ምን ያመጣው ክፋት ነው። እና ይህ በሽታ እንደዚህ ያለ ትልቅ ክፋት ከሆነ እና ሌላኛው ስሙ ጣዖት አምልኮ ከሆነ – በዚህ ህመም ለሚሰቃይ ነፍስ ምን ክፉ ነገር ይመጣል!
56. የክርስቶስ ወዳጅ መሆን ከፈለግህ ወርቅንና ከወርቅ ጋር ያለውን የማይጠግብ ወዳጅነት ጠላ፤ ምክንያቱም የሚወዱትን ሰዎች ትኩረት ወደ ራሱ ይስባልና ከጣፋጩ የክርስቶስ ፍቅር ያርቃል፤ ይህም በቃላት ሳይሆን በትእዛዛቱ ፍጻሜ ውስጥ ነው። ወርቅን ከፈለጋችሁ – ወዮ! – ስትደበቅ ታገኘዋለህ ፣ ወርቅን ለጥቅም እና ለትልቅ ኪሳራ ካልሆነ ፣ ወርቅን ከክርስቶስ በላይ አክብረህ ታገኘዋለህ። እንግዲያስ ክርስቶስን እንድታጣና እንድታጠፋው እወቅ እግዚአብሔርንም ደግሞ እንድታጣ እወቅ፤ ያለ እርሱ ሕይወት ወይም መዳን እንደሌላቸው።
57. ወርቅን ብትወድ ክርስቶስን አትወድም። ክርስቶስን ካልወደድክ ግን ወርቅን የምትወድ ከሆነ ይህ ግፈኛ ማንን እንድትመስል የሚገፋፋህን ተመልከት፤ ደቀ መዝሙር እንጂ ታማኝ ያልሆነ፣ ወዳጅ የነበረና ከዳተኛ የሆነና በመምህራችን ላይ ትልቅ ጉዳት ያደረሰ፣ በክርስቶስ ላይ ካለው እምነትና ፍቅር የተነሳ ክፉኛ ወድቆ በተስፋ መቁረጥ አዘቅት ውስጥ ገባ። አርአያነቱን በመፍራት እኔን ስሙኝ እና ክርስቶስን ታገኙ ዘንድ እርሱንም እንዲወድህ ከወርቅና ከፍቅሩ ሽሹ። ካልሆነ ግን የወደቀው ከእግዚአብሔር የተቀበለው በምን ቦታ እንደሆነ ታውቃላችሁ።
58. ከላይ ካልጠራህ በወርቅም ሆነ በሰዎች ወይም በምልጃ የስልጣን ቦታ ለማግኘት አትፈልግ ምንም እንኳን ለነፍሶች ጥቅም እንደምታመጣ ብታይም። ሦስት መከራዎች ይመጡብሃልና አንዱም ይጎዳሃል። አለበለዚያ የእግዚአብሔር ቁጣ እና ቁጣ በተለያዩ አደጋዎች እና ሁኔታዎች ይመጣብሃል፣ እናም ሰዎች ብቻ ሳይሆኑ ፍጥረት ሁሉ ይነሱብሃል፣ ይህችም ህይወት በአንተ ላይ ትመረራለች። ወይም በታላቅ ውርደት ከኃላፊነትህ በጉልበተኞች ትባረራለህ፤ ወይም ጊዜያችሁ ሳይደርስ ትሞታላችሁ፣ ከዚህ ሕይወት ተለይታችሁ።
59. ክብርንና ውርደትን ንቆ ከሥቃይና ከተድላ መውጣት አይቻልም። ነገር ግን ክብርና ተድላ፣ ደስታና ሀብት ሁሉ እንደሚያልፉና ወደ ንቱ እንደሚሆኑ የሚያይ ግን ሞት ስለሚቀበልና ስለሚያጠፋው፣ የሰውን ሁሉ ከንቱነት ተረድቶ መለኮታዊ ነገሮች ወደሚያልቁበት አእምሮውን ያዞራል፣ እናም ዘላለማዊና የማይጠፋውን ይጣበቃል። እናም ይህንን በመለማመድ ከህመም እና ከጣፋጭነት ይበልጣል፣ የክብርን ፍቅር እና የነፍስ ስግብግብነትን ያሸንፋል፣ እናም ጣፋጭነትን እንደ ዓለም ግንዛቤ ይጥላል። የተከበረ ወይም የተናቀ ቢሆን፣ ሁሉም ነገር ለእርሱ አንድ ነው፤ ሰውነታችሁ ህመም ወይም እርካታ ቢሰቃይም ስለ ሁሉም ነገር እግዚአብሔርን ታመሰግኑታላችሁ እና ሀሳብዎ ወደ ታች አይጎትቱትም።
60. ትጉህ ሰው ከህልሙ የነፍሱን እንቅስቃሴ እና ዝንባሌ መረዳት ይችላል እናም ሁኔታዋን መንከባከብ ይችላል። የሰውነት እንቅስቃሴዎች እና የአዕምሯዊ ቅዠቶች በውስጣዊው ሰው ባህሪ እና በእንክብካቤው ላይ ይመረኮዛሉ። ነፍሱ ነገሮችን የምትወድና የምትደሰትበት ሰው ብዙ ሀብትና ንብረት፣ የሴቶች ፊትና የጋለ እቅፍ እያለም ልብሱ የቆሸሸበትና ሰውነቱ የቆሸሸ ይሆናል። ነፍጠኛና ምስኪን ወርቅን በህልም አይቶ እየተጋደለ በአራጣ አበዝቶ በካዝናው ውስጥ ያከማቻል እና እንደማይምር ሰው ፍርድ ይቀበላል። ለቁጣና ለምቀኝነት የተጋለጠ በህልም በአውሬዎችና በመርዛማ እባቦች፣ በፍርሃትና በፍርሃት ያሳድዳል። ከንቱ ውዳሴ ሕልምን የሚያልም የንግግር እና የሰዎች ስብሰባ፤ እሱ የስልጣን ፣የበላይነት እና የስልጣን ህልም ያልማል ፣የማይኖረውን ወይም ሊሆን የሚችለውን ይመኛል። ትዕቢተኛ እና ትዕቢተኛ በህልም በሚያማምሩ ሰረገላዎች ውስጥ ይጋልባል፣ አንዳንዴ በአየር ውስጥ በክንፍ እየበረረ ሁሉም በስልጣኑ ፊት ሲንቀጠቀጥ ያያል። እግዚአብሔርን የሚወድ ሰው ግን በጎነትን ለመፈጸም የሚተጋ እና በቅን አምልኮ ጦርነቶች ውስጥ በንፁህ ነፍስ በህልም ሊመጣ ያለውን ነገር እና አስፈሪ ምስጢራትን መገለጥ ያያል፤ እና ከእንቅልፉ ሲነቃ ሁል ጊዜ በጸሎት ፣ በነፍስ እና በሥጋ ሰላም ፣ እንባዋ በጉንጯ ላይ ይወርዳል እና ከእግዚአብሔር ጋር ያለው ውይይት በከንፈሯ ላይ ነው።
61. በእነሱ ውስጥ በሚታየው መሠረት ሁሉም ሕልሞች በሦስት ምድቦች ሊከፈሉ ይችላሉ-ህልም ፣ ራዕይ እና መገለጥ ። ሕልሙ በአእምሮ ምናብ ውስጥ ሳይለወጥ የማይቀር ነው፤ የተደባለቀ እና ብዙውን ጊዜ ከአንድ ነገር ወደ ሌላ ነገር ይተላለፋል። ለሚያዩት ምንም ጥቅም የለም፣ እና ሲነቁ ሕልሙ ይጠፋል። ሁሉም ትጉዎች እንደዚህ ያሉትን ሕልሞች መናቅ አለባቸው።
ራዕይ ማለት የማይለወጥ፣ ከአንዱ ነገር ወደ ሌላ የማይለወጥ፣ ነገር ግን በአእምሮ ውስጥ ሳይለወጥ የሚቀር እና ለብዙ አመታት የማይረሳ ነው። ራዕዮች የሚመጡትን ነገሮች ያሳያሉ እና ለነፍስ ጥቅምን በድብቅ እና በሚያስፈሩ ምስሎች፤ የሚያዩአቸውን ከሚያስፈሩ ምስሎች የማያቋርጥ ማሰላሰል እንዲያንጸባርቁ እና እንዲንቀጠቀጡ ያደርጋሉ። ትጉሃን ራእዮችን እንደ ታላቅ ነገር ያዙ።
እናም መገለጥ ከስሜት ህዋሳት ሁሉ በላይ የሚከሰት እና በውስጡም የአንዳንድ መለኮታዊ እና አስደናቂ ነገሮች እና ግንዛቤዎች ሃይል ያለው የንፁህ እና ብሩህ ነፍስ ራዕይ ነው። መገለጦች የተደበቁትን የእግዚአብሔርን ምስጢራት በድብቅ ያስተምራሉ፣ የታላላቅ ሥራዎችን ፍጻሜ እና አጠቃላይ ለውጦችን በአለማዊ እና በሰው ጉዳዮች ላይ ያሳያሉ።
62. ከተነገረው መረዳት የሚቻለው ሕልሙ የደነደነና ሥጋ ወዳዶች፣ አምላካቸው ሆዱና ጥጋብ የሆነው፣ በስሜታዊነት በተቀደደ በግዴለሽ ሕይወት አእምሮአቸው የጨለመባቸው፣ የደነደኑና ሥጋ ወዳዶች መሆናቸውን መረዳት ይቻላል። አጋንንቱ ያፌዙባቸውና የራሳቸውን ቅዠቶች ይወረውሯቸዋል። ራዕይ የትጉህ ነው የነፍስን ስሜት የሚያጠራው በሚታየው ወደ መለኮት የሚደርስ እና ዕርገታቸውን ያበዛል። መገለጦች ደግሞ መለኮታዊ መንፈስ የሚሠራባቸው እና በሥነ-መለኮት ነፍስ ከእግዚአብሔር ጋር የተዋሃዱ የፍጹማን ናቸው።
63. በህልም ውስጥ የሚከሰቱ ሁሉም ራእዮች እውነት አይደሉም እና በሁሉም ሰዎች ውስጥ በአዕምሯዊ ገዥ አካል ውስጥ የሚንፀባረቁ አይደሉም፣ ነገር ግን የማሰብ ችሎታቸው በተጣራ እና የነፍስ ስሜታቸው በተገለፀው እና የፍጡራንን ማሰላሰል በደረሱ ሰዎች ላይ ብቻ ነው። እንደነዚህ ያሉት ሰዎች በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው ውስጥ እራሳቸውን አያስቡም፣ እናም የዚህ ህይወት ግድየለሽነት አያስቸግራቸውም፤ ረዣዥም ጾሙ ፍጹም ጸንቶ ይኖራል፣ እናም ለእግዚአብሔር ያደረገው ውጊያና ሥራ በእግዚአብሔር መቅደስ ውስጥ፣ ማለትም ከፍጡራን ጥበብ የላቀውን በማሰብ ቤትን አግኝቷል። መልአካዊ ሕይወታቸው እና አኗኗራቸው አስቀድሞ በእግዚአብሔር ተደብቋል፣ እና በቅዱስ ጸጥታ እድገታቸው ወደ እግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያን ነቢያት ዙፋን አመጣቸዋል። እግዚአብሔር በዘኍልቍ መጽሐፍ ላይ እንዲህ ሲል ተናግሯል፡- “በእናንተም ነቢይ ካለ እኔ እግዚአብሔር በራእይ እገለጥለታለሁ፥ በሕልም እናገራለሁ” (ዘኁ። 12፡6)። በነቢዩ ኢዩኤልም መጽሐፍ፡- «ከዚያም በኋላ እንዲህ ይሆናል መንፈሴን በሥጋ ለባሽ ሁሉ ላይ አፈስሳለሁ፤ ወንዶችና ሴቶች ልጆቻችሁ ትንቢት ይናገራሉ ሽማግሌዎቻችሁም ሕልም ያልማሉ ጎበዞቻችሁም ራእይ ያያሉ” (ኢዩ። 3፡1)።
64. ጸጥታ ማለት የማይናወጥ የአእምሮ ሁኔታ፣ የነጻ እና የደስታ ነፍስ መረጋጋት፣ ያለ ረብሻና ማቅማማት የልብ መሆን በእግዚአብሔር መሆን፣ ብርሃንን ማሰላሰል፣ የእግዚአብሔርን ምስጢር ማወቅ፣ የጥበብ ቃል ከንጹሕ ሐሳብ የተገኘ የጥበብ ቃል፣ የእግዚአብሔር የማስተዋል ገደል፣ የአዕምሮ መነጠቅ፣ ታላቅ ዓይንን የማያርፍ ጸሎት፣ ከእግዚአብሔር ጋር የሚደረግ ውይይት፣ ታላቅ ጸሎት የማያደርግ በድካም መካከል ያለ ድካም እና በመጨረሻም፣ ከእግዚአብሔር ጋር አንድነት እና ቅልቅል።
65. ነፍስ በውስጧ እስከ ዐመፀች ድረስ፥ ኃይሏም በሥርዓት እስካልወጣ ድረስ፥ የመለኮት ጨረሮችም ወደ እርስዋ ሊገቡ እስካልቻሉ ድረስ፥ ከሥጋዊ ጥበብ ባርነት እስካላወጣች ድረስ፥ ከሥጋዊ ጥበባት ባርነት እስካላወጣች ድረስ፥ ከሚመጣውም ሰላም እስካልተገኘች ድረስ፥ ከሥጋ ምኞት ጋር መታገል በቀረ ጊዜ፥ ከንፈሯ ዝም ይበል እንጂ፥ ከዳዊት ጋር፡- "እንደ ሰው የማይናገር፥ እንደ ደነቈረ ሰው ነበር" እንዲል፥ ከንፈሯ ዝም ይለዋል። (መዝ። 37፣14) ጠላት ሲበድላት ሁል ጊዜ ብታለቅስ እና በክርስቶስ ትእዛዛት መንገድ ብትሄድ እና የሚሰጣትን አፅናኙን መምጣት ብትጠብቅ ይሻላታል ፣ በእንባ ታጥባ ፣ እውነተኛ ነፃነት።
66. በጸጥታ የምግባር ማርን የሚሰበስብ በፍቅር ሥራ በጥበብ ከሥጋው በላይ ከፍ ከፍ ሲያደርግ የነፍሱም ኃይል ወደ ተፈጥሯዊ ሁኔታው ሲመለስ የሥጋ ጥበብ ስለወደቀች ነፍስም የመንፈስን ጨረሮች ሊይዝ ስለሚችል ያን ጊዜ እርሱ በዕንባ ንጹሕ የሆነ የማይበሰብስ ልብስ ይለብሳል፣ በክርስቶስ መሞትን የሚቀበል፣ ሕይወትን የሚሰጥ የማይበሰብስ ልብስ ይለብሳል። አጽናኙ በእሳት አንደበት። እንግዲያውስ የጌታውን መክሊት እንደ ቀበረ ክፉ አገልጋይ ወደ ዘላለም እሳት እንዳትጣል የመንፈስን ሕግ ተቀብላችኋልና የእግዚአብሔርን ታላቅነት በድፍረት ተናገሩ በታላቂቱ ቤተክርስቲያን የእግዚአብሔርን ፍትህ አውጁ። እንዲሁ ዳዊትም በንስሐ ኃጢአቱን ካጠበ በኋላ የትንቢትን ስጦታ ተቀበለ ይህንንም ጥቅም መደበቅ ባለመቻሉ እግዚአብሔርን እንዲህ አለው፡- “እነሆ ከንፈሬን አልከለክልም አቤቱ አንተ ጽድቄን አውቀሃል እውነትህን በልቤ ውስጥ አልሰወርኩም ማዳንህንም ተናግሬአለሁ። ምሕረትህንና እውነትህን ከታላቅ ጉባኤ አልሰወርኩም” (መዝ 39፡10-11)።
67. ከደለል ሁሉ የፀዳው የማሰብ ችሎታ ለነፍስ ግልጽ እና አንጸባራቂ ማስተዋል ያለው ሰማይ ይሆናል ፣ ምክንያቱም በውስጡ የፍትህ ፀሀይ ታበራለች እና የስነ-መለኮትን ጨረሮች በሰላም ትልካለች። የእግዚአብሔርን እውቀት ጥልቀትና ቁመትና ስፋት ምን እንደሆነ ይረዳ ዘንድ ከጥበብ ጥልቅ ንጹሕ እውቀትን ይሠራል እና ቀላልና ያልተደባለቁ ነገሮችን እና የተሰወረውን ምሥጢር ማስተዋል ይስባል። በተፈጥሮ ካስተዋወቃቸው በኋላ፣ የመንፈስን ጥልቅነት በቃላት በውስጣቸው መለኮታዊ መንፈስ ላለባቸው ሁሉ ያብራራል፣ እና የአጋንንትን ዘዴዎች ገልጦ፣ እና ስለ መንግሥተ ሰማያት ምሥጢር ይናገራል።
68. የሥጋ ምኞትና የሥጋ ትርምስ በጾምና በመንፈሳዊ ተጋድሎ ጸጥ ይላል። የነፍስ እብጠት እና የልብ እብጠት መለኮታዊ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብ ይቀዘቅዛሉ እና በማያቋርጥ ጸሎት ይዋረዳሉ ፣ ቁርጠኝነት ደግሞ ነፍስን በዘይት ይቀባል።
69. እንደ ንፁህ እና መንፈሳዊ ጸሎት ሰውን በእግዚአብሔር ውይይት ውስጥ ጓደኛ የሚያደርግ ሌላ ምንም ነገር የለም፤ በጸጥታ ወደ እርሱ የሚጸልዩትን ከእግዚአብሔር ጋር ያገናኛል፣ ነፍሱን በእንባ ያጠራል፣ በስብስብ ጣፋጭነት ያስደስታታል፣ በመንፈስ ግርማ ያበራል።
70. የጸሎት ብዛት በጽናት እና በትኩረት ሲቀድም የበለጠ ጥቅም ያስገኛል። ነገር ግን ነፍስን የሚያነቃቃ እና የፍራፍሬ መንስኤ የሚሆነው የጸሎት ጥራት ነው። በመዝሙር እና በጸሎት ጥራት ማለት አንድ ሰው በመንፈስ እና በአእምሮ መጸለይ አለበት ማለት ነው። ሲጸልይ እና ሲዘምር በመለኮታዊ ቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ ያለውን እውቀት ከግምት ውስጥ በማስገባት በልቡ ለእግዚአብሔር በሚገባቸው ሀሳቦች የማስተዋልን ዕርገት ከሚቀበል አእምሮ ጋር ይጸልያል። እነዚህም በማስተዋል ነፍስን ወደ ብርሃን ጠፈር ነጥቃ ወደ ተገለጠችበት፣ ወደ ተበራችበትና እጅግ ንጽሕት ወደ ኾነችበት፣ ወደ ሰማያትም ትመራለች እና ለቅዱሳን የተዘጋጀውን ዕቃ ውበት እያሰላሰለች ነው። በፍላጎታቸው ተቀስቅሶ ወዲያው የጸሎት ፍሬን ያሳያል፡ በመንፈስ ቅዱስ ብርሃን ፈጣሪ ተግባር የተነሳ የእንባ ጎርፍ። እነዚህ እንባዎች በጣም ጣፋጭ ከመሆናቸው የተነሳ አንድ ሰው ከቀመሱ በኋላ የሰውነትን ምግብ ሊረሳው ይችላል። ይህ በመዝሙራቸው ጥራት ምክንያት በሚጸልዩ ሰዎች ነፍስ ውስጥ የሚበቅል የጸሎት ፍሬ ነው።
71. ይህ የመንፈስ ፍሬ የሚገኝበት የጸሎት ጥራትም አለ። ጥራት ባለበት ደግሞ የመዝሙሩ ብዛት ይጨምራል። ነገር ግን ምንም ፍሬ በማይታይበት ጊዜ፣ ጥራቱ ይደርቃል። እና በደረቁበት ቦታ፣ መጠኑ ከንቱ ይሆናል እና ምንም እንኳን የሰውነት ድካም ቢያስከትልም፣ ጥቅም አያመጣም።
72. ስትጸልይና እግዚአብሔርን ስታመሰግን ከክፉው ሽንገላ ተጠንቀቅ። ለአጋንንት ወደ ነፍስ ኅሊና ሾልከው በመግባት በመዝሙራት ፈንታ ሌላ ቃል እንድንናገር ያነሳሳናል፤ በከንፈራችን የማይገባውን እንናገራለንና መዝሙረ ዳዊትን ይሳደባሉ። ወይም፣ መዝሙርን በጀመርን ጊዜ፣ በፍጻሜው ላይ አንዳንድ የራሳችንን ቃላት እንጨምራለን፤ ወይም ያንኑ ጥቅስ እየደጋገምን በመዘንጋት ምክንያት መዝሙረ ዳዊትን መጨረስ አንችልም ምክንያቱም የማስታወሻችንን መስመሮች ሁሉ ስለሚሰርዙ በከንፈሮቻችን የዘመርነውን እንረሳዋለን እና ማስታወስም ሆነ መደጋገም አንችልም። ይህንንም የሚያደርጉት ወደ ድካም እና ወደ አሲዲያ እንዲመራን እና የጸሎታችንን ፍሬ እንዲያጠፉ ነው፣ ስለዚህም አንጸልይም። ነገር ግን ጥቅሶቹን በማሰብ የጸሎትን ጥቅም ተረድተህ ወደ ጸሎት ሰዎች ነፍስ በሚመጣው የመንፈስ ቅዱስ ብርሃን እንድትበለጽግ ተቃወማችሁ እና መዝሙራትን በላቀ ቅንዓት ያዙ።
73. በማስተዋል ለመዘመር ስትሞክር ተመሳሳይ ነገር ሲደርስብህ ሳትቸገር ወደ አሴዲያ አትስጠም እና ከነፍስ ጥቅም ይልቅ ለሰውነት ዕረፍት አትፈልግ ምክንያቱም ጊዜው አልፏልና። አእምሮህ በአጋንንት ምርኮ ውስጥ መውደቁን ስታስተውል አቁም:: ይህ በመዝሙሩ መጨረሻ ላይ ከተከሰተ ወደ መጀመሪያው ተመለስ እና እንደገና ጀምር፤ እና አእምሮዎ በአንድ ሰዓት ውስጥ ብዙ ጊዜ በምርኮ ቢወድቅም ያድርጉት። እንደዚህ ካደረጋችሁ አጋንንት ትዕግሥታችሁን፣ ትዕግሥታችሁን እና የቀናችሁን ብርታት አይታገሡም እና፣ በኀፍረት የተሞላ፣ ከአንቺ ይሸሻሉ።
74. የማያቋርጥ ጸሎት በነፍስ ውስጥ በቀንም በሌሊትም የማይቋረጥ መሆኑን ያውቃል። የሚገለጠው እጆችን በመዘርጋት ወይም በአካል መቆም ወይም በተነገሩ ቃላት አይደለም፣ ነገር ግን በእውቀት እንቅስቃሴ እና እግዚአብሔርን በማስታወስ ውስጥ በሚኖረው የኖቲክ ጥናት ውስጥ ነው።
75. ሁሉንም ሀሳቦቹን በአእምሮው መንግስት ስር የሰበሰበው ብቻ ሳያቋርጥ መጸለይ የሚችለው በሰላም እና በታላቅ አክብሮት ወደ ጥልቅ የእግዚአብሔር ጥልቅነት በመድረስ እና በጣም ጣፋጭ የሆነውን የአስተሳሰብ ውሃ የሚቀዳበትን ይፈልጋል። እንደዚህ ያለ ሰላም ከሌለ የማያቋርጥ ጸሎት ሊኖር አይችልም። የነፍስ ኃይላት ከአእምሮ ጋር የታረቀ፣ የማያቋርጥ ጸሎት ይሠራል።
76. ለእግዚአብሔር የጸሎት መዝሙር ስትዘምር ወንድም ደጅህን ሲያንኳኳ ከፍቅር ሥራ በላይ የጸሎትን ሥራ አታክብር፣ ደጅህን የሚያንኳኳውን ወንድም አትናቀው ይህ እግዚአብሔርን ደስ አያሰኘውምና። ምክንያቱም እግዚአብሔር የሚፈልገው የፍቅርን ምሕረት እንጂ የጸሎትን መስዋዕትነት አይደለም። ስለዚህ የጸሎትን ስጦታ ትተህ ለወንድምህ የፍቅር ውይይት ስጠው አጽናው። ከዚያም ተመለሱና ስጦታችሁን በእንባ እና በተሰበረ ልብ ለመንፈሶች አባት አቅርቡ፣ እና የቀና መንፈስ በውስጣችሁ ይታደሳል።
77. የጸሎት ምስጢር በተወሰነ ጊዜ ወይም በተወሰነ ቦታ አይፈጸምም። ነገር ግን ለጸሎት ጊዜን፣ ጊዜንና ቦታን ስትሾም የቀረው ጊዜያችሁ ሁሉ በከንቱ ነገር ላይ ይውላል። የጸሎት መለኪያው የማሰብ የማያቋርጥ እንቅስቃሴ ወደ እግዚአብሔር ነው። የጸሎት ሥራ በመለኮታዊ ነገሮች ውስጥ የነፍስ ዘላቂነት ነው። የጸሎት ውጤት በአእምሮ ወደ እግዚአብሔር መጣበቅ እና ከእርሱ ጋር አንድ መንፈስ መሆን ነው (1ኛ ቆሮ 6፡17) እንደ ሐዋርያው ቃል።
78. የአካል ብልቶቻችሁ ከሞቱና ነፍሳችሁም በመንፈስ ሕያው ሆና ከተፈጥሮ በላይ የሆነ ስጦታ በእግዚአብሔር ፊት የተገባችሁ ከሆናችሁ የነፍሳችሁን ኃይል አይታክቱ ነገር ግን ያለፈውን በደላችሁን እንድታስታውስ እና የገሃነምን ስቃይ እንድታስብ አስተምረው እና እራስህን እንደ ተፈረደ ሰው ቍጠር። አእምሮህን ወደዚህ አዙር፣ እና እራስህን እንዲህ እያየህ፣የተሰበረ መንፈስ ትይዛለህ እናም የመለኮታዊ ፀጋ ውህደት ምንጭ ታገኛለህ። እግዚአብሔርም አይቶ ልባችሁን ያጸና ዘንድ መንፈሱን ይሰጣል።
79. በማስተዋል ጾም ከትምህርትና ከጸሎት ጋር እንደ አብሮነት ሲጠነቀቅ ነፍሱም በታላቅ ትሕትና በእግዚአብሔር ፍቅር ታጥባ በእንባ ታጥባ ከሆነ መንፈሳዊ ተዋጊ መነኩሴን ከክፉ ምኞት ወደ ንጽህና ድንበር በቅርቡ ያደርሰዋል። መንፈሣዊው ተዋጊ መነኩሴ ወደዚህ ሲመጣ ከማስተዋል ሁሉ በላይ ወደሆነው መንፈሳዊ ሰላም ይተዋወቃል እናም እግዚአብሔርን በፍቅር ያመሰግናል።
80. መነኩሴው ከመጥፎ የነፍስ አምሮት በጸዳ ንጽህና ሲደሰቱ እና በጭንቀት እንባ ሲደሰቱ ንጉሥ ስለ ክብሩና ስለ መንግሥቱ ብዙ አያስብም በኃይሉም ደስ ብሎት አይመካም። የንጉሱ አስተሳሰብ ከመንግስቱ ጋር አብሮ ይጠወልጋል፣ ነገር ግን ከክፉ አምሮት የጸዳ የተባረከ ንፅህና ከመነኩሴ ጋር ወደ ዘላለም ሕይወት ይሻገራል እናም ለዘመናት ያለ መጨረሻ እዚያ ይኖራል። መነኩሴው በሰዎች መካከል እንደ መንኮራኩር ይቀራል: በተፈጥሮው ምድርንና በውስጡ ያለውን ነገር በጥቂቱ ይነካል። እርሱ ሁሉ ልክ እንደ ክብ ነው፣ በትህትና አክሊል ላይ ተቀርጾ፣ ጅማሬውን ወደ ፍጻሜው እና ሁሉንም ስጦታዎቹን አመጣ፣ በሥፋቱ ውስጥ ከፍ ባለ ሁኔታ ይወጣል። ለእርሱ ማዕድ ተዘጋጅቶለታል – ስላለው ሁሉ ማሰቡ – መጠጡም ፣ የጥበብ ጽዋው እና ዕረፍቱ እግዚአብሔር ነው።
81. በጎነትን በፈቃዱ የሠራ እና የገዳሙን ተጋድሎ በቅንዓት የፈጸመ ከእግዚአብሔር ዘንድ ታላቅ ስጦታ ይገባዋል። ስለዚህም በውጊያው መካከል ሲደርስ ወደ መለኮታዊ መገለጦች እና ማሰላሰሎች ይደርሳል። እናም እሱ እንደ ጦርነቱ ሥራ እንደ ብሩህ እና ጥበበኛ ይሆናል። ነገር ግን ወደ ማሰላሰሉ ከፍታ በወጣ ቁጥር በአጥፊዎቹ አጋንንት ላይ በራሱ ላይ ምቀኝነት ከፍ ያለ ነው፣ ምክንያቱም ተፈጥሮው እንደ መልአክ የሆነ ሰውን ማየት አይችሉም፣ ስለዚህም የኩራትን ሹል ቀስት በድብቅ ይወጉታል። መነኩሴውም የጠላትን ተንኮል ተረድቶ ወደ ትሕትና ምሽግ ቢሸሽ ከትዕቢት ጥፋት አምልጦ ወደ ድኅነት ወደብ ይገባል። ካልሆነ ግን ከላይ የሚመጣውን ጥንካሬ አጥቶ እራሱን ስላላረጋገጠ እርሱን ለሚሉ መናፍስት ያለፈቃዱ ቅጣት ይሰጣል። እነዚህም መናፍስት ተድላንና ሥጋን የሚወዱ፣ ተንኮለኞችና ግልፍተኞች ናቸው፤ ድካሙን እስኪያውቅ ድረስ በጽኑ ጥቃት ያዋርዱታል እና እያለቀሰ ከዳዊት ጋር፡- ሥርዓትህን እማር ዘንድ ስላዋረድኸኝ ለእኔ መልካም ነው (መዝ 118፡71) ይላል።
82. እግዚአብሔር ሁል ጊዜ በስሜት እንድንዋረድና እንደ ጥንቸል እንድንታደን አይፈልግም ይልቁንም ዓለትን መጠጊያችን እንድንፈልግ ነውና፡- “እኔ አልሁ፡ እናንተ አማልክት ናችሁ የሁላችሁም የልዑል ልጆች ናችሁ።” (መዝ 81፡6) ብሏል። እርሱ እንደ ሚዳቋ፣ ወደ ትእዛዛቱ ተራራዎች እንድንሮጥ እና ሕይወት ሰጪ የሆነውን የመንፈስን ውሃ እንድንጠማን ይፈልጋል። በፍጥረታቸው እባቦችን እንደሚበሉ ሚዳቋ በረዥም ሩጫ ተቃጥለው የእባቡን መርዝ ወደ ምግብነት እንደሚለውጡና ምንም ጉዳት እንደማያስከትልባቸው፣ እንዲሁ እኛ ደግሞ፣ በእግዚአብሔር ትእዛዝና በመንፈስ ኃይል ተሞልተን፣ የእግዚአብሔርን ትእዛዝ በሚፈጽምበት ጊዜ እና በመንፈስ ኃይል ተቃጥነን በሐሳብ ማኅፀን ውስጥ ገብተን ጥልቅ ስሜትን ወደ ማኅፀን ከተቀበልን በኋላ ስሜትን ወደ መዓዛና ወደ ማዳን የክርስቶስ ሥራ እንለውጣለን (ለዘላለም) የቆርቆሮ አስተሳሰብን ይወስድ ዘንድ። 10፡5)። በላይ ያለው ዓለም ሊሞላ የሚፈልገው በሥጋዊና ፍጹማን ባልሆኑ ሰዎች ሳይሆን “የፍጹም ሰው ደረጃ እስከ የክርስቶስ ሙላት ቁመት ድረስ” በደረሱት ነው (ኤፌ 4፡13)።
83. አንድ ቦታ ላይ ሁል ጊዜ የሚረግጥ እና ወደ ፊት መሄድ የማይፈልግ ሁሉ አውድማውን እዚያው ላይ ከሚዞረው በቅሎ ጋር ይመሳሰላል። ከሥጋ ጋር ብቻ የሚታገል ሥጋውንም ብቻ በመከራ የሚለማመድ የመለኮትን ፈቃድ ስላላወቀ ያጣው ነገር ምን ያህል ታላቅ እንደሆነ አያውቅምና። ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ “የሰውነት እንቅስቃሴ ምንም ፋይዳ የለውም” (1ኛ ጢሞ። 4፡8)፣ የሚጠፋው የሥጋ ጥበብ በንስሐ እንባ ጅረት እስክትበላ ድረስ፣ ሥጋ መንፈሳዊና ሕይወትን የሚሰጥ አካል መሞት እስኪፈጸም ድረስ፣ የመንፈስ ሕግም በሚሞት ሥጋችን እስኪነግሥ ድረስ ይላል። ነገር ግን የነፍስ እግዚአብሔርን መምሰል ያለውን ሁሉ በማወቅ እና በመለኮታዊ ሀሳቦች የማይሞቱ የአትክልት ስፍራዎች በኩል ትርፋማ ነው። በአእምሮ ኖቲክ ሥራ ውስጥ እንደ የሕይወት ዛፍ ይታያል እናም ሁል ጊዜም በሁሉም ነገር ጠቃሚ ነው ፣ ልብን ንፁህ የሚያደርግ እና ለነፍስ ኃይሎች ሰላምን ስለሚያመጣ ፣ የእውቀት ብርሃን ፣ የአካል ንፅህና ፣ ንፅህና ፣ አጠቃላይ ጽናት ፣ የአስተሳሰብ ትህትና ፣ ውህደት ፣ ፍቅር ፣ ቅድስና ፣ የእግዚአብሔርን ነገር እና ጥበባትን ይሰጣል ። ከብዙ ገድል በኋላ እግዚአብሔርን በመፍራት እንዲህ ያለ ፍጽምናን ያገኘ እርሱ የሕማማት ባሕርን ተሻግሮ ወደ ተስፋይቱ ምድር ገባ፤ ከእዚያም የእግዚአብሔርን የማወቅ ማርና ወተት የሚፈስስ የቅዱሳን ደስታ ማለቂያ የሌለው።
84. ከትንሽ ጥቅም ወደ ሙሉ ትርፋማነት መሄድ የማይፈልግ ከጥንት ጀምሮ እንደ ተነገረ የእግዚአብሔር ቃል አሁንም በቅንቡ ላብ ውስጥ የእንጀራ እንጀራ ይበላል። ለዚያም ነው ነፍሱ የተሰነጠቀውን መና ወይም ለእስራኤል ከተሰነጠቀ ዓለት የፈሰሰውን ማርም አትመኘውም። ነገር ግን "ተነሡ ከዚህ እንሂድ" የሚለውን ቃል የሰማ በጌታ ድምፅ ከሥቃይ ሥራ ተነሥቶ የሕማምን እንጀራ መብላቱን አቆመ፥ማስተዋልንም ንቆ የእግዚአብሔርን ጥበብ ጽዋ የቀመሰው፥ የትእዛዛቱን ሕግ ስለ ፈጸመና በቃሉ አገልግሎት የበላይ ሆኖ ስለ ገባና ወዳጁን በመጠባበቅ ላይ ስለ ገባ ጌታ እንዴት ቸር እንደ ሆነ ያውቃል።
85. በጥበብ ወዳድ ሕይወት በሥርዓትና በደረጃ እንድንራመድ እና ራሳችንን ከፍ ወዳለው በመቅናት እንድንመራ፣ ሁልጊዜም እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ ራሳችንን በማሳየት መልካሙን ሥራ ከማድረግ ወደ ኋላ ልንል ይገባል። በዚህ እና በተግባራዊ ትምህርት የፍጡራንን ምንነት ለማሰላሰል እናልፋለን ከሱም ወደ ሚስጥራዊ የነገረ መለኮት ቃላቶች መውጣት እና ከሥጋዊ ትምህርት ሥራዎች ሁሉ ለማረፍ ይጠቅመናል ምክንያቱም አሁን ከሥጋ ሥራ በላይ እንሆናለን እና የነገሮችን እውነተኛ ልዩነት በማስተዋል እውቀትን እንቀበላለን። እስካሁን እንደዚህ አይነት እውቀት ከሌለን፣ እንግዲያውስ እንዴት ወደ ፍፁም ህይወት እንደምንሄድ አናውቅም። በተወሰነ ክብር ውስጥ የስኬት ወሰን ከማያውቁት ፣ በመውጣት ላይ ያሉ ፌርማታዎችን ከሌሎቹ የላቀ ክብር ላይ እስኪደርሱ እና ፍላጎታቸውን እስካላረጋጉ ድረስ እኛ ከአለም ሰዎች የባሰ ነን።
86. በድካም እራሷን በቅንዓት የምታነጻ ነፍስ በመለኮታዊ ብርሃን ታበራለች እናም እግዚአብሔር ከመጀመሪያው የሰጣትን የተፈጥሮ ውበት ቀስ በቀስ ማየት ትጀምራለች እና ወደ ፈጣሪው ፍቅር ትሳባለች። በንጽሕናዋ የፍትህ የፀሃይ ጨረሮች በበራላት መጠን የተፈጥሮ ውበቷን ማየትና ማወቅ በጀመረች ቁጥር የመማርን ሥራ ለላቀ ንጽህናዋ እያበዛች በመጣችበት መጠን የተገባችበትን የጸጋ ስጦታ ክብር ተረድታ የጥንት ልዕልናዋን ተቀብላ ንጹሕና ያልተደባለቀ ምስል ለፈጣሪ ታቀርባለች። ከርኩሰት እና እድፍ ሁሉ እስኪነጻ እና ለእግዚአብሔር ማሰላሰል እና ከእርሱ ጋር ለመነጋገር ብቁ እስክትሆን ድረስ ለራሷ እረፍት አይሰጥም።
87. “ዓይኖቼን ክፈት የሕግህንም ድንቅ ነገር አስተዋልሁ” (መዝ 118፡18) አሁንም በምድራዊ ጥበብ ጭጋግ ለተሸፈነው አምላክ ይጮኻል። የምድር አእምሮ አለማወቅ፣ እንደ ጭጋግና ጨለማ፣ የነፍስን እውቀት ሸፍኖ ጨለማ እና መለኮታዊና የሰውን ነገሮች ለመረዳት፣ የመለኮታዊ ብርሃን ጨረሮችን ለማየት ወይም “ዐይን ያላየችው፣ ጆሮም ያልሰማው፣ በሰውም ልብ ያልገባችውን” (1ኛ ቆሮ። ነገር ግን ዓይኖችህ በንስሐ ሲከፈቱ ይህን ሁሉ በግልጽ ታያለህ፣ በአእምሮህ ትሰማለህ፣ እናም በማስተዋል ትረዳዋለህ። እናም ይህ ብቻ ሳይሆን በልባችሁ ውስጥ በእነዚህ ግንዛቤዎች ውስጥ ዕርገታችሁ ይጀምራል። ጣፋጩን ከተሰማው በኋላ በአእምሮው አውቆ ለሁሉ ሰው በእግዚአብሔር ጥበብ ቃል፣ በእግዚአብሔር ድንቆች እና እግዚአብሔር ለሚወዱት ያዘጋጀውን መልካም ነገር ይነግራቸዋል፣ እናም እያንዳንዱ ሰው በብዙ ተጋድሎ እና እንባ ወደ እነዚህ መልካም ነገሮች እንዲደርስ ይመክራል።
88. ሰባት የመንፈስ ቅዱስ ስጦታዎች አሉ። የእግዚአብሔር ቃል በጥበብ ጀምሮ በመለኮታዊ ፍርሀት ስማቸው። “የጥበብና የማስተዋል መንፈስ፣ የምክርና የኃይል መንፈስ፣ የእውቀትና የአምልኮ መንፈስ፣ እግዚአብሔርንም የመፍራት መንፈስ” (ኢሳ 11፡2-3) ይላል። ነገር ግን በእርሱ ከክፉ እንድንርቅ፣ ከኃጢአት እድፍ በንስሐ እንድንነጻና ወደ ንጹሕ ፍርሃት እንድንደርስ በሚያነጻን ሥቃይን በመፍራት ብንጀምር ይሻለናል።
89. ፍርድን በመፍራት በንስሐ እንባ የጀመረው ወደ ልቡ ንጽህና ደርሷል ፍርሃት መጀመሪያው ነው ስለተባለ በመጀመሪያ በጥበብ የተሞላ ነው። ከዚያም በጥበብና በምክር ይሞላል፤ ምክንያቱም ራሱን በሚጠቅም ነገር መምከርና የአምላክን መንግሥትና ፍትሕ መሻትን ስለሚወድ ነው። ይህንንም በትእዛዛቱ አፈፃፀም ወደ ሚገኘው እውቀት በማረግ መለኮታዊ እና ሰዋዊ በሆኑ ነገሮች ላይ እርግጠኛ የሆነ ማሰላሰልን ይቀበላል። በዚህ ምክንያት ሁሉም ነገር የአምልኮት ማደሪያ ይሆናል እናም ወደ ፍቅር ከፍታዎች ከወጣ በኋላ ፍፁም ይሆናል እናም በውስጡ የተቀመጠውን የመንግሥተ ሰማያትን ውድ ሀብት ለመጠበቅ ወዲያውኑ ንጹህ የፍርሃት መንፈስ ይቀበላል። ይህ ፍርሃት፣ እጅግ በጣም የሚያድን፣ ወደ ፍቅር ጫፍ የወጡትን ይንቀጠቀጣል። ከእግዚአብሔር ፍቅር ከፍታ ላይ ወድቆ እንደገና ወደ ገሃነም ስቃይ ፍርሃት መወርወርን ይፈራል።
90. እግዚአብሔርን የመምሰል ሕይወት ገና ለጀመሩ ሰዎች ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብ ጥቅም ያገኛሉ። ቀድሞውኑ ግማሹን ለደረሱ፣ ሌላ፤ እና ወደ ፍጽምና ለሚቀርቡት፣ አሁንም ሌላ። ለቀደሙት፣ የቅዱሳት መጻሕፍት ንባብ የእግዚአብሔር ማዕድ እንጀራ ነው፣ በቅዱሳን የምግባር ፍልሚያ ልባቸውን የሚያጠነክረው፣ ንቁ ፍትወትን እና መናፍስትን ለመዋጋት ብርታት የሚሰጥ፣ እና በአጋንንት ላይ ደፋር ወታደሮች ያደርጋቸዋል። ስለዚህም ነው፡- “በፊቴ ገበታ አዘጋጀህልኝ” (መዝ 22፡5)።
ለኋለኛው ደግሞ ቅዱሳት መጻሕፍትን ማንበብ ልክ እንደ እግዚአብሔር ጽዋ ወይን ጠጅ ነው፣ ይህም ልባቸውን ደስ እንደሚያሰኝ እና በማስተዋል ኃይል ይመታቸዋል። ማንበብ የማሰብ ችሎታህን ከተጻፈው ይለየዋል፣ ይመራዋል፣ ይፈትነዋል፣ ወደ መንፈስ ጥልቀት እና ግንዛቤን የማፍለቅ እና የማወቅ ችሎታ ያደርገዋል። ለዛም ነው፡- “የእናንተም የሚያሰክር ጽዋ ምንኛ ያማረ ነው!” የሚሉት። (መዝ 22፡5)
ለሦስተኛው ደግሞ ነፍሳቸውን የሚቀባ እና የሚያረጋጋ እና በመለኮታዊ ብርሃናት ብዛት የሚያዋርድ የመለኮታዊ መንፈስ ዘይት ነው፣ እናም ነፍስን በሙሉ ከሥጋው እጅግ ከፍ ያደርገዋል፤ ለዛም ነው እንደዚህ አይነት ነፍስ፡- “ራሴን በዘይት ቀባህ… ምሕረትህም ይከተሉኛል” (መዝ። 22፡5-6) ብላ ልትዘምር የምትችለው።
91. በተግባራዊ ፍልስፍና ውስጥ እየሠራን በላብ ወደ እግዚአብሔር እንመለሳለን ፣የሥጋን ስሜት እየቀነስን ፣ጌታ ከእኛ ጋር በበጎነት ሥራ የሚበቅለውን የዕለት እንጀራ የሚበላው እና የሰውን ልብ በስጦታው ማዕድ ያጠነክራል። ነገር ግን ከክፉ ምኞት በጸዳው ንጽህና በውስጣችን ስሙ ሲቀደስና እርሱ ራሱ በነፍሳችን ኃይል ሲነግስ፣ እርስ በርሳችን የራቁትን እያስገዛና ሲያስታርቅ፣ ማለትም ከሁሉ የከፋው ሐሳብ በምርጥ – እና ፈቃዱ በሰማይ እንደ ሆነ በእኛ ውስጥ ተፈጽሞአል፣ ከዚያም በውስጣችን ካለው መጨናነቅና ከማስተዋል የተቀዳውን አዲሱን የጥበብ ቃል መጠጥ ከእኛ ጋር ጠጡ፣ በታላቁ መንግሥቱ። ከመንፈስ ቅዱስም ጋር ኅብረት ስንሆን እና በአእምሮአችን መታደስ መልካም ለውጥ ስንለወጥ ያን ጊዜ እግዚአብሔር ከአማልክት ጋር ሆኖ ከእኛ ጋር ሆኖ የማይሞት ሆኖ ይቀበልናል።
92. የመንፈስ ቅዱስ ምጽአት የአዕምሮን ጥልቅ ስሜት አውሎ ንፋስ ሲፈትሽ እና በሞት ላይ መታገስ እና ማሰላሰል ጨዋማ በሆነው ገደል ውስጥ ጨዋነት የጎደለው ሀሳብ እና ሀሳብ ሲፈተሽ መለኮታዊው የንስሃ እስትንፋስ ይነፋል ፣ እግዚአብሔር እና ጌታ በገንዳ ውስጥ ያፈሰሰው ፣ በእግሮቹ ውስጥ ልንራመደው አንችልም ፣ መንግሥቱን ለማጠብ የማይገባን ያደርጋቸዋል።
93. የእግዚአብሔር ቃል ሥጋ ሆነ ባሕርያችንን ለብሶ ያለ ኃጢአት ፍጹም ሰው ሆነ። ፍጹም አምላክ ሆኖ ተፈጥሮአችንን አድሶ አምላክ አደረገው። እርሱም የመጀመርያው አእምሮና የእግዚአብሔር ቃል ስለሆነ በፍጥረታችን ምክንያታዊ ኃይል ተዋሕዶ ወደ ጥበብና ወደ መለኮታዊ ሐሳብ እንዲመጣ ክንፍ ሰጠው። እርሱ እሳት ነው፡ ለዛም ነው በተፈጥሮ እና በመለኮታዊ እሳት በተቃራኒ ፍትወት እና በአጋንንት ላይ ለቁጣ የተጋለጠውን ኃይል የመራው። እሱ የእያንዳንዱ ምክንያታዊ ፍጡር ፍላጎት እና የተቀሩት ፍላጎቶች ነው፣ እና ለዚህም ነው የፍላጎት ኃይልን ያሰፋው፣ ፍቅርን ወደ እሱ በመላክ፣ በዘላለም ህይወት እቃዎች ውስጥ ለመሳተፍ ፍላጎት ያለው። ሰውን ሁሉ ካደሰ በኋላ፣ ለመታደስ በፈጣሪ ዘንድ አንድም ነቀፋ ሳይኖርበት አሮጌውን አዲስ አደረገ።
94. እግዚአብሔር ቃል በቅዱሱ የእኛን መታደስ በራሱ ውስጥ እየሠራ፣ ራሱን በመስቀልና በሞት መሥዋዕት አድርጎ ስለ እኛ መሥዋዕት አድርጎ አቅርቦ እጅግ ንጹሕ ሥጋውን ዘወትር መሥዋዕት አድርጎ በመስጠት ነፍስን የሚያድን ግብዣ አድርጎ በየቀኑ ያቀርብልናል። እኛም እየበላን እየጠጣን በዚህ ኅብረት በነፍስ ነፍስ ይሻልን ዘንድ ራሳችንን ከእርሱ ጋር ተባበርን፥ ከክፋት ወደተሻለ መንገድ እየተሸጋገርን ከሁለት ሥጋና ከምክንያታዊ ነፍስ ጋር አንድ እንሆን ዘንድ፥ በሥጋ እንደ ተዋሕዶና ከእኛ ጋር የሚኖር አምላክ እንደ ሆነ፥ በሥጋም ከእኛ ጋር እንደሚተባበር። ስለዚህም እኛ ወደ ፊት የራሳችን አይደለንም፥ ነገር ግን በማይጠፋው በማዕድ ከራሱ ጋር አንድ ላደረገን፥ በልጅነትም እርሱ ራሱ ከፍጥረቱ ለሆነ ለእርሱ ላደረገን ለእርሱ ነው።
95. እኛ በበጎ ሥራ ተፈትነን በእንባም ነጽተን ቀርበን ይህን ኅብስት በልተን ከዚህ ጽዋ ጠጥተን ቃል በሁለቱ የተፈጥሮ ኃይሉ በየዋህነት ከእኛ ጋር ሁለት ጊዜ አንድ አድርጎ በየዋህነት ወደ እርሱ ይለውጠናል እንደ ሰው ተፈጥሮ ከእኛ ጋር የሚዋሐድና የሚኖር፣ ሁላችንንም በእውቀት ቃል ያደርገናል፣ የእግዚአብሔርም ምሳሌና ወንድማማቾች እንድንሆን ያደርገናል። ነገር ግን ከስሜታዊነት ጋር ተደባልቆ በኃጢአት እድፍ ንቆ ወደ እርሱ ስንቀርብ እርሱ ወደ እኛ ቀርቦ ክፋትን ሁሉ በሚያጠፋው የተፈጥሮ እሳት ወደ እኛ ቀርቦ ሁላችንን ያቃጥላል እና ያቃጥለናል እናም ህይወታችንን ይቆርጣል በቸርነቱ ፈቃድ ሳይሆን በንቃተ ህሊናችን ተገደደ።
96. በተግባራዊ ፍልስፍና በክርስቶስ ትእዛዛት መንገድ መሄድ ለጀመሩ ሁሉ ጌታ በማይታይ ሁኔታ ቀርቦ ከእነሱ ጋር አብሮ ይሄዳል፣ ምክንያቱም አስተሳሰባቸው አሁንም ፍጽምና የጎደለው ስለሆነ እና ነፍሶቻቸው አሁንም የጥሩነት ቃላትን ስለሚጠራጠሩ። ጌታ ከእነርሱ ጋር ሲራመዱ፣ ከስሜት ነፃ እንዲያወጡ ሲረዳቸው እና በጎነትን ሁሉ ለማሟላት የእርዳታ እጃቸውን ሲዘረጋላቸው የነፍሳቸው አይኖች መዘጋታቸው ትክክል ነው። ነገር ግን በትህትና ወደ ንጽህና ሲቃረቡ በበጎ አድራጎት ስራ ሰልችተው እንዲያቆሙ ሳይሆን ወደ ማሰላሰል እንዲወጡ ቃሉ አይፈልግም። ለዚህም ነው በእንባ እንጀራ አብዝቶ ይመግባቸዋል፣ የማስተዋል ብርሃንን ይባርካቸዋል እና አእምሮአቸውን ይከፍታል ስለዚህም የመለኮታዊ ቅዱሳት መጻሕፍትን ጥልቀት ተረድተው የፍጥረትን ባሕርይ ማየት ይጀምራሉ። እርሱ ራሱ ከእነርሱ ይሰውራል፣ ስለዚህም ተነሡ እና ያለውን ሁሉ እውቀት ለማወቅ እና ከዚህ ሁሉ በላይ መነሣት ምን ማለት እንደሆነ ለመማር የበለጠ በትጋት ይጣጣራሉ። በቅንዓትም ፈልገው ባገኙት ጊዜ ወደ ከፍተኛ የቃሉ አገልግሎት በመውጣት በተግባርና በማሰላሰል ያወቁትን የቃሉን ትንሣኤ ለሁሉም ሰበኩ።
97. ቃሉ በተግባራዊ የመማር ሥራ የሚዘገዩትን እና በምንም መልኩ ከእነሱ ለመራቅ እና ወደ ከፍተኛ ማሰላሰል የሚሄዱትን ቀርፋፋነት በትክክል ይወቅሳል። ስለዚህም ነው፡- “እናንተ የማታስተውሉ ልባችሁም ቃሉን ከማመን የዘገየ፤ እንደ መንፈስ ፈቃድ ለሚመላለሱ የመንፈስን ጥልቅ ነገር መግለጥ ትችላላችሁ” ያለው። ከመጀመሪያው ፍልሚያ ወደ ፍፁምነት መሄድ አለመፈለግ እና ከመለኮታዊ ቅዱሳት መጻሕፍት ቃል ወደ ጥልቅ ግንዛቤው የመንፈሳዊ ጥቅሙን የማትሰማው እና የራሱን እድገት አጥብቆ የሚቀና የሰነፍ ነፍስ ምልክት ነው። ሰነፍ ደናግል እንደሰሙት "ሂድና ዘይት ከሚሸጡት ሰዎች ግዛ" የሚለውን ቃል ብቻ ሳይሆን እልፍኙ ሲዘጋም "ሂድ አላውቃችሁም" የተባለውንም ጭምር ይሰማል።
98. የእግዚአብሔር ቃል በአንድ ወቅት በቢታንያ መንደር እንዳደረገው ወደ ወደቀች ነፍስ ሲመጣ፣ በኃጢአት የሞተውን አእምሮውን አስነስቶ በሚበላሽ ፍትወት ተቀብሮ፣ ጥበብና ፍትሕ፣ በአስተዋይ ሞት አዝኖ፣ ጌታን ለማግኘት ወጣና “ከእኛ ጋር ብትኖር ኖሮ፣ ብትጠብቅና ብትጠብቅ ኖሮ ወንድማችን አእምሮው ባልሞተም ነበር” በል። ያን ጊዜ ፍትሕ በብዙ ጥረትና በበጎነት ሥራ ቃሉን ለማዝናናት እና በፊቱም የተለያዩ የመከራ ገበታ ያስቀምጥ ዘንድ ቸኩሏል። ጥበብ ግን ጭንቀትን ሁሉ እና የመከራን ጽናት በመናቅ ከቃሉ ስራ እና ከስሜት እንቅስቃሴ አጠገብ ተቀምጦ የሚያሰላስል ግንዛቤዎችን ለማዳመጥ ትመርጣለች። ጌታ በብዙ እና በተግባራዊ ፍልስፍና ሰንጠረዥ በክብር ለማዝናናት መልካም የሰራውን የመጀመሪያውን ይቀበላል፣ ነገር ግን በብዙ ጥረቶቹ እና ትርፋማ በሆነው ውስጥ ትንሽ በመለማመዱ ይወቅሰዋል። ጌታን ማገልገል አንድ ነገር ብቻ አስፈላጊ ነው፡ ከሁሉ የከፋውን ሀሳብ ለበጎ ነገር ማስገዛት እና የነፍስን ምድራዊ ጥበብ ወደ በጎነት መንፈሳዊ ውጊያዎች ማስተላለፍ። ጌታም ሁለተኛውን ያመሰግናል ምክንያቱም የመንፈሳዊ እውቀትን መልካም ክፍል ስለመረጠ፣ እሱም ከሰው ጉዳይ በላይ ከፍ ብሎ ወደ መለኮት ጥልቅነት ገብቶ፣ በዚያም የቃሉን ዕንቁዎች አግኝቶ በዚያ የተደበቀውን የመንፈስን ሀብት እያሰላሰለ፣ የማይገለጽም ደስታ ስለሚሰማው ነው።
99. በስሜታዊነት የተገደለው እና በእግዚአብሔር ቃል መምጣት ሕያው የሆነው አእምሮ የንቃተ ህሊና ድንጋዩን ይጥላል፣ እናም የእግዚአብሔር ቃል መንፈሳዊ አገልጋዮች – ማለትም ስቃዩን እና የመልካም ምግባሮችን ፍርሃት – ከኃጢአት ሰንሰለት እና አጥፊ ሀሳቦች ነፃ ያወጣል። እና እሱ በወደፊቱ ህይወት ብርሃን ከተደሰተ በኋላ፣ ከክፉ ምኞት ወደ ንጽህና ይሄዳል። በውስጡም ከገባ በኋላ በስሜት ህዋሳት ዙፋን ላይ ተቀምጧል እና የተቀደሰ የአስተሳሰብ ምሥጢርን ብቻ በማክበር የቃሉ ምሣሌ ሆነ እና ከእርሱ ጋር ከምድር ወደ ሰማይ ሄዶ በእግዚአብሔር አብ መንግሥት ከክርስቶስ ጋር ነገሠ፣ ፍላጎቱንም ሁሉ ጸጥቷል።
100. ሥጋ ከሞተ በኋላ የሚጀምረው የመጪው ሕይወት ሁኔታ በእግዚአብሔር ሕግ በትጋት ለሚሠሩ እና በመንፈስ ቅዱስ አዋጅ እና ተግባር የክርስቶስን ሙላት መለኪያ ለሚሞላ ሁሉ የሚገለጥ እና የሚረዳ ይሆናል። የዚያ ዕረፍት በረከት ለዘላለም በሚኖረው ብርሃን ዘላለማዊ ደስታ ነው። የማያቋርጥ ደስታ እዚህ በእግዚአብሔር ሕግ ውስጥ የሚዋጉትን ያቅፋል፣ እናም በመንፈስ ቅዱስ ደስታ ሰላምታ ያገኙታል፣ ይህም እንደ ጌታ ቃል ከነሱ አይወሰድም። ለአፅናኙ መምጣት የተገባው እና የመልካምነት መስክን በማልማት፣ ፍሬውን የተቀበለ እና በመለኮታዊ ስጦታዎቹ የበለፀገው፣ ፍርሃት ሁሉ ከእርሱ ስለሸሸ በደስታ እና በፍቅር የተሞላ ነው። በደስታ ራሱን ከሥጋው እስራት ነጻ አውጥቶ በደስታ ከሚታየው ነገር ሁሉ ይርቃል ወደዚያውም በሕይወቱ ውስጥ አስቀድሞ ሁሉንም ማስተዋል ረስቶት በብርሃን የማይነገር ደስታ ውስጥ ያርፋል፣ የደስታም የሁሉ መኖሪያ ነው፣ ምንም እንኳን ሰውነት ብዙውን ጊዜ ነፍስ በምትወጣበት ጊዜ ህመም ይሠቃያል ፣ ምንም እንኳን ሴቶች በአስቸጋሪ ልደት ውስጥ ህመም ይሠቃያሉ ።
የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ምዕራፎች ማውጫና ቀጣይ ንባብ
- ⬅️ ቀዳሚው ድርሳን (34/50)፦ ቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ — የስቱዲዮስ ገዳም መነኩሴና ካህን የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ የመጀመሪያው መቶ ተግባራዊ ምዕራፎች
- 📚 ሙሉ የመጽሐፉ ማውጫ (ሁሉም 50 ድርሳናት)፦ «ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) — ሙሉ ማውጫና ሥነ-መለኮታዊ መመሪያ
- ➡️ ቀጣዩ ድርሳን (36/50)፦ ቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ — የዚያው የቅዱስ ኒኬታስ ሦስተኛው መቶ ምዕራፎች፦ ስለ ፍቅርና ስለ ሕይወት ፍጽምና
- 🕊️ ተዛማጅ መንፈሳዊ መጽሐፍ፦ የመንፈሳዊ መንገደኛ ልባዊ ትረካዎች ለመንፈሳዊ አባቱ (ስለ ኢየሱስ ጸሎት)
📱 የዘወትር የጸሎት ሕይወትዎን በ Pray.ee መተግበሪያ ያጠናክሩ፦ የቅዱሳን አበውን ትምህርቶችና የኢየሱስን ጸሎት በየዕለቱ በሥርዓት ለመለማመድ ነጻውን የ Pray.ee የጸሎት መተግበሪያ ከ Google Play ያውርዱ። መተግበሪያው የ40 ቀን የጸሎት ቆጣሪ (40-day prayer tracker)፣ ዕለታዊ የጸሎት ማስታወሻ (daily reminders) እና ያለ ኢንተርኔትና ያለ ማስታወቂያ ለማታ ንባብ ምቹ በሆነ የጨለማ ገጽታ (Dark Mode) የቅዱሳን አበውን ጽሑፎች የማንበብ አገልግሎት ይሰጣል።
ሥነ-መለኮታዊና መንፈሳዊ ማስታወሻ፦ የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ ትምህርትና ንቃተ ልቡና (Nepsis)
በ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) መድብል ውስጥ የሚገኘው የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ ትምህርት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማዊ ትውፊት — በተለይም ከመጽሐፈ መነኮሳት (ማር ይስሐቅ፣ ፊልክስዩስ እና አረጋዊ መንፈሳዊ) ጋር ጥልቅ መንፈሳዊ አንድነት አለው። ዋናው ዓላማው ንቃተ ልቡና (Nepsis) ማለትም አእምሮንና ልብን ከክፉ ሐሳቦች መጠበቅ፣ በትሕትናና በንስሐ መመላለስ፣ እንዲሁም «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» በሚለው የልብ ጸሎት ከእግዚአብሔር ጸጋ ጋር መዋሐድ ነው።
የአበው መንፈሳዊ ጥንቃቄ፦ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቅዱሳን አባቶች ጸሎትን እንደ አስማታዊ ቃል (magical mantra) ወይም ያለ ንስሐና ያለ ትሕትና በራስ ጥበብ ብቻ እንደሚፈጸም ሥጋዊ ልምምድ ከመቁጠር አጥብቀው ያስጠነቅቃሉ። እውነተኛ ጸሎት የሕያው እግዚአብሔርና የሰው ነፍስ የፍቅር ግንኙነት ስለሆነ ከምስጢረ ንስሐ፣ ከቅዱስ ቁርባን፣ ከትሕትናና ከባልንጀራ ፍቅር ጋር ተያይዞ ሊፈጸም ይገባል።
ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች (FAQ)
ይህ የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ ድርሳን በ«ፊሎካሊያ» ውስጥ ምን ያስተምራል?
ይህ የቅዱስ ኒኬታስ ስቴታቶስ ድርሳን («የዚያው የቅዱስ ኒኬታስ ሁለተኛው መቶ የተፈጥሮ ምዕራፎች፦ ስለ አእምሮ መንጻት») የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) ዋና ክፍል ሲሆን፣ ስለ መንፈሳዊ ንቃተ ልቡና (Nepsis)፣ ከክፉ ሐሳቦችና ከፍትወታት ስለ መንጻት፣ ስለ ትሕትናና ስለ ዘወትር ጸሎት የሚያስተምር የአበው መመሪያ ነው።
ምእመናን የ«ፊሎካሊያ» ትምህርቶችን በዕለት ተዕለት ሕይወታቸው እንዴት ሊተገብሩ ይችላሉ?
ምእመናን በንስሐ፣ በትሕትና፣ ቅዱሳት መጻሕፍትን በማንበብና «ጌታ ሆይ ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ፣ እኔን ኃጢአተኛውን ማረኝ» የሚለውን የኢየሱስ ጸሎት በሰላምና በትኩረት በመጸለይ የቅዱሳን አበውን ምክር በሕይወታቸው መተግበር ይችላሉ።
ሙሉውን የ«ፊሎካሊያ» (ፍቅረ ሠናይ) 50 ድርሳናት በአማርኛ የት ማግኘት ይቻላል?
ሁሉንም 50 የ«ፊሎካሊያ» ምዕራፎችና የቅዱሳን አበው ድርሳናት በ Pray.ee ድረ-ገጽ በሚገኘው ሙሉ የአማርኛ ማውጫ (/am/filokaliya-fikre-senay-mulu-metsihaf-mawcha/) እንዲሁም በነጻው የ Pray.ee የሞባይል መተግበሪያ ላይ በነጻ ማንበብ ይችላሉ።